چو زین بُگذَری مَردُم آمد پَدید
شد این بَندها را سَراسَر کِلید
سَرش راست بَر شُد چو سَروِ بُلَند
به گفتارْ خوب و خِرَدْ کار بَند
پذیرندهٔ هوش و رای و خِرَد
مَر او را دَد و دام فَرمان بَرَد
زِ راهِ خِرَد بِنگَری اَندکی
که مَردُم به مَعنی چه باشَد یکی
مگر مَردُمی خیره خوانی هَمی
جز این را نشانی نَدانی هَمی
تو را از دو گیتی بَر آوَردهاَند
به چَندین میانچی بِپَروَردِهاَند
نُخُستینِ فِطرَت پَسینِ شُمار
تویی خویشتَن را به بازی مَدار
شِنیدَم زِ دانا دِگرگونه زین
چه دانیم رازِ جَهان آفرین
نِگَه کُن سَرانجامِ خود را ببین
چو کاری بیابی اَز این بِه گُزین
به رَنج اَندر آری تَنَت را رَواست
که خود رَنج بُردن به دانش سِزاست
چو خواهی که یابی زِ هَر بَد رَها
سَر اَندر نَیاری به دامِ بَلا
نِگه کُن بِدین گُنبدِ تیزگَرد
که دَرمان اَزوی اَست و زویَست دَرد
نه گَشتِ زَمانه بِفَرسایَدَش
نه آن رَنج وُ تیمار بِگزایَدَش
نه از جُنبش آرام گیرَد هَمی
نه چون ما تَباهی پَذیرَد هَمی
اَز او دان فُزونی اَز او هَم شُمار
بَد و نیک نَزدیکِ او آشکار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
پس از آفرینشِ جانوران، نوبت به پیدایشِ
«انسان» رسید که کلیدِ رمزگشایِ تمامِ قفلهای هستی است. او بر خلافِ دیگر
جانداران، سرش را همچون سروی بلند افراشته نگه میدارد، سخنِ نیکو میگوید و خرد
را به کار میبندد؛ و چون پذیرندهی هوش و رای است، تمامِ دد و دام فرمانبردارِ
اویند. اگر از دریچهی خرد و حقیقت بنگری، درخواهی یافت که انسان تنها یک نام نیست،
بلکه گلِ سرسبدِ آفرینش است که از پیوندِ نیروهای جهانِ مینوی و مادی پرورش یافته
است. بدان که گرچه انسان در ترتیبِ زمانیِ خلقت، آخرین موجودی بود که پا به عرصه
نهاد، اما در نیتِ خداوند، نخستین و برترین هدفِ آفرینش بود؛ پس تو ای انسان، قدرِ
خود را بدان و گمان مبر که بیهوده و برای بازی آفریده شدهای. اکنون که جایگاهِ والای خود را شناختی، به
عاقبتِ کار بیندیش و بهترین راه را برگزین. رواست که تنِ خود را برای کسبِ دانش و
آگاهی به رنج افکنی، چرا که تنها راهِ رهایی از دامِ بلاها، دانایی است. به این
گنبدِ گردان و آسمانِ تیزرو نگاه کن که شادی و غم، و درد و درمان از گردشِ اوست؛
آسمانی که بر خلافِ جسمِ ما هرگز پیر و فرسوده نمیشود، دمی آرام نمیگیرد و تباهی
نمیپذیرد، اما حسابِ روزگار و فزونی و کاستیِ ما در گردشِ او نهان است.
پس از آفرینش جهان و عناصر طبیعت، انسان پدیدار شد که کلید گشودن همه این بندها (رازهای آفرینش) بود.
انسان قد راست کرد و همانند سرو بلند شد و از همه موجودات برتری و بلندی یافت چرا که دارای گفتار زیبا و خرد و عقل بود
انسان پذیرای هوش، اندیشه و خرد است و به همین دلیل حیوانات وحشی و اهلی از او فرمانبرداری میکنند.
اگر کمی با خرد نگاه کنی، درمییابی که انسان به لحاظ معنوی چه موجودی یگانهای است.
مگر این که کلا افرینش و مردم را چیزی بیهوده بخوانی و جز این بیهوده خواندن هسچ چیز را قبول نکنی
تو را از میان دو جهان (دنیای مادی و دنیای معنوی) آفریده اند و این همه واسطه و افریده های خدا برای پرورش تو بوده
تو مهمترین آفریده خدا هستی اگر چه آخرین چیزی هستی که خدا خلق کرد(انسان پس از عناصر و گیاهان و حیوانات آفریده شد) پس تویی که اینقدر مهم هستی خودت را به بیهودگی نگذار
از فرد دانا سخن دیگری شنیدم غیر از دیدگاه من که میگفت: ما چه میدانیم که راز آفرینش جهان چیست؟
بنشین و درمورد خودت و افرینشت فکر کن چرا که این کار انقدر خوب است که اگر کاری بهتر از این پیدا کردی که نمیکنی:آن کار را انجام بده
اگر بدنت را به رنج میاندازی، اشکالی ندارد؛ زیرا رنج کشیدن برای دستیابی به دانش، ارزشمند است.
اگر میخواهی از هر بدی رها شوی و خود را در دام بلا گرفتار نکنی.
به این آسمان پرتحرک نگاه کن، که هم درمان از اوست و هم درد.
گردش روزگار آن را فرسوده نمیکند و رنج و سختی به آن آسیب نمیرساند.
آسمان هرگز از حرکت باز نمیایستد و همچون ما انسانها دچار زوال و تباهی نمیشود.
فزونی و کاهش از اوست(خدا) و نزد او همه چیز (خوب و بد) آشکار است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۵۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.