گنجور

حاشیه‌ها

Sp در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۵۰ دربارهٔ امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱:

عرض ادب
دیدم دوستان بر سر لغات پیش و بیش در بیت هشتم اختلاف کردند، بر آن شدم که بنده هم نظرمو عرض کنم.
منظور از لغت پیش، که در نسخه سایت هم درج شده و به عقیده بنده شق صحیح هست، اینه که ای معشوق، بفرما، پیش از آنکه جان من رو از من طلب کنی، خود جانم را نثار تو میکنم.
و بیش از آنجا غلطه که در فدا کردن جان کم و بیش وجود نداره، مقداری و طیفی نیست، صفر و صد است و سیاه و سفید؛ یا جان فدا میشود و یا خیر.
یک نکته دیگر هم که در خیلی از حاشیه های اشعار دیدم و حائز اهمیته این است که تمنا میکنم از دوستان علاقه مند و شعرخوان، این قدر زود و عجولانه و خودسر نظرات غیر کارشناسانه و ظن های شخصی رو درباره ی اشعار اعمال نکنید. استدعای به جد دارم، چرا که اگر امروز میبینیم اینهمه اختلاف بر سر نسخه های اشعار هست و بعضا به کلی دیوان ها محتواشون فاسد و قلب شده، علتش ظن ها و اظهار نظرات از همین دسته هست از طرف کاتبانی که خودشون رو برتر و با سواد تر از شاعر آثار میدونستند و به زعم خودشون حنی لطفی میکردند در حق شعرا.
سخن به درازا کشید، پوزش میخوام و پیشاپیش سپاسگزارم

همایون در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۱۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۷:

شکل دیگر همان نو شدن معنی‌ است، عشق یک معنی‌ خاص و محدود ندارد، و همچنین هیچ معنی‌ دیگری همواره ثابت نمی ماند بلکه در این بزم زندگی‌ سلطانی بخشنده هر روز معنی‌ نو و جایزه‌ای دیگر در آستین دارد که به آنان که به دنبال شکار معنی‌‌ها هستند روا می‌‌دارد و رخس آنان و شادی آن‌ها را جاودانه بر قرار می‌‌سازد و این گونه پایان هر رخس آغاز رخس دیگری است، و هر مستی‌ای در انتظار مستی دیگر و هر پیمانه‌ای در پی‌ پیمانه‌ای دیگر و شرابی دیگر در پی‌ شرابی، آنان که زندگی‌ را تکراری و خسته کننده می‌‌بینند از این بزم دورند و از هوشی که نو شدن را پی‌ می‌‌برد برخوردار نیستند

همایون در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۴۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۶:

رقص و ذره از واژه‌های مهم در درک تفکر عرفان و رازورزی ایرانی‌ است و به خصوص در غزل‌های جلال دین بسیار به آن پرداخته شده است
همان گونه که آرش عزیز نوشته همه پدیده‌های هستی‌ از رخسیدن الکترون‌ها و ذرات به وجود می‌‌آیند و آنچه که پایه و اصل هستی‌ است می‌‌تواند در هر پدیده‌ای نیز خود را نشان دهد و پیدا شود، آنچه اهمیت دارد آن عاملی است که رخسیدن را موجب می‌‌گردد که می‌‌تواند عاملی بیرونی باشد و یا درونی، رخس در انسان عاملی درونی دارد که توسط کسی‌ یا عاملی بیرونی فعال و تحریک می‌‌شود و این عامل درونی معنی‌ نام دارد و وقتی معنی‌‌ها در انسان نو می‌‌شود انسان به وجد می‌‌آید و با وجد خود دیگران را نیز به وجد می‌‌آورد زیرا معنی‌ در درون همه حضور دارد مهم نو شدن آن است، آن‌ها که توانائی نو کردن و صیقل زدن معنی‌‌ها را دارند مانند شمس تبریز ا‌ند که جهانی‌ را به رخس در می‌‌آورند، مثالی در مثنوی هست که چگونه معنی‌ وقتی به کار می‌‌افتد جنگ‌ها به شادی و رخس بدل می‌‌گردد و آن حکایت ترک و ایرانی‌ و عرب است که پولی‌ می‌‌یابند و بر سر خرج کردن آن می‌‌ستیزند تا آن که کسی‌ پیدا می‌‌شود و انگور را که همان معنی‌ است برایشان با آن پول می‌‌خرد و بین همه صلح می‌‌شود و خرم می‌‌شوند چون همه به دنبال معنی‌ ا‌ند ولی اختلاف در گفت و زبان است

کمال خردبین در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۱۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » جمشید » بخش ۳ - داستان رویش مار بر شانه‌های ضحاک:

با سلام. عبارت "زرده ی خایه" دقیقا به چه چیزی اشاره دارد؟

Mir در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۵۱ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۲ - عاشق شدن پادشاه بر کنیزک رنجور و تدبیر کردن در صحت او:

با عرض سلام..اگر دوستان این حکایت رو تا انتها بخونند کاملا متوجه منظورحضرت مولانا از کنیز و شاه و غیره میشن..فقط باید دقت داشته باشیم که در این راه گمراه نشیم..به قول حضرت مولانا
از خدا میخواه تا زین نکته ها می نلغزی و رسی در منتها
زانکه از قران بسی گمره شدند زان رسن قومی درون چه شدند
مر رسن را نیست جرمی ای عنود چون تو را سودای سر بالا نبود

مصطفی خدایگان در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۳۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۷۷:

مصرع دوم از بیت اول اصلاح شود لطفاً:
عشوه‌ده = عشوه‌گر

احمد اسدی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۲۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۲:

به نظرم نسخه ای که امیرعلی به آن اشاره میکند صحیح تر است. "پیراهن یوسف" و "ردای مصطفی" تناظر مناسب تری به نظر می رسد. آقای ذبیحی هم در آواز خود، "ردای مصطفی" خوانده است.

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۱۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۸:

خوشا روزیکه شرایط پذیرائی خدا داشته واورا دعوت کنیم که تمام دردهایمانرا درمان میکند.چون بوصالش رسیدیم جان خود و یا مادیات را قربانی میکنیم و دربرابرش تسلیم هستیم و هرمشکلی را با اصل واحد یا قانونش حل میکنیم و نیم مطلب را گفتیم و مقداری نیز از رندان تا روز پنهان پنهان میکنیم .

مسعود در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۱:

سعید جان اگر از دنبال کنندگان گنجور بودید و تفاسیر و شرح های قبل استاد فرزانه جناب ساقی رو خوانده بودید اینچنین بخاطر یک اشتباه تایپی به این بزرگوار نمیتاختید.همینطور که میبینید ایشان در جملات بعدی تصحیح کرده اند.
ادیب الممالک فراهانی میگوید:
هفت خط داشت جام جمشیدی
هریکی در صفا چو آیینه
جور و بغداد،بصره و ازرق
اشک و کاسه گر و فرودینه
پاینده باشید

رضا ساقی در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۴۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۹۲:

دانی که چیست دولت، دیدار یار دیدن
در کوی او گدایی بر خسروی گزیدن
به استنادبیت پایانی ظاهراً مخاطب این غزل زیبا شاه یحیی می باشد امّا در بعضی از نسخ به جای یحیی نام شاه منصور آمده است به هرحال چندان تفاوتی نمی کند واهمیّتی برای ما ندارد که مخاطب غزل کدام ازاین دوپادشاه است. روشن است که حافظ به سبب دوستی وقرارگرفتن در شرایط خاص ویا احیاناً رفع تکلیف، نام یکی ازدوستان خودراذکروبه اصطلاح غزل را تقدیم آنها می کرد آنچه که اهمیّت دارد این است که ما به بهانه ای با پرده ای دیگر ازاندیشه های ناب حافظانه آشناشده وازطرزبیان سخن، مضامین بکر وبدیع این فرزانه ی روزگاران لذّت می بریم. چراکه بارها وبارها تجربه کرده ایم که حافظ حتّا اگرغزلی را درمدح دوستی یا پادشاهی می سراید صرفاً درموردمخاطب اویارابطه ی فی مابین ِ دونفره سخن نمی گوید که کلام کسالت بار وخسته کننده باشد بلکه بلعکس، مضامینی ناب ازعشق،انسانیّت، آزادگی، اخلاقیّات وخلاصه اززمین وزمان خَلق می کند وآنچنان آنها راباغنی سازی پُرمایه می سازد وآنقدر تنوّع وپیچ وتاب آهنگین به رشته ی کلام می بخشد که دربسیاری اوقات، مخاطبِ خاص غزل کمرنگ ومحو وناپیدامی شود. ازهمین رو دربعضی ازغزلها همانند این غزل، اینکه آیامخاطب سخن شاه یحیی ویاشاه منصوراست هیچ اهمیّتی نداشته وتاثیری درلذّت بردن ما ازشیرین زبانیهای حضرت حافظ ندارد.
دولت: ثروت ، قدرت ، سعادت، رستگاری
خسروی: پادشاهی
معنی بیت: آیا می دانی آنچه که مایه ی سعادت ورستگاری آدمی هست چیست؟ آری هیچ چیزی مثل دیدار معشوق، رضایت خاطرعاشق را فراهم نمی سازد. دیدار رخسار محبوب، برای عاشق والاترین ثروت، لذّت وسعادت است. عاشق با اشتیاق تمام گدایی درکوی معشوق را برپادشاهی درفراق او ترجیح می دهد حاضراست باسخت ترین شرایط درحوالی معشوق نفس بکشد امّا بدون حضوردوست به بهشت نرود.
گدای کی تو ازهشت خُلدمستغنیست
اسیرعشق توازهردوعالم آزاداست
از جان طمع بریدن آسان بود ولیکن
از دوستان جانی مشکل توان بریدن
دوستان جانی: دوستانی که مثل جان عزیزند
معنی بیت: بااینکه عذاب جان کندن وترک دنیاکردن درنظرگاهِ همه دردناکترین درد است امّا برای منِ عاشق وشیفته ی دوست ورفیق، جداشدن ازدوستانِ صمیمی وهمدل، بسیار دردآورترازهردردیست. من به راحتی می توانم دو دست از دل وجان بشویم و زندگانی راترک کنم امّاهرگزنمی توانم ازرفیقان ویاران خویش جداگردم.
دریغ ودرد که تااین زمان ندانستم
که کیمیای سعادت رفیق بود ورفیق
خواهم شدن به بُستان چون غنچه با دل تنگ
وان جا به نیک نامی پیراهنی دریدن
امّاپیراهن به نیک نامی دریدن چیست؟
پیراهن به دوسبب ممکن است دریده شود یکی به بدنامی ودیگری به نیکنامی. "بدنامی" ازآنِ کسیست که درحال بدمستی وعربده کشی بوده باشد وپیرهن برتن خویش بدرد یا همانندِ زلیخا به قصد هوسرانی وکامجویی ازیوسف پاکدامن، پیراهن خویش بدرد که توانسته باشد دیگری رابدنام کند. امّا "نیکنامی" ازآنِ کسیست که ازاشتیاق وشعَف چیزی اختیارازکف می دهد وپیراهن برتن خویش می درد همانندِ غنچه که ازشنیدن بوی دوست ازصبا، از شوق پیرهن می درد ومی شکفد. حافظ دراینجا قصد ندارد که ازروی بدمستی ورندی یا به قصدهوسرانی چاک برپیرهن بزند بلکه همانگونه که خودش می فرماید می خواهد به سبک غنچه وبه هوای عطردوست پیرهن بدرد وبشکفد.
معنی بیت: دلم درفراق یارهمچون غنچه ی فروبسته، گرفته وتنگ وملول است به دشت ودَمن خواهم شتافت وبسانِ غنچه ازشوق عطر وبوی دوست چاک برپیراهن خویش خواهم زد.
دامنی گرچاک شد درعالم رندی چه باک؟
دامنی درنیکنامی نیز می باید درید
گه چون نسیم با گل رازنهفته گفتن
گه سرّ عشقبازی از بلبلان شنیدن
معنی بیت: (درادامه ی سخن که می فرماید برآن سرم که پیراهنی درگلشن بدرم وچون گل بشکفم) سپس، گاه از زبان نسیم رازپنهان دوست بشنوم وگاه ازرفتاربلبلِ عاشق، اسرارعشقبازی رابه تماشابنشینم تامگرگره ازکارفروبسته گشوده شود.
چوغنچه شکایت زکاربسته مکن
که بادصبح نسیم گره گشا دارد
بوسیدن لب یار اوّل ز دست مگذار
کآخرملول گردی ازدست ولب گزیدن
معنی بیت: اوّل کاری که درعشقبازی نبایدفراموش کنی بوسیدن لب یاراست اگرغفلت کنی وفرصت راغنیمت نشماری بدانکه خیلی زود ازاین غفلت خود ملول ودلخورخواهی شد وازپشیمانی دست ولب خویش راخواهی گَزید.
سوی من لب چه می گزی که مگوی
لب لعلی گزیده ام که مپرس
فرصت شمار صحبت کز این دوراهه منزل
چون بگذریم دیگر نتوان به هم رسیدن
دوراهه منزل: منزلی که دو راه دارد دو دَر است. ازیکی وارد(تولّد) واز یکی دیگرخارج(مرگ) می شویم.
"منزل" کنایه ازدنیاست
معنی بیت: منزلی که موقتّاً درآن اقامت داریم دوراهه ودو دَر است راهِ برگشت یاامکان توقّف دایم وجودندارد خواه ناخواه ،دیر یازود بایداین منزل راترک کنیم ازراه اوّل آمدیم وبابیستی ازراه دوّم خارج شویم واگراین اتّفاق بیافتد دیگر همدیگررانخواهیم دید تافرصت هست قدریکدیگررابدانیم ونسبت به هم محبّت کنیم.فرصت راغنیمت بشمارید که خیلی زود دیرخواهدشد.
غنیمتی شمر ای شمع وصل پروانه
که این معامله تاصبحدم نخواهد ماند
گویی برفت حافظ از یاد شاه یحیی
یارب به یادش آوردرویش پروریدن
معنی بیت: چنین که بنظرمی رسد گویی که شاه یحیی حافظ رابکلّی فراموش کرده وازیادبرده است خدایا به یادش بیاور آن روزهایی که حافظِ درویش را چگونه مورد لطف وعنایت خویش قرارمی داد ومحبّت می کرد.

توانای دانا در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۲۱ دربارهٔ حکیم نزاری » ترجیعات » شمارهٔ ۱ - گرم رو باش:

خدا رحمتش کنه
واقعا فوق العاده است!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۲۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۷:

چالش بکشیم تا انسان محقر نتواند انسانخوار گردد.خدا ما را آورده تا عالم را تسخیر کنیم و نه مردم آنرا.و گر پریزاده ایم...یعنی کبوتر با کبوتر بپرد ولی متحد.گه خدائی و گه زمینی شویم یا گه خدا و گه خود باشیم.و خدا دریای بی حد است و...نهایت از استادش یاد کرده که با او درجام جم می عشق خدا تواند نوشید.

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۱۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۷:

مولانا در اینجا به اتحاد اشاره داره و میگه غم جمعی حتی خوردن می مادی با بقیه شادی میشود و عاملی چون ابر برای نفاق نخواهد بود. و با عشق خدا و اتحاد میتوان رستم و اصل مادی را به چالش بکشیم و..حاشیه بعد

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۶:

ساعتی بما شکر میپاشید و ساعتی از شکرپاشی او مواظبت میکردیم. چون در ورود به او را یافتیم جای ورود دربان شدیم و مدتی بعد خیالش رفت و دربان ماندیم

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۶:

همه رفتند و ما تنها ماندیم چون فقط یاد خدا داشتیم و خدا در دلمان نبود .ساعتی عاشقش میشدیم وعشقمان میشد وساعتی دیگر برای وصالش تلاش میکردیم. و.. حاشیه بعد

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۳۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۵:

با عقل و دل خدائی به همه دنیا تاختیم ولی با اینکه شیر بیشه جان هستم نپنداری به شمس تبریز تاختم بلکه من پروانه شمع او یا عکسم

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۲۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹۵:

باهوشیاری وعقل خود  به جیحون تاختیم و جهان را بچالش کشیدیم وسلامت وچابک برگشتیم
با نیروی عشق خدا راهی برای رسیدن به چرخ گردون یا کل هستی و یا خدا یا نحوه چرخیدن چرخ گردون یا قوانین هستی و یا اصول پیدا کردیم

فرهنگ در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۴۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۳۸:

رشید جان
گازر به معنای رختشوی یا کسی که رخت دیگران رو
می‌شُست هست. طبیعتا کار گازر نیاز مبرمی به نور آفتاب برای خشک شدن داره . از همین رو میگه تو که تا این حد کارت نیازمند آفتاب حقیقت هست همچون گازر تا کی برای خورشید ناز میکنی!

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۳۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۹۷:

شاعر من خود را با من دیگران متفاوت میبیند و میگوید دست بر دهن من من مگذار که بت شکن است و من شاعر عرفانی و خدائی است و با صد گفته و بدون دل قابل فهم نیست

مهدی قناعت پیشه در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۲۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۹۶:

...درس چو خام است مرا بر سر تکرار روم.منظور درس وآموخته من این است که خاموش باش واز هشیاری مگو ولی این درس برای من که پخته هستم دیگر خام است و ناچار مکرر تکرار میکنم

۱
۲۹۱۱
۲۹۱۲
۲۹۱۳
۲۹۱۴
۲۹۱۵
۵۷۳۰