امین در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۳۷ در پاسخ به رضا از کرمان دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۵۲ - آمدن آن زن کافر با طفل شیرخواره به نزدیک مصطفی علیه السلام و ناطق شدن عیسی‌وار به معجزات رسول صلی الله علیه و سلم:

درود بر شما

در یکی از نسخ مکتوبی که بنده دیدم، علوم نیست

بلکه عُلُو هست

زان عُلُوّم می‌رهاند زین سفول

افسانه چراغی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۴۴ در پاسخ به Zahra دربارهٔ سعدی » بوستان » باب دوم در احسان » بخش ۱۷ - حکایت درویش با روباه:

زهرای گرامی معنای دوم که فرمودید، درست است: انسان‌های پست و فرومایه و بی‌تلاش، از مغز و اندیشه و خرد تهی هستند و فقط پوسته و ظاهرند.

محمد ملکی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۵۵ دربارهٔ صغیر اصفهانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۸۸:

این شعر دو بار در اینجا آمده است. یک بار، به عنوان غزل ۴۸ و یک بار به عنوان غزل ۸۸. 

مجتبی قدیانی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۸ دربارهٔ یغمای جندقی » دیوان اشعار » سایر اشعار » رباعی در وصف حاج میرزا آقاسی:

هوش مصنوعی در ساده‌نویسی ابیات کلا به بیراهه رفته!!!

افسانه چراغی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۸ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

خُنیده: مشهور و معروف

افسانه چراغی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۶ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

"دستور" در ادبیات کلاسیک به معنی وزیر است و آن دستور که ما به معنی فرمان به کار می‌بریم، در گذشته "دستوری" بوده است.

افسانه چراغی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۵۰ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

پویندگان: ستوران، چارپایان

افسانه چراغی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۵:۴۵ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » طهمورث » طهمورث:

بیت به این صورت درست است:

جهان از بدی‌ها بشویم به رای

پس آنگه کنم در کِیی، گِرد پای

رای: هوش و تدبیر و خرد

کیی: پادشاهی، سلطنت

پای گرد کردن: مربع نشستن، نشستنی شاهانه

در کیی پای گرد کردن: در پادشاهی مستقر شدن و فرمانروایی کردن 

ماهان در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۱۱ در پاسخ به آرش دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲:

خودتو گول نزن. حافظ به دین و خدا اعتقادی نداشته

سین کاف در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۴ در پاسخ به خسرو دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۹۰:

دوست گرامی، این بیت اشاره ای است به روایت بسیار مشهور از پیامبر اسلام که فرمودند إنی أجد نفس الرحمن من قبل الیمن. یعنی همانا من بوی خداوند را از جانب یمن درمی یابم. گویا این سخن در شان اویس قرنی گفته شده که در زمان حیات موفق به دیدار ظاهری پیامبر نشد و در آموزه های صوفیه، در زمره بزرگان و اولیا به شمار میاد.

احمد اسدی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۴ در پاسخ به حبیب شاکر دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۹:

دوست گرامی حبیب،

 

با اینکه طبق فرمایش متین شما واژه "جنایت" ممکن است واژه‌ای غریب و کمتر به کار برده شده برای غزل باشد، توجه به دو نکته برای بررسیِ بیشتر و اظهار نظر صاحب‌نظران خالی از لطف نیست:

 

اول اینکه حافظ اضافه بر همه زیبایی های کلامی و صنایع ادبی منحصر به فردی که در غزلیات خود دارد، به واج آرایی و تکرار مصوت ها که موسیقی کلام او را گوش نوازتر میکند، توجه ویژه دارد و در تمام غزلیات خود جلوه شکوهمندی از آنرا به مخاطب خود عرضه می‌کند. به عنوان مثال در همین غزل پیشین با شاهکار تکرار واجِ "سین"، موسیقی بی نظیری خلق میکند:

 

نه من سَبوکش این دیرِ رندسوزم و بس

بسا سَرا که در این کارخانه سنگ و سبوست.

 

بی شک، این صنعت زیبا و دقت نظر در جای جای دیوان حافظ حتی  بیش از آثار سایر شعرا جلوه گر است. با همین رویکرد، صرفا از منظرِ تکرار واج های مشابه، در کنار کلمات "عاطفت" و "عفو" در این بیت، واژه "جنایت" با واژه "جناب" متناسب و همراستا با فن سرایش شعر حافظ به نظر می‌رسد. 

 

دارم امید عاطفتی از جناب دوست

کردم جنایتی و امیدم به عفو اوست

 

دوم اینکه در فرهنگ لغت دهخدا با ارجاع به منابعی نظیر کتاب کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم برای واژه "جنایت" معنای "چیدن میوه" نیز ذکر شده است. نمی‌دانم این برداشت می‌تواند درست باشد یا نه، اما ناممکن نیست اگر حافظ به مضمونی که خود او بارها در دیوانش در مورد گناهِ چیدنِ سیب یا گندم  توسط آدم ابوالبشر و حوا و رانده شدن انها از بهشت، به دلیل اینکه از چیدن آن منع شده بودند، اشاره کرده باشد. مثل جایی که خود او میگوید:

 

از دل تنگ گنهکار برآرم آهی

کآتش اندر گنه آدم و حوا فکنم

 

یا این بیت:

 

خال مشکین که بدان عارضِ گندمگون است

سرِّ آن دانه که شد رهزنِ آدم با اوست

 

 

با این فرضیات، واژه جنایت می‌تواند واژه ای سازگار با سبک سرودن اشعار حافظ و مضامین مورد نظر او تلقی شود.

رسول یحیی آبادی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۰:۳۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۴۸۳:

سلام ، با توجه به تمام نظراتی که برای مصراع چون نشود ز تیر تو ...داده شده بود فکر می کنم چون تیر سنبل راست و صاف بودن هست مولانا منظورش این بوده که چطور ممکنه کسی مانند تیر از نظر اخلاقی و انسانی صاف و راست نشه وقتی تو بهش کمان بدی یعنی عقل و خرد .

مهدی نظری در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۱۰:۱۹ در پاسخ به رضا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۵:

زیبا و دل نشین معنی می کنید.

با تشکر

کوروش در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۳۷ دربارهٔ ایرج میرزا » قطعه‌ها » شمارهٔ ۶۹ - ای خایه:

فقط ترجمش

محمد حسین طالبیان شهرضا در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۸:۰۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱:

استاد شجریان در  اثری با نام صبحدم چند بیت از این غزل را در سه گاه اجرا نموده است

محمدرضا خوشدل در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۵:۴۱ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲۷۰:

سلام بیت سوم مصرع دو( کم مگر) در همه دیوان ها نوشته شده و اینجا (که مگر) است. ممنون میشیم اگر اشتباهی صورت گرفته تصحیح و گر نسخه ای بدین شکل نوشته شده اطلاع دهید. 

 

با سپاس از دقت، پیگیری و سخت کوشی عزیزان گنجور 

مریم حدادی در ‫۱۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۱۰ دربارهٔ فرخی سیستانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۳۵ - در ذکر سفر سومنات و فتح آنجا و شکستن منات و رجعت سلطان گوید:

این بیت دقیقا داره چه تصویری رو توصیف می‌کنه؟ 

چو پای باز در آن بیشه پر جلاجل بود/ستاک‌های درخت از پشیز‌های کمر

عبداله وفا در ‫۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۷۱:

سلام و عرض ادب و احترام 

پیشنهاد میکنم تفسیر/ ترجمه هوش مصنوعی را حذف کنید 

چرا که به نظرم بسیار سطحی و غیر واقع است و  روح ابیات را کم می‌کند .

متشکرم  

مریم حدادی در ‫۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۲۲ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹:

با سلام 

آیا این غزل در مدح شاه شجاع سروده شده ؟

مریم حدادی در ‫۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۳، ساعت ۲۲:۰۵ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » در نعت رسول » در نعت رسول ص:

با سلام

لطفاً بفرمایید مفهوم بیت زیر تمایل پیامبر به نماز خواندن بعد از تجربه‌ی از خود بی‌خود شدن است یا اینکه وقتی در نماز از خود بی‌خود می‌شد، این احوالات در او قابل مشاهده بود؟

چون دلش بی‌خود شدی در بحر راز / جوش او میلی برفتی در نماز