ذوقی چنان ندارد بی دوست زندگانی
دودم به سر برآمد زین آتش نهانی
شیراز در نبسته‌ست از کاروان ولیکن
ما را نمی‌گشایند از قید مهربانی
اشتر که اختیارش در دست خود نباشد
می‌بایدش کشیدن باری به ناتوانی
خون هزار وامق خوردی به دلفریبی
دست از هزار عذرا بردی به دلستانی
صورت نگار چینی بی خویشتن بماند
گر صورتت ببیند سر تا به سر معانی
ای بر در سرایت غوغای عشقبازان
همچون بر آب شیرین آشوب کاروانی
تو فارغی و عشقت بازیچه می‌نماید
تا خرمنت نسوزد تشویش ما ندانی
میگفتمت که جانی دیگر دریغم آید
گر جوهری به از جان ممکن بود تو آنی
سروی چو در سماعی بدری چو در حدیثی
صبحی چو در کناری شمعی چو در میانی
اول چنین نبودی باری حقیقتی شد
دی حظ نفس بودی امروز قوت جانی
شهر آن توست و شاهی فرمای هر چه خواهی
گر بی عمل ببخشی ور بی‌گنه برانی
روی امید سعدی بر خاک آستان است
بعد از تو کس ندارد یا غایة الامانی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از درد و رنج زندگی بدون دوست سخن می‌گوید و بیان میکند که زندگی بی‌عشق، مثل شعله آتش سوزان است. او از وابستگی به دوست و دشواری دوری از او شکایت دارد و به بی‌پروایی معشوق در عشق اشاره میکند. شاعر، با تمثیل‌های زیبا، عشق را مایه حیات و سرزندگی می‌داند و می‌گوید در کنار محبوب، همگان به آرامش و شادی می‌رسند. در انتها، او بر سر امید و آرزوهای خود ایستاده و از معشوق درخواست توجه و محبت دارد.
هوش مصنوعی: زندگی بدون دوست لذتی ندارد و مثل این است که دودی بر سرم نشسته باشد، چراکه این آتش پنهانی عذاب‌آور است.
اگرچه مسیر حرکت کاروان در شیراز باز است و میتوان از اینجا سفر کرد اما ما همچنان نمی‌توانیم از قید مهربانی رها شویم.
شتری که اختیاری ندارد باید با ناتوانی و عجز باری را که بر دوشش می‌گذارند حمل کند
خون هزار عاشق چون وامق را ریختی و از هزار زیبارو چون عذرا در زیبایی پیشی گرفته‌ای
هوش مصنوعی: اگر چهرهٔ نگارینی مانند تو، خود را از دست بدهد و بی‌هویت شود، این زیبایی بی‌نظیر در صورت تو باعث میشود که همهٔ معانی و مفاهیم واقعی عشق را از سر تا پا درک کنند.
هوش مصنوعی: ای کسی که در نزدیکی تو هجوم عاشقان و هیجان و جنجال آن‌ها وجود دارد، مانند همهمه‌ای که در کنارهٔ آب شیرین برپا میشود، این دگرگونی و شلوغی همواره در اطراف تو جریان دارد.
هوش مصنوعی: تو بی‌خبر هستی و برایت عشق فقط یک سرگرمی به نظر میآید، در حالی که ما در دل نگرانیم و نمی‌دانیم تا وقتی که آتش محبت تو ما را نسوزاند، چه بر سرمان میآید.
هوش مصنوعی: می‌گویم به تو که اگر جانی دیگر هم داشتم، برایم دردآور است که اگر جواهر باارزشی بهتر از جانم موجود بود، تو همان جواهر محسوب می‌شدی.
هوش مصنوعی: سرو در زیبایی مانند کسی است که در رقص می‌رقصد، و در کلام مانند یکی است که در داستانی شیرین صحبت میکند. صبح مانند نوری است که در گوشه‌ای می‌درخشد و شمعی است که در وسط جمعی روشنایی میدهد.
هوش مصنوعی: امروز که به حقیقتی دست یافته‌ام، متوجه می‌شوم که آنچه در پیش بود، فقط نشانه‌ای از حقیقتی بزرگ‌تر بود و حالا این پیمودن راه، زندگی و قوت وجود من شده است.
هوش مصنوعی: شهر، متعلق به توست و تو شاهی که هرچه بخواهی می‌توانی انجام دهی. اگر کسی کاری نکند و بی‌عمل باشد، نیز می‌توانی او را ببخشی و اگر بی‌گناه باشد، می‌توانی او را دور کنی.
هوش مصنوعی: سعدی پس از جدایی از تو، تنها به آستان تو امیدوار است و از کسی دیگر انتظاری ندارد یا حتی رویاهایش به پایان رسیده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۱
ذوقی چنان ندارد بی دوست زندگانی
دودم به سر برآمد زین آتش نهانی
از عمر ذوق وقتی، بودم که با تو بودم
ذوقی چنان ندارد، بی دوست زندگانی
همین شعر » بیت ۱۱
شهر آن توست و شاهی فرمای هر چه خواهی
گر بی عمل ببخشی ور بی‌گنه برانی
بر اهرمن نتابد انوار اسم اعظم
ملک آن توست و خاتم فرمای هر چه خواهی
همین شعر » بیت ۱
ذوقی چنان ندارد بی دوست زندگانی
دودم به سر برآمد زین آتش نهانی
جان، بی‌جمالِ جانان میلِ جهان ندارد
هر کس که این ندارد حقّا که آن ندارد
در بیشتر نسخه‌ها این غزل حافظ شامل این بیت است:
ذوقی چنان ندارد بی دوست زندگانی
بی دوست زندگانی ذوقی چنان ندارد
که مصرع اول نقل قول مستقیم از سعدی و دومی هم نقل آن به گونه‌ای دیگر است (صنعت طرد و عکس).
همین شعر » بیت ۱
ذوقی چنان ندارد بی دوست زندگانی
دودم به سر برآمد زین آتش نهانی
بی همدمان یکدل از زندگی چه حاصل
ذوقی چنان ندارد بی دوست زندگانی
گفتم مگر که ما را؛در دل به جای جانی
نه نه خطاست جانا جانی و زندگانی
یار گشاده زلفی دلبند شوخ چشمی
معشوق خوبروئی؛ دلدار خوش زبانی
برده سبق فراقت؛ از رنج بی نهایت
[...]
بختی نه بس مساعد یاری چنان که دانی
بس راحتی ندارم باری ز زندگانی
ای بخت نامساعد باری تو خود چه چیزی
وی یار ناموافق آخر تو با که مانی
جانی خراب کردم در آرزوی رویت
[...]
کردی نخست با ما عهدی چنان که دانی
ماند بدان که بر سر آن عهد خود نمانی
راندی به گوش اول صد فصل دل‌فریبم
و امروز در دو چشمم جز جوی خون نرانی
آن لابه‌های گرمت ز اول بسوخت جانم
[...]
ای باد روح پرور زنهار اگر توانی
امشب لطافتی کن آنجا گذر که دانی
در شو چو مهربانی در تیرگی زمانی
یابی مگر نشانی زان آب زندگانی
ره ره گذر بکویش دم دم نگر برویش
[...]
ای جان جان جانم تو جان جان جانی
بیرون ز جان جان چیست آنی و بیش از آنی
پی می‌برد به چیزی جانم ولی نه چیزی
تو آنی و نه آنی یا جانی و نه جانی
بس کز همه جهانت جستم به قدر طاقت
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.