پیش ازین زان گفته بودیم اندکی
خود چه گوییم از هزارانش یکی
خواستم گفتن در آن تحقیقها
تا کنون وا ماند از تعویقها
حملهٔ دیگر ز بسیارش قلیل
گفته آید شرح یک عضوی ز پیل
گوش کن هاروت را ماروت را
ای غلام و چاکران ما روت را
مست بودند از تماشای اله
وز عجایبهای استدراج شاه
این چنین مستیست ز استدراج حق
تا چه مستیها کند معراج حق
دانهٔ دامش چنین مستی نمود
خوان انعامش چه‌ها داند گشود
مست بودند و رهیده از کمند
های هوی عاشقانه می‌زدند
یک کمین و امتحان در راه بود
صرصرش چون کاه کُه را می‌ربود
امتحان می‌کردشان زیر و زبر
کی بود سرمست را زینها خبر
خندق و میدان بپیش او یکیست
چاه و خندق پیش او خوش مسلکیست
آن بز کوهی بر آن کوه بلند
بر دود از بهر خوردی بی‌گزند
تا علف چیند ببیند ناگهان
بازیی دیگر ز حکم آسمان
بر کُهی دیگر بر اندازد نظر
ماده بز بیند بر آن کوه دگر
چشم او تاریک گردد در زمان
بر جهد سرمست زین کُه تا بِدان
آنچنان نزدیک بنماید ورا
که دویدن گرد بالوعهٔ سرا
آن هزاران گز دو گز بنمایدش
تا ز مستی میل جستن آیدش
چونک بجهد در فتد اندر میان
در میان هر دو کوه بی امان
او ز صیادان به کُه بگریخته
خود پناهش خون او را ریخته
شسته صیادان میان آن دو کوه
انتظار این قضای با شکوه
باشد اغلب صید این بز همچنین
ورنه چالاکست و چست و خصم‌بین
رستم ارچه با سر و سبلت بود
دام پاگیرش یقین شهوت بود
همچو من از مستی شهوت ببر
مستی شهوت ببین اندر شتر
باز این مستی شهوت در جهان
پیش مستی ملک دان مستهان
مستی آن مستی این بشکند
او به شهوت التفاتی کی کند
آب شیرین تا نخوردی آب شور
خوش بود خوش چون درون دیده نور
قطره‌ای از باده‌های آسمان
بر کند جان را ز می وز ساقیان
تا چه مستیها بود املاک را
وز جلالت روحهای پاک را
که به بوی دل در آن می بسته‌اند
خم بادهٔ این جهان بشکسته‌اند
جز مگر آنها که نومیدند و دور
همچو کفاری نهفته در قبور
ناامید از هر دو عالم گشته‌اند
خارهای بی‌نهایت کشته‌اند
پس ز مستیها بگفتند ای دریغ
بر زمین باران بدادیمی چو میغ
گستریدیمی درین بی‌داد جا
عدل و انصاف و عبادات و وفا
این بگفتند و قضا می‌گفت بیست
پیش پاتان دام ناپیدا بسیست
هین مدو گستاخ در دشت بلا
هین مران کورانه اندر کربلا
که ز موی و استخوان هالکان
می‌نیابد راه، پای سالکان
جملهٔ راه استخوان و موی و پی
بس که تیغ قهر لاشی کرد شی
گفت حق که بندگان جفت عون
بر زمین آهسته می‌رانند و هون
پا برهنه چون رود در خارزار
جز به وقفه و فکرت و پرهیزگار
این قضا می‌گفت لیکن گوششان
بسته بود اندر حجاب جوششان
چشمها و گوشها را بسته‌اند
جز مر آنها را که از خود رسته‌اند
جز عنایت که گشاید چشم را
جز محبت که نشاند خشم را
جهد بی توفیق خود کس را مباد
در جهان والله اعلم بالسداد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در داستان هاروت و ماروت، این دو فرشته به امتحانی دشوار از سوی حق تعالی دچار می‌شوند و در حالتی از مستی و بی‌خبر از خطر، به عیش و نوش می‌پردازند. آنها در این امتحان به جای احتیاط، تمایلات نفسانی را دنبال میکنند و در نتیجه به دام می‌افتند. این داستان به موضوع تله‌های شهوت و آزمون الهی پرداخته و نشان میدهد که انسان‌ها باید مراقب باشند و از وسوسه‌های نفس دوری کنند. نتیجه‌گیری این داستان بر اهمیت توجه به قضا و قدرت خداوند و لزوم داشتن بینش و بصیرت در مواجهه با چالش‌هاست.
هوش مصنوعی: پیش از این درباره آن تحقیقها اندکی صحبت کردیم، حال چه نیازی است که از هزاران موضوع دیگر یکی را باز هم بیان کنیم؟
هوش مصنوعی: خواستم دربارهٔ آن تحقیقها و بررسی‌ها صحبت کنم، اما تاکنون از بیان آنها باز مانده‌ام و به تأخیر افتاده‌ام.
هوش مصنوعی: حملهٔ دیگر یعنی بار دیگر، از میان بسیار چیزها، چیز کمی گفته میشود که توضیح یکِ از اعضای بدن فیل است. به این معنا که در اینجا به جای بیان تمام جزئیات و پیچیدگی‌ها، فقط قسمت کوچکی از یک موضوع بزرگ (همانند بدن فیل) توضیح داده میشود.
هوش مصنوعی: به هاروت و ماروت، دو فرشته، توجه کن، ای غلام و خدمت‌گزاران ما.
هوش مصنوعی: هاروت و ماروت به خاطر تماشای عظمت الهی و شگفتی‌های امتحانات الهی، در حالت مستی بودند.
هوش مصنوعی: این نوع مستی ناشی از آزمون‌های الهی است که از سوی حق به انسان داده میشود و این مستیها به انسان کمک میکند تا به بالاترین مراحل روحی و معنوی برسد.
هوش مصنوعی: دانه‌ای که در دام حق بود، این مستی و حالت عاشقانه را برای او به وجود آورد. نمی‌داند که خوان انعام حق چه چیزهایی را برای او آشکار خواهد کرد و چه نعمت‌هایی به او خواهد داد.
هوش مصنوعی: هاروت و ماروت در حالتی مست از زنجیرهای هوای نفس رهایی یافته بودند و در عشق به خداوند همچون عاشقانی شجاع و دلیر به حرکت و فعالیت سرگرم بودند.
هوش مصنوعی: در مسیر آزمایش، یک کمین و امتحان وجود داشت که طوفانی چون طوفان سرد، کاه را از جا میکند.
هوش مصنوعی: خداوند آنها را تحت آزمایش قرار می‌داد تا ببینند در شرایط دشوار، چه توانایی‌هایی دارند و آیا کسی که در ابتدا سرمست و شاداب است، از این امتحانات آگاه است یا نه.
هوش مصنوعی: در نظر او، تفاوتی میان خندق و میدان نیست و هر دو برای او یکسان محسوب می‌شوند. همچنین، چاه و خندق در نظر او، نشانه‌ای از استواری و ثبات هستند.
هوش مصنوعی: بز کوهی که بر قلهٔ بلند کوه نشسته، برای تغذیه‌اش از دود و بخار سوختن (که خطرناک نیست) بهره‌مند میشود.
هوش مصنوعی: بز کوهی برای چیدن علف ناگهان به یک بازی دیگری برخورد میکند که از ارادهٔ آسمان نشأت می‌گیرد.
هوش مصنوعی: چشم او بر کوهی دیگر می‌افتد و در آنجا بز ماده‌ای را می‌بیند که بر فراز آن کوه دیگر در حال چراست.
هوش مصنوعی: چشم او (هاروت و ماروت) در آن زمان که به سختی می‌کوشد و از شدت مستی به این کوه می‌نگرد، تاریک میشود و نمیتواند حقیقت را ببیند.
هوش مصنوعی: به‌قدری نزدیک به او به‌نظر می‌رسد که مانند دویدن دور یک بلندی یا تپه است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وجود فاصله‌های بزرگ در زندگی اشاره میکند که به نظر می‌رسد کوچک و نزدیک هستند. انسان در حالت مستی و شیدایی، این فاصله‌های بزرگ را کوچک می‌بیند و تمایل به نزدیک شدن به آنها پیدا میکند.
هوش مصنوعی: وقتی که (هاروت و ماروت) فرار کنند، در میانه (کوه‌ها) گرفتار می‌شوند و در بین دو کوه بدون ملاحظه و بی‌رحم خواهند بود.
هوش مصنوعی: او از صیادان (یا شکارچیان) فرار کرده و به کوه پناه برده است و در این حال، خونش در حال ریختن است.
هوش مصنوعی: صیادان در میان دو کوه نشسته‌اند و منتظر وقوع این ماجرای بزرگ هستند.
هوش مصنوعی: اغلب شکار این بز (حریف) نیز میتواند باشد، وگرنه تو چالاک و سریع هستی و می‌توانی حضور دشمنان را شناسایی کنی.
هوش مصنوعی: هرچند رستم، قهرمان افسانه‌ای، دارای قدرت و جاذبه‌ای است، اما در نهایت، گرفتار رغبت و هوس‌ها میشود.
هوش مصنوعی: مثل من از مستی شهوت فاصله بگیر و به حالت مستی شهوت در شتر نگاه کن.
هوش مصنوعی: اینجا اشاره به این است که مستی شهوت در جهان، در مقایسه با مستی ملک (مردان بزرگ و مقام‌های معنوی) بی‌اهمیت است و نباید به آن بها داد.
هوش مصنوعی: مستی شهوت، آن مستی را می‌شکند و در این حالت، توجهی به او نمیکند.
هوش مصنوعی: آب شیرین تا زمانی که نچشیده‌ای، خوب به نظر می‌آید، اما وقتی که به آب شور (مشکلات و چالش‌ها) برخوردی، متوجه می‌شوی که چه چیزهایی ارزش واقعی دارند، مانند نور درون چشم که بعد از تجربه درک میشود.
قطره ای از شراب آسمانی جان انسان را از تمام می ها وساقی های این دنیا جدا میکند
هوش مصنوعی: به چه مقدار مستی و شادمانی، ملک‌های افلاکی و روحهای پاک را تحت تأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: در این بیت اشاره شده که کسانی که با دل و احساسات پاک خود در این دنیا زندگی میکنند (به بوی دل) به خوشی و لذت‌جویی می‌پردازند. خم بادهٔ این جهان به معنای لذت‌های دنیوی است که به دست آمدن آنها نیاز به شکستن موانع و گذر از سختی‌ها دارد.
هوش مصنوعی: فقط کسانی که ناامیدند و از خدا دور هستند، مانند انسانهای کافر در قبری ساکت و پنهان باقی می‌مانند.
هوش مصنوعی: این افراد از هر دو جهان ناامید شده‌اند و به حدی به مشکلات و سختی‌ها گرفتار شده‌اند که مانند خارهایی بی‌نهایت در زندگی‌شان کشته شده‌اند و به شدت در رنج و مصیبت قرار دارند.
هوش مصنوعی: از شدت مستی و بی‌خود شدن، گفتند افسوس که ما بر زمین باران رحمت نباریدیم، مانند ابرها.
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که در این جا (دنیا) که هیچ عدل و انصاف و عبادتی وجود ندارد و وفا هم دیده نمی‌شود، ما به فساد و بی‌عدالتی دامن زده‌ایم.
هوش مصنوعی: آنها این را گفتند و قضا (سرنوشت) می‌گفت که بیست پیش (یعنی بیست بار) قبل از این، در دام ناپیدا (شر و مکر) گرفتار هستید.
هوش مصنوعی: ای انسان، در دشت خطر (بلا) بی‌احتیاط و بی‌فکر قدم نگذار و به‌طور بی‌محابا در میدان جنگ (کربلا) نرو.
هوش مصنوعی: هزاران افرادی که به خاطر موی و استخوانشان (یعنی به خاطر ضعف و ناتوانی جسمی) هلاک شده‌اند، هیچ راهی برای سالکان (سیر و سلوک‌کنندگان) به دست نمی‌آورند و نمی‌توانند به مقصد برسند.
هوش مصنوعی: در این بیت، گفته میشود که تمام موجودات، چه از نظر جسمی (استخوان و موی و پی) و چه از نظر معنوی، تحت تأثیر قضای الهی و قهر خداوند قرار دارند و در معرض آزمایش و سختی‌ها هستند. این تیغ قهر میتواند زندگی و موجودات را به چالش بکشد.
هوش مصنوعی: خداوند می‌گوید: بندگان من به آرامی و با هم بر روی زمین حرکت میکنند و در این حرکت به یکدیگر کمک میکنند.
هوش مصنوعی: انسان باید مانند رود در خارزار، بدون کفش و با احتیاط و تفکر قدم بگذارد و از خطا دوری کند.
هوش مصنوعی: این تقدیر می‌گفت که چه باید کرد، اما آنها نمی‌شنیدند چون در پرده‌ای از احساسات و غرایز گرفتار بودند.
هوش مصنوعی: چشمها و گوشها به خاطر حجاب و دنیاپرستی بسته شده‌اند، مگر کسانی که از خودخواهی و وابستگی به دنیا آزاد شده‌اند.
هوش مصنوعی: جز لطف و محبت الهی که میتواند درک و بینش انسان را باز کند و خشم و کین را از دلش دور کند، هیچ چیز نمیتواند به او کمک کند.
هوش مصنوعی: تلاش بدون کمک الهی برای کسی میسر نیست و در این دنیا تنها خداوند است که از صحت راه‌ها و اقدامات آگاه است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.