گنجور

حاشیه‌ها

فاطمه یاوری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۰۴ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲:

غبار دشت بیرنگیم و موج بحر بی ساحل...

سر آن دامن از دست که میگردد رها اینجا...؟

فاطمه یاوری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۰۱ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱:

روم در کنج تنهایی زمانی واکشم بیدل

که از دلهای پر در بزم صحبت نیست جا اینجا....

آرش اسدی در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۱ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۰۰:۵۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۱۱۹ - اندرز و ختم کتاب:

باسلام 

ممنون میشم اگه کسی از بزرگواران مفهوم این بیت را توضیح بدهند 

نگهدارم به چندین اوستادی

چراغی را درین طوفان بادی

ز هر کشور که برخیزد چراغی

دهندش روغنی از هر ایاغی

ور اینجا عنبرین شمعی دهد نور

ز باد سردش افشانند کافور

فاطمه دِل سَبُک (مهر۱۳۲۵ - تیر۱۴۰۲/یزد) در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۳:۱۱ در پاسخ به رضا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۱:

سپاس از رضایِ عزیز برای شرح هایِ نغز و دلنشین ات, به راستی "جایِ غم باد مَر آن دل که نخواهد شادَت!"

 

باژگون یا واژگون یا وارونه, فارسیِ واژه عوضی نیز می باشد.

باژگون سپهر: روزگارِ عوضی(پست و سفله)

همچنین;

کَسری همان انوشیروان با نام کاملِ کَسری نوشین روان, که فردوسی به پادشاهی او در شاهنامه بطور مفصل پرداخته است. کشتار مزدکیان در زمان پادشاهی پدرش و به دستور خود کسری صورت گرفت. بنا به گفته فردوسی نزدیک به ۱۰۰ هزار طرفدار کیشِ مزدکی که اعتقاد به اشتراک مال و همسر داشتند در باغی وسیع همچون درخت کاشته شدند! همچنین مشاور مشهور انوشیروان بزرگمهر (بوزرجمهر) بود که بخاطر بدبینی انوشیروان شکنجه و سپس نابینا شد. 

پرویز یا خسرو پرویز نوه یِ کسری, ثروتمندترین و قدرتمندترین پادشاه ساسانی بود. داستان پادشاهی خسرو پرویز به تفصیل در شاهنامه گفته شده است. همچنین نظامی گنجوی در منظومه خسرو و شیرینِ خود, آنچه را که فردوسی بدان نپرداخته, به جزئی ترین حالت ممکن پرداخته است.

سرانجام خسرو پرویز بسیار تلخ و دردناک است. شیرویه پسر خسرو پرویز که در حبس خانگی بسر می برد با کمک  درباریان و لشگریان مخالف خسرو پرویز علیه پدر کودتا می کند, او را زندانی و سپس به قتل می رساند. در جریانِ کودتا, ۱۷ پسرِ خسرو پرویز از جمله ۴ فرزند مشترک خسرو و شیرین نیز به قتل می رسند. شیرین همسر خسرو پرویز نیز  در دخمه یِ خسرو بر روی جناره همسرش خودکشی می کند! عاقبت تمام کسانی که به شیرویه کمک کرده بودند چیزی بهتر از خسرو و فرزندانش نبود.

جنگ ذیقار در زمان خسرو پرویز  اولین جنگی بود که لشگر ایران از اعراب شکست خورد که این آغازی بر پیروزی های متعدد اعراب بر ایرانیان و سقوط نظام پادشاهی چندین هزارساله و همچنین جایگزینی تخت پادشاهی با منبر! شد. به قول فردوسی:

 

چو با تخت منبر برابر شَوَد / همه نام بوبکر و عمّر شَوَد 

 

و باز فردوسی خطاب به روزگار:

نهانی ندانم تو را دوست کیست! / بدین آشکارت بباید گریست!

 

وادی رَم> عَقَبَه> اردن {۲۱ ژوئن ۲۰۲۳}

 

رضا از کرمان در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۷:۳۷ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » سهراب » بخش ۲۰:

بفرمود رستم که تا پیشکار یکی جامه افگند بر جویبار

سلام

    مصرع دوم رو ممکنه یکی از دوستان معنی کنه سهراب کشته شده ومیخوان جنازه را منتقل کنن جامه بر جویبار  پهن کردن معنی نمیده   در ثانی این بیت راجایی شنیدم که 

تهمتن بفرمود تاپیشکار

یکی جامه آورد او زر نگار

زهیر در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۳۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۳۷۸:

تانم یعنی: توانم

ماهور در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۰۷ در پاسخ به برگ بی برگی دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۰:

به جان خودم حافظ اینارو میخونه خودشو چنگ میزنه 

اصل خدایی عشق الهی رسیدن به تاج پادشاهی و این حرفا کدومه . 

طرف عاشق شده بوده همین . عاشق به معشوق نرسیده هم درد داره (عشق موج خون فشان دارد) . ابزار شاعری هم درده بیچاره رفته دردشو در قالب شعر غزل بیان کرده.   انسان عشق رو در هم نوع خودش پیدا میکنه در جنسیت مخالف عموما.  شماهایی ک میگید منظور عشق زمینی نیست شرط میبدنم تجربش نکردید و یا برای رد این قضیه تجربه های فیک رو با عاشقی یکی میبینید.  بلخره برای هر کسی اتفاق نمیفته

فاطمه یاوری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۵:۱۰ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۸۵:

طبعم از دست زبان‌سوز تبی داشت چو شمع

عاقبت خامشی‌ام بر سر بالین آمد....!

.

خون به دل، خاک به سر، آه به لب، اشک به چشم

بی جمال تو چه‌ها بر من مسکین آمد....

فاطمه یاوری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۵:۰۸ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲۸۴:

عافیت می‌طلبی بگذر از اندیشه‌ی جاه

صبر کردیم و به وصلی نرسیدیم افسوس.

رضا از کرمان در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۰۴ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » بیان وادی فقر » گفتار مردی صوفی با کسی که او را قفا زد:

گر تو خواهی تا بدین منزل رسی ...

سلام 

 تا که مویی مانده مشکل در رسی   

بنظر وزن بهتر رعایت میشه 

غلامرضا کزازی در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۳۶ در پاسخ به هادی خدامی فهادان دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۶:

با سلام به نظرم شهود را در این شعر باید جستجو کرد نه شهادت

غلامرضا کزازی در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۳۳ در پاسخ به ساحل دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۶:

با سلام خدمت دوستان

به نظر این بنده حقیر هدف اصلی حافظ از سرودن این غزل ناب تاکید بر نماز صبح است و پایه و اساس آن نیز ریشه در قرآن کریم دارد و اشاره آن به قرآن الفجر است

افشار سعدی‌خوانی در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۲۱ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۸۷:

حَیْثُ لا تخْلفُ مَنْظور حَبیبی اَرِنی

چگونه با خواسته‌ی محبوبم که می‌گوید مرا نخواهی دید مخالفت کنم

زهیر در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۳۱۵:

آب و گُل؟

یا آب و  گِل؟

به نظرم گِل باشه. ولی دلیلِ محکم می‌خوام.

یزدانپناه عسکری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۱۰ دربارهٔ میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۲- سورة البقره‏ » بخش ۴۲ - ۱۲ - النوبة الثالثة:

رب العزة گفت یعلم خاینة الأعین و ما تخفی الصدور الله نگریستن چشمها بخیانت میداند و آنچه در دلها پنهان دارند میداند و خیانت چشم نگرندگان بتفاوت است از آنک روندگان بتفاوت اند.

***

[قرآن کریم]

یَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْیُنِ وَمَا تُخْفِی الصُّدُورُ - غافر : 19

[یزدانپناه عسکری]

خَائِنَةَ الْأَعْیُن ثانوی بر تُخْفِی الصُّدُورُ است. چشم، مژه که نزدیک ترین عضو به خودش است نمی بیند. وسواس (1) و خاموشی آیات الهی در فرمان قلب بشر است، انگشت ابهام خود را بر آیات حق بسته ایم (خَنَسَ ابْهامَهُ)، از وسعت همسویی قلب و تمامیت خود بهره نمی بریم. قدرت حفظ خود را در برابر فرمانی که به قلب داده ایم نداریم. وَ ما تُخْفِی صُدُورُهُمْ أَکْبَرُ (آل عمران : 118). با خاموشی آیات الهی، تردید کننده وسوسه ‏گریم، کَذلِکَ یُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتابٌ‏ (2) - (غافر : 34)

______________

- خنوس پنهان شدن بعد از ظهور است. (قاموس قرآن، ج ‏2، ص : 309) ؛ خَنَسَ: نادیده گرفتن و در گذشتن.   145 , 144 :4+3

- وسوسه ای که توسط اطرافیان و همنوعان و بشریت به قلب آدمی راه پیدا می کند.

1- مِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ - ناس : 4-5

2- زمخشری ریب را قلق و تشویق قلب گفته است‏. «شَکٍ‏ مُرِیبٍ‏» شک اضطراب آور است‏ مُرْتَاب‏ اسم فاعل است بمعنی شک کننده.‏

طاهری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۷:۲۳ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » بیان وادی توحید » حکایت محمود و ایاز و حسن در روز عرض سپاه:

وصلت آن کس یافت کز خود شد فنا

هر که فانی شد ز خود مردانه ایست...

طاهری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۷:۱۵ در پاسخ به محمد تقوی رفسنجانی دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » بیان وادی توحید » حکایت پیرزنی که کاغذ زری به بوعلی داد:

باسلام و درود

دوست عزیز اگر فعل مصراع دوم این بیت را بصورت مثبت (بدید) در نظر بگیریم نیز مفهوم درست است: 

هر انسانی که به حقیقت فطری و اصل گوهر انسانی خویش رسید، قطعا در این راه تمام نیک و بد ها را دیده و تجربه کرده

با سپاس

طاهری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۷:۰۲ دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » بیان وادی توحید » عقیدهٔ دیوانه‌ای دربارهٔ عالم:

سالکان راه حقیقت جملگی به این واقعیت رسیده اند و آن چیزی نیست جز سخن پائلو کوئیلو:«همه چیز یک چیز است»

یزدانپناه عسکری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۵۱ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۴:

67- هر آنچه هست ز نظمم هباء منثور است.
***
[سید جلال الدین آشتیانی] 1
 این عالم مملو از هباء و اثیر است.‏
***
[یزدانپناه عسکری]
واقعیت جهان اشیا،  کیهانی از هباء و اثیر است.

___________
1- سید جلال الدین آشتیانی، شرح مقدمه قیصری، انتشارات امیر کبیر - تهران، 1370. ص 510

یزدانپناه عسکری در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۲۳ دربارهٔ میبدی » کشف الاسرار و عدة الابرار » ۳- سورة آل عمران- مدنیة » ۲۱ - النوبة الاولى:

2- لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مگیرید دوست از دل، مِنْ دُونِکُمْ از بیرون خویشتن لا یَأْلُونَکُمْ خَبالًا که هیچ در کار شما سستی نکنند به تباهی.

***

[سلطان العلماء بهاء الدین محمد بلخی] 1
داروی این دیو نفس که دشمن جان منست در قتل اوست به تیغ‏
***
[قرآن کریم]
یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِکُمْ لا یَأْلُونَکُمْ‏ خَبالًا - آل عمران : 118

***
[یزدانپناه عسکری]
همراز مگیرید همراه ملازمی را که نمی بینید و در تباهی شما کوتاهی نمی کنند.

______________

وَ الْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَ الرَّیْحانُ - الرحمن : 12

العَصْف و العَصِیفَة: چیزی است که از زراعت بعد از درو کردن و برداشت باقی می ‏ماند (کاه و ته مانده- محصول) و به شاخه‏ های شکسته شده و خشک شده گیاهان هم عَصْف می‏ گویند (راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن - 1374. جلد 2 ص 607)

1- سلطان العلماء بهاء الدین محمد بلخی (پدر مولوی)، معارف (بهاء ولد)، 2جلد، انتشارات طهوری - 1382 – ص 203

۱
۱۰۶۳
۱۰۶۴
۱۰۶۵
۱۰۶۶
۱۰۶۷
۵۷۲۹