گنجور

حاشیه‌ها

مجتبی قدیانی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۸ دربارهٔ یغمای جندقی » دیوان اشعار » سایر اشعار » رباعی در وصف حاج میرزا آقاسی:

هوش مصنوعی در ساده‌نویسی ابیات کلا به بیراهه رفته!!!

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۸ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

خنیده به هر جای شهرسپ نام نزد ...

خُنیده: مشهور و معروف

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۶ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

مر او را یکی پاک دستور بود که ...

"دستور" در ادبیات کلاسیک به معنی وزیر است و آن دستور که ما به معنی فرمان به کار می‌بریم، در گذشته "دستوری" بوده است.

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۰ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

ز پویندگان هر چه بد تیز رو ...

پویندگان: ستوران، چارپایان

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۴۵ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

جهان از بدی‌ها بشویم به رای ...

بیت به این صورت درست است:

جهان از بدی‌ها بشویم به رای

پس آنگه کنم در کِیی، گِرد پای

رای: هوش و تدبیر و خرد

کیی: پادشاهی، سلطنت

پای گرد کردن: مربع نشستن، نشستنی شاهانه

در کیی پای گرد کردن: در پادشاهی مستقر شدن و فرمانروایی کردن 

ماهان در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۱۱ در پاسخ به آرش دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲:

خودتو گول نزن. حافظ به دین و خدا اعتقادی نداشته

سین کاف در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۴ در پاسخ به خسرو دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۹۰:

دوست گرامی، این بیت اشاره ای است به روایت بسیار مشهور از پیامبر اسلام که فرمودند إنی أجد نفس الرحمن من قبل الیمن. یعنی همانا من بوی خداوند را از جانب یمن درمی یابم. گویا این سخن در شان اویس قرنی گفته شده که در زمان حیات موفق به دیدار ظاهری پیامبر نشد و در آموزه های صوفیه، در زمره بزرگان و اولیا به شمار میاد.

احمد اسدی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۴ در پاسخ به حبیب شاکر دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۹:

دوست گرامی حبیب،

 

با اینکه طبق فرمایش متین شما واژه "جنایت" ممکن است واژه‌ای غریب و کمتر به کار برده شده برای غزل باشد، توجه به دو نکته برای بررسیِ بیشتر و اظهار نظر صاحب‌نظران خالی از لطف نیست:

 

اول اینکه حافظ اضافه بر همه زیبایی های کلامی و صنایع ادبی منحصر به فردی که در غزلیات خود دارد، به واج آرایی و تکرار مصوت ها که موسیقی کلام او را گوش نوازتر میکند، توجه ویژه دارد و در تمام غزلیات خود جلوه شکوهمندی از آنرا به مخاطب خود عرضه می‌کند. به عنوان مثال در همین غزل پیشین با شاهکار تکرار واجِ "سین"، موسیقی بی نظیری خلق میکند:

 

نه من سَبوکش این دیرِ رندسوزم و بس

بسا سَرا که در این کارخانه سنگ و سبوست.

 

بی شک، این صنعت زیبا و دقت نظر در جای جای دیوان حافظ حتی  بیش از آثار سایر شعرا جلوه گر است. با همین رویکرد، صرفا از منظرِ تکرار واج های مشابه، در کنار کلمات "عاطفت" و "عفو" در این بیت، واژه "جنایت" با واژه "جناب" متناسب و همراستا با فن سرایش شعر حافظ به نظر می‌رسد. 

 

دارم امید عاطفتی از جناب دوست

کردم جنایتی و امیدم به عفو اوست

 

دوم اینکه در فرهنگ لغت دهخدا با ارجاع به منابعی نظیر کتاب کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم برای واژه "جنایت" معنای "چیدن میوه" نیز ذکر شده است. نمی‌دانم این برداشت می‌تواند درست باشد یا نه، اما ناممکن نیست اگر حافظ به مضمونی که خود او بارها در دیوانش در مورد گناهِ چیدنِ سیب یا گندم  توسط آدم ابوالبشر و حوا و رانده شدن انها از بهشت، به دلیل اینکه از چیدن آن منع شده بودند، اشاره کرده باشد. مثل جایی که خود او میگوید:

 

از دل تنگ گنهکار برآرم آهی

کآتش اندر گنه آدم و حوا فکنم

 

یا این بیت:

 

خال مشکین که بدان عارضِ گندمگون است

سرِّ آن دانه که شد رهزنِ آدم با اوست

 

 

با این فرضیات، واژه جنایت می‌تواند واژه ای سازگار با سبک سرودن اشعار حافظ و مضامین مورد نظر او تلقی شود.

رسول یحیی آبادی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۰:۳۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۸۳:

سلام ، با توجه به تمام نظراتی که برای مصراع چون نشود ز تیر تو ...داده شده بود فکر می کنم چون تیر سنبل راست و صاف بودن هست مولانا منظورش این بوده که چطور ممکنه کسی مانند تیر از نظر اخلاقی و انسانی صاف و راست نشه وقتی تو بهش کمان بدی یعنی عقل و خرد .

مهدی نظری در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۰:۱۹ در پاسخ به رضا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵:

زیبا و دل نشین معنی می کنید.

با تشکر

کوروش در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۳۷ دربارهٔ ایرج میرزا » قطعه‌ها » شمارهٔ ۶۹ - ای خایه:

فقط ترجمش

محمد حسین طالبیان شهرضا در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۸:۰۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱:

استاد شجریان در  اثری با نام صبحدم چند بیت از این غزل را در سه گاه اجرا نموده است

محمدرضا خوشدل در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۵:۴۱ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲۷۰:

سلام بیت سوم مصرع دو( کم مگر) در همه دیوان ها نوشته شده و اینجا (که مگر) است. ممنون میشیم اگر اشتباهی صورت گرفته تصحیح و گر نسخه ای بدین شکل نوشته شده اطلاع دهید. 

 

با سپاس از دقت، پیگیری و سخت کوشی عزیزان گنجور 

مریم حدادی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۱۰ دربارهٔ فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۳۵ - در ذکر سفر سومنات و فتح آنجا و شکستن منات و رجعت سلطان گوید:

این بیت دقیقا داره چه تصویری رو توصیف می‌کنه؟ 

چو پای باز در آن بیشه پر جلاجل بود/ستاک‌های درخت از پشیز‌های کمر

عبداله وفا در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۷۱:

سلام و عرض ادب و احترام 

پیشنهاد میکنم تفسیر/ ترجمه هوش مصنوعی را حذف کنید 

چرا که به نظرم بسیار سطحی و غیر واقع است و  روح ابیات را کم می‌کند .

متشکرم  

مریم حدادی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۲۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

با سلام 

آیا این غزل در مدح شاه شجاع سروده شده ؟

مریم حدادی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۰۵ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » در نعت رسول » در نعت رسول ص:

با سلام

لطفاً بفرمایید مفهوم بیت زیر تمایل پیامبر به نماز خواندن بعد از تجربه‌ی از خود بی‌خود شدن است یا اینکه وقتی در نماز از خود بی‌خود می‌شد، این احوالات در او قابل مشاهده بود؟

چون دلش بی‌خود شدی در بحر راز / جوش او میلی برفتی در نماز

Heydar Barsam در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۱۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۱:

منکه دستم به آستین دوست تا بحال نرسیده اما و اما خوشم و دیوانه که از قلم حضرت سعدی که واصل شده محضر دوست کلام دوست را می نوشم  نیوشتان باد عشاق  من که سیل اشک امانم نمی دهد ؟! شما را نمی دانم 

برمک در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۰۰ دربارهٔ قطران تبریزی » دیوان اشعار » مقطعات » شمارهٔ ۱۴۴:

قطران بسیار سخنور بزرگیست بنگرید سخنش چه پارسی است

 

مکوش بار خدایا بخون بنده خویش

که بندگان بفزایند جاه بار خدای

سرای من بتو آراسته است مالامال

که سرو کبک خرامی و ماه جنگ سرای

اگر تو نیز نیائی همی چه کمتر از آن

که چون پیام فرستی بمن که خیز و بیای

بجان بخرم پیوند مهر تو نه بدل

بسر بیایم نزدیک تو همی نه بپای

اگر ببینی بخشودنی ز من بجهان

اگر کسی را بخشودئی مرا بخشای

شمین اصفهانی در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۴:۰۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

صلاح کار کجا و من خراب کجا

ببین تفاوت ره از کجاست تا بِ کجا

که با توجه به اینکه کسره آخر باید متصل نگاشته شود تا به کجا نیز ایراد ندارد 

به نظر من یک قافیه خراب برای معادل سازی با قافیه خراب ، خودش نوعی هنر است همانگونه که در بسیاری از اشعار توجه به کتابت در انتقال پیام نیز مد نظر حافظ بوده است.

۱
۴۲۶
۴۲۷
۴۲۸
۴۲۹
۴۳۰
۵۷۲۹