س. ص. در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۹ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۰:۱۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۱۹:
بیت اول، مصرع دوم :
بجای " شمع " باید " شهد " باشد.
با تشکر
---
پاسخ: مطابق نظر شما، «شمع» با «شهد» جایگزین شد، هر چند مقابله با نسخهی چاپی در این مورد ضروری به نظر میرسد.
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۲۸ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۷:۴۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۳ - برهان قاطع در حدوث آفرینش:
موضوع: کروی بودن زمین
از بیت 76 تا 86 را بخوانید
از گوی زمین چو بگذری باز
ابر و فلک است در تک و تاز
77
هر یک به میانه دگر شرط
افتاده به شکل گوی در خرط
78
این شکل کری نه در زمین است
هر خط که به گرد او چنین است
79
هر دود کزین مغاک خیزد
تا یک دو سه نیزه بر ستیزد
80
وآنگه به طریق میل ناکی
گردد به طواف دیر خاکی
81
ابری که برآید از بیابان
تا مصعد خود شود شتابان
82
بر اوج صعود خود بکوشد
از حد صعود بر نجوشد
83
او نیز طواف دیر گیرد
از دایره میل میپذیرد
84
بینیش چو خیمه ایستاده
سر بر افق زمین نهاده
85
تا در نگری به کوچ و خیلش
دانی که به دایره است میلش
86
هر جوهر فردکو بسیط است
میلش به ولایت محیط است
توضیح کوچک :
جوهر فرد یعنی اتُم
حافظ هم گفته است :
بعد ازینم نبود شائبه در جوهر فرد
که دهان تو بدین نکته خوش استدلالی است .
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۲۷ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۲:۲۰ دربارهٔ سیف فرغانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۳۰:
بیت اول را ببینید که بسیار جالب و تامل بر انگیز است
" ای مه و خور به روی تو محتاج
بر سر چرخ خاک پای تو تاج"
" چرخ خاک " چه گونه چرخی است؟
سیف فرغانی هم دوران سعدی بوده است و شیفته ی او.
شادروان ذبیح الله صفا نسخه یی از دیوان او را در سفری در ترکیه یافت و آن را چاپ کرد وگر نه امروزه ما از او بی خبر می بودیم.
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۲۷ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۱:۱۱ دربارهٔ ناصرخسرو » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۳۸:
بیت اول را ببینید:
"گنبد پیروزهگون پر ز مشاعل
چند بگشته است گرد این کرهی گل "
کره ی گل یعنی کره ی زمین . این نشانه ی آن است که بزرگان ادب ایران زمین و همچنین حکیمان و دانشمندان ابران زمین پیوسته به کروی بودن زمین و حتی در مواردی به گردش کره ی زمین باورد داشته اند .
ف-ش در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۲۰:۲۴ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۲۴ - نکته گفتن آن شاعر جهت طعن شیعه حلب:
هو
در حاشیه7سطر6درنظر وعمل بحث پایان نیافته
(پیداست خارج از مثنوی منظور است )
ونیز فرقی نمیکند که گفته شاعر با داستانهای قبل مربوط باشد یا نباشدوبحثی ندارد
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۷:۳۶ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۱۴ - در شکایت از روزگار:
پیشنهاد
قصیده ی اول
با عنوان
" اهل دلی ز اهل روزگار نیابی"
از بیت 1 تا 16
قصیده ی دوم
با عنوان : " گر از غم خلاصی طلب کردمی"
از بیت 17 تا 27 ( خود یک غزل بسیار معروفی است)
بیت 19
غلط : بناب
درست : بنات
قصیده سوم
"گر دیده یک اهل دیده بودی"
از بیت 28 تا 39 ( در واقع یک غزل است)
قصیده چهارم
" اهل بایستی که جان افشاندمی"
از بیت 40 تا 50 ( که خود غزل بسیار معروفی بوده است)
قصیده ی پنجم
" گر به دل آزاد بودمی چه غمستی "
از بیت 51 تا 61
غزل ششم
" ای چرخ لاجوردی بس بوالعجب نمائی "
از بیت 62 تا 71
---
پاسخ: با تشکر از شما، ضمن تصحیح غلط اعلام شده، در سازماندهی مجدد قطعات اشعار مورد اشاره در (علاوه بر این تکه) قالب این قطعه/قصیدهها تقسیمبندی شد:
خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۴۳
خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۲۷
خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۴۵
خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۱۷
خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۱۰
دربارهی دستهبندی ترجیح داده شد با توجه به سایر مشکلات حل نشدهی موجود، فعلاً از ایجاد دستهی جدید یا انتقال اشعار از یک دسته به دستهی دیگر خودداری شود.
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۰:۰۷ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ۳۱۴ - در شکایت از روزگار:
این اشعار در دبوان چاپی در بخش قصاید کوچک به صورت قصیده های جداگانه آمده اند و شایسته است که آن ها را بر اساس ردیف و قافیه تفکیک کنید. برای جدا کردن می توانید مصرع اول ( مطلع) هر یک را به عنوان قصیده استفاده بکنید. به هر حا ل این اشعار نمی تواند جزو قطعات باشد.
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، سهشنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۲۱:۴۸ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۳ - در مدح بهرامشاه:
مطابق چاپ مدرس رضوی
بیت 1
غلط : گر درخت
درست : گرد رخت
بیت 12
غلط : طب
درست : طبع
بیت 15
قصیده در همین جا تمام می شود
بیت 26
غلط : عذره
درست : عذرت
بیت 35
غلط : گرد آن گردار
درست : گرد آن گرد ار
بیت : 36
مقبلا
در پاورقی : مبتلا ( که به نطر بهتر می آید)
بیت 44
"کره ی خاکی" نشانه ی آن است که در ایران پیوسته باور به کروی بودن زمین داشته اند ، نظامی و مولوی هم به آن تاکید کرده اند و در متن بسیاری آثار منجمان و ریاضی دانان هم بر آن تاکید شده است در حالی تا قرن ها بعد در اروپا گالیله و امثال او را محاکمه می کردند و حتی برخی را هم برای کفر باور به کروی بودن زمین در آتش می سوزاندند.
بیت 46
علط : اندرین
درست : اندر آن
بیت 47 مصرع دوم
درست : حصه ی تو هان بده انصاف، گر دین پروری
بیت 48 مصرع دوم
درست : والله ار یک دم از الا لله هرگز برخوری
بیت 53
جهیدن
درست : چخیدن
بیت 59
قصیده در این جا تمام می شود و از بیت بعد قصیده ی جدیدی آغاز می گردد
پیش از بیت 60
عنوان " این قصیده ی غرا از زاده ی سرخس است "
ادامه دارد تا بیت 143
از بیت 144 تا آخز را جدا بکنید که خودش قصیده ی جدا است که بسیار جالب و تکان دهنده است هم برای ما و هم برای آیندگان هم چنان که برای خود شاعر تکان دهنده بود است .
بیت 148
غلط: پالیزه
درست : پاکیزه
بیت 151
غلط: این گفته که بتانی وان گفته که نستانی
درست : این گفته که بستانی وان گفته که نستانی
ava در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، سهشنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۲۱:۴۷ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب پنجم در رضا » بخش ۱ - سر آغاز:
بیت دوم:
پراکنده گویی حدیثم شنید.
پراگنده گو نوشته شده که در جستجو اشکال ایجاد میکند.
---
پاسخ: احتمالاً نقل نسخهی چاپی همین بوده باشد (پراگنده به جای پراکنده) که در این صورت جایگزینی آن با صورت امروزی این کلمه صحیح نیست.
رسته در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، سهشنبه ۲۵ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۲۰:۰۸ دربارهٔ سنایی » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۱۷۱ - در مدح خواجه مردانشاه:
مطابق چاپ مدرس رضوی
بیت اول
غلط : مه
درست : همه ی
بیت 17
واژه های : گه فّر و براه
در پاورقی : گه بادافراه ( که به نظر بهتر می آید)
بیت 20 مصرع دوم
اصل متن : حسب این حال براین جمله رهی هست گواه
پاورقی : حسب این حال بر این قول رهی نیست روا
---
پاسخ: با تشکر، تصحیحات مطابق فرموده اعمال شد.
بهادر قهرمانی در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۲۴ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۶:۲۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۲۹۳:
در مصراع دوم بیت دوم به نظر میرسد واژه "بودم" باید بجای "بردم" بکار رود.
---
پاسخ: با تشکر، تصحیح مطابق فرموده اعمال شد.
ناشناس در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۲۴ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۰:۰۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۰۲:
مولوی در این غزل چقدر درباه اهمیت روزه سخن گفته ودر بعضی آثار نوشته اند که در اواخر عمر بواسطه اصرار بر روزه مستحبی بیما رگشت در حالیکه کسانی میگویند مولوی اهل عمل به دین نبوده است ونسبتهای دیگری هم عنوان میکنند دراینجا با بیطرفی باید گفت آثار مولوی بقدری زیاد است که گمان نمیرود هیچ خواننده معمولی همه را خوانده باشدوگمان میرودکسی که مطالعه و آگاهی کافی داشته باشد ممکن نیست نظر منفی نسبت به او پیداکند
رسته در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۲۱ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۸:۲۰ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۹:
مطابق دیوان چاپی تقی تفضلی
بیت 18
غلط : رسن
درست: رسم
بیت 22
غلط : مرده ره
درست : مرد ره
بیت 25
"چو زین بیع و شری رستند برستند از غم دو جهان " دقیقا مطابق دیوان چاپی فوق الذکر است که اشکال وزنی هم دارد
بیت 42
پیشنهاد رسم الخطی
غلط : کاشتر
درست : که اشتر
غلط : کردی
درست : کُردی
ف-ش در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۰ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۵:۱۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۴:
بنام او
در بیت اول سخن اینست که اگرخاک میکده سرمه چشم گردد راز جام جم دیده میشود وبعد هم توصیه شده که بی می ومطرب مباش..
حال به معنی بیت نهم توجه کنیم که درآن گفته شده تا وقتی جام می ولب معشوق میخواهی طمع مدار که کاری دیگر بتوانی بکنی(از اهل نظرفیض ببری)
به نظرمیرسد که دو معنی عالی وپست ازمی منظور است و هردو معنی استعاره است در بعضی غزلیات دیگر هم دو وجهی بودن این معنی مشهوداست مثلادرغزلی دیگرمیخوانیم
این خرقه که من دارم در رهن شراب اولی
وین دفتر بی معنی غرق می ناب اولی...
چون پیر شدی حافظ ازمیکده بیرون شو
رندی و هوسناکی در عهد شباب اولی
به نظر میرسد در بیت اول معنی عرفانی می در نظر است ودر بیت آخر میکده معنی دیگری دارد وبعید است که مقصود میکده معرفت باشد چنانکه حافظ اصولا مرید پیر مغان یا پیر میفروش است ودر پیری از میکده معرفت بیرون شدنی نیست گمان میرود آنطور که عشق درغزلیات حافظ دو وجهی است می ومیکده هم دو وجه دارد به هر حال دو وجهی بودن بعضی کلمات اگر درنظر ناشد در مواردی ذهنمان گرفتارابهام یا تناقض نمی شود
آوا در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۲۰:۲۴ دربارهٔ ملکالشعرا بهار » تصنیفها » مرغ سحر (در دستگاه ماهور):
اگر شما به سایت خانم گیسو شاکری مراجعه کنید . ایشان بند دوم شعر بهار را خوانده اند و در یوتوب هم موجود استwww.gissoo.com
ضمنن در وبلاگ ایشان مصاحبه ای مفصل در مورد این شعر وجود دارد.www.gissooshakeri.blogfa.com
فریده احساسی در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۱:۳۷ دربارهٔ سعدی » بوستان » باب اول در عدل و تدبیر و رای » بخش ۱۳ - حکایت در معنی رحمت با ناتوانان در حال توانایی:
من از بینوایی نیم روی زرد غم بینوایان رخم زرد کرد
من اینطوری یادمه
---
پاسخ: نقل منبع اولیه (من از بی مرادی نیم روی زرد/غم بی مرادان دلم خسته کرد) با پیشنهاد شما (که نقل کتابهای درسی است) جایگزین شد.
ف-ش در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۱۷ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۴:۵۳ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳:
نکاتی پیرامون ابیات این غرل:
در بیت اول مالکیتی نسبت به سمرقند وبخارا نبوده که به خال سیاه زیبا روئی بخشیده شود پس مقصورفقط نشان دادن اهمیت ترک شیرازیست
دربیت دوم ارزش دو مکان در شیراز مقصود است نه اینکه بهتر از مناظر بهشتی باشد در هردو بیت صنعت اغراق وجود دارد اغراق در شعر مجاز است و در منطق مجاز نیست
در بیت سوم از زیبا رویان چنانی فغان دارد نه رضایت وراجع به خوان یغما گفته شده دریکی از قبایل ترک رسم بوده که میهمانان اجازه داشتند بعد از خوردن غذا ابزار سفره را به غارت ببرند
در بیت چهارم عشق به معنی عالیش مطرح شده است عشق که معنی دو گانه دارد در غزلیات حافظ گاه به این معنی وکاه به آن معنیست وشاید معنی معمولی عشق برای طرح معنی دیگر است
در بیت بعد از یوسف وعشق و حسن الهی او که زلیخا را به عشق سافل کشاندیاد شده است
در بیت ششم گویا باید فرض شود که قبلا سئوالی از لب لعل شده تا جواب مطرح باشد و معنی شعر معلوم باشد
بیت هفتم بیتی مشهور وپر معناونصیحتی خوش به جوانان است وچنانکه اقتضای غزل است معنی مستقل دارد
بیت هشتم هم مشهور وحاوی پیامی مستقل ومهم است که راز دهر ومعمای آنرا را با علم وحکمت نمیتوان دانست
بیت آخراغراق گوئی جالبی در مورد غزل اوست
بزرگمهر وزیری در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۱۷ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۷:۳۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۴۳:
در بیت دوم منظور از "کمشدگان لب دریا" گوش ماهی است . یعنی اگر مروارید گرانبها را در گوش ماهی یافتی آن گاه می توانی آن راز ازلی را در کسانی که شایستۀ آن دانستن آن راز نیستند بیابی
ناشناس در ۱۷ سال و ۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۱۶ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۰۷:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۲۰:
غزلی عجیب وشور انگیز وجذاب است در بیت اول هیچ معلوم نیست که خطاب به چه کسی سخن میگوید در بیت دوم که میگوید "زلف در دست صبا" میتوان حدس زد که مقصود محبوب ازلی است چه باد صبا در اصطلاح عرفا از کوی یار خبر میآورد این آمیختگی اوصاف محبوب زمینی با محبوب آسمانی وتشبیه دومی به اولی وسعی در بدست دادن وصف وشناخت ازمحبوب ازلی در اکثر غزلیات حافظ ونیز در عزلیات دیگر شعرا نمودار است با ذکر اوصاف معشوق زمینی خواننده را آماده میسازند تا به اوصاف محبوب نهائی توجه کند وگمان میرود راز توجه ویزه به غزلیات حافظ در بین همه طبقات مردم در همین است در بعضی غزلیات هم سر نخی بدست نمیآید که مقصود کدام محبوب است به هر حال با دقت در این غزل به روشنی معلوم است که روی سخن با کیست مثلا در این بیت :
هرکس از مهره مهر تو به نقشی مشغول
عاقبت با همه کج باخته ای یعنی چه؟
هر کسی از طاس لطف تو به نقشی وکاری مشغول است وعاقبت با او کج قماری میکنی یعنی از او میگیری ودر بیت آخر که سخن از پردازش خانه دل از غیر یار مطرح است بهتر معلوم میشود که روی سخن با کیست در مجموع استعاراتی لطیف وشگفت انگیز در این غزل وجود دارد که برای هرکس به نسبت ذو قیا تش معلوم میشود
س. ص. در ۱۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۹ تیر ۱۳۸۷، ساعت ۱۱:۱۸ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۳ - ظاهر شدن عجز حکیمان از معالجهٔ کنیزک و روی آوردن پادشاه به درگاه اله و در خواب دیدن او ولیی را: