گنجور

غزل ۶۱۵

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی

جهان و هر چه در او هست صورتند و تو جانی

به پای خویشتن آیند عاشقان به کمندت

که هر که را تو بگیری ز خویشتن برهانی

مرا مپرس که چونی به هر صفت که تو خواهی

مرا مگوی که چه نامی به هر لقب که تو خوانی

چنان به نظره اول ز شخص می‌ببری دل

که باز می‌نتواند گرفت نظره ثانی

تو پرده پیش گرفتی و ز اشتیاق جمالت

ز پرده‌ها به درافتاد رازهای نهانی

بر آتش تو نشستیم و دود شوق برآمد

تو ساعتی ننشستی که آتشی بنشانی

چو پیش خاطرم آید خیال صورت خوبت

ندانمت که چه گویم ز اختلاف معانی

مرا گناه نباشد نظر به روی جوانان

که پیر داند مقدار روزگار جوانی

تو را که دیده ز خواب و خمار باز نباشد

ریاضت من شب تا سحر نشسته چه دانی

من ای صبا ره رفتن به کوی دوست ندانم

تو می‌روی به سلامت سلام من برسانی

سر از کمند تو سعدی به هیچ روی نتابد

اسیر خویش گرفتی بکش چنان که تو دانی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن (مجتث مثمن مخبون) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

شهرام ناظری » بنمای رخ » ارکستر و آواز ۱

محمد اصفهانی » برکت » بر آتش (مقدمه)

یک شاخه گل » شمارهٔ ۴۶۵ » (همایون) (۰۷:۱۸ - ۱۱:۰۴) نوازندگان: جلیل شهناز (‎تار) خواننده آواز: ‏ایرج سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: ندانمت به حقیقت که درجهان به که مانی

گلهای تازه » شمارهٔ ۱۳۳ » (شور) (۰۶:۱۱ - ۰۷:۰۰) نوازندگان: فرامرز پایور (‎سنتور) خواننده آواز: شجریان، محمدرضا سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: ندانمت به حقیقت که درجهان به که مانی

برگ سبز » شمارهٔ ۲۵۲ » (بیات اصفهان) (۱۴:۵۰ - ۲۶:۳۲) نوازندگان: عبادی، احمد (‎سه‌تار) خواننده ترانه: محمودی خوانساری سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: ندانمت به حقیقت که درجهان به که مانی

گلهای جاویدان » شمارهٔ ۱۴۱ » (همایون) (۱۴:۲۷ - ۱۵:۴۵) نوازندگان: حبیب‌الله بدیعی (‎ویولن) خواننده آواز: گلپایگانی، سیّدعلی‌اكبر سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: بر آتش تو نشستیم و دود عشق بر آمد

یک شاخه گل » شمارهٔ ۳۸۸ » (دشتی) (۱۲:۳۰ - ۱۴:۳۳) نوازندگان: جلیل شهناز (‎تار) خواننده آواز: محمودی خوانساری سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: ندانمت به حقیقت که درجهان به که مانی

یک شاخه گل » شمارهٔ ۴۶۵ » (همایون) (۰۵:۳۶ - ۰۶:۳۷) نوازندگان: علی تجویدی (‎ویولن) خواننده آواز: ‏ایرج سراینده شعر آواز: سعدی شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: ندانمت به حقیقت که درجهان به که مانی

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » ساغر می – اجرای خصوصیِ شجریان، موسوی، یاحقی و اکبری

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » کلاس درس محمدرضا شجریان با بیژن کامکار – همایون و اصفهان

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۳۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

negar نوشته:

اگر صدای استاد شجریان را با این شعر نشنیده اید حتما به دنبالش باشید، واقعا شنیدنی است.

علی نوشته:

در ادامه ی نظر خانم نگار لازم به ذکر است که صدای استاد را در هنگام تدریس برای خانم پریسا بشنوید. ابیاتی از این شعر در آن تمرین چنان شیوا به آواز در آمده که جان کلام جمیل سعدی به جان مینشیند چنان که کیفیت پهیین ضبط کوچک تاثیری بر آن نگذاشته.حتما بشنوید.

علیرضا نوشته:

سلام
از کجا منبعی که معانی اشعار در اون باشه رو گیر آورد؟

م.م نوشته:

جهان هستی هرگز گوهری به این والایی به وجود نخواهد آورد.

حامد نوشته:

در مرد مطلبی که علی آقا گفتند باید بگم استاد شجریان در آن کار در حال تدریس به خانم مهرعلی هستند نه خانم پریسا.

م نوشته:

نام‌هایشان را فراموش کرده‌ام، اما از نظر آن چه که به طول بخش‌ها مربوط می‌شود و وزن را می‌سازد، این مصرع یک بخش بلندتر است و وزنش می‌لنگد:

مرا مگوی که چه نامی به هر لقب که تو خوانی

اگر با قبلی، بخش به بخش مقایسه کنیم، یا باید

مرا مگوی چه نامی

باشد و یا

مرا مگو که چه نامی

که دومی آهنگین‌تر و روان‌تر به نظر می‌رسد.

* اگر کسی بگوید که عروض و واج و تکواژ و لفظ جایگزین سیلابس در فارسی و فرق آن با بخش چه بود، سپاس‌گزار خواهم بود.

** حالا که این‌ها را می‌خوانید، همین‌جا بگویم و سپس حذف نمایید: ساعتی گشتم تا لینک درج حاشیه را یافتم، بعد از مراجعه به حاشیه‌ها و دیدن اولین و آخرین (لطفاً یادداشتی بالای صفحه بگذارید که ترتیب زمانی جدید به قدیم است یا بالعکس) و کسب اطمینان از این که بسته نشده‌اند دیدم آخر یک جمله که اصلاً نمی‌خواندمش یک لینک وجود دارد؛ لطفاً لینک درج حاشیه را Bold و Highlight کنید و هر نظر هم، عنوان و نویسنده و ساعت درجش را با خوش‌سلیقگی جدا نمایید؛ این طور که هست، انگار همه را با NotePad نوشته‌اند!
برای عباراتی که معانی جایگزین با hover دارد هم، زیرخطی، کج‌نوشتی، اختلاف رنگی چیزی به کار برید که معلوم باشد نسخۀ جایگزین دارد؛ آدم به طور معمول که موقع خواندن نشان‌گر را روی ابیات حرکت نمی‌دهد تا متوجه شود.

بابک نوشته:

برنامه گلها، شمارهٔ ۱۳۳

آواز استاد شجریان به همراه سنتور از استاد پایور

ناشناس نوشته:

من ای صبا ره رفتن به کوی دوست ندانم

محمدرضا نوشته:

این بیت : بر آتش تو نشستیم و دود شوق برآمد

تو ساعتی ننشستی که آتشی بنشانی
توسط دکتر محمد اصفهانی در آلبوم برکت و کنسرت ها اجرا شده که بسیار شنیدنی هست.

علی نوشته:

ریاضت من شب تا سحر نخفته چه دانی
نسخه محمد علی فروغی

ناشناس نوشته:

این شعرو پیشنهاد میدم باصدای جناب ناظری گوش بدین تااز زندگی لذت ببرین

وصال نوشته:

نوار اموزشی استاد شجریان که دوستان از ان یاد کرده اند مربوط به اموزش همایون شجریان توسط استاد میباشد

بهاره نوشته:

با سلام. خدمت دوستان عرض کنم که من تمرین بیات اصفهان این غزل رو دارم . و روی خود تصویرش نوشته تمرین استاد شجریان با همایون در ۹ سالگی. منم اولش فکر کردم با خانم مهرعلی هست. اما روی ویدیوش چیز دیگه ای نوشته

نریمان نوشته:

سلام دوستان.غزلیات شیخ اجل،استاد سخن،سعدی شیرازی به تصحیح مرحوم کاظم برگ نیسی همراه با معنی چاپ شده است.دوستانی که می خواهند معانی غزلیات را بدانند به آن کتاب رجوع کنند.همچنین پیشنهاد می کنم آن دسته از غزلیات سعدی که استاد ارجمند محمدرضا شجریان خوانده اند را بشنوند،چراکه زیبایی غزل ها صدچندان می شود!

دلیر نوشته:

استاد شجریان اجرایی خصوصی در مایه اصفهان با تار مرحوم لطفی دارند که فوق العاده گردش تغمات اصفهان را اجرا می کنند. بی نظیر است این آواز. گویا در محضر ادیب خوانساری اجرا شده
در اینترنت هم پیدا می شود این آواز

یادگار نوشته:

شاخه گل شماره ۳۸۸،استاد محمودی خوانساری،استاد جلیل شهناز،مایه دشتی،حتماًگوش کنید.

احمد نوشته:

من این غزل را اول بار با صدای آقای مختاباد شنیدم و حظ وافر بردم.
به دوستان توصیه میکنم بنیوشند.

مرضا نوشته:

دوستان این غزل رو با صدای استاد شهرام ناظری گوش کنید
فوق العاده است

مرتضا نوشته:

دوستان این غزل رو با صدای استاد شهرام ناظری گوش کنید
فوق العاده است
عالی

منصور نوشته:

استاد تاج اصفهانی این شعر را در یک بزم خصوصی در منزل امام موسی صدر در سوریه، هنگامی که با همسرش به زیارت حضرت زینب رفته و از آنجا می خواسته به کربلا برود، درحضور امام موسی صدر و جمعی دیگر در مایه افشاری خوانده که بسیار زیباست !

رحمت نوشته:

جانان
چرا اشارتی در سخنان شما بردرک معنی نیست.
کسی نگوید چه میگذرد در حکایت باد صبا.
چیست این باد صبا ،کیست.
مورد اختلاف معانی درچیست.
چه خبر است در ندانست کوی دوست.
چگونه است که گوید سلام من برسانی.
تا چند این حقیقت با چنان جذابی به گوش تان برساند.
کمی محبت برسانید بر این درد.

کسرا نوشته:

عاشق بیت اول و هفتم این جاویدان شعرم… هزاران درود بر روح مطهر سعدی بزرگوار… وقتی که از جایی دلگیرم یا عصبانی… فقط شعرهای سعدی میتونه بهم آرامش بده… مصرع اول این شعر رو باید برای خود سعدی خوند… ای پادشاه سخن… ای نماد عاشقی …
ندانمت به حقیقت که در جهان به که مانی…
که به هر که در خیالم آمد تو خوب تر ز آنی…
روحش شاد ♥♥

دکتر ترابی نوشته:

بر آتش تونشستیم و دود شوق بر آمد

تو ساعتی ننشستی، که آتشی بنشانی

گمان نمی برم کسی قندی بدین شیرینی آفریده باشد .

amin نوشته:

این شعر را از زبان استاد گلپا که در یونسکو خونده بشنوید . آنوقت تفاوت را با شجریان میفهمید. استادگلپا کجا و شجریان کجا

حسین نوشته:

من در مورد این غزل چی بگم نه فقط این غزل همه و همه
اینارو انسان نمیتونه گفته باشه نه من باور نمیکنم هر چقدر که انسان سلطان سخن باشه کار انسان نیست اینا از جایی دیگر است کار خودشه اره اونه

رضا آفاق نوشته:

به نظر من ضرب آهنگ های این غزل و همچنین نحوه قرار گرفتن واژه ها و از همه مهم تر، مفهوم بلند بالایی که تمام این عناصر را به خدمت خود گرفته،

فقط و فقط میتواند یک معجزه باشد

گلستان ارم نوشته:

با درود خدمت دوستان عزیز.به نظر بنده این غزل بسیار زیبا رو با صدای پهلوان آواز ایران استاد ایرج گوش بدهید که استاد با صدای ملکوتی خود این غزل رو در دستگاه همایون گوشه شوشتری اجرا میکنن .شاخه گل ۴۶۵/نوازندگان هم زنده یا استاد علی تجویری.زنده یاد جلیل شهناز .زنده یاد منصور صارمی و زنده یاد استاد جهانگیر ملک .آوازی که استاد ایرج میخونن با هیچ صدا و نوایی قابل مقایسه نیست انشاءالله سلامت باشن و همچنان از حنجره ی جادوییه ایشون بهرمند باشیم .

رضا حقیقی نوشته:

بیت سوم مصرع دوم “مرا مگوی” نوشته شده که اشتباهه و در ضمن وزن رو هم به هم می ریزه و درستش “مرا مگو” هست.

7 نوشته:

http://tiny.cc/Nadanamat
محمد رضا شجریان > گل‌های تازه ۱۳۳

سیدم ساعد ح نوشته:

در بیت:
مرا گناه نباشد نظر به روی جوانان
که پیر داند مقدار روزگار جوانی

مصراع دوم سکته دارد که با توجه به تسلط و استادی در سخن حضرت شیخ اجل بعید است که این مصراع را چنین سروده باشند‌
نیکوتر و زیبنده تر است که این مصراع اینگونه اصلاح گردد:

که پیر قدر بداند روزگار جوانی

که با عروض شعر هم بی تناسب نیست

7 نوشته:

http://www.doshort.com/BeKeMaany
آواز همایون استاد ایرج یک شاخه گل ۴۶۵
۵۱″ ۸′

7 نوشته:

https://www.youtube.com/watch?v=pveNZTFEeds
بزم خصوصی | شجریان، مهستی، یاحقی

کانال رسمی گنجور در تلگرام