1. با استناد به یک نسخه‌ی چاپی (گزیده‌ی اشعار رودکی - دکتر جعفر شعار و دکتر حسن انوری، نشر علم ۱۳۷۳ ، ص ۱۱۶-۱۱۸) این تغییرات اعمال شد:
    بیت ۲ مصرع ۱: سپید سیم رده بود، در و مرجان بود –> سپید سیم زده بود و در و مرجان بود
    بیت ۴ مصرع ۱: داز –> دراز
    بیت ۵ مصرع ۱: جهان همیشه چو چشمیست گرد و گردانست –> جهان همیشه چنین است، گرد گردان است
    بیت ۱۴ مصرع ۲: نشاط او به فزون بود و بیم نقصان بود –> نشاط او به فزون بود و غم به نقصان بود
    بیت ۱۵ مصرع ۲: که –> گه
    بیت ۲۱ مصرع ۲: پس –> سپس
    بیت ۲۲ مصرع ۱: چشم –> چشمم
    بیت ۲۲ مصرع ۲: گوش –> گوشم
    بیت ۲۳ مصرع ۱: معونت –> مئونت
    بیت ۲۴ مصرع ۱: همی –> کنون
    بیت ۲۷ مصرع ۱: شد آن زمان که به او انس … –> شد آن زمانه که او انس …
    بیت ۳۱ مصرع ۲: ورا –> مرا
    بیت ۳۲ مصرع ۲: درو –> وزو
    بیت ۳۳ مصرع ۱: پراگنده –> پراکنده

    ضمناً در بیت ۲۹ کلمه‌ی بنوشت به صورت «بنَوَشت» حرکت‌گذاری شده و «درنوردید» معنی شده.

    Comment by حمیدرضا — فروردین ۳۱, ۱۳۸۷ @ ۶:۴۸ ب.ظ

  2. در مصراع دوم بیت پنجم بجای” آیین” باید “آیینش” تصحیح شود تا وزن شعر حفظ شود

    پاسخ: من مشکل وزنی نمی‌بینم: «همیشه تا بُوَد آیینِ گِرد گَردان بود».

    Comment by دوست — شهریور ۱۹, ۱۳۸۸ @ ۶:۰۴ ق.ظ

  3. با استناد به حافظه ام :
    بیت ۱۵ مصرع اول:
    چه داغها که ز دندان من به پستان داشت بشهر…….

    پاسخ: ممنون، در نسخه‌ی چاپی در اختیار اینجانب همین بوده، پیشنهاد شما که جالب و مربوط به نقل و نسخه‌ی دیگری است را به عنوان حاشیه باقی می‌گذاریم.

    Comment by محمد نخجوان پور — مهر ۲۶, ۱۳۸۸ @ ۱:۱۹ ب.ظ

  4. شما تکرار را در این شعر میبینید خصوصاً تکرا فعل که یکی از ویژگی های نظم و نثر قرون چهارم و پنجم بوده است. رودکی شاعر سبک خراسانی است که برون گرایی و بیان مستقیم هم از دیگر ویژگیهای این سبک است؛ البته شگفتی من همیشه از این است که پس از یازده قرن هنوز اشعارشان را تمام میفهمیم!

    Comment by عشرت — مهر ۲۷, ۱۳۹۲ @ ۱:۱۸ ب.ظ

  5. لابل:قید مرکب عربی از: لا + بل. گاه قبل بل ، لا اضافه میکنند و این لای بعد ایجاب برای تأکید اضراب است.
    سیم زده: با کسرۀ میم. نقرۀ خالص
    کیوان: زحل، نحس اکبر در باور قدما
    گردان: هم معنی متحرک و گردنده میدهد هم معنی متغیّر
    آخر مصراع اول بیت ششم: شود
    کجا: به معنی که ربط است
    خلقان: کهنه و پاره پاره
    شکسته بیابان: بیابان ترک خورده
    سامان: در بیت نهم یعنی رواج و رونق
    چوگان: در پهلوی چوپگان ، چوپگان ، چوبکان ، معرب آن صولجان است و کلمه ٔ فرانسوی شیکان از فارسی مأخوذ است . (حواشی برهان ). چوب بلند سرکجی است که در بازی گوی بکار برند. (جهانگیری ). چوب گوی بازی . (آنندراج ). چوب کجی که بدان گوی زنند.
    دیبا:حریر
    قطران: مادۀ روغنی‌شکل و سیاه‌رنگ که از برخی درختان مانند صنوبر، عرعر و امثال آن می‌چکد.
    نقصان: با ضم اول کاهش
    نهیب: ترس، هراس و…
    نبیذ: شراب کشمش یا خرما
    فراخ: بسیار فراخ میدان تقریباً معنی اصطلاح امروزی دست باز
    سندان: ابزار آهنی کفاشان و آهنگران که روی آن چیزی قرار میدهند تا با چکش یا… بکوبند
    زلفکان کلمه ای بسیار زیبا که در اشعار میبینیم اکنون نیز در افغانستان و تاجیکستان تلفظ میشود. دهخدا میگوید زلفکان جمع زلفک یعنی زلف کوتاه است! نظر خود را شایستۀ برابری نمیدانم.
    مئونت: جمع مؤن. خرج؛ رنج؛ لوازم معیشت
    هزار دستان: هزار آواز. هزار. بلبل یا…
    رادمرد: جوانمرد و بخشنده…
    حملان: ستور باردار که به کسی بخشند یا…
    ماکان: گذشته. آنچه بوده و…
    انبان: کیسۀ بزرگ. توشه دان

    Comment by عشرت — مهر ۲۷, ۱۳۹۲ @ ۱:۵۶ ب.ظ

  6. نالۀ رودکی از پیری و دندان ریختن و سپیدی موی و فقر و… است. اشعار باقیمانده از شهید بلخی، شاعر معاصر رودکی، را هم بخوانیم و لذت ببریم. رودکی تنها او را در میان هم دوره هایش شاعر میداند!

    Comment by Anonymous — مهر ۲۷, ۱۳۹۲ @ ۱:۵۹ ب.ظ

  7. بیت دوم
    سپید سیم زده اشتباه است بلکه رده یه معنای ریف و مرتب صحیح است

    Comment by رضا صادقی — شهریور ۳۰, ۱۳۹۶ @ ۱۱:۵۹ ق.ظ

  8. این سخن از عیب بینان و محبان باب شده که شگفت که با فاصله هزار سال شعر فردوسی و رودکی را میفهمیم با اینکه در غرب نوشته های سیصد چهار صد سال پیش خود را نمیتوانند بفهمند و بخوانند
    و طبعا از مجب و مغرض دارند چشم بسته غیب میگویند چرا که هم مدعا و هم دلیل هر دو طرف معیوب است - اولا مگر قرار بوده بعد از هزار سال نفهمیم و مگر فقط مخصوص زبان پارسی دری و یا ویژگی رودکی و فردوسی است ؟ وانگهی هزار سال که هیچ حتی سخن ۱۶۰۰ سال پیش را به اسانی همگی میفهمیم وانک حکمت مشهور خسرو انوشیروان عینا ان که - هرکه رود چرد وانکه خسپد خواب بیند -و چرا شگفتی از فهم متن پارسی هزار مانده حتی شتربانان معاصر نجد اشعار و آثار دو هزار پیش ادب عربی را به اسانی میفهمند -
    یکی از اثار کتابت به زبان فصیح و کتابی در هر زبان اینست که از تحول و تغییر وازگان بر اثر طول زمان و کش و گیرهای لهجه و گویش جلوگیری میکند —
    در زبانهای غربی بدان دلیل متون سیصد چهارصد ساله خود را نمیتوانند بخوانند که گسترش و یکسان نویسی هر زبان از همان سیصد چهار صد سال کم کم شروع شد و حتی تا کنون نیز چه بسا یک زبان راچهار پنج گویش مختلف بنویسند و
    این نه نو آفرینی بسیار غربیان و نه کهنه گرایی ادب پارسی دری و عربی است - سخنان را میشنویم اما پیش از خوشایند و پسند ان درباره دقیق بودن و درست بودنش بیندیشیم و حتی اگر دقیق و محققانه بود انرا کلید واژه ذوق خود و تمجید و مدح از بزرگان ادب و فرهنگ نکنیم و به جای تکرار سخن دیگران اگر برای هنر و ادب ان بزرگان را ارج مینهمیم زحمت کاوش گوهری از اندیشه خود را کمترین ارج گذاری در حق انان و هنرشان بدانیم — عیبست که خزف و گوهر مغشوش و جواهر وام گرفته را به پیشکش عزیزان برد
    - زحمت اندیشه و بیگاری برای خرده گیران اینده -
    اینکه متون پهلوی نزدیک به عهد رودکی را نمیتوانیم بهمیم برای اینست پارسی دری شاخه دیگری زبان پارسی است و عدم تداوم در ثبت در پهلوی رخ نداده وگرنه تا زمانی که تداوم در ثبت و نو افرینی در پهلوی گویی بود میبینیم که شمس قیس رازی در قرن هفتم زنجان و همدان را از مراکز شعر پهلوی میشمارد و نمونه های فراوان میاورد

    Comment by مرزبان — آبان ۱۳, ۱۳۹۸ @ ۱۱:۵۴ ق.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره