گنجور

حاشیه‌ها

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

گر شعرها گفتند پُر، پُر بِهْ ...

اگر شاعران شعرهای فراوان و پُرمعنا گفته‌اند، چه اشکالی دارد؟ دریا هرچه از مروارید پُرتر باشد، بهتر است؛ زیرا حتی شتر نیز از شنیدن شعر و آواز به وجد می‌آید و بارهای سفر را با رغبت می‌کشد.

مصراع دوم به رسم حُدی‌خوانی اشاره دارد: ساربانان برای شترها آوازهای موزون می‌خواندند و شتر با شنیدن آن، سرحال‌تر و سریع‌تر حرکت می‌کرد و بار را آسان‌تر می‌کشید.

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۵۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

بر اَهلِ مَعنی شد سُخن، ...

از این بیت می‌توان دو معنای مکمل برداشت کرد؛ چون ساختار آینه‌ای و فشردهٔ بیت، امکان رفت‌وبرگشت میان «اجمال» و «تفصیل» را فراهم می‌کند:

برداشت نخست: اهل معنا از یک سخن کوتاه و مجمل، جزئیات و معانی فراوان درمی‌یابند؛ اما برای اهل صورت، حتی توضیحی طولانی و مفصل نیز مبهم و اجمالی باقی می‌ماند.

برداشت دوم: اهل معنا می‌توانند سخنان طولانی و تفصیلی را به‌صورت یک حقیقت کوتاه و یکپارچه دریابند و از میان جزئیات، به جوهر معنا برسند؛ اما اهل صورت از تفصیل‌ها و معانی عمیق، تنها دریافتی محدود، سطحی و اجمالی دارند.

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۲۲ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

توقیعِ شَمْس آمَد شَفَق، ...

شفق، امضای خورشید بر آسمان است و عشق تو، نشان سعادت؛ فالی که این عشق می‌زند، پیش از هر چیز مژدهٔ وصال می‌دهد.

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۱۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

آغازِ عالَمْ غُلْغُلِه، ...

با نوعی دیگر از خوانش در مصرع دوم این معنا حاصل می‌شود:

جهان با غوغا و هیاهو آغاز می‌شود و با زلزله و آشوب به پایان می‌رسد؛ اما تو حتی در برابر گله‌های ما عشق و لطفی و در میان همهٔ زلزله‌ها آرام و استواری.

امیر شریف در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۱۵ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۴۸ - قصهٔ فریاد رسیدن رسول علیه السلام کاروان عرب را کی از تشنگی و بی‌آبی در مانده بودند و دل بر مرگ نهاده شتران و خلق زبان برون انداخته:

سلام هوش مصنوعی در تفسیر معنای اشعار خیلی ضعیف و بعضا اشتباه تعریف و ترجمه می کند شاید برای کسانی که تفسیر اشاعر را نخوانده یا ندانند همین معنی هوش مصنوعی را بپذیرند و به خطا بروند فکری کنید برای این بخش .

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۱۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

فِکری بُدَه‌ است اَفعال‌ها، ...

خود معنی خیلی خوب توضیح داده شده فقط اینجا خلاصه‌ای روان‌تر را می‌گذارم:

این کردارها پیش‌تر اندیشه‌ای بوده‌اند و این مال‌ها در آغاز خاکی بیش نبوده‌اند؛ این حال‌های درونی زمانی سخن بوده‌اند و این سخن‌ها نیز زمانی حال و تجربه‌ای درونی بوده‌اند.

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۵۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

خامُش که بَس مُستَعجِلَم، ...

خاموش باش؛ بسیار شتاب دارم و به سوی پرچمِ عشق به راه افتاده‌ام. کاغذ را کنار بگذار و قلم را بشکن، زیرا ساقی از راه رسیده و همگان را به بزم فرا می‌خواند.

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱:

اِی روح‌بخشِ بی‌بَدَل، وِی ...

یا این معنی:

ای محبوبی که بی‌مانند، جان و روح می‌بخشی؛ و ای کسی که دانش و عمل تنها با تو لذت و معنا پیدا می‌کند! جز تو هرچه می‌گویند بهانه و فریب است؛ ازجمله اینکه این چیز بیماری است و آن یکی درمان.

منصور قربانی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۱۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۹۵ - بیان آنک در توبه بازست:

حضرت علی علیه السام در نهج میفرماید :لاَ شَفِیعَ أَنْجَحُ مِنَ التَّوْبَةِ  یعنی موثرترین شفاعتها توبه است 

علی میراحمدی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۲۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۴:

زمانی شاعر سخنی میگوید که نیاز به شرح و تفسیر دارد و زمانی اصلا شرح نمیخواهد 

آخر این غزل که از همان ابتدا بنا را بر ساده نگری و راحت طلبی گذاشته دیگر چه شرحی می‌طلبد؟

بهتر است بگوییم این شعر خودش شرح گریز است!

ما که قرار نیست پای هر بیت شاعر مقاله بنویسم و آن را مهندسی معکوس کنیم.

شرح این شعر این همه نیست

 

 

بزرگمهر در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۴۸ در پاسخ به رضا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۹:

در بیت ۷ شاعر از کلمه قاعده استفاده کرده و استاد در شرح چند بار کلمه قائده را به کار گرفته‌اند و این نظر AI است:

درست این کلمه قاعده با عین است، اما بصورت قائده هم مینویسند که غلط رایج است.

امیر زمانی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۲۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۳:

نکته پنهان در این غزل زیبا، پایان بندی اونه. در بیت سوم سعدی از آب حیات و سرچشمه ی جاودانی صحبت میکنه و وصال و بوسه ی معشوق رو، رسیدن به حیات ابدی میدونه. و در بیت پایانی به این اشاره میکنه که سعدی دیگه غم نیستی و ترس از مرگ نداره! چرا که عشق تو به من عمر جاودان میده. کما اینکه میبینیم امروز سعدی، به لطف همین عشق در وجود و شعرش، بعد قرن ها همچنان در ذهن و زبان ما زنده است... 

بزرگمهر در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۱:۱۵ در پاسخ به رهگذر دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۹:

شاید این عربده با باد صبا که برای بردن بو آمده از غیرت باشد؟

بزرگمهر در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۹:۲۱ در پاسخ به نیکومنش دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۶۸:

بیت ۷ را اینطور هم میشود خواند:

.....به چه حالت بکشد حافظ خسته(را)....

یعنی : مرا( حافظ خسته و نحیف را) به حالی و حالتی بیندازد؟

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۱۰ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » کیومرث » بخش ۱ - پادشاهی کیومرث سی سال بود:

سپه ساز و برکش به فرمان من بر ...

سپاه را به فرمان من بسیج کن و چنان لشکر را به حرکت درآور که از میانشان گردوخاکی عظیم برخیزد.

سید عباس جلادتی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۵۹ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۳۷ - رجوع کردن به قصهٔ پروردن حق تعالی نمرود را بی‌واسطهٔ مادر و دایه در طفلی:

کرمان در این دو بیت به معنی کرمها است و اشاره به داستان حضرت ایوب و بیماری وی دارد که ذکر شده به چنان بیماری مبتلا شده بود که کرمهایی بر اندامش نشسته بودند. 

احتمالا این دو بیت به این معنی است که خداوند چنان صبری به حضرت ایوب داده بود که کرمها را بر بدن خویش پدرانه پذیرفته بود و شکایتی نداشت

سید عباس جلادتی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۵۰ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۳۷ - رجوع کردن به قصهٔ پروردن حق تعالی نمرود را بی‌واسطهٔ مادر و دایه در طفلی:

تلویم احتمالا به معنی ملامت و گناه (آنچه مستوجب ملامت است)

بنابر این بی تلویم یعنی بی ملامت و بیگناه

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۴۹ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » کیومرث » بخش ۱ - پادشاهی کیومرث سی سال بود:

بزد چنگ وارونه دیو سیاه دوتا اندر آورد بالای شاه

دیو با حرکتی معکوس (از پایین به بالا) پنجه انداخت و قامت سیامک را خم کرد.

سید عباس جلادتی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۴۵ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۱۴۰ - مثل:

با سلام

سُلَّم به معنی نردبان است و دو بار در قرآن کریم ذکر شده است. دُرَج نیزجمع دُرج به معنی گنجینه و جعبه جواهر و نیز گویا به معنی کارهای سخت و دشوار است. 

بر این اساس، معنی مصرع اول یعنی از صبر به عنوان نردبانی برای رسیدن به مقصود یا برطرف کردن گرفتاری ها استفاده می کنم. 

محمدکاظم نجفی در ‫۱۵ روز قبل، سه‌شنبه ۲۰ مرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۴۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » کیومرث » بخش ۱ - پادشاهی کیومرث سی سال بود:

دل شاه بچّه بر آمد به جوش ...

پسر شاه از شنیدن این خبر به خشم آمد، سپاه را گرد آورد و هوشیار شد. 

ممنون از امیرحسین عزیز. گوش گشادن چیزی شبیه به چشم باز کردن است. به معنی مراقب بودن.

۱
۱۵
۱۶
۱۷
۱۸
۱۹
۵۸۱۰