1. سلام خسته نباشید.
    در بیت “برگ درختان سبز پیش خداوند هوش هر ورقش دفتریست معرفت کردگار”
    در شعر اصلی “پیش خداوند هوش” “در نظر هوشیار ” نوشته شده.

    لطفا تصحیح شود.
    منبع: کتاب فارسی اول راهنمایی(شعر اول)

    پاسخ: با تشکر، متن مطابق تصحیح فروغی است، منبع کتاب درسی احتمالآً تصحیح دیگری است.

    Comment by Anonymous — مهر ۹, ۱۳۸۹ @ ۹:۰۶ ب.ظ

  2. برگ درختان سبز در نظر هوشیار هر ورقش دفتریست معرفت کردگار

    Comment by Anonymous — مهر ۲۵, ۱۳۸۹ @ ۱۰:۱۳ ب.ظ

  3. با سلام و تشکر از اینهمه تلاش وکار خوبی که به ارمغان آورده اید. در بیت اول، به نظر این حقیر بجای کلمه آموزگار، کلمه آمیزگار صحیح میباشد، به این دلیل که محتوای این شعر اصلا ربطی به آموزگار ندارد. عبارت “خلوت بی مدعی سفره بی انتظار” لزوما اشاره به همدلی با یار دارد.
    با احترام

    پاسخ: با تشکر، مطابق پیشنهاد شما و تصحیح فروغی «آموزگار» با «آمیزگار» جایگزین کرد. در تصحیح فروغی در حاشیه ذکر شده که در اکثر نسخ «آموزگار» آمده، اما انتخاب ایشان هم برای متن همان «آمیزگار» بوده است.

    Comment by Anonymous — دی ۹, ۱۳۸۹ @ ۱:۴۶ ق.ظ

  4. ایت الله بهجت روزی فردی را در خواب میبینند که میگوید خداوند به خاطر همین منظور بیت: هر ورقش دفتریست ….. مرا امرزید . متن صوتی ان که به صدای شخص اقا است در بنده موجود است و از اینترنت دانلود کرده ام .

    Comment by مهدی — اردیبهشت ۲, ۱۳۹۱ @ ۶:۰۱ ق.ظ

  5. همان پیش خداوند هوش درست است
    منبع:غزلیات سعدی

    Comment by Anonymous — مهر ۱۵, ۱۳۹۲ @ ۷:۳۶ ب.ظ

  6. درود برتوناشناس عزیز
    اول که چرا ناشناس ، اما ازاین فضولی که بگذریم شما یک نفری یا دوتن ، چرا که یکبارفرمودی درنظرهوشیار ویک بار پیش خداوند هوش . اما آنچه حقیرمیداند ازنسخه تصحیح فروغی [ ذکاء الملک ] است که دارد : پیش خداوند هوش واینرا برای جوانانی عرض میکنم که مقصود ازخداوند را الله یا خدایتعالی فرض کرده اند که باید بدانند اینجا خداوند یعنی مالک وصاحب که خداوند هوش میشود همان هوشیار کتاب مدرسه که بدلیل احتمال همین سوء تفاهم تعویض شده است .

    Comment by شمس الحق — مهر ۱۵, ۱۳۹۲ @ ۹:۰۴ ب.ظ

  7. بعد التحریر: آنچه آقا مهدی فرموده را میگویند رویای صادقه .

    Comment by شمس الحق — مهر ۱۵, ۱۳۹۲ @ ۹:۰۵ ب.ظ

  8. از اینکه سوالم را اینجا مطرح میکنم، معذرت
    لطفا اگر برای اشعار و نثر سعدی کتابی که معنی قسمتهای عربی و تفسیر اشعار را نوشته باشد معرفی کنید، با سپاس

    Comment by مسعود — مهر ۲۶, ۱۳۹۲ @ ۱:۱۸ ب.ظ

  9. مسعود جان درود
    کتابهای زیادی در این زمینه داریم ولی متاسفانه زیاد قابل اعتماد نیستند .بوستان سعدی یا سعدی نامه به تصحیح و توضیح غلام حسین یوسفی شاید بتواند یاری رسان باشد

    Comment by سعید — مهر ۲۶, ۱۳۹۲ @ ۲:۰۷ ب.ظ

  10. پیش خداوند هوش درسته…

    Comment by Anonymous — تیر ۲۴, ۱۳۹۳ @ ۸:۰۴ ق.ظ

  11. علت اختلاف نسخ چیست تا این توجیهات لازم باشد.

    Comment by موسوی — مهر ۱۳, ۱۳۹۴ @ ۴:۰۸ ب.ظ

  12. جناب موسوی بقول اهالی جزیره : به باشگاه خوش آمدی !
    و بقول اهالی ینگه دنیا : سؤال یک میلیون دلاری !
    باری بقول خودمان در خاک پاک ایران یا بعبارت دیگرتنها اشخاص حسابی و صحیح این جهان بهم ریخته : سؤال خوبیست !

    Comment by شمس الحق — مهر ۱۳, ۱۳۹۴ @ ۴:۳۸ ب.ظ

  13. سلام سوالی داشتم. در بیت برگ درختان سبز پیش خداوند هوش/هر ورقی دفتری است معرفت کردگار نقش دستوری معرفت کردگار چیست؟ و اگر فرضاً متمم باشد آیا میتوان حرف اضافه را حذف کرد؟ آیا سلاست و شیوایی سخن سعدی چنین حذفی را ایجاب میکرده؟

    Comment by داود — فروردین ۱۴, ۱۳۹۵ @ ۸:۱۱ ب.ظ

  14. داوود گرامی
    درود
    بلی، همانطور که فرمودید متمم است و منظور شاعر این بوده است:
    هر ورقش دفتریست بهر معرفت کردگار
    لیک بنا به ضرورت شعری شاعر واژه بهر را حذف نموده است.

    Comment by روفیا — فروردین ۱۶, ۱۳۹۵ @ ۳:۴۸ ب.ظ

  15. مصرع اول از بیت اول گمان میکنم اشتباه چاپی باشد که آموزگار به غلط آمیزگار چاپ شده. منبع= کلیات سعدی با تصحیح شادروان محمدعلی فروغی

    Comment by کاظم — خرداد ۲۱, ۱۳۹۵ @ ۲:۰۶ ق.ظ

  16. آخر عهد شبست اول صبح ای ندیم
    صبح دوم بایدت سر ز گریبان برآر
    اول صبح یا صبح کاذب،بام دروغین:روشنی بامداد که پیش از صبح دوم برآید و اندکی ببعد ناپدید شود
    صبح دوم یا صبح صادق،بام راستین:سفیدی آفتاب که سیاهی شب را کنار میزند
    ندیم همان آمیزگار در بیت نخست است.میگوید شب نشینی به پایان رسیده اکنون از فرورفتگی در خود بیرون آی و خود را بنمای همچون خورشید از پس شب.

    Comment by 7 — آذر ۷, ۱۳۹۵ @ ۱۱:۱۹ ب.ظ

  17. با عرض سلام من دانش آموز هستم و درباره اشکال زبان شناسی این بیت
    (برگ درختان سبز … )خیلی تحقیق کردم و متاسفانه به نتیجه نرسیدم لطفا راهنمایی کنید با تشکر

    Comment by reyhane — فروردین ۲۲, ۱۳۹۶ @ ۱۱:۰۰ ب.ظ

  18. ریجانه دربارۀ اشکال “برگ درختان سبز” بگویم که احتمالاً چون سعدی مدّتی در اسارت فرانسوی ها (فرنگ) بوده زبانش تحت تأثیر قرار گرفته. در انگلیسی میتوان گفت Green tree leaves که اگر گرته برداری کنیم میتوان گفت “برگ درختان سبز”. ولی جدا از شوخی، این عبارت هیچ اشکالی ندارد. اشکال درک ضعیف ما از زبان (خودمان) در عهد معاصر است، بعید میدانم سعدی در بیان این عبارت ذرّه ای شک در درستی اش داشته، که حق هم داشته است.

    Comment by فرهاد — فروردین ۳۰, ۱۳۹۶ @ ۱۲:۳۲ ق.ظ

  19. @Reyhane: هیچ بشکالی در کار نیست. در سیز بودن درخت که جای شک نیست!

    Comment by فرخ — خرداد ۱۳, ۱۳۹۶ @ ۱۰:۰۱ ق.ظ

  20. ظاهرا سعدی در بیت های آخر از این رویای شیرین که یار در برش هست بیدار میشه و به واقعیتی بر میگرده که در آن تنها و در هجر یار داره پیر میشه.

    Comment by فرخ — خرداد ۱۳, ۱۳۹۶ @ ۱۰:۰۶ ق.ظ

  21. درباره برگ درختان سبز گرته برداری از زبانهای فرنگی صورت نگرفته بلکه در زبان خودمان هم هست. سبز صفت برگ هست که البته بعد از مضاف الیه آمده مانند عبارت پسران وزیر ناقص عقل در این بیت: پسران وزیر ناقص عقل به گدایی به روستا رفتند (سعدی_گلستان) که ناقص عقل صفت برای پسران هست و نه وزیر. حتی رودکی هم صفت را اینگونه بکار برده: لاله میان کشت بخندد همی ز دور چون پنجه عروس به حنا شده خضیب. ملاحظه بکنید که خضاب شده با حنا صفت پنجه است و نه عروس

    Comment by داود — بهمن ۱۵, ۱۳۹۶ @ ۱۱:۳۹ ق.ظ

  22. درخت سبز درخت زنده است، که برگ و بار دارد
    می گوییم درخت سبز می کنیم، شنیده یا خوانده اید؟؟
    سبز را صفت درخت هم بدانید بی راهه نرفته اید چه درختی که سبز نباشد برگی ندارد تا بتوان معرفت کردگار در آن یافت.

    Comment by گمنام — بهمن ۱۵, ۱۳۹۶ @ ۴:۵۹ ب.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره