لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

بحثهای مذهبی و اعتقادی و ارجاع توهین‌آمیز نسبت به بزرگان ادیان و همینطور بحثهای قومیتی و توهین به فرهنگها و قومیتها و زبانها از مصادیق حاشیه‌های نامناسب محسوب می‌شوند.

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بگذارید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

  1. سلام
    خسته نباشید.
    فکر می کنم در بیت آخر “به شیر” صحیح تر باشد.

    پاسخ: با تشکر، طبق پیشنهاد شما «بشیر» با «به شیر» جایگزین شد.

    Comment by حمید — خرداد ۱۳, ۱۳۸۷ @ ۸:۵۵ ب.ظ

  2. استاد محمد رضا شجریان در کاست فریاد این شعر را خوانده است

    Comment by حسین — تیر ۱۳, ۱۳۸۷ @ ۷:۱۴ ب.ظ

  3. حرف حسین تکمیل کنم که استاد شجریان به همراه همایون میخونن.

    Comment by Anonymous — تیر ۲۷, ۱۳۹۱ @ ۴:۰۴ ب.ظ

  4. حرف دو دوست قبلی رو کامل کنم. اینکه این هم آوازی در شوشتری در دستگاه همایون می باشد.

    Comment by محمد — تیر ۲۹, ۱۳۹۱ @ ۴:۵۴ ب.ظ

  5. بشیر : ب ( حرف اضافه + شیر ) که صفت مرکب شده ، مانند بخرد …
    معنی آن شیرخوار است ( رجوع به لغت نامه دهخدا شود )
    در جامع نسخ به همین شکل آورده شده و به خرد کاملن اشتباست ..
    لطفن تصجیج کنید ….

    Comment by بهزاد — مرداد ۲, ۱۳۹۱ @ ۱:۵۴ ق.ظ

  6. به شیر بود: همراه با شیر بود. مگر: حتماً، لابد. پیر بود: پیر شد. در چاپ فروغی که هم‌آوازی شوشتری نیز به مانند آن خوانده شده «پیر گشت» آمده است. تغیر: تغییر. معنای بیت: حتماً شور عشق را همراه با شیر به سعدی نوشانده‌اند که اکنون که پیر شده است نیز هیچ تغییری در او پدید نیامده و همچنان عاشق است. (برای سعدی عشق چیزی است که با شیر اندرون شده و با جان به در رود).

    Comment by ارسلان — خرداد ۲, ۱۳۹۲ @ ۷:۲۶ ق.ظ

  7. امکان دارد درباره اختلاف بین به شیر و بشیر توضیح بدهید ؟
    تنها دلیلی که در حال حاضر می توانم حدس بزنم برای درست بودن به شیر ایجاد جناس ناقص اختلافی بین شیر و پیر است .
    منتها معنایش را متوجه نمی شوم
    ضمنا دوستان اشاره خوبی داشتند به آن آواز زیبا که در شوشتری شروع می شود منتها از شوشتری به اصفهان می رود

    Comment by سامان — خرداد ۵, ۱۳۹۲ @ ۶:۰۱ ق.ظ

  8. باسلام
    همینطور که همه دوستان گفتند این غزل رو استاد شجریان همراه با همایون اجرا کردند که استاد مصرع آخر رواجرا میکنه و اونجابه جای تغییر، تغیر رو میگن که به نظر میاد با توجه به معنی مصرع اول تغییر صحیح تر می باشد همونطور که دوست عزیز آقا بهزاد معنی کردند فکر کنم تغییر معنی بهتری به این بیت میده.
    ممنونم از صبر و حوصله تون

    Comment by مصیب — مرداد ۱۲, ۱۳۹۲ @ ۹:۵۹ ق.ظ

  9. مصیب:
    استاد شجریان دقیقا” درست خوانده اند چون اگر “تغییر” را در مصرع بگذارید وزن شعر به هم میریزد. در نسخه اصلی همان “تغیر” آمده است.

    Comment by صادق — آبان ۱۰, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۱۴ ب.ظ

  10. با سلام به همه دوستان

    بر خودم لازم دونستم از دوستانی که اشاره کردن که شعر مزبور رو استاد تو کاست فریاد خوندن و راهنمایی بیشتر کردن تشکر کنم. به علاوه برخوردای دیپلماتیک و محترمانه دوستان با نظرات همدیگه واقعا‍ قابل ستایشه……

    Comment by شهاب — بهمن ۲۷, ۱۳۹۲ @ ۸:۴۰ ق.ظ

  11. سلام دوستان … آیا استفاده از شیر و پیر در بیت آخر نمیتونه به این معنی باشه که : آیا شور عشق سعدی انچنان والا بود که حتی با پیر شدن هم هنوز آتشین باقی مونده؟ یعنی شیر را به معنی والا و آتشین… بکار بریم همونجور که میگیم شیر اگر یر است شیر است :))))))))))

    Comment by سایه — فروردین ۲۰, ۱۳۹۳ @ ۱۱:۴۳ ب.ظ

  12. سلام بر شما سایه جان
    نفهمیدم شیر اگر چه است شیر است ؟
    در هر حال فکر نمی کنم این شیر آن شیر باشد ، مقصود این است که شور عشق را با شیر به سعدی خورانده اند یا نوشانده اند .

    Comment by شمس الحق — فروردین ۲۰, ۱۳۹۳ @ ۱۱:۵۹ ب.ظ

  13. سلام
    فکر می کنم همون “بشیر” به معنای جوان درست باشه!
    بعدم شما چه طور به راحتی و با نظر بک خواننده عام نوشتار یک غزل رو تغییر می دین؟

    Comment by ساناز — خرداد ۲۰, ۱۳۹۳ @ ۶:۲۳ ب.ظ

  14. ُسلام - من با نظر ساناز موافقم . به نظرم بشیر به معنای جوان به مفهوم بیت نزدیکتره . در مصرع بعد هم از کلمه پیر (در مقابل جوان) استفاده شده است.
    ضمنا” درود به پدر آواز ایران استاد بزرگ شجریان و پسر بزرگواش که الحق این غزل رو جاودانه اجرا کردند .

    Comment by علیرضا — مهر ۲۰, ۱۳۹۳ @ ۴:۳۵ ب.ظ

  15. سلام به دوستان .
    به شیر بودن یعنی شیرخواره بودن. در این غزل یعنی شور عشق هرگز از طراوت وشعف نخواهد ماند . شور عشق جوادانه است .

    Comment by ابوالفضل — اسفند ۹, ۱۳۹۳ @ ۴:۳۶ ب.ظ

  16. سلام .( را ) در مصرع اول بیت آخر اضافه است .

    Comment by ابوالفضل — اسفند ۹, ۱۳۹۳ @ ۴:۴۸ ب.ظ

  17. چقدر جادویی
    تو را سریست که با ما فرو نمی‌آید
    مرا دلی که صبوری از او نمی‌آید
    چه عاشقست که فریاد دردناکش نیست
    چه مجلسست کز او های و هو نمی‌آید

    جز این قدر نتوان گفت بر جمال تو عیب
    که مهربانی از آن طبع و خو نمی‌آید
    همتراز است با این بیت:

    در سراپای وجودت هنری نیست که نیست
    عیبت آن است که بر بنده نمی‌بخشایی

    Comment by 7 — مرداد ۹, ۱۳۹۴ @ ۸:۴۵ ب.ظ

  18. ” به شیر بود “و ” تغیّر ” صحیح است ، بدین معنى که : گویا شور عشق از نوزادى و با شیر مادر به سعدى منتقل شده است که با وجود پیرى و کهولت سن تغییرى در آن حاصل نشده است

    Comment by خلخالى — مهر ۲, ۱۳۹۴ @ ۷:۱۵ ب.ظ

  19. ابوالفضل جان ، “را ” در مصرع اول بیت آخر حرف اضافه به معنى ” براى “است

    Comment by خلخالى — مهر ۲, ۱۳۹۴ @ ۷:۲۰ ب.ظ

  20. …. را حرف نشانه است و اینجا رای فک اضافه خوانده میشود مثال دیگری از شیخ به یاد دارم:

    همه را دندان به ترشی کند شود، مگر قاضیان را

    که به شیرینی !!!

    Comment by ایران نژاد — مهر ۲, ۱۳۹۴ @ ۸:۴۰ ب.ظ

  21. با درود خدمت دوستان. از اینکه عزیزی گفتن خواننده ی عام متوجه منظورش نشدم، استاد شجریان بدون تحقیق و بررسی شعری رو نمی خونن. این حرف عزیزان زننده است. از طرفی واضحه که به شیر درسته. اگر بشیر باشه که از نظر معنایی دچار مشکل میشه.

    Comment by ابراهیم — دی ۲۴, ۱۳۹۴ @ ۳:۳۲ ق.ظ

  22. به شیر بود مگر شور عشق سعدی را
    که پیر گشت و تغیر در او نمی‌آید

    ای سخت جفای سست پیوند
    رفتی و چنین برفت تقدیر
    با جان من از جسد،برآید
    خونی که فروشدست با شیر

    Comment by 7 — مهر ۲۸, ۱۳۹۵ @ ۱۲:۳۲ ق.ظ

  23. به تفکر بنده عبارت «به شیر» مفهوم تشابه و آرایه ی تشبیه دارد.
    منظور مشرف الدین، «به سان شیر» بوده که در مصرع دوم وجه شبه آن را عیان میکند.

    Comment by مصطفی — دی ۱, ۱۳۹۵ @ ۸:۵۵ ب.ظ

  24. به عبارت دیگر به این مثل اشاره دارد که «شیر پیر هم که بشود باز شیر است.»

    Comment by مصطفی — دی ۱, ۱۳۹۵ @ ۸:۵۷ ب.ظ

  25. با سلام.
    توضیحاتی که جناب خلخالی راجع به بیت آخر دادند، توضیحات درستی‌ست.
    شاعر در مقام شگفتی از عاشقیِ مدام و همیشگی خود که از عنفوان جوانی تا روزهای پیری همراهش بوده، یاد می‌کند؛ و اینکه چطور با وجود پیری، همچنان عاشق است!
    و می‌پرسد: مگر در زمان کودکی به همراه «شیر مادر»، عاشقی را هم به او خورانده‌اند که در پوست و استخوان او جاری و عجین شده و هیچ‌گونه «تغییری» در این حال عاشقی او ایجاد نشده و تا هنگام مرگ از او جدا نمی‌شود!

    Comment by سجاد شعبانی راد — تیر ۱۱, ۱۳۹۶ @ ۹:۲۸ ب.ظ

  26. در جواب یکی از نظرات که استاد را عامی خوانده اند باید بگویم که این خواننده عامی همان است که سایه درباره اش می گوید اگر حافظ بود شجریان را غرق بوسه می کرد و کدکنی می گوید که خوانش شجریان همان است که مد نظر سعدی بوده.
    نه اینکه ایشان را بت بدانیم ولی در هر موردی که ایشان خوانده اند حتما شایسته توجه و دقت است که استاد شجریان خاص است و الحق که خواص هم ایشان را آنطور که شایسته است در می یابند.

    مورد دیگر اینکه چطور است که ما همیشه خود را محق و نظر خود را به طور کامل صحیح می دانیم حال آنکه در بسیاری از موارد ممکن است در اشتباه باشیم.

    Comment by دوستدار شعر و موسیقی — دی ۱۵, ۱۳۹۶ @ ۱۲:۳۰ ب.ظ

  27. سلام
    واقعا نمی‌دونم چرا بعد از اون مثالی مجهول ۷ از خود حضرت سعدی آوردند بازهم درباره به شیر یا بشیر و… بحث ادامه داره، مگر ما از خود سعدی بالاتریم که به وجود چنین ارجاعی از جانب این دوست به این غزل باز هم نظر میدیم ، به گمانم وقتی خود حضرت حرفی بیان میکنند
    ما باید بیان رو کوتاه کنیم

    Comment by آرش — فروردین ۹, ۱۳۹۸ @ ۸:۴۹ ب.ظ

  28. با درود عرض ادب
    بنظر بنده در مورد بیت آخر، “بِشیر”بنظر صحیح تر بود چون منظور “بَشیر” به معنی بشارت دهنده محتمل تر بنظر می رسد.
    “بَشیر بود مگر شور عشق سعدی را؟”

    Comment by علیرضا بخشی زاده روشنفکر — مرداد ۱۱, ۱۳۹۸ @ ۱۰:۲۴ ب.ظ

  29. بنده قانع شدم، اگر به خواندن این کامنت رسیدید لطفا هردو کامنت من رو حذف بفرمایید،
    “به شیر” محتمل تر است.

    Comment by علیرضا بخشی زاده روشنفکر — مرداد ۱۱, ۱۳۹۸ @ ۱۰:۳۳ ب.ظ

  30. اگر “به شیربود ” را بصورت “نه شیربود” بخوانیم به نظر شکل معنایی بهتری پیدا میکند:
    نه شیر بود مگر شور عشق سعدی را؟
    که پیر گشت و تغیر در او نمی‌آید
    یعنی: مگر نه اینکه شور عشق برای سعدی، همچون شیر بود؟ چرا که پیر شده اما همچنان هیچ تغییری نکرده است. نظر به مثل معروف: شیر شیر است اگرچه پیر بوَد.

    Comment by علی دهقانیان — مهر ۲۹, ۱۳۹۸ @ ۱:۰۱ ق.ظ

  31. با سلامخدمت همه ی عزیزان
    به نظر به شیر درست است به این معنی که : شور عشق سعدی در شیری بوده که خورده است.

    Comment by ابراهیم سالاری — اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۹ @ ۱۱:۰۴ ق.ظ

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره