تو از هر در که بازآیی، بدین خوبی و زیبایی
دری باشد که از رحمت، به روی خلق بگشایی
ملامتگویِ بیحاصل، ترنج از دست نشناسد
در آن معرض که چون یوسف، جمال از پرده بنمایی
به زیورها بیآرایند وقتی خوبرویان را
تو سیمینتن چنان خوبی، که زیورها بیآرایی
چو بلبل روی گل بیند، زبانش در حدیث آید
مرا در رویت از حیرت، فروبستهست گویایی
تو با این حسن نتوانی، که روی از خلق درپوشی
که همچون آفتاب از جام و حور از جامه پیدایی
تو صاحب منصبی جانا! ز مسکینان نیندیشی
تو خوابآلودهای، بر چشم بیداران نبخشایی
گرفتم سرو آزادی نه از ماء مهین زادی؟
مکن بیگانگی با ما، چو دانستی که از مایی
دعایی گر نمیگویی، به دشنامی عزیزم کن
که گر تلخ است، شیرین است، از آن لب هر چه فرمایی
گمان از تشنگی بردم، که دریا تا کمر باشد
چو پایانم برفت اکنون، بدانستم که دریایی
تو خواهی آستین افشان و خواهی روی درهم کش
مگس جایی نخواهد رفتن از دکان حلوایی
قیامت میکنی سعدی! بدین شیرین سخن گفتن
مسلم نیست طوطی را، در ایامت شکرخایی


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف زیبایی و ویژگیهای شخصی میپردازد که هر بار با روی خوش و زیبایی خود به میان خلق میآید. او با اشاره به جذابیت و کمالهای این فرد، به قدرت تأثیرگذاری او در دلها و ایجاد حس شگفتی در دیگران اشاره میکند. شاعر بر این نکته تأکید دارد که کسی با چنین جذابیتی نمیتواند از دیگران دور بماند و در نهایت به خاطر محبت و صفای دلش به کسانی که در کنار او هستند، توجه نمیکند. او همچنین به بلبل و گل اشاره میکند که به زیباییهای یکدیگر دلبستهاند و میگوید هرچند کلماتش در وصف زیبایی این محبوب ناتوان است، اما محبت و آرزوهایش را به روشنی بیان میکند. با تعابیری شیرین و نمادین، شاعر به عمق احساسات و عواطف خود اشاره میکند و در پایان به نوعی پیامدهای این محبت را مطرح میکند.
هوش مصنوعی: هر جا که تو ورود کنی، به خاطر زیباییات، در اینجا در جدیدی خواهد بود که نعمت و رحمت را به روی مردم میگشاید.
تصحیح AI: نقدِ سرزنشکننده بیفایده است، چون او دستش را از میوهٔ بالنگ بازنمیشناسد وقتی زیبایی مانند تو همچون یوسف از پس پرده نمایان میشود. / تلمیح: داستان یوسف و زلیخا غزل 5 بیت 3 / (AI: نقد و سرزنش بیفایده است، مانند میوهای که از دست رفتهاست. در چنین زمانی، وقتی زیبایی مانند یوسف از پس پرده نمایان میشود، هیچ کس به انتقاد نمیپردازد.)
هوش مصنوعی: به زیبایی تو، آنقدر دلربا و چشمنواز هستی که حتی زیورآلات هم در کنار تو زیبا به نظر میرسند و نیاز به تزیین ندارند.
هوش مصنوعی: چون بلبل وقتی که گل را میبیند، زبانش به صحبت باز میشود، اما در مورد تو به دلیل شگفتیای که از زیباییات دارم، نمیتوانم چیزی بگویم و سخنگفتن برایم ممکن نیست.
هوش مصنوعی: تو با این زیبایی نمیتوانی که از دید مردم پنهان بمانی، چرا که مانند آفتاب از زیر لیوان و مانند حوری از زیر لباس خود را نشان میدهی.
هوش مصنوعی: ای دوست، تو که مقام و جایگاهی داری، به فکر فقیران نیستی. در خواب و غفلت به سر میبری و نمیتوانی به چشمان بیدار و هوشیار رحم کنی.
تصحیح AI: بر فرض که مانند سرو آزاد هستی، آیا از ماء مهین زاده نشدی؟! پس چرا با من بیگانه رفتار میکنی، در حالی که میدانی ما چه ارتباط نزدیکی داریم و از یک جنس هستیم. / ماء مهین: اشاره است به نطفه / (AI: من آزادی را از هیچ چیزی جز نرمی و لطافت نمیخواهم؛ پس چرا با من بیگانه رفتار میکنی، در حالی که میدانی ما چه ارتباط نزدیکی داریم؟)
هوش مصنوعی: اگر دعایی برای من نمیکنی، با دشنام هم مرا عزیز و گرامی بدار، چون حتی اگر آن دشنام تلخ باشد، از لب تو شیرین و دلچسب است، هر چه که بگویی.
تشنهی عشق و وصال تو بودم و فکر کردم به دست آوردن تو کار راحتی است، ولی وقتی به ورطه عشق تو افتادم آنگاه متوجه شدم عشق تو چقدر ژرف و عمیق است و به راحتی نمیتوان به تو رسید. (پایاب: قسمتی از رودخانه که عمق کمتری دارد و در جای دیگه: اکنون همان پنداشتم دریای بیپایاب را)
هوش مصنوعی: تو هر طور که بخواهی، یا آستین خود را به طور خوشحال افشان میکنی و یا با چهرهای درهم و ناراحت نشان میدهی، اما این مگس (اشاره به مگس که به شیرینی و حلاوت اشاره دارد) هرگز از دکان شیرینیفروش نخواهد رفت.
هوش مصنوعی: سعدی، تو با این به زبان آوردن کلمات شیرین و دلنشین، به طور غیرقابل انکاری در روز قیامت (تعبیر از روز رستاخیز و حساب و کتاب) شکرگزاری میکنی، زیرا چنین سخن گفتنی از طوطی (که نماد سخنوری است) ساخته نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
همین شعر » بیت ۱
تو از هر در که بازآیی بدین خوبی و زیبایی
دری باشد که از رحمت به روی خلق بگشایی
چو جنت دایم اندر وی همه رحمت فراز آید
«تو از هر در که بازآیی بدین خوبی و زیبایی»
بهار آمد من و هر روز نو باغی و نو جایی
به گشتن هر زمان عزمی به بودن هر زمان رایی
قدح پر باده رنگین به دست باده پیمایی
چو مرغ از گل به گل هر ساعتی دیگر تماشایی
نگاری با من و رویی نه رویی بلکه دیبایی
[...]
شبی تاری چو بیساحل دمان پر قیر دریائی
فلک چون پر ز نسرین برگ نیل اندوده صحرائی
نشیب و توده و بالا همه خاموش و بیجنبش
چو قومی هر یکی مدهوش و درمانده به سودائی
زمانه رخ به قطران شسته وز رفتن برآسوده
[...]
ایا بی حد و مانندی که بی مثلی و همتایی
تو آن بی مثل و بی شبهی که دور از دانش مایی
ز وهمی کز خرد خیزد تو زان وهم و خرد در وی
ز رایی کز هوا خیزد تو دور از چشم آن رایی
پشیمانست دل زیرا که تو اسرارها دانی
[...]
خرد را دوش میگفتم که ای اکسیر دانایی
همت بیمغز هشیاری همت بیدیده بینایی
چه گویی در وجود آن کیست کو شایستگی دارد
که تو با آب روی خویش خاک پای او شایی
کسی کاندر جهان بیهیچ استکمال از غیری
[...]
زهی اخلاق تو محمود همچون عقل و دانائی
زهی ایام تو مشکور همچون عهد برنائی
امام شرق رکن الدینکه سوی حضرتت دایم
خطاب انجم و چرخست مولانا و مولائی
اضافت با کف رادت ز گیتی گنج پردازی
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.