ای خورده خوش و کرده فراوان فره
اکنون که رفت عمر چه گوئی که چه؟
ای بر جهنده کره، ز چنگال مرگ
شو گر به حیله جست توانی بجه
از مرگ کس نجست به بیچارگی
بیهودهای نبرد کسی ره به ده
حلقهٔ کمند گشت زه پیرهنت
چون کرد بر تو چرخ کمان را به زه
تو نرمشو چو گشت زمانه درشت
مسته برو که سود ندارد سته
بر نه به خرت بار که وقت آمده است
دل در سرای و جای سپنجی منه
خواهی که تیر دهر نیابد تو را
جوشن ز علم جوی و ز طاعت زره
بنگر چگونه بست تو را آنکه بست
اندر جهان به رشته به چندین گره
بیدار شو ز خواب کز این سخت بند
هرگز کسی نرست مگر منتبه
زاری نکرد سود کسی را که کرد
زاری و آب چشم کنارش زره
عمرت چو برف و یخ بگدازد همی
او را به هرچه کان نگدازد بده
زر است علم، عمر بدین زره بده
در گرم سیر برف به زر داده به
کار سفر بساز اگرچه تو را
همسایه هست از تو بسی سال مه
دیوی است صعب در تن تو آرزو
جویای آز و ناز و محال و فره
هرگه که پیش رویت سر برکند
چون عاقلان به چوب نمیدیش ده
همچون شکر به هدیه ز حجت کنون
بشنو ز روی حکمت بیتی دو سه
فرزند توست نفس، تو مالش دهش
بیراه را یکی بهره آرد به ره
هرگز نگشت نیک و مهذب نشد
فرزند نابکار به احسنت و زه
ناکشته تخم هرگز ناورد بر
ای در کمال فضل تو را یار نه
از مردمان به جمله جز از روی علم
مه را به مه مدار و نه که را به که



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مسأله مرگ و عبور عمر اشاره میکند و از شنونده میخواهد که به جای غفلت و بیتوجهی، به زندگی و علم اهمیت بدهد. او تأکید میکند که هیچکس از چنگال مرگ نجات پیدا نمیکند و زاری و پشیمانی در برابر آن سودی ندارد. شاعر نقش علم و دانش را بهعنوان زرهای در مقابل ناملایمات زندگی معرفی میکند و به انسان توصیه میکند که از خواب غفلت بیدار شود. در پایان، به داستان نفس و اهمیت تربیت صحیح آن اشاره میکند و میگوید که تنها از طریق علم و عمل صالح میتوان به کمال رسید.
هوش مصنوعی: ای کسی که در زندگی لذتهای زیادی بردهای و خوشیها را تجربه کردهای، حالا که عمر تو به پایان رسیده، چه چیزی برای گفتن داری؟
هوش مصنوعی: ای کسی که بر روی زمین پری، از چنگال مرگ رها شو. اگر میتوانی با ترفند و حقهای فرار کنی، این کار را انجام بده.
هوش مصنوعی: هیچکس از مرگ نجات پیدا نکرده و در این تنگنای بیچارگی، کسی راهی برای فرار پیدا نکرده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که دیوانهوار در پی عشق تو هستم، گویی که کمند و دام آویز بر گردن توست؛ چون چرخ فلک تو را همچون کمان و تیر به دام انداخته است.
هوش مصنوعی: زمانه به حالتی درشت و سخت تبدیل شده است، بنابراین تو هم مثل آن نرم و ملایم شو. باید به جلو بروی، زیرا نشستن و بیتحرکی هیچ سودی برایت ندارد.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که بر شتر خود بار نگذار، زیرا زمان آن رسیده که دل خود را در خانه و جایگاه آرامش قرار دهی و در آنجا استراحت کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی تیرهای زمانه به تو آسیب نرسانند، باید علم و طاعت را مانند زره برای خود بپوشی.
هوش مصنوعی: نگاه کن چگونه کسی (خدا) تو را در این دنیا با رشتههای مختلفی بسته است و این رشتهها را به چندین گره زده است.
هوش مصنوعی: بیدار شو از خواب نابخردی، زیرا هیچکس از این بند سختی که در آن گرفتار شده، رهایی نخواهد یافت مگر اینکه هوشیار شود.
هوش مصنوعی: کسی که برای دیگران گریه و زاری کند، در واقع سودی عایدش نمیشود، چراکه آن زاری و اشکهایش مانند زرهی دورش را میگیرد و به او نفعی نمیرساند.
هوش مصنوعی: عمر انسان مانند برف و یخ زودگذر و فناپذیر است، پس بهتر است هر چیزی را که برای او پایدار نخواهد بود، رها کند و به او دهد.
هوش مصنوعی: علم گنجی است باارزش مانند طلا، پس عمر خود را به این زره یعنی علم بده؛ در گرما و سفر، برف را که به طلا دادهاند، بیفایده میدانند.
هوش مصنوعی: اگرچه تو همسایهٔ خوبی داری و زندگیات در آرامش است، اما باید خودت را برای سفر آماده کنی، زیرا سفر کردن مهم است.
هوش مصنوعی: در وجود تو دیوی سخت وجود دارد که آرزوی چیزهایی چون آز، ناز، محال و خوشبختی را در سر میپروراند.
هوش مصنوعی: هر بار که کسی با عقل و تدبیر پیش تو میآید و با تو سخن میگوید، تو او را مانند چوب و بیارزش میانگاری و به او توجه نمیکنی.
هوش مصنوعی: همانطور که شکر هدیهای شیرین است، اکنون از روی حکمت این دو یا سه بیت را بشنو و به آن توجه کن.
هوش مصنوعی: نفس انسان همانند فرزند اوست، پس باید آن را تربیت کرد تا از مسیر نادرست خارج شود و به راه درست هدایت گردد.
هوش مصنوعی: فرزند نیک و خوب و تربیت شده هرگز از فرزند بد و نیکوکار نمیشود، حتی اگر او را با کلام و تعریف مدح کنند.
هوش مصنوعی: هرگز بذر نیکی نمیکارد، کسی که خوب تربیت نشده است، بنابراین در فضیلت و کمال تو یار و همسفر نیست.
هوش مصنوعی: از بین مردم، تنها کسانی را دوست داشته باش که به خاطر علم و دانش شان ارزشمند باشند، نه به خاطر ویژگیهای ظاهری یا نسب و نسبتشان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.