گنجور

حاشیه‌ها

علی میراحمدی در ‫۱۳ روز قبل، سه‌شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۷۸ - یافتن رسول روم امیرالمؤمنین عمر را رضی‌الله عنه خفته به زیر درخت:

تفاوت «حال»و«مقام»را با تمثیلی زیبا و ابیاتی شگفت شرح میدهد.
میگوید در یک مجلس درباری،عروس یا همسر پادشاه را همگان می‌بینند اما فقط پادشاه است که میتواند با عروس خلوتی داشته باش.

گویا «حال»حالت خوشی ست که گاهی به سالکان و در اثر تجلی الهی بر دل آنها رخ میدهد و بسیار گذراست و حتی ممکن است فواصل رخ دادن آن بسیار زیاد باشد.
اما«مقام»ثابت است و متغیر نیست و بسیار بالاتر از «حال»میباشد.
«مقام» ماندن بر حال است.
البته  اینها از مسایل تخصصی عرفانی است و توضیحات بنده بسیار نقص است و فقط سرنخی است که اگر کسی علاقه مند باشد میتواند تحقیقی درین مورد داشته باشد.
ما اگر در راه عرفان و خودشناسی و خداشناسی هم قدمی برنداشته باشیم همین «حال»را در خفیف ترین جلوه هایش گاهی تجربه هم کرده ایم؛آن لحظه ها که بدون هیچ دلیلی یک نوع عشق و شادی ناگهانی در دل خود احساس می‌کنیم و بدون شک همگان این حالت را در قلب خویش حداقل یکبار تجربه کرده اند.
حال چون جلوه‌ست زان زیبا عروس
وین مقام آن خلوت آمد با عروس

جلوه بیند شاه و غیر شاه نیز
وقت خلوت نیست جز شاه عزیز

جلوه کرده خاص و عامان را عروس
خلوت اندر شاه باشد با عروس

هست بسیار اهل حال از صوفیان
نادرست اهل مقام اندر میان

و این بیت شگفت انگیز:
از منازلهای جانش یاد داد
وز سفرهای روانش یاد داد

 

با توجه به بیت اخیر ما با ماندن در سراچه تن و مادیگرایی خود را از دیدن منازل جان و زیبایی‌های روان محروم کرده ایم.

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

ز هر بقعه شدندی سنگ‌سایان ...

سنگسا: سنگتراش

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

بدین بی‌روغنی مغز دماغم غم دل ...

بی روغنی:کنایه از ضعف

با چراغ ایهام تناسب دارد

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

درین منزل که پای از پویه ...

رسیدن به مقصود

شدن از جهان و مردن

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

به تو باد هلاکم می‌دواند خطا گفتم که خاکم می‌دواند

خاک دوانیدن ظاهرا کنایه از مردن است.

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

ز بی‌شرمی کسی کاو شوخ‌دیده‌ ...

ولی اگر مثل نرگس بی شرم و گستاخ باشی، کلاه زر به تو می دهند. گل نرگس وسطش زرد است و برگهایش سفید.

بنفشه خمیده است و رو به پایین

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۲ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

بر آن کس چون ببخشد نشو خاکی‌؟ ...

اگر مثل بنفشه سر به زیر و شرمناک باشی چیزی به تو نمی دهند.

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

کسی را روبرو از خلق بخت است ...

کسی بخت و اقبال دارد که مانند اینه سخت رو و بی شرم باشد. عامیانه این است که هر چه پررو تر باشی بیشتر شانس داری.

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۲۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

تراشم سنگ و این پنهانی‌ام ...

سنگ در پیشم است که می تراشم در پیشانی ام نیست و سنگ پیشانی نیستم. سنگ پیشانی کنایه از بیشرمی است.

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۱۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

ندانم خصم را غالب‌تر از خویش ...

از نظر طلسم و جادو و نام آن ها و حروف مربوط، فرهاد باید بر پرویز غالب باشد ولی برعکس شده

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۱۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

ز پرویز و ز شیرین و ز فرهاد ...

ظاهرا اشاره به مبحث طلسم و جادو دارد در خصوص اسامی و حروف آن ها

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۰۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

کشم هر لحظه جوری نونو از تو ...

جوجو یعنی پاره پاره

هر لحطه جوری تازه از تو می کشم

که همه این جورها اندازه یک جو کوچک است نزد تو

ای که از تو پاره پاره ام

بین جو و جور و جوجو جناس ایجاد کرده

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

اگر نگذاری ای شمع طراز‌م که پیهی در چراغت می‌گدازم

که مانند پیهی در چراغ بگدازم

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

و گر خاکم تو ای گنج خطرناک ...

گنج خطرناک: گنج بزرگ و ارزشمند

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۶ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

چه بد کردم؟ که با من کینه ...

بد افتد گر بدی کردم نگویی:

بد باشد اگر من بدی ای کرده ام و نمی گویی

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۲ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

به یاد آرم چو شیر خوشگوار‌ان ...

مانند شیر خوشگوار که هر روز از حوض میخوری و فراموش نمیکنی مرا هم فراموش مکن و مانند طفل شیرخوار فراموشکار نباش

برمک در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۷ دربارهٔ فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱۶ - در مدح یمین الدوله سلطان محمود غازی غزنوی:

یک توده شاره های نگارین به ده درست

یک خانه بردگان نو آیین به ده درم

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

من از عشق تو ای شمع شب‌افروز ...

من از عشق تو امروز به این روز افتاده ام.

محسن عبدی در ‫۱۳ روز قبل، دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۴۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵۸ - کوه کندن فرهاد و زاری او:

اگرچه ناری ای بدر منیر‌م پس ...

اگر چه ای بدر منیر مرا به یاد نمی آوری

پس از حج عمره ای که در طواف کوی تو کردم

 

۱
۲
۳
۴
۵
۶
۵۶۸۶