1. قدر لحظات خوش وسلامتی بدان ولذت ببر

    Comment by داوود — آذر ۶, ۱۳۸۸ @ ۱۲:۰۳ ب.ظ

  2. اکنون که گل سعادتت پربار است
    دست تو ز جام می چرا بیکار است
    می‌خور که زمانه دشمنی غدار است
    دریافتن روز چنین دشوار است
    یافتن منظور خیام در بعضی رباعیها چندان سهل نیست مثلا وقتی گل سعادت کسی پرباراست آیا نیازی به چیز مست کننده و بیخبر کننده دارد؟
    نظر خیام اینست که چون زمانه دشمنی غدار است و همیشه گل سعادتت پربار نیست پس اینک جام می بدست گیر
    به نظر میرسد که منظورش از جام می دل آگاهی باشد خلاف غفلت از اوضاع زمانه که فردا یافتن روز چنین دشوار نباشد زیرا می معمولی علاجی بر غدار بودن زمانه نخواهد بود و تناسبی ندارد با اینکه سعادتی که امروز انسان دارد فردا دشوار بدست می آید
    وگرنه تو صیه به میخوارگی در زمانی که انسان از خوشبختی دور میافتد مناسب به نظر می آیدنه موقعی که از سعادتی برحورداراست
    شاید هم منظور این باشد که چون زمانه عاقبت سر دشمنی دارد در حال حاضر که سعادتی داری هرچه میتوانی خوشی و مستی کن که فردا نمیتوانی ولی باز آن شادی ومستی از نوع دیگرکه برآینده تاثیر مطلوب بگذارد وغدار بودن زمانه را هضم کنداهمیت دارد
    قدر مسلم اینست که رباعی میگوید در موقع سعادت هم بیکار منشین و غافل نباش و کاری بکن ولی در اینکه چکار کن برداشت ها مختلف وسطحی وعمقی تواند بود

    Comment by ف-ش — آذر ۱۳, ۱۳۸۸ @ ۸:۴۷ ق.ظ

  3. خدمت دوست عزیز ف-ش عرض کنم که معنای بیت کاملا مشهود و بر خلاف گفته ئ ایشان است.
    از آنجایی که می و شراب در ابیات حضرت خیام نشانه ئ شادمانی است، پس ایشان لازمه ئ شادی را همین شراب دانسته و اینجا نیز به وقت پر بار بودن سعادت، نوشیدن می را توصیه می کنند. چرا که دیگر ممکن است همچین فرصتی نصیب نشود. و این فرصت همان شادی و سعادتی است که با خوردن می کامل می شود.
    گل سعادت آرایه ئ اضافه ئ تشبیهی دارد.
    دست مجاز جزئیه و منظور وجود آدمی است.
    زمانه دشمنی غدار است تشبیهی که وجه شبه آن حذف شده است.

    Comment by علی نهیل — تیر ۱۷, ۱۳۸۹ @ ۱:۳۰ ق.ظ

  4. بستگی به این دارد که انسان خوشبختی و سعادت را حقیقی بداند یا مجازی
    سعادت و خوشبختی حقیقی زمانی است که دوست بر ما نظر افکند.
    از این لحظه نهایت استفاده را باید برد و در رسیدن به وصال او تلاش کرد چرا که فرصت در این دنیای فانی اندک است و با رسیدن مرگ برگشت به دنیا غیر ممکن.

    Comment by م.ح — تیر ۲۳, ۱۳۸۹ @ ۱۰:۴۹ ق.ظ

  5. با درود
    دوستان گرامی خیام به هیچ وجه عارف نبوده و نمی توان منظور وی از می خوردن را طور دیگری تعبیر کرد. در بسیاری از ابیاتش حتی نشانی از کنایه گویی یافت نمی شود. خیام اگر می گوید می خور منظورش همان شراب انگوری و بردن غم از دل است. به نظر من او نمونه کاملی از یک نهیلیست است و معتقد به جهان پس از مرگ نیست.
    خوش باشید

    Comment by م-ر — شهریور ۲۸, ۱۳۸۹ @ ۱۲:۲۴ ق.ظ

  6. دقیقا معنای شعر ، همانی است که خود می گوید : حال که زندگی بر وفق مرادت است ، از آن لذت ببر و این دم را مغتنم شمر . . چرا که معلوم نیست بار چنین فرصتی بدست آید . .

    Comment by هومن — دی ۲۶, ۱۳۸۹ @ ۱۰:۳۸ ب.ظ

  7. م-ر شما فقط دنبال می میگردی و چیز دیگر نمیبینی
    گردون نَگَری ز قَدِّ فرسود ة ما است
    جیحون اثری ز اشک پالود ة ما است
    دوزخ شرری ز رنج بیهودة ما است
    فردوس دمی ز وقت آسود ة ما است
    به نظر شما دوزخ چه معنی داره؟ وقتی که می نیست!

    Comment by 7tir — اسفند ۲۳, ۱۳۹۰ @ ۳:۲۶ ب.ظ

  8. خوار یعنی اسان و دژخوار یا دشوار یعنی سخت

    Comment by امین کیخا — اردیبهشت ۶, ۱۳۹۲ @ ۶:۳۲ ق.ظ

  9. به نوشته صادق هدایت در داستان کوتاه اکار یا بیکار معنی impotence هم می داده است

    Comment by الرسوم و المعانی — اردیبهشت ۱۲, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۵۳ ق.ظ

  10. شمس الحق شما امشب نیستی ؟ یک لغت برایت می نویسم که خوشی کنی کنون یا اکنون لغت نون را در آن می شود دید که همان now باید باشد .

    Comment by امین کیخا — آذر ۲۳, ۱۳۹۲ @ ۱۲:۳۹ ق.ظ

  11. بعید می دانم این رباعی از خیّام بوده باشد! زیرا آن را تا کنون در دستکم پنج نوع از کتاب هایی که منسوب به خیّام است ندیده ام و نیز وزن و قافیه و محتوای محکمی ندارد

    Comment by بهرام مشهور — فروردین ۹, ۱۳۹۴ @ ۱۱:۴۸ ب.ظ

  12. جناب کیخا
    درود
    گمان می کنم دژ و دُش به معنی ضد باشد
    در لغت دشمن ” من “ به معنای اندیشه و ”دش “ یعنی ضد که می شود مخالف اندیشه
    هومن هم یعنی نیک اندیش که از وهومن آمده
    ولی مثل اینکه به روزگاران معانی تغییر کرده اند
    اگر خوار را به معنای آسان بگیریم پس دشخوار یا دشوار همان ضد آسان است که چنانچه شما فرمودید به معنای سخت است
    نوشتم تا باز هم از سخن جنابعالی بیشتر استفاده کنیم
    با احترام
    مرسده

    Comment by merce — خرداد ۱۷, ۱۳۹۴ @ ۹:۱۹ ب.ظ

  13. در بیت دوم این شعر اشتباهاً نوشته‌اید: “می‌خور”
    که چون با نیم‌فاصله نوشته‌اید؛ به صورت فعل mikhor خوانده می‌شود.
    بهتر است با فاصله بنویسید. یعنی: “می خور”.

    Comment by داود عبدالهی — فروردین ۳۱, ۱۳۹۵ @ ۸:۲۳ ق.ظ

  14. درود بر شیفتگان شعر و ادب پارسی
    اکنون که گل سعادتت پر بار است:
    خوشبختی جایی در انتهای مسیر نیست. اون توهمی در آینده که بخاطرش از خوشی امروزمون میگذریم نیست بلکه همین اکنون است.
    دریافتن روز چنین دشوار است:
    همیشه زندگی بر وفق مرادت نیست
    خوشبختی که الان داری آسون بدست نیومده که بیهوده حرومش کنی
    می‌خور که زمانه دشمنی غدار است:
    لذت ببر که دنیا وفا نداره و شاید همین لحظه بهترین لحظه زندگیت باشه

    Comment by ATA — شهریور ۲۱, ۱۳۹۵ @ ۱۰:۲۱ ق.ظ

  15. شاید منظور خیام استفاده از وقت باشد و شاید بگوید که اکنون که زمینه مساعد فرصت وقت برایت مهیا است چرا از ان استفاه اعظمی نمی کنی که طوا عمر و گردش زمان دیگر این فرصت مناسب را برایت نمی دهد

    Comment by Masooda Rostami — خرداد ۱۰, ۱۳۹۶ @ ۴:۵۱ ق.ظ

  16. تشکر ف-ش جان با این تحلیل عمیق و نکته سنجانه ات.

    Comment by اکبر بریالی — شهریور ۱, ۱۳۹۶ @ ۱:۱۱ ق.ظ

  17. دوسنان دمتان گرم. زمانی که با خوردن باده از خود بیخود شوم به درون فکر کنم و نه به دنیای دگر.
    من باده پرستم چو پرستارم اوست
    این باده به از دشمن و نادانی دوست
    در خلوت خود می بخورم دور ز جمع
    رندان نتوان طعنه زنند کو مست صبوست
    دم خوش گذرد چون عارف و بنده یکیست
    آنجاست که یکسان بود آن دشمن و دوست
    بیتاب شو از جور زمانه با نوشیدن می
    من هیچ ندانم که بهشت هست بر اوست

    Comment by رضا — خرداد ۱۸, ۱۳۹۷ @ ۸:۵۶ ب.ظ

  18. در تعلق داشتن برخی از این ابیات به خیام تردید هست. افرادی که متن شناسی را تا حدودی بلدند می گویند که همه رباعیات خیام یک دست نیست. و برخی سست و برخی محکم است. هم از نظر معنا و هم از نظر زیبایی. برخی از بزرگان ادبیات نیز به این موضوع اشاره کرده اند که از میان رباعیات فراوان منسوب به حکیم عمر خیام، تقریبا در چهل مورد اطمینان هست و تا ۷۵ مورد مشکوک و بیشتر از آن یقینا از وی نیست.

    Comment by م.زارع — مهر ۱, ۱۳۹۷ @ ۲:۲۳ ب.ظ

  19. از این رباعی حضرت خیام، میشه ارزشمند بودن وقت و زمان را نتیجه گرفت. یعنی از فرصت های موجود بالا ترین استفاده را نماییم.

    Comment by A. Z — دی ۲۸, ۱۳۹۷ @ ۱۲:۱۷ ب.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره