گنجور

حاشیه‌ها

سیدمحمدجواد موسوی اعظم در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۵۱ در پاسخ به رضا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲:

از شما به خاطر این مطالب مفید و کاربردی بر روی غزلیات حافظ سپاسگزارم.

هر غزلی که می‌خوانم حتی اگر در نظرم ساده باشد باز متن شما را می‌خوانم و بعضی از آنها را در دیوان حافظ یادداشت می‌کنم. متشکرم

لطفاً ادامه دهید.

برگ بی برگی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۵:۵۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۷:

غلام همت آنم که زیر چرخ کبود 

ز هرچه رنگ تعلق پذیرد آزاد است 

دوستان به تفصیل غزل را شرح دادند که جای سپاسِ بسیار دارد اما بنظر میرسد به یکی دو نکتهٔ مهمِ این غزل کمتر پرداخته شده، همگان در لفظ و بیان میگوییم که عدمِ تعلق خاطر به چیزها و مادیات این جهان چقدر خوب و پسندیده است اما  تاکید حافظ بر "هر چه " به هر چیزِ برآمده از ذهن انسان اطلاق می‌شود که باورها و اعتقاداتِ دینی، سیاسی، اجتماعی و علمی را نیز شامل میگردد، قطعآ منظور حافظ و بزرگان دیگر عدم سعی و کوشش برای بدست آوردن و بهره بردن از امکاناتِ رفاهی و مادی نبوده و یا  ترویج ناباوری و بی اعتقادی نمی کنند، بلکه منظور از عدمِ تعلق خاطر به هرچه که میتواند رنگ تعلق بگیرد، عاشق نشدن بر آن چیز مد نظر میباشد، برخی از ما بسیار زیبا به شرح غزل می پردازیم اما در جایی دیگر بر سر معنیِ بیتی از حافظ آنچنان به یکدیگر تاخته و با تعصب از علم یا باورهای خود دفاع می‌کنیم و به یکدیگر اتهامِ جهالت می زنیم و پافشاری میکنیم بر  باور و اندیشه ای که بدون شک رنگ تعلق پذیرفته است که موجبِ شگفتی هر دوستدار ادبی که به اینجا سری بزند می گردیم، در صورتیکه بنظر میرسد سراینده و خالق غزل یعنی حافظ شخصاََ تعلق خاطر و دلبستگی به چنین آثار فاخری نداشته و به همین دلیل نیز سالها پس از درگذشت وی این غزلها را گردآوری کرده و نشر دادند و به همین سبب بیشترین موارد اختلاف نیز در اشعار حافظ وجود دارد، او با وجود ستایشِ بحق خود در غزلسرایی و لطافت طبعی که به آن واقف بود در حیاتِ خود اهتمامی برای گردآوری و نسخه برداری از آنها از خود نشان نداد و همه را به خواست و اراده معشوق و معبود خود واگذار نمود و این میتواند برآمده از همین بینش عدم تعلق خاطر به" هرچه" باشد، حافظ می‌فرماید این عدمِ تعلق خاطر همتی بس بلند را طلب میکند، یعنی به لفظ و بیان نبوده، کارِ فراوان و مستمر میخواهد بخصوص وقتی پای اعتقادات در میان باشد همتی مضاعف طلب میکند تا سرانجام از مذهب پرستی به خدا پرستی رسید ، یا به دانش کتابی خود تعلق خاطر و دلبستگی نداشت، یا عاشق شهرت و محبوبیت یا مقام خود نشد ، و حافظ با آن بزرگی خود را غلام چنین همتی می داند که اگر  انسان در پی آن بوده و بدست آورَد جهان گلستان و انسان از همه دردهای خود رها خواهد شد، و چنین همتی حاصل نمی‌شود مگر با انبساط درون، صبر، پذیرش و رضایت و نگاهِ عاشقانه به هستی .  

محسن حق گو در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۳۰ دربارهٔ فروغی بسطامی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۶:

قبلاً در جست و جویی که در اینترنت داشتم مصرع : یک جمع نکوشیده رسیدند به مقصد را ، یک جمع نکوشیده رسیدند به مقصود ، نوشته بود ، و به نظر صحیح تر میرسد ، چون با مصرع بعدی ضرب و آهنگ بهتری پیدا میکنند به این صورت که : یک جمع ، نکوشیده رسیدند به مقصود

یک قوم ، دویدند و به مقصد نرسیدند

با تشکر و عرض معذرت از اساتید 

نردشیر در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۰۵ دربارهٔ ابن یمین » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۵۶٣:

چه سخته یکی توضیح بیشتر بده

نردشیر در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۱۶ دربارهٔ ادیب الممالک » دیوان اشعار » فرهنگ پارسی » شمارهٔ ۱۵ - در شمارهٔ نام‌های هفت کشور:

جالبه

یلدا ی. در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۳۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۵۳:

بی همگان به سر شود بی تو به سر نمی شود با صدای آسمانی " داریوش اقبالی " 

سعدی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۰۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۱:

من همه حاشیه ها را خواندم ولی چیز عجیب این است که من بیت سوم را در بیشتر کتاب هایی که خواندم به این شکل دیده ام

این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود   یک فروغ رخ ساقیست که در جام افتاد

که به نظر من قشنگ تر هست به دو دلیل

یک اینکه حافظ بیشتر تضمین هایی که از سعدی میکنه قشنگ در نیومده ولی این یکی واقعا زیباست و واقعا حیفه تضمین به این قشنگی رو کلا متفاوت بنویسیم.

دوم اینکه از نظر خواندن هم قشنگ تر و روان تر هست.

اگر موافق هستید تصحیح کنید. با تشکر

پیروز امیدوار piroozomidvar@gmail.com در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۴:۰۵ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۷ - موعظه و نصیحت:

با سلام خدمت دوستان, بله متاسفانه در اثر گذشت چند قرن و کتابت های بسیار , تغییراتی در برخی کلمات ایجاد شده که بعضا باعث مبهم شدن معنای برخی ابیات شده اند.  مثلا  در خصوص همان " عارفان جمع نکردند " که  نظر من هم همان "نکردند" است ,...

یا در  مورد "فایده دو جهانی"  زیباتر همان است که بگوییم  "فایده و جانی "  یا  اینکه بگوییم "فایده چندانی" ,, بهرحال  وزن شعر معقول و مطلوب نیست. لذا اینهم از تغییرات زمانی در اثر اشتباهات کاتبان است.

در عبارت  " برگ مرگت" هم اشکالی هست چون معنا مبهم و چندان قابل درک نیست, شاید  همان "غم مرگت" یا چیز دیگری باشد

 

بهرحال از این دست اشکالات در طول این چند قرن زیاد ایجاد شده ولی معنا و  زیبایی شعر به قوت خود باقیست,

فاطمه f.barantalab@gmail.com در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۵۳ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۰۹:

چجوری میتونیم خوانش خودمون رو توی سایت بزاریم؟

حبیب شاکر در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۳۹ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۳:

سلام بر یاران مؤدب 

آنکس که مرا ز هیچ زیبا بسرشت 

حتما که بود جمیل و دور است ز زشت 

گر عشق بورزیم و ز بد دور شویم 

دور است ز لطف وی جزا غیر بهشت

 

مهرگان در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۴۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۱:

بیت پنج و شیش یعنی چی؟ مخصوصا مصراع دوم بیت شیش

عرشیا غلامی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۲۳ دربارهٔ سلمان ساوجی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۰۵:

سلام وزن این شعر به نادرستی رمل مثمن مخبون محذوف یا همان فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن ذکر شده است در صورتی که وزن صحیح شعر به صورت هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف است یا همان مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن یا به بیانی دیگر مستفعل مستفعل مستفعل مستف و شعر هم ویژگی ذوبحرین بودن را ندارد که بتوان وزن درج شده در سایت را به آن منسوب کرد.

محمود حبیبیان در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۴۰ در پاسخ به نیما دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » آغاز کتاب » بخش ۴ - گفتار اَندر آفرینشِ مَردُم:

همان میانچی هم درست است درست مانند نخجیر و نخچیر که هر دو را در شاهنامه داریم. شاید بزرگترین شاهد بر درست بودن هر دو بیان چ به صورت نزدیک به ج در لری بویراحمدی باشد.

محمود حبیبیان در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۳۳ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » سهراب » بخش ۱:

در نسخه شاهنامه سیصد سال قبل که اخیرا از کتابخانه ملی واشنگتن دانلود کردم بیت اول به این شکل نوشته شده است:

اگر تندبادی برآید ز کنج

به خاک افکند نارسیده برنج

که می تواند چنین معنا می شود: اگر تندبادی از کنج برآید میوه نارس را به سختی می اندازد که با تجربه نیز سازگار است، معمولا میوه رسیده است که بر اثر وزش باد از درخت می افتد نه میوه نارس!

amir jalilian در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۴۸ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۱۱۸ - گل بهاری! بت تتاری!:

میتوان وزن آن را به صورت مفاعلاتن مفاعلاتن نیز برش زد.

حبیب شاکر در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۰۳ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴۲:

سلام بر رهپویان ادب پارسی 

در باره ی اینکه دوزخی باشد مست 

ما هیچ ندانیم ، خدا دانا هست 

گویند جهان مزرعه آخرت است 

هر کس درود هر چه را کاشته است 

تشکر 

 

کوروش در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۴۹ دربارهٔ مولانا » فیه ما فیه » فصل چهل و یکم - این کسانی که تحصیل‌ها کردند و در تحصیلند می‌پندارند که اگر اینجا ملازمت کنند علم را فراموش کنند:

آخر متوجه نشدیم منظور مولانا از فقر چیه

پریسا رفائی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۲۱ دربارهٔ عراقی » عشاق‌نامه » فصل دهم » بخش ۹ - حکایت ماضیه:

در بیت نهم با توجه به وزن شعر کلمه‌ی «قریب» نادرست است

صورت صحیح آن «قُرب» است به معنای نزدیک و قریب

عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۳ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۰۲ در پاسخ به امیر کرمانشاهی دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸:

درود

زیبایی سخن سعدی همین است که گاه از قالب های مرسوم زبان عام خارج شود و خودش یک ترکیب جدید بسازد

اصلا سعدی یعنی همین. یعنی زبان پارسی

سخن سعدی محک و مبنای کاربرد ما است نه برعکس

بسیاری از اصطلاحات و ترکیب ها در زبان سعدی ساخته می شوند یا زنده می شوند و جان می گیرند

اتفاقا به همین شکل که سعدی عزیز آورده است خوش صدا تر و خوش بیان تر شده است

بهروز فروغی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۰۰ دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » هرچه باداباد [۱۰۰-۷۴] » رباعی ۸۶:

سلام بر همه

آقای احمد نیکو چه زیبا بود این شعر

...انصاف بده ترا رسد این گویی

و در روانکاوی به این میگویند فرافکنی.

۱
۱۴۹۲
۱۴۹۳
۱۴۹۴
۱۴۹۵
۱۴۹۶
۵۷۲۹