1. مأوایخود نه! مأوای خود

    پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

    Comment by محمد مهاجری — آذر ۱۳, ۱۳۸۹ @ ۱۱:۲۹ ق.ظ

  2. شوره بوم نه,شوره زار صحیح است

    Comment by ایرج کاویانی — بهمن ۲۲, ۱۳۸۹ @ ۸:۲۸ ب.ظ

  3. با سلام
    لطفاً زیعانجوانی به ریعان جوانی اصلاح شود، ریعان بمعنی اول ‌و بهترین‌چیزی، و ریعان جوانی بمعنی اول‌ جوانی ‌یا بهترین ‌موسم‌ جوانی است.
    با احترام

    Comment by امید رضا محبی — مهر ۲۴, ۱۳۹۰ @ ۸:۳۴ ق.ظ

  4. با سلام
    در نسخه ای خوانده ام که ” پسر نوح چو با بدان بنشست خاندان نبوتش گم شد” اما در این نسخه “با بدان یار گشت همسر لوط
    خاندان نبوّتش گم شد” آمده است. کدام اصیلتر است؟

    Comment by عباس کمالی — فروردین ۱۷, ۱۳۹۱ @ ۹:۲۴ ق.ظ

  5. خط سیزدهم
    غلط: فرمود اتفاقاً در آن میان جوانی بد
    درست: فرمود اتفاقاً در آن میان جوانی بود

    Comment by جواد — مرداد ۱۱, ۱۳۹۱ @ ۵:۱۵ ق.ظ

  6. فکر میکنم این بیت اینجوری درست باشه!همسر لوط که خاندان نبوت نداره!
    با بدان یار گشت فرزند نوح
    خاندان نبوتش گم شد

    Comment by حامد یعقوبی — آذر ۱۴, ۱۳۹۱ @ ۱۲:۳۵ ب.ظ

  7. حکایت، اشاره به تفکر سعدی مبنی بر ثابت بودن ذات آدمی و عَدم تغییر آن حتی با عوض شدن شرایط دارد.

    Comment by فرزاد اسماعیل زاده — تیر ۱۳, ۱۳۹۲ @ ۴:۱۰ ق.ظ

  8. با سلام و احترام، هر چند درست می‌فرمایید و همسر لوط، خاندان نبوت ندارد، اما در کلیات سعدی، تصحیح مرحوم محمدعلی فروغی، انتشارات علمی، صفحه‌ی ۸۴، با این ترتیب ثبت شده:
    با بدان یار گشت همسر لوط
    خاندان نبوتش گم شد
    در گذر زمان، مردم خوش ذوق، اشعار را «بهینه‌سازی» می‌کنند؛ نمونه‌اش بیت جنجالی «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند»! ممکن است نسخه‌ی «بهینه‌سازی شده» بهتر باشد، اما ضرورتاً گفته‌ی شاعر نیست. سپاسگزارم

    Comment by تیرداد — دی ۳, ۱۳۹۲ @ ۱:۱۹ ب.ظ

  9. تیرداد جان شیر مادرت حلالت باد
    یک عمره که میگم بابا والا بنی آدم اعضای یک پیکرند کسی گوشش بدهکار نیست . حالا هم که چشمم روشن شد به همسر لوط !! از ۵ سالگی با گلستان بزرگ شدم و همیشه این بود که پسرنوح با بدان بنشست خاندان نبوتش گم شد . بقول دوستمون آخه همسر لوط خاندان نبوتش کجا بود .

    Comment by شمس الحق — دی ۳, ۱۳۹۲ @ ۳:۱۲ ب.ظ

  10. متاسفانه نبود علائم و نشانه های دستوری خیلی فهم متن رو سخت کرده

    Comment by Anonymous — اسفند ۲۳, ۱۳۹۲ @ ۷:۱۲ ب.ظ

  11. ناشناس جلن درست است که نشانه های دستوری به صحیح خواندن ونیز سریع خواندن یک متن کمک قابل توجهی میکند اما یکی دیگر از مواردی که میتواند کمک کننده باشد زیاد خواندن است شما اگر حواننده !باشید بدون هیچگونه نشان دستوری خواهید خواند و حتی نیز میتوانید لغات جا افتاده احتمالی از متن را تشخیص دهید .پس بیایید بخوانیم

    Comment by تاوتک — اسفند ۲۳, ۱۳۹۲ @ ۸:۲۶ ب.ظ

  12. گردکان یعنی گردو.

    Comment by سعدیه — آبان ۲۴, ۱۳۹۳ @ ۱:۰۱ ب.ظ

  13. در خصوص اظهارات جناب آقای فرزاد اسماعیل زاده عزیز توضیح این نکته را ضروری میدانم : سعدی علیه الرحمه ذات آدمی را ثابت ندانسته چون به نیکو بودن آدمی بصورت ذاتی ایمان داشته ، بلکه تربیت را در دوران شکل گیری شخصیت هر فرد را « سخت برای تغییر» ونه حتی ثابت می انگارد که البته علم جدید روانشناسی نیز برآن صحه میگذارد.

    Comment by محمد رضا فرهادی — آذر ۲۵, ۱۳۹۳ @ ۸:۴۵ ق.ظ

  14. کجای علم جدید وکدام روانشناسی لطفا منبع ذکر بفرمایید

    Comment by دارا — دی ۱۵, ۱۳۹۳ @ ۴:۱۹ ب.ظ

  15. با سلام. در نسخی که بنده دیدم آمده است:

    پسر نوح با بدان بنشست
    خاندان نبوتش گم شد

    سگ اصحاب کهف روزی چند
    پی نیکان گرفت و مردم شد

    با تشکر

    Comment by سید امیر — فروردین ۱۹, ۱۳۹۴ @ ۸:۵۹ ب.ظ

  16. مَنفَذ : گذرگاه

    ملاذی منیع : پناهگاهی بلند و استوار

    مَلجَاء: پناهگاه و جای پناه و مأمن و جای امن و پشت و پناه و جای استراحت و آسایش .

    مٲویٰ : پناهگاه

    Comment by مجید محمدپور — خرداد ۲۸, ۱۳۹۴ @ ۴:۵۷ ب.ظ

  17. شعب جبل : راه در کوه .

    Comment by مجید محمدپور — خرداد ۲۸, ۱۳۹۴ @ ۴:۵۹ ب.ظ

  18. عنفوان شباب ؛ جوانی و یا ابتدای خوبی و بهجت آن .

    ریعان . [ رَ ] (ع اِ) اول هر چیزی و بهتر آن

    ریعان شباب یا جوانی ؛ اول جوانی .

    Comment by مجید محمدپور — خرداد ۲۸, ۱۳۹۴ @ ۵:۰۳ ب.ظ

  19. طوعاً اَم ْ کُرْهاً ؛ خواه و ناخواه . قدری خوش و قدری ناخوش

    بغی . [ ب َغ ْی ْ ] (ع اِ) ظلم و ستم . || جرم و جنایت . || نافرمانی و عصیان . || باران بسیار. || هر تجاوز و افراط بر مقداری که حد چیز است .

    Comment by مجید محمدپور — خرداد ۲۸, ۱۳۹۴ @ ۵:۰۷ ب.ظ

  20. نبی مکرّم اسلام فرمودند: « کُلُّ مَوْلُودٍ یُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ فَأَبَوَاهُ یُهَوِّدَانِهِ وَ یُنَصِّرَانِهِ وَ یُمَجِّسَانِه ــــ هر نوزادی بر اساس فطرت متولّد می شود ، پس والدین او وی را یهودی و نصرانی و مجوسی می کنند.» (بحار الأنوار ، ج‏۵۸ ،ص۱۸۷ )

    Comment by مجید محمدپور — خرداد ۲۸, ۱۳۹۴ @ ۵:۱۱ ب.ظ

  21. مغاره : [ م َ رَ ] (ع اِ) غاری که در کوه باشد.

    Comment by مجید محمدپور — خرداد ۲۸, ۱۳۹۴ @ ۵:۱۴ ب.ظ

  22. باسلام دوست خوبم گردکان رو به گردو معنی کردن ولی منظور شیخ اجل(ره) ا ز گردکان یعنی غبار و گردوخاک هست .گرد که گردوغبار و کان یعنی کانی وسنگ . و درنتیجه تربیت نااهل به اندازه گردوغبار روی گنبد ماندگاره.ممنون

    Comment by حسن — آبان ۱۹, ۱۳۹۴ @ ۴:۵۶ ق.ظ

  23. درمورد همسر لوط یا پسرنوح درنسخه های متفاوت هردو هست اما نسخه های معتبرتر همسرلوط مرقوم شده اما اینکه همسر لوط خاندان نبوت نداره باید بگم اکه یادتون باشه توی خانواده لوط به جز همسر لوط دخترهای لوط همراه لوط شهررو ترک کردن وفقط همسرلوط منحرف شد وخاندان نبوت کنایه از خود لوط وخاندانش هستند وزیاد نا مربوط وبی معنی نیست چرا که با این ایراد پسرنوح هم نبوتی نداشت نبوت متعلق به پدرش یا بزرگ خاندان بود وهمسرلوط هم همینطور.ممنون

    Comment by حسن — آبان ۱۹, ۱۳۹۴ @ ۵:۱۱ ق.ظ

  24. گردکان در پارسی میانه و دری به معنی گوی و هر چیز گرد آمده است.مراد از این مثال این است که تربیت کردن نااهل مانند نهادن گوی بر گنبد است.اگر گوی بر گنبد ماند تربیت نیز در نااهل اثر می کند.

    Comment by محمد جواد — بهمن ۵, ۱۳۹۴ @ ۱۱:۲۵ ق.ظ

  25. در همه فرهنگ های لغت معتبر گردکان را گردو معنی کرده اند. این لغت هنوز هم کاربرد دارد و در اکثر مناطق آذربایجان به گردو گردکان می گویند.

    Comment by مهدی — بهمن ۱۴, ۱۳۹۵ @ ۸:۵۱ ب.ظ

  26. با درود
    در محضر اساتید سخن راندن چندان جایز نیست و در جمع دوستانه بنده حقیر نیز دانسته خودم رو به اشتراک میگذارم باشد که مورد توجه و استفاده دوستان باشد.
    دوستان اول اینکه خاندان نبوت خود معنی چندان دقیقی ندارد چون نبوت مربوط خاندان و تبار و دوده نیست که به ارث از پدر بر پسر رسیده باشد هر چند که پدر و پسر نبی داریم ولی یک فرزند از فرزندان پیامبر به درجه نبوت نائل می شود و مابقی ممکن است جزو اراذل باشند هر چند از تبار پیغمبر باشند. خاندان نبوت به معنی بازماندگان نبی می باشد و شامل پدر، همسر و دختر و پسر و… نبی می باشد
    در اکثر نسخه های موجود: پسر نوح با بدان بنشست آمده و همسر لوط هم در تعدادی درج شده است ولی علامه دهخدا پسر نوح را ترجیح می دهد و ارجح تر می داند.
    و اما گردکان. به عنوان اسم معنی کنیم به گردو گردکان می گویند . اگر به وجه تسمیه رجوع کنیم گردو +ک +ان که؛ “ک” پسوند تصغیر می باشد و “ان” پسوند مالکیت می باشد که در مجموع: چیزی که مدور بودن ذاتش می باشد.
    ولی در ایام کهن وقتی که لشگرکشی صورت می گرفت در استراحتگاه خیمه هایی برپا می شد که که به آن گردک می گفتند و بر خلاف دیگر خیمه ها گرد بود خیمه دایره شکل که مخصوص پادشاه بود در این بیت حضرت سعدی ایهامی به کار برده که در یک معنی * اگر گوی و گردو و تیله بر انحنای گنبد ثابت بماند می توان فرد نااهل را نیز تربیت کرد.(کار عبث و بیهوده)
    *و در مفهوم دوم ساختن گنبدی از پارچه(خیمه ،خرگاه) بدان میز کار خنده داریست که سعی بر تربیت نااهل نیز کاری خنده دار و بیهوده هست.
    ارادتمند
    دکتر نریمان

    Comment by نریمان — بهمن ۱۷, ۱۳۹۵ @ ۱۲:۳۹ ق.ظ

  27. از عنفوان جوانی با بوستان و گلستان سعدی آشنا بوده ام و بیت مورد بحث را همیشه بصورت زیر بخاطر میاورم که کسی از دوستان اشاره ای باین روایت نکرد. با سپاس

    ذات بد نیکو نگردد آنکه بنیادش بدست
    تربیت نااهل را چون گردکان بر گنبدست

    Comment by خسرو ( آئینه ) — خرداد ۱۲, ۱۳۹۶ @ ۴:۰۴ ب.ظ

  28. سلام در دوران کودکی در خدمت پدر گلستان می خواندم از روی نسخه ای قدبمی که نوشته بود : پسر نوح با بدان بنشست خاندان نبوتش گم شد سگ اصحاب روزی چند پی نیکان شد و مردم شد

    Comment by مقتدر — تیر ۱۸, ۱۳۹۶ @ ۱۰:۵۶ ب.ظ

  29. ابیاتی از این حکایت از مثل های رایج زبان فارسی شده است.
    درباره واژه اوباش باید گفت که معرب اباش و اباشه فارسی میباشد که به معنی دسته و گروه میباشند و اوباش هم همان گروه و دسته است.ولی دسته و گروه نااهل

    Comment by 7 — آبان ۱۹, ۱۳۹۶ @ ۲:۲۶ ب.ظ

  30. با سلام به خوانندگان فرهیختـــه؛
    می‌فرماید که:
    ذات بد نیکــــو نگردد، زانکه بنیادش بد است
    تربیت؛ نااهل را، چون گِردَکان بر گنبــد است
    و در مورد دیگر نیز چُنین است که:
    پسـر نـوح بـا بَـدان بنـشست، خـانـدان نبـوتـش گـم شـد
    سگ اصحاب کهف روزی چند، پی نیکان گرفت و مردم شد
    با سپاس.

    Comment by محسن حاجی‌پور — اسفند ۴, ۱۳۹۶ @ ۱۲:۳۳ ق.ظ

  31. محسن حاجی‌پور گرامی
    اشتباه است
    پرتو نیکان نگیرد انکه بنیادش بد است .
    زنده باشی

    Comment by حسین,1 — اسفند ۴, ۱۳۹۶ @ ۱:۴۷ ق.ظ

  32. به نظرم بیت مربوط به همسر لوط اینجوریه:
    «پسر نوح با بدان بنشست / خاندان نبوتش گم شد»
    که به صورت ضرب المثل خیلی رایجه.
    از طرف دیگه هم حق با دوستان هست. خاندان نبوت در مورد پسر نوح معنی داره نه همسر لوط.

    Comment by هادی — آذر ۲۳, ۱۳۹۷ @ ۱۲:۱۱ ب.ظ

  33. به نظرم در بیت
    دیدیم بسی که آب سرچشمه خرد

    چون بیشتر آمد شتر و بار ببرد

    کلمه بیشتر اشتباه است و پیشتر درست است.

    Comment by علی بایزیذی — دی ۲۴, ۱۳۹۷ @ ۱:۴۶ ب.ظ

  34. دوستان این بیت صحیح است
    با بدان یار گشت همسر لوط / خاندان نبوّتش گم شد
    چون این بیت:
    پسر نوح با بدان بنشست / خاندان نبوتش گم شد
    در تضاد با قرآن و کتاب مقدس است

    Comment by خسرو — تیر ۱۹, ۱۳۹۸ @ ۱۰:۵۳ ق.ظ

  35. ببخشید من بجای همسر نوح نوشتم همسر لوط
    چون طبق قرآن : آنکسی را که نوح فکر میکرد پسرشه در حقیقت از تسل او نبوده
    فرمود: اى نوح، او در حقیقت از اهل تو نیست، او عملی غیر صالح است. [هود ۴۶ ]
    گفت او از اهل و خویشانت نبود ** خود ندیدی تو سپیدی او کبود
    پس این بیت بدین صورت تصحیح میشه
    با بدان یار گشت همسر نوح/ خاندان نبوّتش گم شد

    Comment by خسرو — تیر ۱۹, ۱۳۹۸ @ ۱۱:۱۰ ق.ظ

  36. من هم از وقتی بیاد دارم شنیده بودم “پسر نوح …”. چند سالی هست که این مصرع را بصورت “همسر نوح …” یا “همسر لوط …” میشنوم و میبینم. تابحال دو تفسیر در این مورد شنیدم. اولی: با از راه بدر شدن تنها یک فرزند؛ خاندان از بین نمیرود. ولی اگر مادر نا صالح باشد؛ تربیت تمام فرزندان تحت تاثیر قرار میگیرد. دومی: در بعضی از اقوام؛ مذهب و نژاد از طریق مادر منتقل میشود و فرزندان پیرو مذهب مادر خود میشوند. شاید این مصرع؛ اشاره به این امر دارد.

    Comment by پرستو — تیر ۲۷, ۱۳۹۸ @ ۱:۲۰ ق.ظ

  37. زیبایی ادبی این متن آدم را مجذوب میکند. ولی مقصد و منظور آن قلب آدم را به درد میاورد. خوشبختانه علم روانشناسی و روشهای درمان ناراحتی های روحی پیشرفت چشمگیری داشته اند. آرزو دارم تعداد این قضاوت ها و پایانها کمتر و کمتر شود.

    Comment by پرستو — تیر ۲۷, ۱۳۹۸ @ ۱:۲۹ ق.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره