گنجور

حاشیه‌ها

ساکن خرابات در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۵:۵۷ دربارهٔ مجیرالدین بیلقانی » دیوان اشعار » شکوائیه » شمارهٔ ۷:

در قسمت هم آهنگ ها غزل شماره ۳۷ حافظ را هم بیفزایید. تقریبا محال است که حافظ بدون تاثیر گرفتن از این غزل مجیر غزل خود را سروده باشد.

نک:

۱. دو غزل بر یک وزن و قافیه استوار هستند.

۲. مضمون کلی دو غزل نه تنها شبیه به هم که عملا یکسان است.

۳. ترکیب نامتداول "سخت سست بنیاد" که به همان صورت به عنوان قافیه توسط دو شاعر به کار گرفته شده است.

پ.ن. البته این هم از عجایب دوران است. حقیر سال هاست که انس فراوانی با این غزل حافظ داشته ام و در این دلبستگی شخصی نقش عمده ای را به موسیقی ابیات میدادم. از آنجا که این ویژگی هم تا حد زیادی برآمده از انتخاب الفاظ است٬همیشه به افتخار چنین ابداع لغوی ای کلاه از سر خود برداشته و به قوه خلاقه حافظ حسد میبردم و البته حافظ هم با آن شوخ طبعی همیشگی اش به من گوشزد میزد که: "حسد چه می بری ای سست نظم بر حافظ" همانا "لطف سخن خدادادست". حال اما به قاعده همیشگی جوانمردان و به رسم دیرینه فرنگیان که "Give credit where credit is due" بر خود واجب میدانم که بر این شاعر بزرگ٬ گرچه کمی اصفهان ستیز٬ قرن ششم درود فرستاده که آبخور غنی ای برای سرایش یکی از ناب ترین غزل های تاریخ شعر فارسی دو قرن بعد ایجاد کرد. البته ناگفته نماند که غزل مجیر مستقل از ابداع چنین ترکیبی هم بس نغز و دل انگیز است.

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۴۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

خویش را موزون و چست و سخته کن

ز آب دیده نان خود را پخته کن

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۴۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

این الف وین میم ام بود ماست

میم ام تنگست الف زو نر گداست

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۳۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

دیده را نادیده خود انگاشتم

باز زنبیل دعا برداشتم

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۳۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

برده در دریای رحمت ایزدم

تا ز چه فن پر کند بفرستدم

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۱۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

لیک حق اصحابنا اصحاب را

در گشاد و برد تا صدر سرا

 

اصحابنا اصحاب یعنی چه ؟

 

احمد خرم‌آبادی‌زاد در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۴۶ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱:

به استناد زیرنویس نسخه علی عبدالرسولی، در مصرع نخست بیت 21، «گِل به نیل» از آن رو به کار برده شده که در گذشته نیل فروشان در نیل گِل می‌ریختند تا وزن آن افزایش یابد.

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۳۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

چشم تیز و گوش تازه تن سبک

از شب هم‌چون نهنگ ذوالحبک

 

ذوالحبک یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۲۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

کو بلی‌گو جمله را سیلاب برد

یا نهنگی خورد کل را کرد و مرد

 

مصرع دوم یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۲۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

کو هنر کو من کجا دل مستوی

این همه عکس توست و خود توی

 

مستوی یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۱۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار:

من ز دیگی لقمه‌ای نندوختم

کف سیه کردم دهان را سوختم

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۱۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۷ - رجوع کردن به قصهٔ قبه و گنج:

خیز ای داود از خلقان نفیر

ترک آن کردی عوض از ما بگیر

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۱۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۷ - رجوع کردن به قصهٔ قبه و گنج:

غنچه را از خار سرمایه دهد

مهره را از مار پیرایه دهد

 

مصرع دوم یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۵۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۷ - رجوع کردن به قصهٔ قبه و گنج:

بر چه بگشادی بدل این دیده‌ها

یک به یک بئس البدل دان آن ترا

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۵۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۷ - رجوع کردن به قصهٔ قبه و گنج:

لیک من اینک بریشان می‌تنم

قایل این سامع این هم منم

 

بر ایشان میتنم یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۵۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۷ - رجوع کردن به قصهٔ قبه و گنج:

اسجدوا لادم ندا آمد همی

که آدمید و خویش بینیدش دمی

 

یعنی چه ؟

 

کوروش در ‫۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۰۰:۴۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۷۷ - رجوع کردن به قصهٔ قبه و گنج:

گر بدیدی ز آینه او یک پشیز

بی‌خیالی زو نماندی هیچ چیز

 

یعنی چه ؟

 

مجید ملک محمد در ‫۹ ماه قبل، جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۲ دربارهٔ قاآنی » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۹۱ - در هزل و مطایبه گوید:

بجای ران سربء سعی کردم گران سرین ویرایش کنم موفق نشدم اینجا تذکر دادم با عذرخواهی

افسانه چراغی در ‫۹ ماه قبل، جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۰۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۴۱:

مولانا بیش از هشتصد سال پیش در این رباعی، به یک اصل مهم خودشناسی اشاره می‌کند که امروزه یکی از توصیه‌های کلیدی روانشناسان است و بسیاری از مردم آن را باور دارند:

او می‌گوید: اگر کسی به شما این امید را داده که غم خوردن به شما کمکی می‌کند، آگاه باشید که فریب او را نخورید. اتفاقا اگر حال درونتان خوش باشد و دل آرام و روشن داشته باشید، همۀ جهان و کائنات با شما هم‌نوا و هماهنگ می‌شوند و یاری‌تان می‌کنند. اما اگر حال درونتان خوش نباشد و دل غمگین و تاریک داشته باشید، یاریگری از بیرون نخواهید داشت.

در ادبیات عرفانی ما حال خوش و شادمانی درونی جایگاه بلندی دارد. مولانا معتقد است اندیشه و حال درونت تعیین می‌کند که جهان بیرون چگونه با تو رفتار کند. در واقع رفتار جهان با تو، بازتابی از احوال درون خود توست.

انسان با فرستادن پیام شادی و حال خوب و انرژی مثبت به جهان، روی کائنات تاثیر می‌گذارد و نیروهای مثبت را به سمت خود فرا می‌خواند تا با یاری آنها، دنیای بیرون از وجودش نیز مانند دنیای درونش، روشن و خوش و آرام شود.

احمد خرم‌آبادی‌زاد در ‫۹ ماه قبل، جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۴۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

اگر مصرع نخست بیت دهم را درست بنویسیم و درست بخوانیم، قطعا نیازی به تغییر نخواهد بود.

«حکم قضای بود و گر، نه چنین بُدی/خاقانی از کجا و هوای تو از کجا»

 

*معنی بیت: حکم قضا بود؛ اگر چنین نبود، خاقانی کجا و هوای تو کجا!

۱
۲۱۴
۲۱۵
۲۱۶
۲۱۷
۲۱۸
۵۷۶۷