گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۸

وزن:	مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۹

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به گفت‌وگو با معشوق می‌پردازد و سوالات متعددی مطرح می‌کند. او از زیبایی و جذابیت لبان معشوق می‌پرسد و معشوق در پاسخ بر اهمیت عشق و شادکامی در زندگی تأکید می‌کند. همچنین به مسائلی چون شراب، مذهب و عشق اشاره می‌شود و معشوق به حکمت‌های عشق و ضرورت شاد بودن در زندگی می‌پردازد. در نهایت، اشاراتی به دعا و فرشتگان نیز وجود دارد که نشان‌دهندهٔ آرزوی کامیابی و خوشبختی است.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# گفتم کِی ام دهان و لبت کامران کنند؟

گفتا به چشم هر چه تو گویی چُنان کنند

هوش مصنوعی: از من پرسیدند که چه زمانی دهان و لب تو خوشبخت خواهند شد؟ و او پاسخ داد: هر چه را تو بگویی، با چشم خود همان‌طور خواهند کرد.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# گفتم خَراجِ مصر طلب می‌کند لبت

گفتا در این معامله کمتر زیان کنند

به او گفتم: لب‌ تو آنقدر باارزش‌است که با خراج مُلک مصر برابری می‌کند گفت که ارزش آن‌را دارد.

# گفتم به نقطهٔ دهنت خود که بُرد راه؟

گفت این حکایتیست که با نکته‌دان کنند

از او پرسیدم که چه‌کسی به بوسه‌ی دهان کوچک تو می‌رسد؟ گفت این داستانی است که نکته‌دان‌ها به آن می‌رسند.

# گفتم صَنم‌پَرست مشو با صَمَد نشین

گفتا به کویِ عشق هم این و هم آن کنند

هوش مصنوعی: به صدهٔ دلبرم (صنم) گفتم که به مظهری والا (صمد) پناه نبر، او در پاسخ گفت که در کوی عشق هم می‌توان به معشوق پرستی و هم به خداوند پناه برد.

# گفتم هوایِ میکده غم می‌بَرَد ز دل

گفتا خوش آن کَسان که دلی شادمان کنند

هوش مصنوعی: گفتم که هوای میکده باعث ناراحتی و غم در دل می‌شود. او گفت که خوش به حال کسانی که می‌توانند دل را شاد و خوشحال کنند.

# گفتم شراب و خِرقه نه آیینِ مذهب است

گفت این عمل به مذهبِ پیرِ مغان کنند

هوش مصنوعی: من گفتم که نوشیدن شراب و پوشیدن خرقهٔ (لباس دینی) از رسوم دینی نیست. او پاسخ داد که این کارها به روش و آیین پیر مغان (مغان، در اینجا به طور استعاری به عارفان و راست‌جویان اشاره دارد) انجام می‌شود.

# گفتم ز لَعلِ نوش‌ْلبان پیر را چه سود؟

گفتا به بوسهٔ شِکَرینَش جوان کنند

هوش مصنوعی: گفتم از لَعلِ (مروارید) لبهای آن پیر چه بهره‌ای می‌برم؟ او پاسخ داد که با بوسهٔ شیرینش می‌توان جوان شد و زندگی دوباره‌ای یافت.

# گفتم که خواجه کِی به سرِ حجله می‌رود؟

گفت آن زمان که مشتری و مَه قِران کنند

هوش مصنوعی: از کسی سوال می‌کنم که کی به خونهٔ همسرش خواهد رفت. او پاسخ می‌دهد که این زمان زمانی است که سیارهٔ مشتری و ماه در یک نقطه قرار بگیرند، که نشانه‌ای از خوش‌یمنی و شگون است.

# گفتم دعایِ دولت او وِردِ حافظ است

گفت این دعا ملایکِ هفت آسمان کنند

هوش مصنوعی: گفتم دعای خوشبختی او برای حافظ مورد تکرار و یادآوری است. گفت: این دعا را فرشتگان هفت آسمان می‌خوانند و به آن توجه دارند.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش م کریمی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش فاطمه نیکو ایجادی

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۱۹۸ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

امیرعلیشیر نوایی » دیوان اشعار فارسی » غزلیات » شمارهٔ ۱۳۷ - تتبع خواجه

رندان که عزم سیر به کوی مغان کنند

دین بهر می و چو مغبچه جوید چنان کنند

ایمان چو باختند به زنار زلف او

آنگه سبک نشاط به رطل گران کنند

سرخوش چو بهر عیش کله گوشه بشکنند

[...]

اهلی شیرازی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۴۲۵

خلق از سگت نه از بد دشمن فغان کنند

دشمن چه سگ بود گله از دوستان کنند

ز نار عشق رشته جان شد مرا چو شمع

بر خود نبسته ام که مرا منع از آن کنند

دانم یقین نه مستی و از عشوه آندو چشم

[...]

فیض کاشانی » شوق مهدی » غزلیات » شمارهٔ ۶۹

گفتم کیم به طلعت تو شادمان کنند؟

گفت آن زمان که وقت شود فکر آن کنند

گفتم که چیست سرّ نهان بودن شما؟

گفت این حکایتی است که با نکته‏دان کنند

گفتم که جان دهند و رضای شما خرند

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از فیض کاشانی

یغمای جندقی » دیوان اشعار » غزلیات ناتمام » شمارهٔ ۱۸

تا بو مگر به سنگدلی مهربان کنند

سنگین دلت که سنگ به سنگ امتحان کنند

خواهم ز مردمی به در آیم به جلد سگ

وانگه در آستان توام پاسبان کنند

غیر و رقیب و مدعی آنگه به اتفاق

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۲۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

ناشناس در ‫۱۴ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۹ خرداد ۱۳۹۱، ساعت ۰۰:۳۳ نوشته:

ظاهر این شعر و باطن آن قابل تامل است. ظاهر از معاشقه حضرت حافظ با معشوق خاکی اش حکایت دارد و باطن آن در طلب وصال موعود است . بخصوص بیت آخر که طلب دولت دوست می کند . پس خوب است چشم دل باز کنی که جان بینی آنچه نادیدنی است آن بینی. آنگاه همه اعضا و جوارح ات به ذکر او مشغول می شود و زمان نزدیک شدن ماه و مشتری زمان ظهور موعود است.
یاعلی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خدابخش در ‫۱۳ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۲، ساعت ۱۴:۲۱ نوشته:

معنا و مفهموم عشق در چارچوب نمی گنجد. بخصوص چارچوب قشریگری

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

آموزگار در ‫۱۱ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۰۶ نوشته:

به باور من حافظ فلسفه ای و دیدگاهی یکتا دارد که در آن خدا را درون خویش و پیرامون خویش حس می کند و باور دارد و این جهان را هم آنچنان خدایی می بیند که گویا همان جهان سرانجام است و مرزی میان این جهان و جهان دیگر نمی شناسد و آن دو را پیوسته می بیند
برای مثال می گوید که: بی دلی که خدا همواره درون او و کنار او بود، او از دور خدایا می کرد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نعمت اللهی در ‫۹ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ خرداد ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۱۵ نوشته:

با سلام خدمت اساتید و بزرگان ادب فارسی.میخواستم بدونم که با توجه به فضای غزل آیا بهتر نیست که بیت "گفتم هوای میکده غم می‌برد ز دل" بصورت پرسشی خوانده شود?
پیشاپیش ممنون و شاد باشید..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۸ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵:۳۳ نوشته:

https://rezasaghy.blogfa.com/

گفتم کِی ام دهـان و لـبـت کامران کنـنـد؟

گفتا به چشم هر چه تـو گویی چنان کننـد

کِی‌ام : چه وقت مرا

معنی بیت :

از معشوق پرسیدم که چه وقت ازآن دهانِ گُهربارت سخنان ِ لطف آمیزو مِهرانگیز خواهم شنید؟ کی لَبت بوسه ی وصال خواهد بخشیدومرا کامروا خواهدکرد؟ کی نفس ِجانبخش تو با نفس ِنیمه جان ِمن درهم خواهندآمیخت؟

با توجّه به اینکه خواسته و آرزویِ عاشق بسیار فراتر ازانتظارمعشوق است یارحافظ که رندانه ترازخود حافظ هست در پاسخ به طنزمی گوید:

به روی چشم! به زودی هر آن چه که آرزوی توست برآورده خواهد شد! دهان ولبم همان کار راانجام خواهند دادکه طلب میکنی ودرآرزوی آن هستی باش تاصبح ِ دولتت بدَمَد!

ز دست ِ جور توگفتم زشهرخواهم رفت

به خنده گفت که حافظ بروکه پای توبست!

🌿━━━━━━🌿

گـفـتـم خـراج ِمـصـر طـلـب می‌کند لـبـت

گـفـتـا در ایـن معـامله کمتـر زیـن کنند

خراج : چیزی که به زور و ستم گیرند، باجگیری، ظاهراً در قدیم مالیاتی که کشور مصر به دارالخلافه یامرکز حکومت، می بایست پرداخت می کرده مقدارزیادی نیشکر وقندبوده که زبانزدِ همگان شده بوده است.

حافظ بانگاهی شاعرانه ،این موضوع را دستآویز قرار داده و مضمونی زیبا ساخته است. شیرینی ِخراج مصر رابا شیرینیِ لب معشوق ، و سنگین بودن ِ مالیات مصررا به انتظاراتِ معشوق ازعاشق،پیوندزده ومی فرماید:

معنی بیت:

به یارگفتم که لبِ تودر اِِزای یک بوسه،باج و خراجی به اندازه مالیاتِ مملکتِ مصر طلب می کند(یعنی معشوق ازعاشق چیزی انتظار دارد که ازحدودِ اختیاراو فراتراست!) یاردوباره رندانه پاسخ می‌دهد که درچنین معامله ای کسی زیان نمی کند! چراکه خریدار بوسه، اگرچه بایستی به میزان مالیاتِ کشور مصر در قبال یک بوسه پرداخت کند، لیکن بازخسارت نخواهد دید وبرنده ی این معامله ی شیرین خواهدبود. شیرینی بوسه ی من بیشتر ازشیرینی همه ی نیشکرهاییست که در دنیا کِشت می شود!

پاسخ های معشوق، کنایه آمیزوپُرمعنی امّا مختصر ورندانه است وتوضیحی برپاسخ های خودنمی دهد! واین موضوع نشانگر ناز وغرور وغمزه ی معشوق است.

حافظ بابیان ِپاسخ اززبان معشوق، گویی که به مددنبوغ خویش شکل وشمایل اورانقّاشی میکند! ازطرفی مخاطبین رانیزوادار به تامّل واندیشه ورزی پیرامون پاسخهای سربسته ومختصر او می نماید.

دوش درخیل ِ غلامان ِ دَرَش می رفتم

گفت ای عاشق بیچاره توباری چه کسی؟

🌿━━━━━━🌿

گفتم ؛ بـه نـقطه‌ ی دهنت خـود که بـُرد راه

گفت این حکایتی است که با نکته‌دان کنند

نقطه‌ی دهن : دهن ِ معشوق در ظرافت و کوچکی به نقطه تشبیه شده است. درادبیّاتِ ما دهان یار همیشه، تنگ وکوچک است وبیشتربه نقطه وغنچه تشبیه می گردد. دربحث ِ عرفان، هستی ازنقطه شروع می شود. همانگونه که دربحثِ خوشنویسی وخطاطی مقیاس ومیزان کشش ِ حروفات نقطه است ومبنای شکل گیری ِ حروفات ازنقطه آغاز می گردد. یعنی نطفه ی ِهرحرفی که باقلم خوشنویسی خَلق می شود نقطه هست. هرکس حتّی اندکی ناچیز نیز باقلم نی ومرکّب، تجربه ی خوشنویسی داشته باشد آسان تر ازدیگران متوجّه ِ این موضوع می شودکه:

"نقطه" اوّلین نقشیست که برصفحه می نشیند.

نقطه وقتی باسرانگشتِ خلّاق ِ خوشنویس به طرفین یابالا وپائین کشیده می شود یک حرف مثل ِ: الف،ب و.... متولّد می گردد وهیچ حرفی نیست که منشاء ومبداءِ آن چیزی غیراز نقطه باشد. علّت ِتشبیه ِ دهان به "نقطه" فقط بیانگر کوچکی دهان نیست وبیشتراشاره به "نقطه" به عنوان آغازومبداهستی هست.نفس جانبخش یار ازدهان اوخارج شده وبه عاشقانش جان می بخشد.

راه بُردن : دستیابی، درک کردن و رسیدن به چیزی

نکته دان : عارف،سخن سنج ،کادران و زیرک

معنی بیت : گفتم کمتر کسی توانسته دهان به دهان توگذاشته وبابوسه ای ازتوکام بگیرد. کمترکسی توانسته به رمزو راز دهانت، وبه معنا ومفهوم ِکلماتِ ظریف وگهرباری که ازدهانت جاری میگردد دست پیدا کند خیلی دورازدسترسی!

معشوق رندانه پاسخ داد: آری چنین است که می گویی! فقط رندان ِ زیرک ونکته دانانند که توان ِ دسترسی دارند! این کار فقط از عهده ی جویندگان حقیقت وعاشقان حقیقی برمی آید.

چونقطه گفتمش اندر میان دایره آی

به خنده گفت که ای حافظ این چه پرگاری؟!

🌿━━━━━━🌿

گفتم صنـم‌پـرسـت مَـشـو ، بـا صـمد نشین

گفتا ؛ بـه کـوی عشق هم این و هم آن کنـنـد

این غزل باآنکه مضامین بلندِ عرفانی نیز دارد امّا بهتراست ازهمان مطلع تامقطع غزل برداشت معنا پیرامون ِ عشق ِ زمینی باشد. یعنی چنین درنظرگرفته شود که حافظ در حال ِگفتگو با یک معشوقه ی زمینیست. بااین نگاه ازاین بیت چنین برداشتی حاصل می گردد:

صَنم : بُت ،نمادِ معشوق زمینی

صَنم‌پرست : بت‌پرست ودل بستن به معشوق زمینی، دراینجا به معنی جمال پرستی.

حافظ به معشوق ِ زمینی اندرزمیدهد که تونسبت به عاشقانی که شخصیّتی معنوی دارند (مثل خودحافظ) بی توجّهی می کنی وبه عاشقان ِ دیگر که ظاهروجمالی زیباتر نسبت به سایرِین دارند بَها واهمیّت بیشتری میدهی وبیشترباآنها نشست وبرخاست می کنی، جمال پرست مباش. به باطن ِ عاشقانت بیشتر از ظاهرشان توجّه کن.

صَمد : یکی از نامهای خداوند به معنی غنی بودن و بی ‌نیازیست. ودراینجا چون روی ِ سخن بامعشوق زمینی هست، منظوراز باصمدبنشین یعنی به عاشقی که مناعتِ طبع دارد وازلحاظ معنوی غنی هست وبی هیچ چشمداشتی به توعشق ورزی می کند عنایت وتوجّه ِ بیشتر کن وبا اوبنشین.

معنی بیت :گفتم ای معشوق، ظاهربینی وجمال دوستی همانندِ بُت پرستیست. بیا به عاشقان ِ عارفت که صمیمانه تو را دوست دارند روی کن و از عاشقان ِ دیگر که ظاهری آراسته وجمالی فریبنده دارند دوری کن.

معشوق درپاسخ گفت: در میدان عشقبازی ودلبری ازاین اتّفاق ها زیاد می افتد واین امر دورازانتظار وعجیب نیست. دلبران گاهی به عاشقان ظاهر آراسته، وگاهی هم به عاشقان ِ پاک باطن تمایل پیدا می کنند واین طبیعی هست. اگربخواهیم به معنای این بیت اززاویه ای دیگر برسیم باید چنین درنظر بگیریم که روی سخن ِشاعربا دل عاشق پیشه ی خود است، درآنصورت معنی چنین خواهدشد:

گفتم ای دل، به ظاهر معشوقان زمینی دل مَسپار وبیا به معشوق اَزلی بیاندیش ونسبت به اوعشق ورزی کن. دل درپاسخ گفت: "درعرصه ی عشقبازی، عشق ورزیدن به معشوق زمینی وآسمانی تفاوتی ندارد. معشوقان زمینی نیزتجلّیگاهِ زیبائی های معشوق ازلی هستند و بت های زمینی هم مظهری ازدلبریهایِ آفریدگار مطلق می باشند. بنابراین هردو خوب است. عشق زمینی پُل وپیش نیاز عشق آسمانیست.

"برداشتِ اوّل به این دلیل نسبت به برداشت ِ دوّم برتری داردکه درآن معنا، رویِ سخن با معشوق است وارتباطِ عمودی بیت های قبل وپیش رو محفوظ می ماند وغزل یکدست ترمی شود. امّا دربرداشتِ دوّم ،معنا درچارچوبِ "خطاب به دل خویش" صورت می پذیرد ودراین برداشت، پیوندِ معنایی ِ عمودیِ بیت با بیت های قبل وپیش رو قطع می گردد وبه نظرحافظانه نمی آید که شاعردرمیان صحبت بامعشوق، ناگهان دل خویش راخطاب قراردهد زیرا بیتِ بعدی نیز خطاب به معشوق است وبابرداشتِ اوّل همخوانی دارد.

🌿━━━━━━🌿

گـفـتـم هـوای مـیکده غـم مـی ‌بـرد ز دل

گفتا خوش آن‌کسـان که دلی شادمان کنـنـد

میخانه ومیکده» درفرهنگِ حافظانه، معناهای متفاوت ومتضادی دارد. یکی به معنی میخانه ی مجازی که درآنجاشراب وباده انگوری عرضه میگردد ودومی میکده ی حقیقی یامیکده ی عشقست که شرابهای متنوع ومختلفی دارداما مایه ی اصلیِ همه ی آنها باده ی اَزَلیست.

باده ی ازلی همان باده ی هستیست که به اراده خداوند به عمل آمده، ازهمیشه تاهمیشه بوده وخواهدبود وبه رایگان دردسترس همگان قراردارد. حیوانات، درختان، رودخانه هاوتمام ستاره هاوسیاره ها ازاین باده مسرور و درحال رقص وآوازهستند. فقط انسان است که ازاین موهبت غافل مانده وبرای تامین سرمستی خود متوسل به باده های دست ساز خودشده است.

میکده ی عشق برخلاف میکده هایی که به دست انسان ساخته شده ساختمان وبنای مشخصی نداردو درتمام کائنات گسترده وبرقرار هست.

گواراترین وگیراترین شراب این میکده، شراب عشق است. البته عشق نه به معنای امروزی که کاملاتحریف شده ومفهوم اصلی خودراازدست داده است. اغلب رابطه های به اصطلاح عا‌شقانه که درمیان مردم رواج دارند خالی ازعشق بوده وبه پشتوانه ی نیازهای جنسی ویاگریزازتنهایی وپناه آوردن به دیگریست. درچنین رابطه های به اصطلاح عاشقانه ، هریک ازطرفین سعی دارند یکدیگرراتصاحب وتملّک کنند. این امرسبب تباهی آزادی شده ورابطه ی آنها تبدیل به رابطه ای شبیه ارتباط زندانبان وزندانی میگرددوسپس انتظاربیهوده دارندکه عشق بین آنهاتداوم داشته باشدغافل ازاینکه عشق بین زندانی وزندانبان امریست محال ومضحک، وخیلی زود تبدیل به انزجار ونفرت می گردد. دراین میکده ی باده ی ناب وخوشگواردیگریست که درجریان وارستگی ورهاییِ بی باکانه، ازبندهای تعلقات دینی ودنیوی حاصل می شود ورند وسالک راه رادر مسیرجستجوی حقیقت، سرخوش وسرمست می سازد .

هرکسی که یکبار یک جرعه ازاین باده ی ناب وازاین شراب گوارا بچشد تاآخرعمر درحالتی سرورانگیز وسرمستی بسر خواهدبرد وهرگز میلی به بیداری وهشیاری پیدانخواهدنمود چراکه این مستی، خودنوعی هشیاری ناب واین نوع خوشی، حالتی از دانایی وآگاهی درسطحی فراتراز حدمعمول است.

به هیچ دورنخواهندیافت هشیارش

چنین که حافظ مامست باده ی ازل است

اما به رغم این تفاوتهای بنیادی، هردومیکده ی «حقیقی ومجازی» وجه مشترکات زیادی دارند:

هردو درمقابل مسجدوکنشت وصومعه قراردارند. چرا که این مکانها دراغلب دوران(البته نه بصورت مطلق) به ویژه دردوران زندگانی حضرت حافظ، محلی برای نمایش، ریاکاری وتظاهرو تزویر بودند چنانکه امروزه نیزهستندو مابه عینه شاهداین اتفاق هستیم.

محصولات هردومیکده «شراب وباده» هست. درهردو میکده ساقیان زیباروی خوش مشرب، مشغول خدمت رسانی بوده وازمشتریان پذیرایی می نمایند. با جامهای شراب وپیاله های باده، غم ازدل آنهازدوده وچهره هایشان راازشادمانی ارغوانی می کنند.

درهردو میکده پیری باتجربه وروشن ضمیر حضور دارد ومیگساران راهدایت وراهنمایی می کند. منیّت وتکبرو خودخواهی به محض ورود به هردومیکده ناپدید ومستی وراستی برجسته ونمایان می گرددوالی آخر...

به واسطه ی همین اشتراکات، حافظ فرزانه ازروی رندی وشیرینکاری، دراغلب غزلها این دومیکده رادرهم ادغام نموده تاذهن مخاطبین خودرا به کاویدن درلایه های تودرتوی معناهاترغیب وتحریک نموده وبه چالش کشیده باشد. دراثراین شیرینکاریهاست که شعروسبک بیان وقلم حافظ، ازسایرشاعران متفاوت ومتمایز شده است.

حافظ به عمد چنین شرایطی راایجادنموده تا هیچ یک ازمخاطبین وخوانندگان غزلهای او، ازاین درگاه دست خالی وناامید برنگردندو عارف وعامی بااندکی کاوش در لایه های سطحی وزیرینی معنا، به فراخور درک وفهم خویش، توانسته باشند از گوهرهای گفتارو مرجانهای ارزشمندِ معانی بهره مندگردند.

هوا : ایهام دارد: 1- میل و آرزو 2- فضا ، هوا و جوّ

معنی بیت : به یار گفتم فضایِ میخانه(میگساری) عجب غم واندوه از دل می زُداید وآدمی رابانشاط وشادمان می سازد! گفت: خوش به حال کسانی که (ساقیان ومی فروشان) که اسبابِ شادمانی ِ دلها رافراهم می سازند. حافظ دریک گفت وشنود بامعشوق، بستری فراهم ساخته ونکاتِ کلیدی ِ جهان بینی خویش رامطرح ومُهر ِتاییدیه ای ازجانبِ معشوق نیز به پای آن زده وبه جویندگان ِ حقیقت هدیه نموده است. یکی ازنکاتِ کلیدی ِ مَسلکِ حافظ، توجّه به شادکردن دل دیگران، شادیخواری زدودن ِغم واندوه است که دراغلبِ غزلیّات توصیه شده است.

قَدح مگیرچوحافظ مگر به ناله ی چنگ

که بسته اند برابریشم ِ طَرب دلِ شاد

🌿━━━━━━🌿

گـفـتـم شراب و خـرقه نـه آیین مذهب است

گفت ایـن عـمل به مـذهب پـیـر مغان کنـنـد

همانگونه که گفته شد طرح نکاتِ کلیدی ِ جهان بینی رندانگی برای رندِ شیراز بیشترازگفتگوی یک عاشق با معشوق زمینی اهمیّت دارد. چنانکه ملاحظه می شود دراین گفتمان، حافظ بیشترسعی برطرح ِ افکار وعقایدِ خویش دارد وطرح ِ مسایل عاشقانه بامعشوق زمینی ازاولویّت اصلی برخوردارنیست. بنظرچنین می رسد که حافظ باهوشمندی، باهدف ِ خاصّی غزل را درغالبِ گفتگوی "عاشق ومعشوق" آغاز می کند تا دلهای مخاطبین رابرانگیخته سازد وبستری مناسب جهت مطرح ساختنِ یافته ها ومبانی فکری خویش پیداکند. اوشاعری بامسئولیّت است ودرنظرگاه ِ اوبیدارسازی اذهان ِ مخاطبین، بیشتر ازبیان سخنان عاشق ومعشوق اهمیّت دارد.

معنی بیت : به معشوق گفتم که شرابخواری و دینداری که با یکدیگر جور در نمی‌آید، تکلیفمان چیست؟ نمی توانیم شراب رانخوریم نه می توان بی دین بود! چکار باید کنیم؟ که این دورا درکنار یکدیگر داشته باشیم؟

معشوق گفت :در طریقتِ پیر مغان (اشاره به مذهبِ زرتشت ) که هم شراب وهم خرقه درکناریکدیگر امکانپذیراست.

علاقه واحترام قلبی حافظ نسبت به حضرت زذتشت ،درتمام دیوان او مشهود ومحسوس است، زرتشت ازمیان پیامبران ورهبران معنوی، تنهاشخصیتی هست که حافظ تمام عشق وارادت قلبی خودرا نثاراوکرده است. بسیاری ازحافظ پژوهان براین باورند که منظور ومقصوداو از"پیرمغان* همان حضرت زرتشت هست.

به باغ تازه کن آیین دین زرتشتی

کنون که لاله برافروخت آتش نمرود

🌿━━━━━━🌿

گـفـتـم ز لعلِ نوش‌لبـان پـیر را چه سـود ؟

گفتابه بـوسـه‌ای شـکـریـنـش جـوان کنـنـد

نوش‌لبان :شیرین دهنانی که شکرین بوسه دارند

معنی بیت : گفتم لب شکرین

دلبران جوان و زیبا برای کهنسالان ِ ازکارافتاده ای چون من چه فایده‌ ای دارند؟ آیا وقتی به سنّ ِ ازکارافتادگی رسیدی باید دست ازعشقبازی برداری وکنج عُزلت گُزینی وبه عبادت پردازی؟گفت نه اینگونه نیست! دلبران جوان که لبهای شیرین و آبدار دارند، با یک بوسه‌ ی شکرین، پیر کهنسال را جوان می سازند.

گرچه پیرم توشبی تنگ درآغوشم گیر

تا سحر گه زکنار تو جوان برخیزم.

🌿━━━━━━🌿

گـفتـم که خواجه کی به سر حجله می ‌رود؟

گفت آن زمـان که مشتری و مَـه قِران کنند!

حجله :خانه ی آراسته به تخت و جامه های نو و پرده برای عروس، اطاق و حجره ای آراسته وزینت شده جهت عروس و داماد

قِران شدن : قرینه شدن، قرار گرفتن دو ستاره یاسیّاره ای که در دو مدار متفاوت می‌گردند لیکن درشرایطِ خاصّ در یک درجه از یک برج قرارگیرند. سالها باید انتظارکشید تااین شرایط فراهم وچنین اتّفاق ِ نادری رُخ دهد! استعاره ازاین است که خواجه ی موردنظربسیارخوش طالع است که زمان ازدواج او باچنین زمانی مصادف شده است.

مشتری: ایهام دارد۱- استعاره از داماد که مشتری وخواستارعروس است. ۲- مُشتَری، هُرمُز، اورمزد، برجیس یا زاوش ‌پنجمین سیّاره از خورشید و بزرگ‌ترین سیّاره در سامانه خورشیدی است. این سیّاره ی غول گازی با جرم یک هزارم خورشید است، ولی جرمی دو و نیم برابر تمامی دیگر سیاره‌های منظومهٔ شمسی دارد. ماه نیز ایهام دارد: ۱- ستاره ی ماه ۲-استعاره ازعروس

هوشمندی حافظ درانتخابِ "ماه ومشتری " وایهاماتی که درهردوواژه ایجاد کرده است قابل توجّه است. "مشتری وماه" ازستارگان ِسعد وخوشبختی هستند. منظوراز"خواجه" دقیقاً روشن نیست که چه کسی بوده است. امّا باتوجّه به بیت ِ پایانی، چنین بنظرمی رسد که"خواجه" یکی ازدوستان ِ نزدیکِ حافظ که مَنصبی دولتی نیزداشته واحتمالاًدرحال عروسی وازدواج بوده می باشد. حافظ این دوبیتِ پایانی رابه اواختصاص داده است.

معنی بیت : گفتم که خواجه(فردموردِ نظر کی به حجله گاه می رود ولباس دامادی به تن می کند؟ گفت:

روزی که ماه و مشتری با هم دیگرقران ‌شوند، آن روز مبارک ومیمون خواهدبود واین دو(عروس وداماد) همانگونه که ماه ومشتری دریک مَدارقرارخواهند گرفت درمدارعشق قرار خواهند گرفت و خوشبختی را رقم خواهندزد. حافظ درجای دیگروزیری دیگر راصاحب قران دانسته است.

یعنی دارای اقبالی خوش ومیمون. صاحب قران آن مولود را گویند که وقتِ افتادن نطفه ی ِ وی در رحم مادر، یا به وقت ولادتِ او قران بزرگی باشد و بُرج قران در طالع بود.

و بعضی گویند که در سال ولادتِ اوقران ِ زُحل و مشتری یاماه ومشتری رُخ داده باشد و این نوع قران بزرگ بعد از سالهای فراوان واقع شود، و این چنین مولود را اقبالی بسیارنیکوست.

ساقیامِی ده که رندیهای حافظ فهم کرد

آصفِ صاحب"قران" جرم بخش عیب پوش

🌿━━━━━━🌿

گـفـتـم دعای دولـت او وِردحافظ است

گفت ایـن دعـاملایـکِ هفت‌ آسمان کنند

ورد : دعا وذکری که آهسته وتکراری گویند.

معنی بیت : گفتم که دعا برای حفظ دولتِ او وخوشبختی وسعادتِ او (خواجه ووزیرممدوح) وردِ هر روزه ی من است. گفت :تنها تو نیستی که برای سربلندی وسلامتی اودعا می کنی، فرشتگان هفت آسمان نیزهمیشه درحال ِ دعا برای او هستند.

به جان خواجه وحق قدیم وعهد درست

که مونس دم صبحم دعای دولت توست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیکومنش در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۸:۴۵ نوشته:

Iدرود بیکران بر دوستان جام
-گفتم کی ام دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
معنی و مفهوم ابیات:
به نگارین خوش اوازم گفتم که چه زمانی مرا به دمیدن نفسی بر لبانم زنده خواهی کرد او با زیرکی نویدم داد که هرچه تو خواهی ان خواهد شد و عطش مرا بدون رد کردن خواسته ام و امید به کامیابی دیگر دو چندان کرد
2-گفتم خراج مصر طلب می‌کند لبت
گفتا در این معامله کمتر زیان کنند
من که می دانستم بهای زیادی لبان نگارم دارد گفتم که بایستی خراج و مالیات کشوری چون مصر را مهیا کنم او به من گفت مطمئن باش ضرر نخواهی کرد
3-گفتم به نقطه دهنت خود که برد راه
گفت این حکایتیست که با نکته دان کنند
من که معشوق، خودگستاخم کرده بود طلبم را بیشتر کردم و گفتم ایا کسی توانسته که خود تو را به چنگ اورد او با اشاره گفت این داستانی است که فقط نکته دانان فهم کنند
4-گفتم صنم پرست مشو با صمد نشین
گفتا به کوی عشق هم این و هم آن کنند
گفتم تا به کی خود را به جلوه او راضی نگه دارم و شاهد پرستی کنم ، وقت است که کنار یار گیرم و با او خلوت کنم به فراست فهمید و گفت کار عشق شاهد پرستی ونظر بازی با رخ دوست و همنشینی با اوست
5-گفتم هوای میکده غم می‌برد ز دل
گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند
گفتم به نگارم که پیمانه ام را قبل از کامیابی از لبانت از می عشق پر کن که مستانه به سویت آیم ،پیمانه ام پر کرد و به شادمانی نوش باد گفت.
6-گفتم شراب و خرقه نه آیین مذهب است
گفت این عمل به مذهب پیر مغان کنند
من که خرمن زهد و تقوی جامه ام را الوده کرده بود درنگی کردم و گفتم شراب و این لباس زهد هم خویشی ندارند او که مرا گزیده بود گفت به امر من بنوش و نگران نباش
7-گفتم ز لعل نوش لبان پیر را چه سود
گفتا به بوسه شکرینش جوان کنند
شراب را نوشیدم و نزدیک شدم و باز گفتم آن لب شیرین پر بهایت چه سودی به لبان پیر چو منی خواهد داشت گفت با بوسه ای جوانیت را باز خواهم گرداند
8-گفتم که خواجه کی به سر حجله می‌رود
گفت آن زمان که مشتری و مه قران کنند
من که بعد از چشیدن لبان شیرین نگارم جوان شده بودم خواجه وش به او گفتم کی مرا کامیاب خواهی کرد که من چون مشتری ارزومند وصال تو هستم او به لبخندی گفت باش تا میل من به سویت موافق گردد
-گفتم دعای دولت او ورد حافظ است
گفت این دعا ملایک هفت آسمان کنند
پس از موهبت جوانی ودر انتظار کامیابی به تسبیح و حمد کبریاییش پر داختم او به من گفت نقد دیگری بیار که این دعا را ملایک هفت آسمان کنند
سر به زیر و کامیاب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیکومنش در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۶، ساعت ۲۰:۱۵ نوشته:

Iدرود بیکران بر دوستان جان
-گفتم کی ام دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
معنی و مفهوم ابیات:
به نگارین خوش اوازم گفتم که چه زمانی مرا به دمیدن نفسی بر لبانم زنده خواهی کرد او با زیرکی نویدم داد که هرچه تو خواهی ان خواهد شد و عطش مرا بدون رد کردن خواسته ام و امید به کامیابی دیگر دو چندان کرد
2-گفتم خراج مصر طلب می‌کند لبت
گفتا در این معامله کمتر زیان کنند
من که می دانستم بهای زیادی لبان نگارم دارد گفتم که بایستی خراج و مالیات کشوری چون مصر را مهیا کنم او به من گفت مطمئن باش ضرر نخواهی کرد
3-گفتم به نقطه دهنت خود که برد راه
گفت این حکایتیست که با نکته دان کنند
من که معشوق، خودگستاخم کرده بود طلبم را بیشتر کردم و گفتم ایا کسی توانسته که خود تو را به چنگ اورد او با اشاره گفت این داستانی است که فقط نکته دانان فهم کنند
4-گفتم صنم پرست مشو با صمد نشین
گفتا به کوی عشق هم این و هم آن کنند
گفتم تا به کی خود را به جلوه او راضی نگه دارم و شاهد پرستی کنم ، وقت است که کنار یار گیرم و با او خلوت کنم به فراست فهمید و گفت کار عشق شاهد پرستی ونظر بازی با رخ دوست و همنشینی با اوست
5-گفتم هوای میکده غم می‌برد ز دل
گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند
گفتم به نگارم که پیمانه ام را قبل از کامیابی از لبانت از می عشق پر کن که مستانه به سویت آیم ،پیمانه ام پر کرد و به شادمانی نوش باد گفت.
6-گفتم شراب و خرقه نه آیین مذهب است
گفت این عمل به مذهب پیر مغان کنند
من که خرمن زهد و تقوی جامه ام را الوده کرده بود درنگی کردم و گفتم شراب و این لباس زهد هم خویشی ندارند او که مرا گزیده بود گفت به امر من بنوش و نگران نباش
7-گفتم ز لعل نوش لبان پیر را چه سود
گفتا به بوسه شکرینش جوان کنند
شراب را نوشیدم و نزدیک شدم و باز گفتم آن لب شیرین پر بهایت چه سودی به لبان پیر چو منی خواهد داشت گفت با بوسه ای جوانیت را باز خواهم گرداند
8-گفتم که خواجه کی به سر حجله می‌رود
گفت آن زمان که مشتری و مه قران کنند
من که بعد از چشیدن لبان شیرین نگارم جوان شده بودم خواجه وش به او گفتم کی مرا کامیاب خواهی کرد که من چون مشتری ارزومند وصال ماه وجود تو هستم او به لبخندی مبهم گفت باش تا میل من به سویت موافق گردد
-گفتم دعای دولت او ورد حافظ است
گفت این دعا ملایک هفت آسمان کنند
پس از موهبت جوانی ودر انتظار کامیابی به تسبیح و حمد کبریاییش پر داختم او به من گفت نقد دیگری بیار که این دعا را ملایک هفت آسمان کنند
سر به زیر و کامیاب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیکومنش در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۰۳ نوشته:

Iدرود بیکران بر دوستان جان
-گفتم کی ام دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
معنی و مفهوم ابیات:
به نگارین خوش اوازم گفتم که چه زمانی مرا به دمیدن نفسی بر لبانم زنده خواهی کرد او با زیرکی نویدم داد که هرچه تو خواهی ان خواهد شد و عطش مرا بدون رد کردن خواسته ام و امید به کامیابی دیگر دو چندان کرد
2-گفتم خراج مصر طلب می‌کند لبت
گفتا در این معامله کمتر زیان کنند
من که می دانستم بهای زیادی لبان نگارم دارد گفتم که بایستی خراج و مالیات کشوری چون مصر را مهیا کنم او به من گفت مطمئن باش ضرر نخواهی کرد
3-گفتم به نقطه دهنت خود که برد راه
گفت این حکایتیست که با نکته دان کنند
من که معشوق، خودگستاخم کرده بود طلبم را بیشتر کردم و گفتم ایا کسی توانسته که خود تو را به چنگ اورد او با اشاره گفت این داستانی است که فقط نکته دانان فهم کنند
4-گفتم صنم پرست مشو با صمد نشین
گفتا به کوی عشق هم این و هم آن کنند
گفتم تا به کی خود را به جلوه او راضی نگه دارم و شاهد پرستی کنم ، وقت است که کنار یار گیرم و با او خلوت کنم به فراست فهمید و گفت کار عشق شاهد پرستی ونظر بازی با رخ دوست و همنشینی با اوست
5-گفتم هوای میکده غم می‌برد ز دل
گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند
گفتم به نگارم که پیمانه ام را قبل از کامیابی از لبانت از می عشق پر کن که مستانه به سویت آیم ،پیمانه ام پر کرد و به شادمانی نوش باد گفت.
6-گفتم شراب و خرقه نه آیین مذهب است
گفت این عمل به مذهب پیر مغان کنند
من که خرمن زهد و تقوی جامه ام را الوده کرده بود درنگی کردم و گفتم شراب و این لباس زهد هم خویشی ندارند او که مرا گزیده بود گفت به امر من بنوش و نگران نباش
7-گفتم ز لعل نوش لبان پیر را چه سود
گفتا به بوسه شکرینش جوان کنند
شراب را نوشیدم و نزدیک شدم و باز گفتم آن لب شیرین پر بهایت چه سودی به لبان پیر چو منی خواهد داشت گفت با بوسه ای جوانیت را باز خواهم گرداند
8-گفتم که خواجه کی به سر حجله می‌رود
گفت آن زمان که مشتری و مه قران کنند
من که بعد از چشیدن لبان شیرین نگارم جوان شده بودم خواجه وش به او گفتم کی مرا کامیاب خواهی کرد که من در مقام چون مشتری ارزومند وصال ماه روی تو هستم او به لبخندی سخت مرموز گفت باش تا میل من به سویت موافق گردد
-گفتم دعای دولت او ورد حافظ است
گفت این دعا ملایک هفت آسمان کنند
پس از موهبت جوانی ودر انتظار کامیابی به تسبیح و حمد کبریاییش پر داختم او به من گفت نقد دیگری بیار که این دعا را ملایک هفت آسمان کنند
سر به زیر و کامیاب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیکومنش در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۴:۱۰ نوشته:

Iدرود بیکران بر دوستان جان
-گفتم کی ام دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
معنی و مفهوم ابیات:
به نگارین خوش اوازم گفتم که چه زمانی مرا به دمیدن نفسی بر لبانم زنده خواهی کرد او با زیرکی نویدم داد که هرچه تو خواهی ان خواهد شد و عطش مرا بدون رد کردن خواسته ام و امید به کامیابی دیگر دو چندان کرد
2-گفتم خراج مصر طلب می‌کند لبت
گفتا در این معامله کمتر زیان کنند
من که می دانستم بهای زیادی لبان نگارم دارد گفتم که بایستی خراج و مالیات کشوری چون مصر را مهیا کنم او به من گفت مطمئن باش ضرر نخواهی کرد
3-گفتم به نقطه دهنت خود که برد راه
گفت این حکایتیست که با نکته دان کنند
من که معشوق، خودگستاخم کرده بود طلبم را بیشتر کردم و گفتم ایا کسی توانسته که خود تو را به چنگ اورد او با اشاره گفت این داستانی است که فقط نکته دانان فهم کنند
4-گفتم صنم پرست مشو با صمد نشین
گفتا به کوی عشق هم این و هم آن کنند
گفتم تا به کی خود را به جلوه او راضی نگه دارم و شاهد پرستی کنم ، وقت است که کنار یار گیرم و با او خلوت کنم به فراست فهمید و گفت کار عشق شاهد پرستی ونظر بازی با رخ دوست و همنشینی با اوست
5-گفتم هوای میکده غم می‌برد ز دل
گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند
گفتم به نگارم که پیمانه ام را قبل از کامیابی از لبانت از می عشق پر کن که مستانه به سویت آیم ،پیمانه ام پر کرد و به شادمانی نوش باد گفت.
6-گفتم شراب و خرقه نه آیین مذهب است
گفت این عمل به مذهب پیر مغان کنند
من که خرمن زهد و تقوی جامه ام را الوده کرده بود درنگی کردم و گفتم شراب و این لباس زهد هم خویشی ندارند او که مرا گزیده بود گفت به امر من بنوش و نگران نباش
7-گفتم ز لعل نوش لبان پیر را چه سود
گفتا به بوسه شکرینش جوان کنند
شراب را نوشیدم و نزدیک شدم و باز گفتم آن لب شیرین پر بهایت چه سودی به لبان پیر چو منی خواهد داشت گفت با بوسه ای جوانیت را باز خواهم گرداند
8-گفتم که خواجه کی به سر حجله می‌رود
گفت آن زمان که مشتری و مه قران کنند
من که بعد از چشیدن لبان شیرین نگارم جوان شده بودم خواجه وش به او گفتم کی مرا کامیاب خواهی کرد که من در مقام ،چون مشتری ارزومند وصال ماه روی تو هستم او به لبخندی سخت مرموز گفت باش تا میل من به سویت موافق گردد
-گفتم دعای دولت او ورد حافظ است
گفت این دعا ملایک هفت آسمان کنند
پس از موهبت جوانی ودر انتظار کامیابی به تسبیح و حمد بارگاه کبریاییش پر داختم او به من گفت نقد دیگری بیاور که این دعا را ملایک هفت آسمان کنند
سر به زیر و کامیاب

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا در ‫۸ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ مرداد ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۳۹ نوشته:

نقطه دهن می تواند خال لب باشد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲۸ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۳۷ نوشته:

بیت ماقبل آخرو یکی یه توضیحی میده؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن ، ۲ در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۴۷ نوشته:

علی جان
گفتم که خواجه کی به سر حجله می‌رود
گفت آن زمان که مشتری و مه قران کنند
قران مشتری و ماه را سعد می دانسته اند و معتقد بودند که ازدواج درین وقت شگون دارد،
گفتم عروسی {دامادی } آقا کی هست
گفت زمان تقارن ماه و مشتری { گویا منظور حافظ ، تورانشاه وزیر است}

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پیل افکن در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۱:۰۲ نوشته:

به به لذت بردیم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا س در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۶ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۴:۴۷ نوشته:

در مورد بیت یکی مونده به آخر:
اگر چه در ظاهر منظور از خواجه، وزیر شاه شجاع یعنی خواجه تورانشاه است و بیت آخر هم همین رو نشان می‌ده اما جور دیگری هم میشه معنی کرد. حافظ در این غزل از ابتدا در حال صحبت با معشوقه و سعی داره توجهش را به خود جلب کنه که موفق نمی‌شه و هر چه میگه جواب سربالا میشنوه. در نهایت که ناامید شده می‌پرسه خواجه(خواستگار یا دوست معشوق) کی میخواد باهات ازدواج کنه که باز هم جواب دو پهلو میشنوه: (آن زمان که مشتری و مه قران کنند). که معنی اولش اینه که هر وقت سیاره مشتری با ماه از نظر ستاره‌شناسی در وضع مناسب بودند و معنی دوم اینه که هر وقت مشتری(داماد) با مه(خودم که شبیه ماه هستم) خواستیم ازدواج می‌کنیم و مودبانه می‌گه به تو ربطی نداره. حتی منظور از پیر در بیت هفتم هم میتونه همین شخص باشه و خود حافظ نیست. چون در بیت اول میگه کی میتونم از لب‌هات کام بگیرم و معنی نداره که بعد بگه سودش برای من چیه. بلافاصله در بیت آخر حافظ به طعنه میگه دعای دولت او ورد حافظ است که دولت به معنی شانس و اقبال هم اومده و دعا هم به معنی آفرین گفتن هم معنی شده. به طعنه میگه همیشه به شانس و طالع خواجه آفرین می‌گم که باز معشوق جواب میده و خودش رو به نفهمیدن طعنه‌ی حافظ میزنه و میگه اتفاقا ملایک هفت آسمان هم همین دعا رو براش کردند که من قسمتش شدم! در دو بیت آخر در ظاهر موضوع شعر عوض میشه و به خواجه تورانشاه ربط پیدا می‌کنه ولی حافظ با زیرکی خاص خودش در بطن شعر ادامه‌ی موضوع رو پی گرفته.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، دوشنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۴۰ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Hadi Golestani در ‫۳ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۱، ساعت ۰۱:۳۸ نوشته:

شکر و سپاس خدای راکه این چنین زیبا توسط خواجه بزرگوار تمام اصول قمار بازی رو به ما آموخته.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۲۳ نوشته:

گفتم کِی ام دهان و لبت کامران کنند؟

گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند

حافظ پرسشی از معشوقِ خود دارد و از زمانِ کامیابی و سعادتمندیِ خویش توسطِ دهان و لب می‌پرسد، گویی اراده و اختیارِ کامروا ساختنش با دهان و لب است و نه با شخصِ معشوق، به عبارتی سؤال می کند کیِ دهان و لبت مرا کامران کنند؟ و در مصراع دوم معشوق نیز با همان ادبیات و دستور زبان پاسخ داده، اختیار یا اجرایِ این خواست را توسطِ دهان و لب هم بصورتِ طعنه و هم بصورتِ جدی بنا بر گفته یا درخواستِ متقاضی در اختیار و بر عهده او یعنی حافظ می‌گذارد. لب استعاره ای ست از وصال و دهان صفتِ متکلم یا ناطق بودنِ حضرت معشوق را می رساند، و همین امر همراه با تقدمِ دهان بر لب شائبه عارفانه بودنِ غزل را تقویت می‌کند. پس‌ حافظ در اینجا دو اختیار را مطرح می کند، که اولی به گفتن و درخواستِ متقاضیِ کامرانی مربوط می گردد و دومین اختیار را لب و دهانِ حضرت معشوق دارد و پاسخی که بنا بر اراده خویش به این طلب خواهد داد.

گفتم خراجِ مصر طلب می کند لبت

گفتا در این معامله کمتر ضرر کنند

پس‌ حافظ ادامه می دهد که اگر اختیار با لبت باشد که او برایِ وصلت خراجِ مصر را طلب و بیان می کند که هزینه ای بس سنگین است، و معشوق پاسخ می دهد آنان که به این معامله تن در دهند کمتر و درواقع اصلن ضرر نمی کنند و بلکه سودِ حقیقی را آنان خواهند برد، خراجِ مصر کنایه از این است که هرآنچه از هستی یا همه چیزهایی را که دارایی محسوب می کند باید بدهد تا این وصلت به سرانجام رسد.

گفتم به نقطه دهنت خود که بُرد راه؟

گفت این حکایتی ست که با نکته دان کنند

نقطه دهان در فرهنگِ عارفانه استعاره ای ست از نقطه بِ بسم‌الله که آغازِ آفرینش و همچنین سخن گفتنِ خداوند با انسان است یا به بیانی دیگر ذاتِ زندگی یا خداوند، پس‌ حافظ در پاسخ به طلبِ خراجِ مصر و چنین هزینه سنگینی برای نیلِ به وصالِ حضرتش می‌گوید حتی با چنین خراجی آیا تا کنون کسی هست که به وصلِ دائم و دستیابی به مقامِ ذات رسیده باشد؟ البته که پاسخ منفی ست و معشوق پاسخ می دهد این حکایتی ست که با نکته دان کنند، عاشقی با نکته دانی و بطور کلی با هر نوع دانستنی مغایرت دارد، پس اگر تو نیز اهلِ نکته سنجی و مباحثه باشی و بخواهی از چند و چون و زمان وصال آگاهی یابی راه بجایی نخواهی برد، خراج را باید بدهی و نیستیِ کامل بر گیری و به انتظار بنشینی، اگر اهلِ چنین معامله ای هستی که بسم‌الله.

گفتم صنم پرست مشو،‌ با صمد نشین

گفتا به کویِ عشق هم این و هم آن کنند

صنم پرستی همان بُتِ زیبا روی را پرستیدن یا عاشقی و در اینجا طریقتِ عشق است، و با صمد نشستن یعنی عبادت و زهد که گروهی تنها با عبادت قصدِ رسیدن به خداوند را در سر می پرورانند، پس صمد که از صفاتِ خداوند و بی نیازیِ مطلق است در اینجا به تَعَبُّدِ عاشق اشاره می کند، بنظر می رسد مخاطب راوی ست یعنی حافظ با خود می گوید بهتر است حال که کسی به نقطهٔ دهان یا ذاتِ احدیت راه نمی‌یابد و وصالش بعید و غیرممکن است و راهِ عاشقی تا بینهایت ادامه دارد، او نیز اندیشهٔ صنم پرستی و طریقتِ عاشقی را رها کرده و گوشهٔ عُزلت همراه با صمد نشینی را پیشه خود کند تا شاید به توفیقی رسیده و به بهشتِ موعود راه یابد و به آن اکتفا کند. اما معشوق که از سِرِّ درونیِ عاشق آگاه است وی را از این اندیشه برحذر داشته و می فرماید در را رسیدن به خداوند هم این و هم آن کنند، درواقع صنم پرستی و صمد نشینی لازم و ملزومِ یکدیگرند، سالک نمی تواند مدعیِ طِیِّ طریقِ عاشقی باشد درحالیکه همنشینِ خداوندِ صمد نیست، آنچنان که فقط بوسیلهٔ عبادت و همنشینیِ با صمد (که غالبن ادایِ تکالیفِ با لفظ است) و بدونِ عاشقی و صنم پرستی هم نمی تواند به کویِ معشوق راه یابد ( به ویژه اگر صنم پرستان و رهروانِ طریقِ عاشقی را کافر هم بداند) ، بعبارتی از نگاهِ جافظ صمد نشینِ صِرف نمی تواند موفق به باز کردنِ فضای درونی و شرح صدر شود تا خداوندِ بینهایت در او منزل گزیند.

گفتم هوایِ میکده غم می‌بَرَد ز دل

گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند

پس‌ حافظ با چنین پاسخی از جانبِ معشوق امیدوارانه هوایِ میکده عشق در سر می‌پروراند تا با شرابی که ساقیان و بزرگانی همچون مولانا و حافظ پیشکش می کنند غمهایی بی‌شمار و از جمله این غمِ بزرگِ عدمِ امکانِ راه یافتن به نقطهٔ دهان ( یا وصلِ کامل و دایم) را از دل بزداید، و معشوق یا زندگی از این ایده استقبال کرده، می‌ فرماید خوش به حالِ کسانی همچون حافظ که در این میکده با غزلهایی به این‌ زیبایی شرابِ عشق در کامِ عاشقان می ریزند و غم را از دلها زدوده و خداوند را که از جنسِ شادمانی ست جایگزینِ آن غم و دردها می کنند.

گفتم شراب و خرقه نه آیینِ مذهب است

گفت این عمل به مذهبِ پیرِ مغان کنند

عاشقی که هنوز در اسارتِ قفسِ تعصبات است بهانه می آورد که شراب با خرقه آیینهایِ مذهبیِ وی سازگار نبوده و یکجا جمع نمی شوند، خرقه یعنی تعلقِ خاط به آن مذهب و باور که درواقع مذهب پرستی را به همراه داشته و مانعی اساسی برای عاشقی بشمار می آید، (در واقع همان مضمونِ صنم پرستی و صمد نشینی ست با بیانی دیگر)، معشوق پاسخ می دهد که این عمل بر مبنایِ آموزش هایِ پیرِ مُغان امکان پذیر است و جایِ نگرانی نیست، پیرِ مُغان استعاره از عارفان و بزرگانِ عرصه طریقتِ عاشقی ست که حافظ نیز ادامه دهنده راهِ آنان می باشد، پس‌ نگرانیِ عاشق در اینجا نیز بی‌مورد است و اگر خرقه هم هویت شدگی با باورها را به شرابِ میکده عشق شستشو دهد هیچگونه گناهی بر او نخواهد بود و بلکه عینِ صواب است.

گفتم ز لعلِ نوش لبان پیر را چه سود؟

گفتا به بوسه شکرینش جوان کنند

پس‌ عاشق بهانه دیگری آورده و پیری یا آگه شدنِ دیر هنگام به این آموزه هایِ معرفتی را عنوان می کند تا از ادامه راهِ عاشقی طفره رود و می گوید پس‌ از گذشتِ ایامِ جوانی و ارتکابِ اینهمه خطا، اکنون به فرضِ وصال و رسیدن به لعلِ نوشینش چه سودی برای پیر به همراه دارد، یعنی احساسِ خبط و کژروی در سالهایی که انسان می تواند بیشترین بهره را از لعلِ لبانِ زندگی داشته باشد، اما زندگی یا معشوق در اینجا نیز به یاریِ عاشق شتافته و او را از یأس و چنین گمانی برحذر داشته، می فرماید با اولین بوسه شکرینِ زندگی بخشِ پیرانِ میخانه است که هر پیرِ عاشقی جوان خواهد شد چنان‌که گویی اکنون از مادر زاده شده است و از نظرِ حافظ این یعنی جوان شدنِ دگرباره.

گفتم که خواجه کِی به سرِ حجله می رود؟

گفت آن زمان که مشتری و ماه قِران کنند

قرین شدنِ مشتری و ماه را در طالع بینی سعدِ اکبر گویند که در اینجا کنایه از خواستِ خداوند برایِ سعادت و کامرانیِ انسانِ عاشق است و پس از سعدِ اصغر به وقوع می‌پیوندد، سعدِ اصغر طلب و خواستِ عاشق است به همراهِ کوشش در راهِ بهره بردن از لعلِ شیرینِ لبِ معشوق، پس‌ خواجه یا حافظ بار دیگر می خواهد از زمانِ وصلِ کامل و راه بردنِ به نقطه دهن یا یکی شدن یا وحدت با زندگی مطلع گردد، و معشوق پاسخ می دهد آن دیگر بسته به خواست و مشیتِ خداوند یا سعدِ اکبر است که حجله ای را برایِ سالک و عارف درنظر گرفته باشد یا خیر.

گفتم دعایِ دولتِ او وردِ حافظ است

گفت این دعا ملایکِ هفت آسمان کنند

دولت در اینجا به معنیِ گردش و رسیدنِ نوبتِ سعادتمندی به کسی ست، پس‌ وِرد و دعایِ حافظ رسیدنِ نوبتِ کامروایی و نیکبختی به او ( عاشق یا خواجه) است و پاسخِ حضرتش این است که دعایِ ملائک و باشندگانِ هفت آسمان اعم از مُلک و این جهانی تا ملکوت و عوالمِ معنا نیز همین است، یعنی کُلِ هستی در جهتِ رسیدنِ انسانِ عاشق به چنین سرانجام و عاقبتِ خوشی همکاری و مساعدت نموده و دعاگو هستند. در دو غزلِ پیش از این هم فرموده است؛

بگذر به کویِ میکده تا زُمره حضور / اوقاتِ خویش بهرِ تو صرفِ دعا کنند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

.فصیحی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۲۸ پاسخ داده:

چقدرررر عالی

بسیار سپاسگزارم جناب برگ بی‌برگی ⚘⚘⚘⚘⚘

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۹ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۲۸ پاسخ داده:

درود بر شما

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۶ دی ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۰۶ نوشته:

از دلبر نازنین پرسیدم: لب و دهانت کی شهد شیرین به من می‌رسانند؟ با تمسخر و ناز گفت: روی چشمم! به فرمان تو هستند!
۲-گفتم: لب شیرینت مالیات سنگین مصر را طلب می‌کند.گفت: در این معامله ضرر نمی‌کنی!
۳- پرسیدم: به دهان کوچکت که چون نقطه، کانون تمرکزم شده چه کسی راه می‌یابد؟ باز با ناز و تعریض گفت: حکایت این شهد را با ظریفان نکته سنج توان گفت!
۴- گفتم:بت معشوق نپرست! با حضرت حق بنشین! گفت: در کوی عاشقان هر دو رواست(کیمیاگری عارفان در تبدیل عشق مجازی به حقیقی و مشاهده تجلی صفات حق)
۵- گفتم آری! حال و هوای میکده عشق، اندوه را از دل می‌برد. گفت: آری! خوشا به سعادت آنان که دلی را شاد می‌کنند.
۶- گفتم: ولی خرقه صوفیانه و شراب در آیین‌های دینی نیست! گفت در آیین پیر مغان، هر دو رواست.
۷- پرسیدم: از لبان یاقوتی شیرین دهنان، پیر چه بهره خواهد برد؟ گفت: با بوسه شیرین جوانش می‌کنند!
۸-گفتم خواجه کی به حجله عروس خواهد رفت؟ گفت در وقت سعد که ماه و مشتری با هم جمع شوند( ایهام: دریافت حال خوش- حجله-، که هدیه الهی است در لحظه سعید ممکن است)
۹- گفتم: -پس از رسیدن به حال خوش- ورد زبان حافظ دعا برای پادشاهی اوست.گفت: آری این دعا را فرشتگان هفت آسمان می‌کنند.( همراهی با لحظه حال، همراهی با تمام نیروهای خوب است)
دکتر مهدی صحافیان
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا رحیم در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۶ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۳۲ نوشته:

سلام و درود بر رضا( نویسنده متن و تفسیر ۸ مهر ۱۳۹۶ ) چقدر به فهم من در فهم این غزل کمک کردید. ممنون و سپاس

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عباس بشارت نیا در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۶ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۲۹ نوشته:

انسان دارای هدف است و هدف نهایت کار اوست. معشوق همان هدف است و ملاقات با معشوق، همان رسیدن به هدف می‌باشد.

مسئله از اینجا شروع می‌شود که نگران رسیدن به هدف است و سئوال می‌کند، بالاخره من چه وقتی به هدفم میرسم؟ چون هدف مال خود انسان است و لذا پاسخ می‌شنود که هر وقت تو بخواهی به هدف میرسی.

یک نگاهی می‌کند و احساس می‌کند که برای رسیدن به هدف باید هزینه‌ی فراوانی دهد، لذا شکایت می‌کند و پاسخ می‌گیرد که هدف ارزشش را دارد.

سئوال می‌کند که چه کسانی تا کنون به هدف رسیده‌اند؟ پاسخ می‌شنود که به هدف برسی، آنها را خواهی دید.

میاد کمی ادا و اصول دربیاورد که باید به حقیقت رسید و تصویر حقیقت فایده ندارد، پاسخ می‌شنود که در راه و مسیر هم حقیقت و هم تصویر حقیقت، هر دو بکار می‌آید.

می‌خواهد فضا را عوض کند و می‌گوید وقتی در کلاس معنوی و صحبت هدف میرویم، غم باقی نمی‌ماند، پاسخ می‌شنود که کلاس معنوی و گفتگو از هدف، استاد و همراه و رفیق لازم دارد.

می‌گوید در کلاس معنوی و تفکر پیرامون هدف، انسان مست می‌شود، از خود بی‌خود می‌شود، پاسخ می‌شنود که هر کلاسی لوازم خودش را دارد و نگران نباش که مثلا در کلاس شنا، فقط با یک مایو هستی.

نگران است که اگر پیر و فرسوده و بی‌حال به هدف برسم چه فایده‌ای دارد؟ پاسخ می‌شنود که در ذهن نرو، در راه هدف و هنگام رسیدن به هدف، هیچکس پیر و ناتوان و بی‌حال نیست.

باز دلش طاقت نمی‌آورد و طلب تعیین وقت و زمان می‌کند و با کنایه پاسخ می‌شنود که زمان یک توهم ذهنی است، هرگاه تو به واقع مشتری شوی، به هدف میرسی

در آخر هم می‌گوید این خواستن فقط مال یک نفر نیست و هر انسانی در درون خود این هدف را دارد، مهم است که با آن همراه شود و آن را بخواهد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر حافظ رهنورد در ‫۱۱ ماه قبل، جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۱۳ نوشته:

خواجه حافظ گرامی از این گونه غزل که گفتگویی‌ست و با گفتم گفت ادامه می‌یابد، یک غزل دیگر نیز دارد که آن مشهورتر است. گفتم غم تو دارم...

باید در نظر داشت که این‌گونه چارچوب‌ها باعث سخت شدن کار شاعر می.گردد.

حافظ پژوهان معتقدند که این شعر از غزل‌های مدیحتی‌ست برای خواجه عبدالصمد که از بزرگان شیراز بوده و با خواجه نیز دوستی‌ای داشته.

این غزل زمانی به او تقدیم شده که این توانگر گویا در شرف ازدواج در سنین بالا بوده؛ البته که این غزل نیز چون باقی غزل‌های مدیحتی خواجه فرم خودش را حفظ کرده و غیرقابل تأویل نیست.

خواجه در غزلی دیگر نیز از خواجه عبدالصمد یاد کرده است.

شد لشگر غمم بی‌عدد از بخت می‌خواهم مدد

تا فخردین عبدالصمد باشد که غمخواری کند

برخی معتقدند منظور خواجه از عبدالصمد، بهاءالدین عبدالصمد بن عثمان البحر آبادی السفراینی است که از علمای بزرگ قرن هشتم در شیراز است؛ امّا قطعیت آن نامعلوم است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۹ ماه قبل، پنجشنبه ۹ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۱۷ نوشته:

گفتم کی ام دهان و لبت کامران کنند
گفتا به چشم هر چه تو گویی چنان کنند
به یار گفتم کی دهان و لبت مرا به آرزویم می رسانند .عاشق آرزوی وصال دارد و وصال با معشوق همیشه ممکن نیست حالا اگر با ناز معشوق همراه شود باید چه کند .یار جوابی سربالا می دهد و به طعنه می گوید چشم هر چه تو بگویی لب و دهان من هم همان کار را می کنند .
گفتم خراج مصر طلب می‌کند لبت
گفتا در این معامله کمتر زیان کنند
به او گفتم رسیدن به لب تو به اندازه مالیات مصر هزینه دارد و او گفت این معامله ایست که تو هم نمی خواهی زیان کنی پس باید خیلی هزینه کنی
گفتم به نقطه دهنت خود که برد راه
گفت این حکایتیست که با نکته دان کنند
گفتم چه کسی توانسته به دهانت که مثل نقطه ظریف است برسد(می خواهد به معشوق این پیام را برساند که وصال تو غیرممکن است) او گفت برای رسیدن به نقطه دهان باید نکته دان باشی تا بتوانم حکایت وصال را به تو بگویم(یعنی هنوز زود است این نکته را بدانی)
گفتم صنم پرست مشو با صمد نشین
گفتا به کوی عشق هم این و هم آن کنند
گفتم بت پرستی نکن و با خدای بی نیاز همراه شو چون خداوند از بندگان بی نیاز است اما گویا تو به اظهار نیاز من نیاز داری و خوشت می آید .او گفت در عاشقی هم بت پرستی هست و هم خدا پرستی.

آنچه حضرت حافظ به عنوان معشوق متعالی درک می کند تنها جلوه ای از خداوند (است) نه خود خداوند بنابراین از او می خواهد به وجه خداوندی خود یعنی ذات بی نیاز پای بند باشد اینکه از وصال با عاشق دوری می جوید را نوعی صنم پرستی می داند گویا معشوق به التماس عاشق نیازمند است در حالی که اینطور نیست معشوق می خواهد عاشق در راه عاشقی پایدار بماند .و لازمه این کار این است که عاشق هم صنم پرست باشد هم صمد پرست. ( هم جلوه درک شده خداوند را بپرستد هم در برابر خداوند بی نیاز خاضع باشد )
گفتم هوای میکده غم می‌برد ز دل
گفتا خوش آن کسان که دلی شادمان کنند
گفتم اگر دچار غم عشق شوم در میکده با می این غم را از دلم بیرون می کنند .اما با بی رحمی گفت خوشا به حال کسانی که دلی را شادمان می کنند .و این هم به طعنه بود .(یعنی انتظار شادی بخشی از معشوق نداشته باش و با همان شراب میکده غم خود را درمان کن)
گفتم شراب و خرقه نه آیین مذهب است
گفت این عمل به مذهب پیر مغان کنند
گفتم آخر در آیین شریعت ، شراب در کنار خرقه معنا ندارد گفت چرا اتفاقا در آیین پیر مغان این کار امکان پذیر است .(سخت نگیر درست نگاه کن می توان هم عاشق بود و خلاق و ساختار شکن و هم توجه به ساختار های موجود کرد و همه چیز را با خاک یکسان نکرد )
گفتم ز لعل نوش لبان پیر را چه سود
گفتا به بوسه شکرینش جوان کنند
گفتم من که پیر شده ام اصلا لب لعل فام تو چه سودی برای من دارد گفت می توان با بوسه آن لب شیرین تو را جوان کنند ‌.(ناامید نشو عاشق بمان)
گفتم که خواجه کی به سر حجله می‌رود
گفت آن زمان که مشتری و مه قران کنند
گفتم پس چه زمانی سرور عاشق جوان ما برای وصال به حجله می رود (حافظ از خودش میگوید و منظور از خواجه خود اوست که تمنای وصال با معشوق دارد‌) گفت آن زمانی که ماه و مشتری به هم می رسند .منظور این است که زمان وصال را خود معشوق تعیین می کند و باید آن زمان برسد.اینگونه هم نیست که به راحتی آن زمان برسد مقارنه ماه و مشتری ممکن است سالها طول بکشد .(در راه عاشقی خودت را معطل وصال نکن مسیرت را ادامه بده )
گفتم دعای دولت او ورد حافظ است
گفت این دعا ملایک هفت آسمان کنند
گفتم ورد حافظ این است که برای رسیدن وقت نیکبختی ، دعا کند گفت این دعا را همه فرشتگان هفت آسمان می کنند (یعنی فقط تو نیستی که چنین دعایی می کنی به خودت نناز )

در این غزل باز هم حافظ اشاره می کند که پوینده راه عشق متعالی باید چرخه های عاشقی را درست بپیماید و نکته ها بیاموزد و ذهن خود را با خیال وصال درگیر نکند و مضطرب و نگران نشود و این نگرانی ها را با شراب میکده درمان کند و خوش باشد ممکن است وصال تقریبا غیرممکن باشد ولی او باید امیدوار بماند .امیدوار به امری غیرممکن !

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۱۹۸

تازه‌های نرم‌افزار گنجور