پارمیس حکیمی سبزواری در ۵ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۲ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۲۲ دربارهٔ حکیم سبزواری » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۲۶:
دوشینه نوشتید دوشنبه
صداقت در ۵ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۲ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۴۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۰۷:
سلام
این سروده در توصیف بزرگان عرفان و عارفان حقیقی از نظر مولوی هستند که صفاتی مشخص دارند از جمله شهدای کربلا که در زندان دنیا را شکسته و از جان و جان رهیده اند ،
در ثانی نگفته، شهیدان کربلا ، تا در مورد آنها باشد
بلکه شهیدان کربلایی ، ی در آخر نشانه صفت است ، صفت نسبی .
کربلایی مثل نیلوفری و آسمانی و زمینی و.. منسوب به نیلوفر و آسمان و زمین است نه خود آنها
اینجا هم کربلایی نسبت داده شده به دشت کربلا
موید این مطلب این است که در آخر ، از سر سلسله اولیا و عرفان حقیقی - در نظر خودش- شمس یاد می کند که اصل اصل اصل هر ضیاءو نور هدایت است
برگ بی برگی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۲۲:۴۰ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۶:
روزِ هجران و شبِ فُرقتِ یار آخر شد
زدم این فال و گذشت اختر و کار آخر شد
حافظ در این غزلِ عارفانه می فرماید او یا سالکی که طیِ طریقِ عاشقی می کند گاهی در روز بسر می بَرَد که هجران است و دوریِ از معشوق و گاه نیز در شبِ ذهن بسر می برد که فُرقت یا فراق است و بطورِ کلی در نقطه مقابلِ وصل قرار دارد، اما سرانجام این هجران و فُرقت آخر شد و اکنون در این لحظه و فارغ از زمان یا روز و شب، موعدِ وصال فرا رسیده است در مصراع دوم فال زدن یعنی با خوش بینی نَفَسِ خیر داشتن است که امروزه هم فالِ نیک زدن یا فالِ بد زدن گفته می شود اما در اینجا معنیِ طالع بینی نیز مدِ نظر می باشد، و بدونِ شک طالعِ سعد آمده که موعدِ وصال فرا رسیده است و اختر یا ستاره نحسی که هر دَم پوینده راهِ عاشقی را به جهت هایِ روز یا شب می بُرد گذشته و افول کرده است، در نتیجه کارِ معنویِ او به فرجام رسیده و آخر شد، البته که کارِ معنوی هیچگاه و حتی پس از مرگِ جسمانی به پایان نخواهد رسید و بینهایت راه است و در اینجا منظور از آخر شد این است که به سرانجامِ خوبی منتهی شد.
آن همه ناز و تَنَعُّم که خزان میفرمود
عاقبت در قدمِ بادِ بهار آخِر شد
در این بیت در مییابیم آن اختری که افول کرد همین خزان است یا خویشتنِ توهمیِ انسان که وقتی انرژیِ زندگی را میگرفت و سپسبه درد و غم تبدیل می کرد بسیار به آن کارِ خود مباهات نموده و بر زمین و زمان ناز می فروخت که اوست که چنین قدرتی را دارد، او می تواند به جوانی و یا قدرتِ بدنیِ خود بنازد و بر اطرافیانِ خود ظلم روا دارد، یا مقامی داشته باشد و حقوقِ مردم را پایمال کند و یا با بدگویی در دیگران تولیدِ درد و رنج کرده سرسبزی و شادابیِ آنان را به یغما ببرد، و یا با وعده و وعید شخصی را فریب داده و به عنوانِ شریکِ جنسی از او بهره برداری کند، انسان گمان می کند با این قبیل کارهایی که برآمده از خویشتنِ توهمیِ اوست متنعم شده و می تواند غذایِ خوبی برایِ این خودِ کاذب بدست آورده و لذتِ آن را بِبَرد.حافظ لفظِ محترمانه "می فرمود" را برایِ او بکار می برد یعنی بدگویی و لعن و نفرین فرستادن بر چنین خویشتنی که خود را رقیبِ جانِ اصلیِ انسان می داند کاری ست بیهوده و نتیجه عکس می دهد، پس سالک می تواند با نرمخویی و صبوری و کارِ مستمر بر روی خود این خویشتنِ توهمی را در کنترلِ خود درآورده و امورِ خود را به دستِ خویشِ اصلی بسپارد، که در مصراع دوم می فرماید در اینصورت عاقبت همه آن ناز و تنعمی که خزان یا خویشتنِ خزان پرستِ انسان میفرمود با طلیعه بهار و در قدمِ بادِ بهاری به باد رفته و آخر می شود.
شکرِ ایزد که به اقبالِ کُلَه گوشه گُل
نخوتِ بادِ دی و شوکتِ خار آخر شد
گُل در اینجا رمزِ انسانِ عاشقی ست که به مرتبه متعالیِ ذکر شده رسیده است و خزانش مُبَدل به بهار گردیده باشد، که در اینصورت کلاه یا تاجِ پادشاهیِ خود را بازپس میگیرد و به اقبال و میمَنَتِ فقط گوشه ای از این تاج است که تکبُرِ سردیِ بادِ زمستانی و همچنین آن شوکت و شکوهِ توهمی را که از ایجادِ درد و خار بودن برای خود و دیگران، به او دست داده بود، همگی آخر شده و به پایان رسیده است و خدا را شکر که چنین سرانجامی نتیجه آن کوشش و کارهایِ معنوی شد.
صبحِ امید که بُد معتکفِ پرده غیب
گو برون آی که کارِ شبِ تار آخر شد
انسانِ عاشق و دارایِ طلب که وضعیتِ اندوه بارِ خویشتنِ توهمی و خزان و نخوتِ خود را می بیند نه در مسجد و بوسیله ذهن، بلکه در پرده غیب امیدوارانه به اعتکاف می نشیند تا شایدِ لطفِ خداوند مشمولِ حالش شده و از این بادِ دی و شبِ ذهن خلاصی یابد و حافظ میفرماید به آن صبحِ امید بگویید با الطافِ خداوند صبحِ امیدواریِ دولتش دمیده، پس از پرده بیرون بیاید زیرا که کارِ شبِ تارِ ذهن به آخر رسیده و صبحِ امید طلوع کرده است.
آن پریشانیِ شب هایِ دراز و غمِ دل
همه در سایه گیسویِ نگار آخر شد
حاصلِ شب هایِ دور و درازِ ذهن همه تشویش و نگرانی و پریشانی ست و غمی که نتیجه این پریشانی ها می باشد بر دلِ انسان مستولی می گردد، پس حافظ میفرماید در زیرِ سایه گیسوی نگار یا عنایتِ حضرت معشوق که سراسر آرامش و امنیتِ خاطر است، همه آن پریشانی و نگرانی ها به پایان می رسد، با توجه به اینکه گیسو نمادِ کثرتِ جذابیتهایِ این جهانی نیز هست و از طرفی نگار تداعی کننده تصویر یا انعکاسِ رخسارِ حضرتِ دوست و تجلی او در جهان ماده است، پس می توان گفت که همه آن پریشانی ها در سایه گیسویِ حضرت معشوق رقم خورده بود که می توانست مأمن و محلِ آرامشِ انسان باشد اما انسان بدلیلِ نخوتِ بادِ دی و بادِ تکبری که در سر داشت، خود موجبِ پریشانی و آشفتگیِ خود را فراهم ساخته بود که سرانجام آخر شد و جایِ خود را به آرامش و امنیتِ خاطر داد.
باورم نیست ز بد عهدیِ ایام هنوز
قصه غصه که در دولتِ یار آخر شد
حافظ آن آشفتگی را که حتی زیرِ سایه گیسویِ نگار گریبانِ انسان را گرفته بود کارِ بد عهدیِ ایام یا روزگار می داند، به اینصورت که انسان از گیسو و جذابیتهایِ این جهانی طلبِ آرامش و خوشبختی می کند اما قانونِ روزگار به این منوال است که بدونِ توجه انسان به رُخسارِ حضرتش، او را در کامیابی از نعمتهایِ بیشمارِ این جهان ناکام می گذارد، یعنی امکانِ اینکه انسان زیرِ این سایه به موفقیتِ تحصیلی و شغلی، کسبِ درآمد و ثروت، پیدا کردنِ همسرِ خوب و ایدهآل، نعمتِ فرزند ، شهرت و محبوبیت، و هزاران خواسته برحقِ خود برسد وجود دارد اما اگر انسان زیرِ سایه این گیسو که تجلی و نگاری از رخسارِ حضرتِ دوست است به مُتجلی و رخسار وصل نگردد و او را در مرکزِ توجهاتِ خود قرار ندهد، پس ایام بد عهدی نموده و او را از کامیابیِ حقیقی در زیرِ سایه گیسو محروم می کند، اما با آخر شدنِ ناز و تنعمِ خزان و خویشتنِ توهمی قصه هایِ فراوانی که همه ما تجربه کرده ایم، از جوانیِ خود، زیبایی و قدرتِ خود، و از همسر و شغل و مقام گرفته تا فرزندان و باورهایِ گوناگون که قصه هایی سراسر غُصه و دردمندی بوده اند و ناکامی، همگی ناباورانه و در کمالِ حیرت به یکباره در دولتِ یار به پایان رسیده و پس از آن از هرآنچه زیرِ سایه گیسویِ آن نگار بدست می آید انسان را به دولت و سعادتمندی می رساند.
ساقیا لطف نمودی قدحت پُر مِی باد
که به تدبیرِ تو تشویشِ خُمار آخر شد
ساقی می تواند رمزِ خدا باشد و یا انسانی که به عشق زنده شده است مانندِ مولانا و حافظ ، پس حافظ به شکرانه اینکه لطفِ ساقی موجبِ آخر شدنِ خزان و خویشتنِ ذهنیِ او شده و به تدبیرِ او بوده است که تشویش و نگرانی از کمبودِ شراب به پایان رسیده است، از خدا می خواهد تا قدح و جامِ وجودِ او که بینهایت است همواره لبریز از میِ ناب باشد، تا پس از این هرگز هیچ عاشقی در این جهان دچارِ خُماری نشود.
در شمار ارچه نیاورد کسی حافظ را
شُکر کان محنتِ بی حدّ و شمار آخر شد
نسبت دادنِ غزلی به این زیبایی و عارفانه به شاهانی که خود خزان بوده و ناز و تَنَعُم به جهان می فروختند در شمار نیاوردنِ حافظ به حساب می آید، یعنی کسی به حافظ نمی بیند که به عشق و بینهایتِ خداوندی زنده شده باشد، زیرا تصورِ عامه از حافظ در آن دوران و متأسفانه امروزه نیز عشرت طلبی بوده و می باشد، اما حافظ خداوند را شکر می گوید زیرا رنج و محنت و دردهایِ بیشماری که در دورانِ خزان و شوکتِ خارِ خویشتنِ ذهنی بر او وارد شده بود، همه آن قصه هایِ غُصه به آخر رسیده و اکنون که تشویشِ خُمار آخر شده ، هرچه هست قصه شادی و شادکامی و سعادتمندیِ اوست و دلی که به عشق زنده شده است.
امیر میرزا خطر در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۵۷ دربارهٔ عطار » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۲:
یکی از زیباترین اجرا ها اثر دکلمه زنده یاد داوود رمزی در آلبوم چشمه خورشید است. این آلبوم با همکاری سهراب اندیشه بیش از سی سال پیش در آمریکا منتشر شد.
بهرام نبی پور در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۰۴ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۴۷:
در مصراعِ: منقل بگذار در شبستان
«بگذار» در این مصراع به معنای «رها کن» است. یعنی منقل را در شبستان به حال خود رها کن.
منصور قربانی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۵۸ دربارهٔ شیخ محمود شبستری » کنز الحقایق » بخش ۳۰ - در صفت حضرت مهدی:
دربیت 4 بجای یشناسی باید نشناسی باشد
صدرا فقیه در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۸:۴۵ دربارهٔ کمالالدین اسماعیل » رباعیات » شمارهٔ ۴۲۳:
به نظر میرسد «کوه» اشتباه تایپی باشد و «کو» درست تر است
Hosein در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۷:۲۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۰۰:
به نظرم مفهوم بیت چهارم این که
در دنیایی که حکومت سلیمان با آن همه شوکت و جلال ازبین رفت پس همه چیز فناپذیر است ، اگر دل بهیچ چیز نبندی و از قید دلبستگی به هر چه در جهان هست آزاد و رها باشی مثل این است که باد را مسخر و رام خودت کرده ای ک به نظرم به مفهوم توانایی درونی واقعی هست
Rezvan در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۳۲ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۱۶۵:
میشه یک نفر معنی ابیات رو دقیق بیان کند؟!
نیما داودی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۱۱ دربارهٔ شیخ محمود شبستری » گلشن راز » بخش ۹ - قاعده در شناخت عوالم پنهان و شرایط عروج بدان عوالم:
تمام حاشیه هایی که گذاشته شده نشان از ناآگاهی ار تصوف است .
در عرفان و تصوف مرد به کسی گفته میشود که انسان کامل را درک کرده و یا در مسیر رسیدن به او حرکت میکند بقیه آدمیان که هیچ درکی از عرفان ندارند چه مرد و زن (همانهایی که "اولئک کالانعام بل هم اضل " هستند ) همگی زن هستند .
سیروان در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۱۹ دربارهٔ رودکی » قصاید و قطعات » شمارهٔ ۱۰۰:
گنگ فصیح است، گوش نی و سخن یاب
لنگ رونده است، چشم نی و جهان بین
تیزی شمشیر دارد و روش مار
کالبد عاشقان و گونۂ غمگین.
به گمانم اینگونه بهتر است.
شهریار در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۴:۰۵ دربارهٔ کمالالدین اسماعیل » رباعیات » شمارهٔ ۳۷۱:
مصراع اول به این شکل درست است:«خورشید اگرچه در جهان فرد بوَد»
فرحناز یوسفی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۰۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۴:
در بخشی که جا افتاده و آقای احمدی بزرگواری کرده و ارسال کردند، در این بیت:
بدو گفت کز پیش ما دور شو
نهنگی تو بر راه شیران مرو
دربارهٔ واژهٔ نهنگ، لازم به توضیح است:
نهنگ در قدیم معنای امروزه را نداشته و معنی تمساح داشته است.
علی سوران در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۱۸ دربارهٔ شیخ بهایی » کشکول » دفتر اول - قسمت اول » بخش اول - قسمت اول:
واقعا زیباست خداوند روزیمان کند صبر اخلاص و رضا را که تشنگان را سیراب می کند و بیماران را شفا می دهد .
مهتا حسینی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۴۶ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۷:
با سلام و عرض ادب
کتابی از انتشارات شهرستان ادب چاپ شده به نام "وقتی دلی"
که ارتباطش با این شعر بس عجیب است...
حافظ در این شعر می فرماید که ایشان زمانی شخصیتی مشهور و مورد قبول و دانا بوده است
اما تمام دنگ و فنگش را فروخته تا به معشوقش برسد و اکنون جاهلی شوریده در کوی جانان است...
و کتاب وقتی دلی داستان پسری از خاندان مشهور و ثروتمند در دوران جاهلیت عرب که با ظهور پیامبر اسلام تمام شهرت و ثروت خود را رها کرده و به کوی معشوق می شتابد...
محمد هارون صادقی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۴۴ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۷۷:
دل عبث دربند تمکین خون طاقت میخورد
ایخوش آنمینا کهٔاد استقامتسنگ اوست
نخست از همه با سپاس و قدر دانی از دست اندرکاران سایت وزین گنجور که زحمت کشیدن سهیلات فراهم ساخته اند ...
لطف نموده در مورد مصرع بیت فوق نظر دیگر دوستان را داشته باشد. منظور از کهئاد چیست .. به نظرمن :
ای خوش آن مینا که استفامت سنگ اوست.... درست است... در مورد تصحیح صورت درست آن متمنی ام .. با عرض حرمت
هادی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۳۰ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:
باسلام خدمت همه عزیزان
در مورد مصرع دوم بیت اول آیا صانع به کسره ختم می شود یا به ضمه؟؟؟
در تمام مواردی که در سایت هست صانع با کسره ختم شده ولی چون کلمه صانع معنی جداگانه و پروردگار نیز مفهوم مستقل دارد. به نظر می رسد باید صانع به ضمه ختم شود.
ممنون میشم راهنمایی بفرمایید
احمد کریمی در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۲۱ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۸ - جرس کاروان:
در بیت دوم و مصراع اول آن دو کلمه جا مانده
دارم به دل هوای صحبت یاران رفته را
بهروز در ۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۱ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۸:۱۵ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۹۵:
سلام، در ویدیو مربوط به مراسم استاد فرهنگ فر، بیت یاران موافق همه از دست شدند خوانده نمیشود
امیرحسین اسماعیلی مطلق در ۵ سال و ۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۲ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۲:۵۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵: