هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۵۲:

+ در این غزل، گوینده در کارکرد نفی به جای اینکه برای بیان منظور خویش جملة اخباری منفی به کار ببرد، از جملة پرسشی در معنی نفی استفاده کرده است. در پاسخ برخی از این جملات می¬توان گفت: «هیچ» یا «نیست». کارکرد ثانوی نفی را می¬توان با جنبة عرفانی غزل¬های مولانا مرتبط دانست. به نظر می¬رسد این مسأله تحت تاثیر فنا و نیستی است که بر اندیشة او سایه افکنده است و در زبان او نیز به این شکل نمود یافته است.

نیشتر در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۳۳ دربارهٔ جامی » دیوان اشعار » فاتحة الشباب » غزلیات » شمارهٔ ۱۲:

پیوند به وبگاه بیرونی

سلام ( شد برقع روی تو چو مهت زلف شب آسا) کلمه تو در این مصرع وزن و معنی شعر را مخدوش میکند

«شد برقع روی چو مهت زلف شب آسا»

همیرضا در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۴۵ در پاسخ به جهن یزداد دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » جمشید » بخش ۲ - مرداس تازی و فرزند ناخلفش ضحاک:

تصویر نسخهٔ چاپی زیر شعر در دسترس است.

برای پیدا کردن بیت روی نسخهٔ چاپی می‌توانید روی شمارهٔ بیت بزنید (کلیک کنید)، در مورد شاهنامه شماره‌ای که در ردیف سوم شماره‌ها نشان داده می‌شود (شماره در «بخش» مثلاً در این مورد «شماره در جمشید») معمولاً راهگشاست و می‌توانید با توجه به نحوهٔ شماره‌گذاری چاپ مسکو آن را در نسخهٔ چاپی ببینید.

بیت مورد بحث را چاپ مسکو کلاً داخل کروشه گذاشته.

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۴۳:

+ در این غزل، اصواتی از میادین رزم شنیده می¬شود که شور و شیدایی عرفان مولانا را تکمیل و حماسة عرفانی خاص او را رقم می¬زند؛ برآمدن صدای طبل، تیزیّ تیغ و غرّیدن شیر با کلمات مشدّدی همچون غرّان، نرّان و برّان همراه است و کرّ و فرّ میدان جنگ را القاء می¬کند. اگر بپذیریم که حماسه چیزی جز تصاویر هیجان¬ها و نقشِ آلامِ قومی و ملّی نیست، باید دیوان شمس را که نماد طوفانِ آرزوها و گردبادِ رنج¬هایِ بشری است «حماسة غنایی» نامید. اگر در حماسة پهلوانی، غرورِ قهرمانان دفاع از سرزمین قومی را جار می¬زنند، در این غزل¬ها استقلال و هویّت آدمی همان فریاد را برمی¬آورد تا زنجیر اسارت خاکی را پاره کند. در حماسة پهلوانی کمان و تیر و گُرز و نیزه، ملاط ساختاری افسانه¬اند و در غزل حماسی، موسیقی و جذبه و سماع، در آن¬جا عاشقان، کمند بر کنگرة باروی معشوق می¬افکنند تا بر بام روند و در اینجا دلباختگان از نور و خیال گیسو می¬بافند تا بر مهتابی آسمان گام نهند.

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۱۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۳۵:

+ در این غزل، نه گل خندان مورد نظر است نه نار دهان گشاده و نه آفتاب تابان، نه سایه و نه دیگر مسایل که در بافت کلّی شعر آمده، بلکه تمام غزل تمثیلی است از تجلیّات نور حقیقت در جهان بیرون و درون.

بیدل بی نشان در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۱۳ دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » ترجیع بند - که یکی هست و هیچ نیست جز او:

هیچ ترجیع بندی ، ترجیع بند سعدی نمیشه 

 

بیدل بی نشان در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۰۶ در پاسخ به محمد علی مشایخی دربارهٔ هاتف اصفهانی » دیوان اشعار » ترجیع بند - که یکی هست و هیچ نیست جز او:

این ترجیع بند نسبتا زیباست 

ولی در سپهر ادبیات پارسی ، ترجیع بندی در نزدیکی های ترجیع بند معروف سعدی با مطلع "ای سرو بلند قامت دوست وه وه که شمایلت چه نیکوست" ؛ پیدا نخواهی کرد

این ترجیع بند هم زیباست ولی مطلقا شیوایی و گیرایی و اعجاز کلام و صنایع ادبی بجای سعدی را ندارد

حمید جوادزاده در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۵۴ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱۸:

با سلام در بیت شماره 3  :

دیدهٔ جان روی او تا بنبیند عیان    /    در طلب روی او روی به دیوار باش

کلمه دیوار با معنای این بیت مناسبتی ندارد. به نظر میرسد که کلمه ی "دیدار "  درست باشد . در اینصورت بیت فوق معنا پیدا میکند به این صورت که : تا زمانی که روی او را با دیده ی جان ندیده ای  در جستجوی روی او ، به سمت دیدار او در حرکت باش.

البته این نظر شخصی بنده است چون  برای عبارت "روی به دیوار باش"  هیچ معنایی به ذهنم نرسید . باتشکر

مهدی احمدی در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۱۴ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب هفتم در تأثیر تربیت » حکایت شمارهٔ ۲:

شاید یکی از بهترین پندهای سعدی این باب باشه

سام در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۲۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » هفت پیکر » بخش ۳۱ - نشستن بهرام روز پنجشنبه در گنبد صندلی و افسانه گفتن دختر پادشاه اقلیم ششم:

داستان خیر و شر چه ساخته نظامی بوده و یا اینکه او تنها آن را به نظم درآورده. در هر دو حال خالق اثر گوشه چشمی به قصه حضرت یوسف داشته است:

همسفر شدن خیر با شر در بیابان درحالی که او را دوست خود می انگارد/ همراهی یوسف با برادران در صحرا و ندانستن نیت پلید آنها.

خیر بعد از نابینا شدن توسط شر در بیابان رها میشود/ رها کردن یوسف در قعر چاه تاریک  توسط برادرانش. چاه تاریک  بمنزله نابینایی. 

دختر کرد خیر را درمیابد و خیر بینایی چشمان خود را بازیافته و سپس عزیز خانواده کرد شده و با دختر کرد ازدواج میکند و به مال و مکنت میرسد / رفتن یوسف به مصر و عزیر مصر شدن . آیا چشم پادشاه بدن نیست؟

علاج کردن بیماری صرع دختر پادشاه توسط خیر و به مدد برگهای درخت شفابخش که تنها خیر آنها را دارد/ تعبیر خواب عزیز مصر توسط یوسف  بواسطه علم تعبیر خواب که فقط یوسف  توانایی آن را دارد و نجات مصر از قحطی هفت ساله

یافتن شر در حالی که خیر  اینک داماد پادشاه است و پنهان کردن هویت خود در ابتدا  و  بخشیدن شر در آخر/ برخورد یوسف با برادرانش که برای تهیه آذوقه به مصر آمده بودند و در ابتدا او را نشناختند و بخشیده شدنشان توسط یوسف در انتها.

 

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۶۷:

6. وُثاق: اتاق، حجره و سرا. شکرلب: لب شیرین مانند شکر، آنکه لبی زیبا دارد، معشوق با لب بی نهایت زیبا و دلکش. چه: چرا، برای چه، به چه سبب. جامه کَن: دزدی که لباس از تن مردم بکند، دزد لباس. آنکه قبایی بر تن ندارد، دیگر از جامه کن نمی¬گریزد.

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۵۹:

رخ فرسوده زردم: استفاده از رنگ زرد در غزل مولانا، بیشتر برای توصیف چهرة عاشق و تمثّل رنج و اندوه او در بافت معانی عارفانه است. «صفرا»، «زرد» و «زعفران» متناسب هستند و هر سه بر مفاهیم عاشقانه مرتبط با رنگ زرد تکیه دارند. مولانا زرد چهره بود و به قول افلاکی در مناقب¬العارفین آمده است مولانا به این پرسش که رنگ سگ اصحاب کهف چگونه بود، این گونه پاسخ داد: «زرد بود؛ زیرا که عاشق بود و همیشه رنگ عاشقان زرد باشد؛ چنان که رنگ من.»

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۰۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۶۵:

جان و جهان: بر روی هم یعنی همه چیز، مادّه و معنی. جانِ جهان، کنایه از معشوق و محبوب است و بیشتر به¬صورت جان و جهان شهرت دارد به اعتبار اینکه معشوق تمامی آرزوهای هر کس است هم جان (= نَفَس و زندگی) اوست و هم بیرون از وجود او.

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۰۳ در پاسخ به میثم حسن دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۶۵:

ازین دست اظهار نظرهای سبک. هر کسی هر فکر و خیلی میتونه بکنه

احسان در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۳۳ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳:

تعابیر زیادی که در حاشیه این رباعی آمده خود بیانگر هدف خیام می باشد، گفتگو. و آنچه گفتگو را مانع می شود تقدس است. چه کتاب باشد و چه غذا. و خیامی که من می شناسم نمی تواند هیچ تقدسی را تحمل کند، چه ایده ای خاص و چه مزه ای خاص.

قطره در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲ دی ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۳۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۲۴ - در بیان آنک هیچ چشم بدی آدمی را چنان مهلک نیست کی چشم پسند خویشتن مگر کی چشم او مبدل شده باشد به نور حق که بی یسمع و بی یبصر و خویشتن او بی‌خویشتن شده:

پر طاووس مظهر زیبایی است و پای طاووس زشت است. از آنجا که در مصراع دوم از چشم بد بر حذر داشته منظور این است که زیباییهایت را برای هر کسی نمایان مکن. کل شعر پیامش این است که از چشم بد بترسید. 

هادی رنجبران در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۰۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۷۱:

گشت فنا از وجود: از وجود جسمانی رهایی یافت. بادة گویا: شراب از آن رو که فصاحت آرد و خورنده را در سخن کشد.

مسعود قنبرزهی در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۵:۱۲ دربارهٔ اقبال لاهوری » ارمغان حجاز » بخش ۳۵ - مریدی فاقه مستی گفت با شیخ:

من نتونستم تغییر بدم 

شهرک به شهرگ یا همان شاهرگ اشاره به قرآن کریم 

نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرید

جهن یزداد در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۵۳ در پاسخ به مصطفی قباخلو دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » جمشید » بخش ۲ - مرداس تازی و فرزند ناخلفش ضحاک:

گرچه  نسخه ای پیشم نیست  بی گمانم این  که امده سخن  و زبان  بزرگ سرور فرزانه فر توس  و خراسان و ایرانگان  نیست  و از نگاه سخنوری بسیار پست است  سخن فردوسی وار اینست

 بر این گفته من چو داری نوا
جهان دار باشی و فرمانروا
نوا نیوشیدن و گرو     که  هردو  راست اید  بر این  سرود  -  بزرگ مردا که این فرزانه است   - من که انچنان شیفته این مردم  که  کم میشوم نخوانم و اشک نریزم  از سخن بلندش  و این تهی دستی من

سعید مصطفایی در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۵۰ دربارهٔ ایرج میرزا » مثنوی‌ها » شمارهٔ ۱۲ - هدیۀ عاشق:

در بیت پنجم کلمات زیبا و رعنا جا به جا نوشته شده و در بیت ششم "نام گل برد و در آب افکندش " درسته