1. در بیت دوم بجای بر باید به بیاید:
    زنند لشگریانش هزار مرغ بسیخ.

    Comment by اسدالله طباطبائی — مرداد ۱۳, ۱۳۹۱ @ ۹:۴۳ ق.ظ

  2. تو نسخه من هست و به مزید هرکس بدین غایت رسیده

    Comment by نوشین — فروردین ۱۷, ۱۳۹۲ @ ۱:۴۸ ق.ظ

  3. به نیم بیضه که سلطان ستم روا دارد
    کشند لشکریانش هزار مرغ به سیخ.

    نیم- بیضه نام پرندۀ بسیار کوچکی ست.

    Comment by تهماسب ری — دی ۲۴, ۱۳۹۲ @ ۳:۳۲ ب.ظ

  4. بیضه بهمعنای تخم مرغ است.

    Comment by مزدا — فروردین ۱۸, ۱۳۹۳ @ ۴:۴۸ ب.ظ

  5. بیضه به معنی تخم مرغ است.

    Comment by مزدا — فروردین ۱۸, ۱۳۹۳ @ ۴:۴۸ ب.ظ

  6. دوست عزیز بیضه تخم است ، خواه مرغ و خواه غیر آن . خایه هم گویند .
    حقیر از هر بهانه ای فرمایشات شمس تبریزی را به خاطر می آورد و اینک یکی از سخنان ایشان که در مناقب العارفین احمد افلاکی مندرج است و از آنجا گویا به مقالات شمس رفته است را تقدیم دوستدارانش می کنم : [ نقل به مضمون ]
    ” در خردکی پدر را گفتم حکایت من و تو حکایت آن خایۀ بط باشد که زیر مرغ خانگی نهادند ، چون جوجه مرغکان سر از تخم به در آوردند همه به سوی جوی آب رفته نوک بر آن نهادند ، اما جوجۀ بط به دل دریا زد . حال اگر تو از منی و من از تو درآ در این دریا ورنه برو برِ مرغان خانگی . پدرم گفت با دوست چنین کنی با دشمن چه کنی ”
    …………..
    حقیر دفتر و کتاب در اختیار ندارم و از خوف آن که مبادا خطا کنم نوشتم نقل به مضمون ، ولی به احتمال زیاد مطابق متن است آنچه عرض شد .

    Comment by شمس الحق — فروردین ۱۹, ۱۳۹۳ @ ۱۲:۱۸ ق.ظ

  7. جالب اینکه با اینهمه نشانه و برهان در ادبیات و تاریخ که بر دادگری و عدالت پیشگی خسرو یکم انوشیروان گواهی میدهند و از اینروی نام او نماد دادگری شده، و سعدی به تنهایی چندین بار از او به بزرگی یاد کرده (ازجمله این حکایت و حکایت پیشین و در بوستان…)، برخی ایران ستیز بیگانه پرست به هر ریسمان پوسیده ای چنگ میزنند که اینها همه دروغ است و …(از چپی ها گرفته تا آن معلم کذا و کذا که میشناسید)

    Comment by سعید — خرداد ۱۵, ۱۳۹۳ @ ۲:۲۷ ب.ظ

  8. با درود به سعید بزرگوار . خسرو انوشیروان مهماندار ۷ حکیم گریخته از حکومت روم بوده است که از بیدارد یولیانوس فرمانروای روم به ایران آمده بودند . انوشیروان در این مدت از این حکیم های فرزانه پرسش هایی می پرسد که از دانش پزشکی تا فلسفه و علوم انسانی را در بر می گیرد نوع و کلاس پرسش ها نشاندهنده سطح هوشمندی و درجه دانایی آن شهمرد می باشد . به نگاه من او حکیم فرزاسته ( کاملی ) نیست ولی برای آن زمان پرسش ها از هوشمندی و تیز بینی ویژه ای برخوردار هستند و البته سنجیدن دانایی آن زمان با امروز بسیار کاری باریک بینانه و دشوار است . در برابر گویا مزذکیان برخورد انوشیروان بسیار سختگیرانه بوده است که آنرا هم تاریخ گواهی میدهد .

    Comment by امین کیخا — خرداد ۱۵, ۱۳۹۳ @ ۷:۰۹ ب.ظ

  9. به نظر میرسد با توجه به نثر قبل از بیت بیضه همان تخم مرغ است ولی بجای پنج بیضه باید نوشته شود نیم بیضه چون بحث از خرید بوده است منظور از نیم بیضه خریدن تخم مرغ به نیم بها میباشد.

    Comment by ابراهیم — بهمن ۱, ۱۳۹۵ @ ۹:۰۰ ب.ظ

  10. چون سخن از مرغ است پس، پنج بیضه ، مراد پنج تخم مرغ است
    می گوید : اگر سلطان برای خرید پنج تخم مرغ به روستاییان ظلم کند ، لشکریانش هزار مرغ را با ظلم از مردم می گیرند
    البته هزار قید کثرت است ، منظور تعداد بسیار زیاد است ،
    مانا باشید

    Comment by مهناز ، س — بهمن ۱, ۱۳۹۵ @ ۱۱:۰۲ ب.ظ

  11. پنج می‌تواند علامت و سمبل یک دست باشد. اگر به یک دست شاه به رعیت ظلم کند ، غلامان وی با هزار دست ظلمها کنند.

    Comment by جمال — خرداد ۲۶, ۱۳۹۶ @ ۵:۳۴ ق.ظ

  12. اوش در فارسی به چند معنی میباشد
    ۱-مرگ
    انوش: ان+اوش=بی مرگ و جاوید
    متضاد انوش،اوشمند به معنی نابود شدنی و فانی
    ۲-دم و دمیدن:
    اوشستار=مشرق/جای سرزدن ستاره
    اوشبام=بامداد-سپیده دم
    ۳-هوش: اوشیار
    ۴-اندازه
    اوشمردن>اشمردن>شمردن
    مر خود یعنی شمار و شماره پس شمردن یعنی دوباره شمردن یا بررسی

    Comment by 7 — اردیبهشت ۲۲, ۱۳۹۷ @ ۸:۳۲ ب.ظ

  13. در اینچ مسله خرید مطرح نیست مسله استفاده نابجا وبا زور است که اگر حاکم حتی نیم خم مرغ به زور تصاحب کند زیر دستانش هزارت مرغ را بسیخ میکشند

    Comment by نادر — تیر ۲۳, ۱۳۹۷ @ ۹:۱۲ ق.ظ

  14. مسله خرید مطرح نیست میگوید اگر حاکم حتی نیم تخم مرغ را به اجبار تص اب نماید اجازه کشتن آر مرغ را بزیردستانش خواد داد

    Comment by نادر — تیر ۲۳, ۱۳۹۷ @ ۹:۱۸ ق.ظ

  15. به پنج بیضه صحیح است یعنی اگر پادشاه به اندازه پنج تخم مرغ ستم کند …

    Comment by الهه — تیر ۳۰, ۱۳۹۷ @ ۱۱:۳۷ ق.ظ

لطفاً توجه داشته باشید که حاشیه‌ها برای ثبت نظرات شما راجع به همین شعر در نظر گرفته شده‌اند. در صورتی که در متن ثبت شده‌ی شعر در گنجور غلط املایی مشاهده کردید، یا با مقابله با نسخه‌ی چاپی در دسترستان اشتباهاتی یافتید، در مورد این شعر نظر یا احساس خاصی دارید یا مطلب خاصی در مورد آن می‌دانید یا دوست دارید درباره‌ی آن از دیگران چیزی بپرسید یک حاشیه برای آن بنویسید. لطفاً از درج مطالب غیرمرتبط با متن این شعر خاص خودداری فرمایید و حتی‌الامکان سعی کنید متن حاشیه‌ی خود را با حروف فارسی درج کنید (حاشیه‌ها بازبینی خواهند شد و موارد غیرمرتبط و ناقض این نکات حذف می‌شوند).

لطفاً در صورتی که اشتباهات را با استناد به نسخه‌های چاپی گزارش می‌کنید این مسئله را (حتی‌الامکان با ذکر نام مصحح) ذکر نمایید تا بتوانیم بین پیشنهادهای تصحیحی حدسی حاشیه‌گذاران و پیشنهادهای مستند تمایز قایل شویم.

حاشیه بنویسید

* ورود نام و پست الکترونیکی اجباری است، پست الکترونیکی نشان داده نمی‌شود.

خوراک حاشیه‌های این شعر را با این نشانی به خبرخوان خود اضافه کنید.

بستن پنجره