گنجور

حاشیه‌ها

برمک در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۴۴ در پاسخ به امین کیخا دربارهٔ اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۳ - در ستایش دین گوید:

فرادم/فراتم برابر  اغاز  و نخست و فرست است و افتم / افدم  واپس است  فرا+دم و اف+دم  . دم /تم پسوندی پارسی برابر  ترین است  و بافدم همان به افدم است 

فاطمه در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۵۲ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی کی‌کاووس و رفتن او به مازندران » بخش ۱:

اگر منظور از مازندران سیستانه، منظور از آ»ل و ساری هم لابد زاهدان و زابله

ز ساری و آمل برآمد خروش

چو دریای سبز اندر آمد به جوش

محمد شفیعی در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۳۸ دربارهٔ میرزاده عشقی » دیوان اشعار » غزلیات و قصاید » شمارهٔ ۲۸ - عشق وطن:

هر آنچه می کنی؟ بکن ای دشمن قوی!

من نیز اگر قوی شدم از تو بتر کنم!!

به امید اون روز

علی میراحمدی در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۰۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر دوم » بخش ۳۵ - انکار کردن موسی علیه السلام بر مناجات شبان:

تو کجایی تا شوم من چاکرت چارقت دوزم کنم شانه سرت

«سکوت نابی و در گام ها نمیگنجی
شراب نابی و در جامها نمیگنجی

 

تو را چگونه بنامند حرف سنگین است
«لطیف» هستی و در نامها نمیگنجی

 

تو آن مخاطب چوپان ساده دل هستی
که در مناسک خاخام‌ها نمیگنجی...»

شاعر:قربان ولیئی

 

علی میراحمدی در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۰۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۷۹:

صبح است و ژاله می‌چکد از ابر ...

این مصراع حافظ را امروز تجربه کردم.
امروز کیفیت چکیدن ژاله از ابر بهمنی را دریافتم.
شگفتا که شعری از پس قرون با تجربه حال من گره میخورد و شگفتا شاعر که زبان هستی است!
«طی مکان و زمان بین در سلوک شعر...»

علی میراحمدی در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۳۴ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۵۴:

در دوری جستن از غافلان و دلمردگان گفته است.

انگور که می‌تواند شراب بشود  اگر در خم سرکه انداخته شود تبدیل به سرکه خواهد شد

«کَبَر :رستنیی باشد که در سرکه پرورده کنند و خورند و در دواها نیز بکار برند »

علی میراحمدی در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۲۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۹:

بخشی از شعر «تخلص»
شاعر:گوته
دیوان غربی شرقی(ترجمه محمود حدادی)

شاعر:الا ای شمس الدین محمد...
 چرا ملت والای تو،تو را حافظ خطاب میکنند؟
حافظ: پرسش تو را ارج می‌نهم و پاسخش را میدهم
از آن که با حافظه ای سعادتمند میراث قرآن را بی کم و کاستی از بر کردم و در پناه آن پرهیزکاری در پیش گرفتم
چندان که زشتی زندگی روزانه دامن مرا نیالود....
از آن روست که مردمم مرا حافظ خطاب میکنند

علی میراحمدی در ‫۲ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۱۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸:

برای ایران عزیز که همیشهٔ تاریخ، ققنوس وار از خاکستر خویش سربرآورده است....

شکر ایزد که ز تاراجِ خزان رخنه نیافت

بوستانِ سمن و سرو و گل و شمشادت

چشمِ بد دور کز آن تفرقه‌ات بازآورد

طالعِ ناموَر و دولتِ مادرزادت

بهرام خاراباف در ‫۳ روز قبل، سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۴:۱۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۱۵:

# چو پاره پاره درآمد به لطف آن دلبر

 

بدان طمع دل پرخون پاره پاره رسید

 

چوپاره پاره درآمد(چون گه،گاه درآمد)

دل پرخون پاره پاره رسید(دل پرخون لخته لخته رسید) 

احمد خرم‌آبادی‌زاد در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۵۷ دربارهٔ ادیب الممالک » دیوان اشعار » فرهنگ پارسی » شمارهٔ ۱۱ - بند یازدهم - هفت خط جام جمشیدی و جز آن:

با توجه به این شعر از ادیب‌الممالک و لغتنامه دهخدا، هفت خط جام جمشیدی از بالا به پایین عبارت است از:

جور، بغداد، بصره، ازرق، اشک، کاسه گر و فرودینه.

 

*با توجه به اینکه در مازندرانی «جور» (با تلفظ jur) به معنی «بالا» و «زبر» است، شکی باقی نمی‌ماند که بالاترین خط جام نیز «جور» باشد.

Fateme Zandi در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۰۶ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب پنجم در عشق و جوانی » حکایت شمارهٔ ۴:

درود و عرض ادب 

نکتهٔ مهم 

باید دانست که مصراع دوم بیت زیر به گونه‌ای متفاوت از آنچه هر دو دوست گرامی قرائت کرده‌اند بایستی خوانده شود:

اگر خود هفت‌سُبع از بر بخوانی

*چو آشفتی الف ب ت ندانی*

 

شکل صحیح ۱:

چو آشفتی الف با تا ندانی

 

شکل صحیح ۲:

چو آشفتی الف بی تی ندانی

 

شکل غلط:

چو آشفتی الف بِ تِ ندانی

با آرزوی سلامتی و توفیقات روزافزون برای شما بزرگواران .🙏

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۱۲ در پاسخ به سیدمحمد جهانشاهی دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۸۷:

این غزل سروده ی عطار است که با مختصر تغییراتی به مولانا منسوب شده است

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۱۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۸۷:

"عطّار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵۰
        
هر که را ، ذوقِ دین ، پدید آید
شهدِ دنیا ش ، کی لذیذ آید

چه کنی ، در زمانه‌ای ، که در او
پیر ، چون طفلِ نا رسید آید

آنچنان عقل را ، چه خواهی کرد
که نگونسارِ یک نبیذ آید

عقل بفروش و جمله حیرت خَر 
که تو را سود ، زین خرید آید

این ، نه آن عالمی است ، ای غافل
که در او ، هیچکس پدید آید

نشود باز ، این چنین قفلی
گر دو عالم ، پُر از کلید آید

گر در آیند ذرّه ذرّه به بانگ
آن همه بانگ ، ناشنید آید

چه شود بیش و کم ، ازین دریا
خواجه ، گر پاک و گر پلید آید

هر که دنیا خرید ، ای عطّار
خر بوَد ، کز پیِ خوید آید

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۱:۰۶ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵۰:

 

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۸۷
          
هر که را ذوق دین پدید آید
شهد دنیاش کی لذیذ آید

آن چنان عقل را چه خواهی کرد
که نگونسار یک نبیذ آید

عقل بفروش و جمله حیرت خر
که تو را سود از این خرید آید

نه از آن حالتیست ای عاقل
که در او عقل کس بدید آید

نشود باز این چنین قفلی
گر همه عقل‌ها کلید آید

گر درآیند ذره ذره به بانگ
آن همه بانگ ناشنید آید

چه شود بیش و کم از این دریا
بنده گر پاک وگر پلید آید

هر که رو آورد بدین دریا
گر یزیدست بایزید آید

این غزل منسوب به مولانا ، همان غزل عطار است با مختصر تغییراتی ! ، بعید است سروده ی مولانا بوده باشد

برمک در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۱ دربارهٔ اسدی توسی » گرشاسپ‌نامه » بخش ۱۲۶ - داستان دهقان توانگر:

 

 گویی  اسدی بیشتر آنرا  چنیود اورده هر دو نیز درست است بیگمان  ایرانیان انرا هریک با  گویش خود  Činvat Peretum و   Činevat Peretum میگفتند و  هر دو درست است چنیود پرد به معنی پلی که بدان را برچیند  استاینها را چنیود گفته 

رهاننده روز شمار از گداز

دهنده به پول چنیود جواز

به پول چنیود که چون تیغ تیز

گذارست و هم نامه و رستخیز

بدانی که انگیزشست و شمار

همیدون به پول چنیود گذار


و در اینها چینود گفته

سیه روی خیزد ز شرم گناه

سوی چینود پل نباشدش راه

رهی سخت چون چینود تن گداز

تهی چون کف زفت روز نیاز



بدانی که انگیزشست و شمار

همیدون به پول چنیود گذار

به پیغمبرش بگروی هر که هست

نیاویزی از شاخ بیداد دست

بدانی که انگیزشست و شمار

همیدون به پول چینوَد گذار

عنان سخن هر کسی کاو بتافت

سر رشتهٔ پاسخش کس نیافت

بماندند خیره دل از پیش اوی

گرفتند بسیار کس کیش اوی


دل از دین نشاید که ویران بود

که ویران‌زمین جای دیوان بود

نگه دار دین آشکار و نهان

که دین است بنیان هر دو جهان

پناه روانست دین و نهاد

کلید بهشت و ترازوی داد

درِ رستگاری ورا از خدای

ره توبه و توشهٔ آن سرای

ز دیو ایمنی وز فرشته نوید

ز دورخ گذار و به فردوس امید

رهاننده روزِ شمار از گداز

دهنده به پول چینود جواز

جهان را نه بر بیهده کرده‌اند

ترا نه‌ ز پی بازی آورده‌اند

بدان کز چه بُد کاین جهان آفرید

همان چون شب و روز کردش پدید

چرا باز تیره کند ماه و تیر

زمین درنوردد چو نامه دبیر

 

برمک در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۱۴ در پاسخ به جهن یزداد دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی کسری نوشین روان چهل و هشت سال بود » بخش ۱ - آغاز داستان:

 

شهنشاه دانندگان را بخواند

سخنهای گیتی سراسر براند

جهان را ببخشید بر چار بهر

وزو نامزد کرد آبادشهر

نخستین خراسان ازو یاد کرد

دل نامداران بدو شاد کرد

دگر بهره زو بد قم و اسپهان

نهاد بزرگان و جای مهان

وزین بهره بود آذرابادگان

که بخشش نهادند آزادگان

وز ارمینیه تا در اردویل

بپیمود بیناخرد بوم گیل

سیوم بهره اران و مرز خزر

ز خاور ورا بود تا باختر

چهارم عراق آمد و بوم روم

چنین پادشاهی و آباد بوم

۱- خراسان ۲- قم و سپاهان و آذراپادگان و ارمینیه تا در اربیل وگیلان ۳- اران و مرز خزر ۴- عراق=(ایراگ) و بوم روم.  بخش پایینی که مکران وپارس و خوزستان و سورستان (میانرودان  و سوریه بود  ایراگ و یا نیمروز مینامیدند
این بخشبندی  بنا بر چهار سوی  خراسان(مشرق) و خاور(غرب) و اباختر(شمال) و ایرگ ( جنوب)نبود  بیشتر بنا بر اقلیم بود
-

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۴۲ دربارهٔ حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۴۸:

حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۴۸
                 
آن شاه ، که گاهی ، نظری سویِ گدا داشت
یارب ، ز سر ام ، سایهٔ لطف اش ، ز چه وا داشت

زان روزِ طرب یاد ، که از غنچه دهانی
پیغام ، به دلسوختهٔ باد صبا داشت

آراست چو فرّاشِ قضا ، بزمِ تنعّم
از خوانِ طرب ، خونِ جگر ، قسمتِ ما داشت

روزی که زدندی همگی ، ساغرِ عشرت
ساقیِّ ازل ، بهرهٔ ما ، جامِ بلا داشت

یکجا ، غمِ یاران و ز یکسو ، غمِ دوران
ای بخت ، ندانم ، سرِ شوریده ، چه ها داشت

بی پا و سران ات ، همه سرخیلِ جهان اند
عشقِ تو ، همانا ، اثرِ بالِ هما داشت

یاقوتِ سرشک ام ، به ره ات ، خون شده دل بود
تازه زنَد ات آب ، همین دیده ، به جا داشت

چون نیستَمی ، در خورِ دیدارِ تو ، ای کاش
ره بود به آن ام ، که رهی سویِ شما داشت

هر تیرِ نگه ، جَسته ز شستِ تو ، نشسته
در دل ، مگر آن خاصیتِ تیرِ قضا داشت

راندی ز درِ خویش ، چو اسرارِ حزین را
میرفت و به حسرت ، نگهی سویِ قفا داشت

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۴۱ دربارهٔ حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۷۱:

حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۷۱
                             
تا دل ، اندر نظر آورده ، نگارِ عجَبی،
زَاشکِ خونین ، به رُخم کرده ، نگارِ عجبی،

کرده از خونِ شهیدان ، کفِ سیمین ، گلرنگ،
بسته تهمت به حنا ، حیله شعارِ عجبی

سرِ سِیرِ چمن ام نیست ، چه در حسن ، تو را ست،
ز ریاحین و گل و سبزه ، بهارِ عجَبی

بازویِ حسنِ تو نازم ، که ز چشم و ابروت،
به کمندی عجب افکنده ، شکارِ عجبی

گشت بیماریِ دل بِه ، که برآورد آن سَرو،
از زنخ سیب ، ز پستان دُو انارِ عجبی

طعمه لَختِ دل و جا کنجِ قفس ، شُرب ام خون،
دارم از دایرهٔ چرخ ،  مدارِ عجبی

سخن از دوزخ و فردُوس ، به "اسرار"  مَگوی،
وصل و هجر اش ، بوَدَم جنّت و نارِ عجبی

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۳۹ دربارهٔ حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲:

حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲
                 
ای که پنداری ، که نَبوَد حشمت و جاهی ، تو را
هست شرق و غربِِ عالم، ماه تا ماهی ، تو را

از پِیَ اش تا چند گردی، کو به کو و دربدر
رو به خویش آور، که هست از خود به او ، راهی تو را

گام نِه اوّل به ره، پس از خود ، ای سالک بِرَه
زان نِه ای آگه، که از خود هست ، آگاهی تو را

گر خدا خواهی تو، خود خواهی بنِه در گوشه ای
تا که خود خواهی شود، عینِ خدا خواهی ، تو را

جامِ جم خواهی ، بیا، از خود ، ز خود بیخود طلب
بهرِ دارا ساختند ، آئینهٔ شاهی ، تو را

خوشه ای از خرمن اش ، اسرار ، اگر داری طمع
اشک باید ژاله سان و چهره ای کاهی ، تو را

سیدمحمد جهانشاهی در ‫۳ روز قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۲۵ دربارهٔ یغمای جندقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۳۰:

یغمای جندقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۳۰
                            
عکسِ آن رخسار و قامت ، تا در آب آورده ای،
عکس خوبان را ست ، سرو از آفتاب آورده ای

چرخ ، ماه از آفتاب آورد و تو ، از جام و چهر،
بر خلافِ چرخ ، از ماه ، آفتاب آورده ای

زان ، خط ام خون ریزد از مژگان و خیزد ، ای شگفت،
مُشکِ ناب از خون ،  تو خون از مُشکِ ناب آورده ای

تا حسابِ رستخیز ات چیست ، کز قامت به خلق،
صد قیامت ، رستخیزِ بی حساب آورده ای

زآفتاب آمد ، طرازِ لعلِ رخشان ، ای عجب،
لعلِ رخشان را ، طرازِ آفتاب آورده ای

سِیرِ زاهد میدهی ، در راهِ عشق ، آهسته تر،
ریشِ گاوی ، با زبان ، خَر در خَلاب آورده ای

خاک ، پهنهء هوش و "یغما" ، دیدهء خورشید و ماه،
زین کُمِیتِ  برق پِی ، کاندر رکاب آورده ای

۱
۲
۳
۴
۵
۶
۵۶۹۷