گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳

وزن:	مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۷

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از عشق و زیبایی معشوق سخن می‌گوید و تأثیر عمیق آن بر زندگی‌اش را توصیف می‌کند. او می‌گوید که خیال روی معشوق همیشه همراهش است و موی او جانش را زنده می‌کند. با وجود افرادی که عشق را منع می‌کنند، زیبایی معشوق برای او دلیلی قاطع بر عشق اوست. شاعر به زیبایی‌های چهره معشوق اشاره می‌کند و گناه ناکامی و عدم دسترسی به او را به شانس و تقدیر نسبت می‌دهد. در نهایت، حافظ از معشوق می‌خواهد که اگر روزی دربان در دل‌باز شود، به یاد او و اشتیاقش بیفتد.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# خیالِ رویِ تو در هر طریق همرهِ ماست

نسیمِ مویِ تو، پیوندِ جانِ آگهِ ماست

تصور چهره‌ی تو همیشه در کنار ماست، و نسیمی که از موی تو به ما می‌رسد مانند پیوند و چسبی است که وجود آگاه ما را یکپارچه نگه می‌دارد.

# به رَغمِ مدّعیانی که منعِ عشق کنند

جمالِ چهرهٔ تو، حجّتِ موجّهِ ماست

هوش مصنوعی: علی‌رغم کسانی که ادعا دارند عشق را منع می‌کنند، زیبایی چهرهٔ تو دلیل و نشانهٔ قوی ما برای ادامهٔ عشق است.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# ببین که سیبِ زنخدانِ تو چه می‌گوید

هزار یوسفِ مصری، فتاده در چَهِ ماست

هوش مصنوعی: زنخدان تو، مانند سیب زیبا و دلربا است که هزاران یوسف مصری (که خود جذاب و دلربا هستند) تحت تأثیر آن قرار گرفته‌اند و در چنگ ما گرفتار شده‌اند. این بیت به این معناست که زیبایی و جذابیت چهره تو چنان قوی است که همه را مجذوب می‌کند.

# اگر به زلفِ درازِ تو، دستِ ما نرسد

گناهِ بختِ پریشان و دستِ کوتهِ ماست

هوش مصنوعی: اگر نتوانیم به زلف‌های بلند تو دسترسی پیدا کنیم، این تقصیر بخت بد و کوتاهی دست ماست.

# به حاجبِ درِ خلوت‌سرایِ خاص بگو

فُلان ز گوشه‌نشینانِ خاکِ درگهِ ماست

هوش مصنوعی: به نگهبان درِ محل خاص بگو که فلانی از گوشه‌نشینان و درباریان ماست و در اینجا جایگاه مهمی دارد.

# به صورت از نظر ما اگر چه محجوب است

همیشه در نظرِ خاطرِ مرفّهِ ماست

هوش مصنوعی: اگرچه به خاطر وضع ظاهری‌اش دیده نمی‌شود، اما همیشه در ذهن و خاطرِ کسانی که در مقام و ثروت بالایی هستند، حضور دارد.

# اگر به سالی حافظ دری زَنَد، بگشای

که سال‌هاست که مشتاقِ رویِ چون مهِ ماست

هوش مصنوعی: چنانچه حافظ به ما سر بزند و بر در ما بیفتد، باید در را باز کنیم، زیرا سال‌هاست که او به دیدن چهره‌ای چون ماه ما آرزو دارد.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش عبدالحمید ضیایی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش هادی روحانی

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش مریم فقیهی کیا

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش سهراب سیفی

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش سارنگ صیرفیان

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

شرح صوتی غزل شمارهٔ ۲۳ به خوانش محمدرضا ضیاء
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش

پیشنهاد مشق شعر

عرفی شیرازی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۰

رسید مژده و قاصد مقیم خرگه ماست

که بر گزیده توفیق، جان آگه ماست

کسی که چاه ملامت به راه می کندی

به ریسمان خود اکنون فتاده در چه ماست

ز شیخ شهر شنو درس و علم ما آموز

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۶۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

فربد در ‫۱۷ سال و ۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ تیر ۱۳۸۸، ساعت ۱۸:۲۶ نوشته:

بهترین فالی که می تونست توی شب یلدا برای آدم بیاد.شک نکنید که حافظ لسان الغیبه!!!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امیر در ‫۱۶ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۱۹ فروردین ۱۳۸۹، ساعت ۱۸:۰۱ نوشته:

اگه معنی بزارید ممنونم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شادان کیوان در ‫۱۵ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ۰۲:۵۸ نوشته:

برای اطلاع جناب امیر ،مختصری میاورم.
این غزلی است عرفانی که شاعر احساسات و عواطف خود را نسبت به معشوق (خداوند) اینگونه بیان مینماید:
یاد و نام ترا همواره در دل داریم و حتی نسیمی که از لابلای گیسوی تو گذشته باشد برای پیوند دلهای ما کافی است.
با وجود ادعای کسانی که مارا از عشق تو منع میکنند، زیبایی و ملکوت چهرهُ تو بهترین دلیل ما برای ادامهُ عشق ما به توست.یعنی چون آنها زیبایی تو را ندیده اند از این دلیل موجه ما بعشق تو بیخبرند.
غده یا برامدگی کوچک زیر غبغب را سیب زنخدان و گودی کوچک گونه یا چانه را چاه زنخدان میگویند و یکی از مظاهر زیبایی بوده اند. یوسف هم که از زیبارویان افسانه ای دنیای شعر و شاعری است. در بیت سوم شاعر زیبایی معشوق را در حدی توصیف میکند که از قول سیب زنخدان یار نقل میکند که هزار یوسف را در چاه زنخدان او میبیند. یعنی زیبایی هزار یوسف مصری بپایُ زیبایی یک فقره چاه زنخدان یار نمیرسدچه برسد به تمام اندام یار.
شاعر در بیت بعد از عدم دستیابی خود به معشوق گلایه نمیکند و آنرا از بخت پریشان و دست کوتاه خود میداند. بقول سعدی دست ما کوتاه و خرما بر نخیل.
در سه بیت آخر شاعر از معشوق میخواهد که این مطالب را به دربان در خلوت سرای خاص خود بگوید: اینکه فلانی(شاعر/عاشق) از گوشه نشینان درگاه ما(معشوق) است، اگرچه بصورت ظاهر در مقابل ما در پردهُ حجب است و روی ما بر او مکشوف نیست،اما همواره ما او را در خاطر خود داریم، و بالاخره اینکه اگر سالی گاهی حاقظ (عاشق) دری زد(خواست بدیدار ما بیاید) در بروی او باز کن چرا که سالهاست مشتاق زیارت ماست.
اینها همه شوق خواجه را در وصل یار و دیدار معبود میرساند که بیقرارانه و در عالم تخیل خود اینچنین با معبودش راز و نیاز میکند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

HRezaa در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۱۱ پاسخ داده:

بسیاار عالی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۱۵ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۴ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۲۲:۰۰ نوشته:

مگر شعر به زبان دیگری بود که معنی خواسته اید؟
فارسی معنی کردن می خواهد؟
خواهش می کنم این سایت ارزشمند را این شکلی از ریخت نیاندازید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ایمان در ‫۱۵ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۱۴:۲۹ نوشته:

دوستان عزیز این یک شعر عرفانی است و معنی آن به سختی استخراج می شود شاعر به شیوایی مطلب را بیان نموده
به نظر من بهتر است از فالنامه ها برای فال و معنی استفاده کنید. ارزش این سایت در این است که این اشعار زیبا را جهت دسترسی در یکجا فراهم کرده است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جعفر سرخی در ‫۱۴ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۱، ساعت ۰۱:۲۹ نوشته:

از شرح مختصری که جناب کیوان در جواب علی نوشته است و زیبا هم نوشته است . ممنونم . فقط به دو موضوع دقت عزیزان را جلب می کنم :
1 ک حافظ عارف نبوده است بنابراین نباید او را عارف بنامیم هر چند چند تایی هم غزل عرفانی دارد . حافظ چندین بعد داشته است و از این نظر تنها شاعری است که می توان با دیوانش فال گرفت بقیه ی شاعران مانند فردوسی و سعدی و نظامی و غزالب و سنایی و ... اشعارشان یک بعدی است . مثلا سعدی فقط عشق زمینی است و مولوی فقط عشق آسمانی و سنایی فقط زهد است و ...ولی حافظ همه را دارد یعنی هم غزل عشق زمینی دارد و هم غزل زاهدانه دارد و هم غزل عارفانه دارد هم غزل رندانه دارد و هم غزل ... و این غزل حافظ کاملا غزلی است با عشق زمینی و محبت خود را به شاه شجاع می رساند و از آن جایی که ملامتیه مذهب بوده است بی پروا و بر خلاف بیت دوم که او را مدعیان منع می کنند گوش نمی دهد و حرف خود را می زند . محبوب او شاه شجاع بوده است و زمان سرایش غزل هم سال 769 یعنی یک سال قبل از تبعید به یزد بوده است که این یک سال را ( چنان که در بیت مقطع گفته است ) پنهان از زاهدان ریایی چون زین الدین کلاه به سر می برده و پنهانی برای شاه شجحاع غزل می فرستاده است .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مسکین عاشق در ‫۱۳ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۲۱ دی ۱۳۹۱، ساعت ۲۰:۳۱ نوشته:

سلام
اقای حعفر سرخی شما بر چه اساسی می گی حافظ عارف نبوده ؟
جناب ملاصدرا در کتاب اسفار حافظ رو لسان العرفا معرفی می کنه
تمامی عرفا از جمله شیخ رجبعلی خیاط و کل احمد اقای تهرانی حاج اسماعیل دولابی شیخ جعفر مجتهدی اسید علی اقای قاضی و ... همشون میگه حافظ عارف بود .
ای کاش یه زمانی یه اهل دلی یه عارفی پیدا بشه و حقیقت ملکوتی و جبروتی و عرفانی عارف بالله حضرت لسان الغیب و العرفا حافظ شیرازی رو معرفی که چهار نفر ادمی دیگه جرات نکنن به یک عارف بزرگی مثل جناب حافظ توهین کنه و ایشان را از مرتبه عارف بودن ساقط کنه.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

HRezaa در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۱۶ پاسخ داده:

حافظ ابرررر عارف، ابرررر شاعر و ابرررر سخنور تاریخ ادبیات جهان هست و بس

فقط در لفافه منظورش رو بیان کرده و همانند مولانای بزرگ بوضوح مقصودش رو بیان نکرده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

قاسم ف در ‫۱۳ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ اسفند ۱۳۹۱، ساعت ۲۱:۳۵ نوشته:

مولوی از زبان نی میگه "هر کسی ازظن خود شد یار من*از درون من نجست اسرار من"حافظ بی تردید غزلیات حافظ باوجود کمتر بودن نسبت به بسیاری ازشعرا آنقدر متنوع هستند که هرکسی ازظن خودش یار اوبشه اصلا شهرت اشعار در همه اقشار جامعه و ختی خارج ازمرزهای ایران وکشورهای فارسی زبان به همین دلیل است .پس خیلی سخت نگیبرید اگه حافظ یه جا ازشاه شجاع میگه (غزل 293) یه جا میگه خرقه جایی گرو باده ودفترجایی (غزل490)که هرکس میتونه یه جور تفسیرش کنه ویه جاهم میگه حجاب چهره ی جان می شود غبار تنم(غزل 342)که بدون تردید درباره عوالم غیر مادی وپرواز روح است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ندا در ‫۱۳ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۲، ساعت ۱۰:۰۱ نوشته:

عالی بود ... از معنی کامل دوست عزیزمون کیوان ممنونم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بیتا در ‫۱۲ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۶ اسفند ۱۳۹۲، ساعت ۲۳:۴۳ نوشته:

این غزل به هیچ عنوان مضمون عرفانی ندارد و طبق منابع معتبر مثل مقاله دکتر محمد علی اسلامی ندوشن این غزل مربوط به عشق جسمانی می شود و در مورد خدا نیست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد تقی در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۱۵ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۲۲:۴۳ نوشته:

این چه حرفیه بیتا خانم
عرفانی بودن یا نبودن مطلبی رو باید از عارف پرسید و توضیح خواست........جسمانی یعنی چی؟؟؟ روح بدون جسم معنی داره و قابل تصوره....ولی جسم بدون روح ، لاشه است و قابل بحث نیست....درسته برای جمال ظاهر هم میشه سخن ها راند اما از ساحت والای حافظ دوره
با کمال احترام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرهاد در ‫۱۲ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۷:۳۵ نوشته:

جناب شادان کیوان، تفسیر شما بسیار نامناسب مینماید و در این غزل معشوق نمیتواند خداوند باشد زیرا در بیت سوم شاعر دارد مجیز معشوق میگوید (دارد زیباییش را به خودش یادآوری میکند: ببین که چاه/سیب زنخدان تو چه میگوید ...)
همچنین در بیت چهار، دارد گناه سرنزدن به معشوق را به گردن قسمت میاندازد. بر حسب، قسمت را خداوند تعیین میکند، چه معنی میدهد کسی به خداوند بگوید اگر ما به تو نمیرسیم تقصیر خودت است؟!!! ولی وقتی حافظ به معشوقه اش میگوید "اگر در پیش تو نیستم تقصیر قسمت است، نه من" آنگاه بیت معنی پیدا میکند. همینطور بیت بعدی، خداوند خلوتسرا ندارد، و کسی به خداوند امر و نهی نمیکند که بگو!
این شعر را حافظ از این قراین برای محبوب مونثی گفته است که دیر زمانی است از او دیداری نکرده بوده. و حال که احتمال میدهد به سراغش برود دارد مغازله میکند و عذر میاورد که اگر سر نزده بودم تقصیر قسمت بوده است، اگر در زدم بگو درم را باز کنند :)

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بت پرست در ‫۱۲ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۰۷:۵۲ نوشته:

بنام آن زیبا خطاط
با سلام و عرض ادب به تمام دوستان
عزیزان و نور دیدگان
هر چه هست رخ اوست و بس
عشق زمینی و آسمانی ندارد
خوب که بنگری همه ، جمال بی بدیل اوست
و بقیه فسانه ای بیش نیست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

آمیز در ‫۱۲ سال قبل، یکشنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۱۶:۰۲ نوشته:

بیت آخر
دوستان من در نسخه ای خوندم به اینصورت بود:
"اگر به سائلی حافظ دری زند بگشای"
یعنی بجای "سالی"، "سائلی" رو اورده بود که فکر میکنم به آهنگ شعر هم بیشتر میاد، گرچه شاید دوستان عنوان کنند که در مصرع بعدی "سال هاست" رو داریم و بنابراین "سال" گزینۀ مناسبتریه
هر چی باشه میپذیریم
ممنون
^_^

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۱۸:۱۵ نوشته:

ایا از دوستان گرامی کسی می داند که پریشان و پریش با کلمهperish در انگلیسی ریشه مشترک دارند یا نه ؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر ترابی در ‫۱۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۱۸:۴۱ نوشته:

زحمت افزا میشوم( و در من این عیب قدیم است و به در می نشود...)
در باب آخرین بیت غزل تردیدی در صحت سایل نیست، تمامی غزل درخواست تفقد از معشوق است و سال هیچگونه مناسبتی با باقی غزل ندارد .
و اما در باره زمینی یا آسمانی بودن این غزل و بسیاری دیگر از غزلیات خواجه، این کمترین هنوز در نیافته است چرا شاعر از معشوق آسمانی
به زبان رمز و به گونه ای که گویا دختر همسایه است سخن می گفته است؟؟؟!
سخن از خدا ومحبوب آسمانی
در روزگار وی ممنوع یا خدای ناکرده حرام بوده است؟؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۱۹:۳۷ نوشته:

البته من ابدا نمی توانم بگویم که معشوق حافظ همه جا اسمانی یا همه جا زمینی یا در پاره ای از اشعار اسمانی و در پاره ای زمینی بوده .
ولی میتوانم با اطمینان بگویم همانگونه که عشق به دختر همسایه حسود دارد عشق به خدا هم حسودانی دارد و همانطور که اسرار عشق به دختر همسایه را نمی توان به همه کس گفت اسرار عشقبازی با خدا را هم نمیتوان به همه کس گفت .
بهر یک جرعه که ازار کسش در پی نیست
زحمتی می کشم از مردم نادان که مپرس
یا
چه جای صحبت نامحرم است مجلس انس
سر پیاله بپوشان که خرقه پوش امد
در هر دو مورد می میتواند می انگوری و می عرفان باشد . هر دو حالت معنی دار است .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

صدرا در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۳۲ نوشته:

نظرات دوستان نشان از ذوق و قریحه شخصی در برداشت مفاهیم از زبان این شعر دارد، لکن تاویل نص آزاد است و هر کس با توجه به برداشت شخصی با توجه به قراین موجود در نص می تواند نظراتی ارائه دهد و آرایی ارائه کند که لا ریب فیه و فیه وجوه و اقوال.
لکن شعر در ابتدای نگرش، دو ساحتی می نماید، هم عرفانی هم غنایی اما وجوهات و توصیفات معشوق از ساحت معشوق زمینی مبری است.
در بیت اول مصراع اول، خواجه اشاره به همراه بودن خیال معشوق در هر طریق دارد چه طرق عالی چه طرق دانی، که عین لفظ خداوند است که صحه ای است بر این کلام، و آن کلام ناظر بر این آیه که : وَهُوَ مَعَکُمْ أَیْنَ مَا کُنتُمْ و الا طبیعتا عشق مجازی برای لحظات اندکی هم شده اگر در اوج شدت هم باشد به علت مجازی بودن و نسیان ذاتی مجازیات و مادیات امکان خروج از خاطر را دارد.
در مصراع دوم از بیت دوم که جناب حافظ می فرماید جمال چهره تو حجت موجه ماست همان برهان صدیقین است که توسط بوعلی و صدرای شیرازی و علامه طباطبایی تقریر های گوناگونی بر آن شده است و نظر به آیه ی قرآنی دارد که : أَ وَ لَمْ یَکْفِ بِرَبِّکَ أَنَّهُ عَلی کُلِّ شَیْ‏ءٍ شَهِیدٌ که وجود خداوند حجت تام برای اثبات وی است و خود خداوند اثباتی است برای ذاتش.
در بیت سوم استفاده از سیب زنخدان ، به عنوان عضوی دون در سر که رئیس اعضاست (یعنی چانه در پایین ترین قسمتِ بالاترین عضو رئیسی بدن یعنی سر قرار دارد) به چاهی تشبیه شده که هزار یوسف مصری که بیان کثرت در مقام و جمال را دارد چه این که یوسف در زمان خود از نظر جمالی و جلالی در بالاترین ردیف قرار داشت در این چاه و ظلماتِ راه نیافتن به ذات هستی سرنگون شده اند و کس را به این مرتبه (شناخت ذات) راه نیست.
در بیت بعد زبانِ شعر اذعان می دارد و تایید می کند که دسترسی به زلف دراز معشوق محال است چه اینکه در بیت گذشته بر این نسق رفت و هزار یوسفِ کامل در چاه زنخدان اسیر شدند پس عجز از ادراک ذات خداوند را مدلول عدم گنجایی ظرف خود می داند و باز هم ناظر به کلام عرفاست که : العَجْزُ عَنْ دَرَکِ الإِدْرَاکِ إدْرَاکُ وَالبَحْثُ عَنْ سرِّ ذات السرِّ إشْرَاکُ ؛ پس عجز در ادراک همان نقطه ی فهم نهایی است.
اما دلیل اینکه شاعر به معشوق دست پیدا نمی کند چیست؟ این نکته در بیت بعد به ظرافت تمام ذکر شده است، بسیاری از دوستان احتمالا در فهم شخصیت حاجب درِ خلوت سرای ِ خاص دچار اشتباه شده اند، این حاجب کسی نیست جز شیطان، شیطان حاجب خلوت سرای خاص است و کسانی که از حاجب توان عبور نداشته باشند به خلوت سرای خاص بار نمی یابند و اجازه دخول ندارند، راوی خود را اسیر گناهان می داند و یارای مقابله با شیطان را در خود نمی بیند برای همین نیز به وی اجازه ورود به خلوت سرای خاص داده نمی شود، شیطان علاوه بر این در آثار عین القضاة همدانی نیز به دربان عزت خداوند تشبیه شده بود، پس حافظ از خداوند درخواست می کند که به حاجب سرای خاص خود (شیطان) متذکر شود که حافظ از بندگان ماست و باز هم ناظر به آیه :إِنَّ عِبَادِی لَیْسَ لَکَ عَلَیْهِمْ سُلْطَانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْغَاوِینَ.
در بیت بعد جناب حافظ اشاره به عدم دریافت وجه الله با ابزار حسی و جسمانی دارد که روی خداوند را با دیده ی جسم توان نظاره نیست ولیکن با دیده ی دل که «نظرِ خاطر» است توان دیدن روی محبوب میسر است.
امیدوارم اطناب این بحث خاطر عزیزان را منغص نکرده باشد، این نیز برداشت این کمترین از ابیات فوق بود.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

HRezaa در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۱:۳۴ پاسخ داده:

درود بر شما

این کمترین از ابتدای غزل برداشت عرفانی داشتم

ولی در مورد حاجب، تصورم جبرییل یا روح‌القدس بوده، که بنوعی واسط و فرشته‌ وحی هستند و حضرت حافظ درواقع درخواست نظر داشتند که از طریق فرشته وحی بر قلوب نازل میشود...

در صورتی که اطمینان دارید روی تفسیرتون، لطفا بیشر این کمترین را راهنمایی فرمایید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مجتبی خراسانی در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۲۲ نوشته:

هو
بسم الله الرحمن الرحیم
سپاس بی منتهی خداوندی را که صفات جمال و جلالش را به اقتضای حب ذاتی و استدعای اسمایی از پس تجلیات سرادقات غیبی به منصۀ ظهور آورد.
درود بی پایان بر نخستین صنع و اولین خلقش ، و بر آخرین پیامبر فرستاده اش محمد مصطفی و بر علی مرتضی خدیو کشور لاهوت و خلیفۀ مطلق اقلیم ناسوت ، و بر خاندان پاک او که از هر ناپاکی مبرا و از هر گناه و شرک منزه و دوراند .
اگر صد سال از ایشان باز گویم
همان سرگشته تر هر دم ز گویم
ز عقل و دانش هر کس فزونند
خدا داند مر ایشان را که چونند
کسی طوفان بی دینی نبیند
که اندر کشتی ایشان نشیند
سلام بر جناب صدرا !
احسنت ، دست مریزاد.
انشاء الله از فرمایشات شما بیشتر بهره مند شویم.
الاحقر مجتبی خراسانی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ترانوش در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۴:۰۹ نوشته:

ما به خلوت با تو ای آرام جان آسوده‌ایم
عمرها در پی مقصود به جان گردیدیم
دوست در خانه و ما گرد جهان گردیدیم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ترانوش در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۴:۵۷ نوشته:

می‌برزند ز مشرق شمع فلک زبانه
ای ساقی صبوحی درده می شبانه
عقلم بدزد لختی چند اختیار دانش
هوشم ببر زمانی تا کی غم زمانه
گر سنگ فتنه بارد فرق منش سپر کن
ور تیر طعنه آید جان منش نشانه
گر می به جان دهندت بستان که پیش دانا
ز آب حیات بهتر خاک شرابخانه
آن کوزه بر کفم نه کآب حیات دارد
هم طعم نار دارد هم رنگ ناردانه
صوفی چگونه گردد گرد شراب صافی
گنجشک را نگنجد عنقا در آشیانه
دیوانگان نترسند از صولت قیامت
بشکیبد اسب چوبین از سیف و تازیانه
صوفی و کنج خلوت سعدی و طرف صحرا
صاحب هنر نگیرد بر بی هنر بهانه

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ترانوش در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۵:۰۶ نوشته:

سخنی که با تو دارم به نسیم صبح گفتم
دگری نمی‌شناسم تو ببر که آشنایی
من از آن گذشتم ای یار که بشنوم نصیحت
برو ای فقیه و با ما مفروش پارسایی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ترانوش در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۵:۰۸ نوشته:

خبرت خرابتر کرد جراحت جدایی
چو خیال آب روشن که به تشنگان نمایی
سخنی که با تو دارم به نسیم صبح گفتم
دگری نمی‌شناسم تو ببر که آشنایی
من از آن گذشتم ای یار که بشنوم نصیحت
برو ای فقیه و با ما مفروش پارسایی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ترانوش در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۵:۵۴ نوشته:

گل نسبتی ندارد با روی دلفریبت
تو در میان گل‌ها چون گل میان خاری
وقتی کمند زلفت دیگر کمان ابرو
این می‌کشد به زورم وان می‌کشد به زاری
ترسم نماز صوفی با صحبت خیالت
باطل بود که صورت بر قبله می‌نگاری
عود است زیر دامن یا گل در آستینت
یا مشک در گریبان بنمای تا چه داری
هر درد را که بینی درمان و چاره‌ای هست
درمان درد حافظ با دوست سازگاری

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ترانوش در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۰۶:۰۲ نوشته:

او را نمی‌توان دید از منتهای خوبی
ما خود نمی‌نماییم از غایت حقیری
گر یار با جوانان خواهد نشست و رندان
ما نیز توبه کردیم از زاهدی و پیری
حافظ نظر بپوشان یا خرقه در میان نه
رندی روا نباشد در جامه فقیری

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

صدرا در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۹ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۷:۱۸ نوشته:

جناب مجتبی خراسانی، این برداشت بنده ره آورد تطبیق شعر خواجه ی لسان الغیب با مفاهیم قرآنی و عرفانی بود، امیدوارم دوستان نیز از منظرهای متفاوت با براهینی که به متن راه دارد نظرات خود را ارائه کنند.
علی ای حال اگر شعری هست خوشحال میشم نظری ارائه کنم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جلال در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۹ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۵۷ نوشته:

با سلام خدمت همه ی دوستان مخصوصا دوستانی که صاحب نظر هستند
از خودم کلامی نمیگم که خاطر گنجوریان مکدر شود
از مولایم علامه حسن زاده -جانم به فدایش- میگویم که حساب کار دست همه ی به اصطلاح حافظ شناسان و استادان ، بیاید….
ایشان در بیان عظمت دیوان حافظ فرمودند که :
یک دوره اسفار ملا صدرا، یک دوره اشارات ابن سینا، یک دوره از تفاسیر شریف قرآن مجید ، همه اینها را که خواندید وفهمیدید تازه دیوان حافظ را خواهید فهمید.
پس لطفا نظرات شخصی و سبک را برای تفسیر از نظر شخص خودتون نگه دارید و نگویید حافظ شناس هستید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

جلال در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۰۹:۵۰ نوشته:

سلام بر دوستان
در مورد شیطان حرف بسیار است که اگر ایشان نبودند حضرت آدم در فردوس برین می ماند
و اینکه شیطان در قرآن به چه معانی مختلفی آمده حرف بسیار است و در گنجور نمیگنجد
اگر اشتباه نکنم شیطان در قرآن به هشت معنی مختلف آمده که همه ی آنها شیطان رجیم نیست- مثلا یکی از معانی شیطان بدن انسان است که حضرت آدم بخاطر بدن و مقتضیات بدنش به آن میوه ممنوعه و به حضرت حوا نزدیک شد- فتدبر

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ایران نژاد در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۰۵ نوشته:

بر دعای خیر جناب شمس می افزایم:
پروردگارا ! مارا از خود فریبی برهان
از جمله فریفتن خود در دریافت معنای زلف و زنخدان و روی خوش و موی دلکش
گمان نمی رود مراد حافظ در این غزل و بسیاری دیگر از غزلیات ذات باری تعالی باشد
مگر که خدای یهودیان منظور نظر شاعر بوده باشد
که چهره و اندام انسانی دارد کین میورزد ، به خشم می آید و برخی را بر بعضی برتری داده است.
ور نه خرد کیهانی همان که کارمایه‌ی سازو کار
گیتی بی کرانه است زلف و لب و زنخدان و.... ندارد. شیراز روزگار خواجه شهر شراب و بیت الطف بوده و او فرزند زمان خویش.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۰۴ نوشته:

ایران نژاد گرامی
گنجور را دوست دارم چون باعث میشود نقابی که بسیاری از ما در دنیای حقیقی بر چهره داریم به کنار افکنده برای دقایقی خودمان باشیم . انسانها وقتی رودر رو با هم هستند نقاب پوشاننده تری می پوشند . وقتی در اتومبیلشان هستند کمی ان را شل می کنند و کمی جسورتر رفتار میکنند . گویی در پس ورق های اهنی ان اسباب بازی احساس امنیت می کنند .
وقتی در پشت یک وبسایت هستند بیشتر از همیشه خودشانند . خصوصا انها که نامشان ناشناس است . اینجا کمتر دلیلی برای خودفریبی یا دیگر فریبی می بینم .
خدایرا سپاس که فضایی یافته ایم تا در ان بی پروا روح خود را به تمام قد و عریان بنمایانیم تا اگر طبیبی دلسوز بیماری ای در ان یافت اگاهمان کند یا دارویی ارائه کند .
ای کاش روحمان به همان زیبایی نقابمان می بود تا انهمه انرژی صرف تعویض پیوسته نقاب ها نمی کردیم .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۳:۲۵ نوشته:

ایران نژاد گرامی
ادبیات یعنی تشبیه . استعاره و کنایه و مجاز هم جانمایه شان تشبیه است .
دلیل استفاده از واژگان رخ و زلف و می این است که مردم با این واژگان سر و کار دارند و شاعر بدین وسیله میخواهد از قوه تخیل انسانها که حقیقتا اعجاب انگیز است بهره برده دریافت قلبی خود را بیان کند وگرنه اصلا نمی توانست چیزی بگوید .
معانی هرگز اندر حرف ناید
که بحر قلزم اندر ظرف ناید
اگر دوست دارید مانای واژگان را بدانید شیخ محمود شبستری در گلشن راز رمزگشاست . زیرا این تنها پرسش شما نبوده و همواره در طول تاریخ انسان هایی بر این باور بوده اند که کسانی چون حافظ و مولانا این همه لطافت و ظرافت و هارمونی را خرج توصیف کارهای روزمره و میگساری و تجربه های جنسی خود کرده اند !!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ایران نژاد در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۱۹ نوشته:

روفیای گرامی،
حقیر هم کمی از تشبیه و استعاره و .... سر در می آورم، حرف من این است که ستایش خدا نیاز به این صنایع شعری ندارد استاد سخن فارسی در قصاید خویش جایی برای این گونه توجیهات نمی گذارد. بخوانید اگر نخوانده اید عربی و فارسی.
ثانیا در اینکه حافظ فرزند زمان خود بود%D

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ایران نژاد در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۲۷ نوشته:

در باره‌ی اینکه حافظ فرزند زمانه‌ی خود بوده است شمارا به خواندن تحقیق عالمانه زرین کوب در" از کوچه رندان" نوصیه میکنم( اگر نخوانده اید ) و شناخت خصلت های زمینی شمس، " پله پله تا ملاقات خدا"
و سرانجام از کسانی که از حاشیه قبلی من رنجیده یا به دل گرفته اند تقاضای بخشایش دارم
بایست می نوشتم در امان دار و نه برهان.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

merce در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۰:۴۸ نوشته:

ناباور گرامی
این ره که تو می روی به ترکستان است
چه نثر زیباو منطق پر قدرتی دارید . ازین جهت نوشتم راه جنابعالی به ترکستان است که از همین حالا لشگری از معتقدان و دین باوران به سوی شما حمله ور می شوند و شما شاید تنها بمانید
من نیز گاهی با نظری مخالفت کردم ولی بدانید که درین جمع حاشیه نویسان به جز جناب دکتر کیخا هیچ کدام به اشتباه خود اعتراف نکردند که معترض شدند
همه ی ما خر خود می رانیم
با درود
مرسده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

روفیا در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۱۲:۰۱ نوشته:

سلام ایران نژاد گرامی
حافظ پاسخ شما را به بهترین شکل توضیح داده است :
به هر نظر بت ما جلوه میکند لیکن
کس این کرشمه نبیند همی که من نگرم
خداوند یا حق بر همه افراد به یکسان جلوه نمیکند .
اشکالی هم ندارد .
آیا فیلم مارمولک را ندیدید ؟
پرویز پرستویی بارها این سخن نغز را در ان فیلم به زبان آورد :
به تعداد آدما راه برای رسیدن به خدا هست !
این سخن تا جایی که میدانم متعلق به ملا صدرا است .
هر چند ما انسانها همه در یک category به نام انسان قرار میگیریم و وجوه اشتراک فراوان داریم ولی تفاوتهای فردی ، فرهنگی ، تاریخی و ... هم انکار ناپذیرند .
انتقاد کردن به به کارگیری صنایع ادبی سنگین مثل این است که انتقاد کنیم که چرا مردم اروپای شرقی به اندازه یک عالم علوم فقهی از قرآن لذت نمیبرند یا چرا آن عالم به اندازه آنها از شکسپیر حظ نمی کند .
اصلا این گوناگونی از الطاف خداوند است وگرنه فرض کنید همه بسان سعدی سخن بگویند یا همه دیوان ها مثل دیوان حافظ یا همه نمایشنامه ها به سبک نمایشنامه مکبث می بودند .
چه دنیای ملال آوری میشد .
البته شما هم در نوع خود منحصر بفرد هستید و کاملا محق هشتید که نظر یگانه خود را داشته باشید ولی بی تردید دوست تر می دارید که نظرتان به حق نزدیک تر باشد .
دوست گرامی اگر میخواهید حق را بی پرده و عریان ببینید پوسته سخن را باز کرده مغز ان را بیابید .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ایران نژاد در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۰۸ نوشته:

سلام روفیا بانو
من نیز همواره درون را جسته ام و هال را و با شما هم عقیده ام ، همانطور که برای رسیدن به حق (خدا) یا هرچه بنامیم راه های بسیار موجوداست به تعداد آدمیان نیز خدا وجود دارد.
دید موسا یک شبانی را به راه............

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرید در ‫۱۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۵ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۰۷:۵۲ نوشته:

خیال روی تو در هر طریق همره ماست
نسیم موی تو پیوند جان آگه ماست
به رغم مدعیانی که منع عشق کنند
جمال چهره تو حجت موجه ماست
ببین که سیب زنخدان تو چه می‌گوید
هزار یوسف مصری فتاده در چه ماست
اگر به زلف دراز تو دست ما نرسد
گناه بخت پریشان و دست کوته ماست
به حاجب در خلوت سرای خاص بگو
فلان ز گوشه نشینان خاک درگه ماست
به صورت از نظر ما اگر چه محجوب است
همیشه در نظر خاطر مرفه ماست
اگر به سالی حافظ دری زند بگشای
که سال‌هاست که مشتاق روی چون مه ماست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کسرا در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۰۹ نوشته:

اگر به زلف دراز تو دست ما نرسد
گناه بخت پریشان و دست کوته ماست...
همین 1 بیت از این شعر برای پرواز روح من از شوق زیاد کافی بود... عجب بالا و پایینی داره این بیت زیبا... مرسی حافظ

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میر ذبیح الله تاتار در ‫۱۰ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۲۶ نوشته:

سلام
گویا این غزل جامع الکمالات حضرت حافظ ، در زمان حکومت شاه شجاع سروده شده است شاه شجاه همیش بابرادرانش در نزاع و نبرد بوده حافظ نمیتوانسته است که درمجالس عیش وعشرت شاه اشتراک کند ودیر وقت از ملاقات ومصاحبت او فاصله دورمی ماند ،این غزل را به منزله پیام سروده است.
به رغم مدعیانی که منع عشق کنند
جمال چهره تو حجت موجه ماست
ازبیت دوم چنین برمی آید گویا سرکردگان مذهبی وصاحبان شریعت دسته از آشنایان حافظ ، حافظ را ازمجالست ومعاشرت و همدمی باشاه شجاع باز میداشت وشاه را یک شخص عیاش وبی تقوای خطاب میکرد.
در بیت سوم حافظ به شاه می گوید همان طور که یوسف را برادرانش در چاه افتاد این برادران مدعی جاه و سلطنت تو هم به دست تو گرفتار خواهد شد.
ببین که سیب زنخدان تو چه می‌گوید
هزار یوسف مصری فتاده در چه ماست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

وحید معینی جزنی در ‫۹ سال و ۵ ماه قبل، چهارشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۱۹:۵۵ نوشته:

امکان نداره غزلی از حافظ رو ببینید که فاقد نافذترین، والاترین، نغزترین، پرمعناترین و منحصربفردترین ترکیبات اضافی و وصفی نباشه.
خصوصاَ ترکیب اضافی (پیوند جان) و ترکیب وصفی (جان آگه) در مصرع دوم از بیت اول این غزل که میفرماید: نسیم موی تو پیوند جان آگه ماست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرخ مردان در ‫۹ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۲۵ نوشته:

@بیتا
درست گفتید خانم.ابن غزل بوضوح زمینی و در وصف حالات دوری از یک زیبارو هست. چیزی آسمونی توش دیده نمیشه!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فرخ مردان در ‫۹ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۳۵ نوشته:

@روفیا
ظاهرا ریشه Perish از لاتین perere به معنی
go through(destruction) هست.
اگر به ریشه لغات انگلیسی علاقه دارید به سایت زیر مراجعه کنید که به تجربه شخصی بسیار جامع است:
پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی در ‫۹ سال قبل، جمعه ۲۸ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۴۶ نوشته:

سلام. این شعر عرفانی برای خدا سروده نشده سرکار خانم شادی کیوان... شما نمی خواهد اطلاعات عمیق حافظ شناسی تان را این جا هم نشان بدهید. همان شبکه ی دو خوب است بروید آن جا بهتر به شما گوش می دهند. مرسی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مزدک در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۸ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۶:۰۹ نوشته:

پریشان و perish جز همانندی گویشی٬ هیچ پیوند واژه‌شناسیک (اتیمولوژیک) و چمیک ( از لحاظ معنی) باهم ندارند. پیشوند «پر/پرا/پیرا» در بسیاری از واژه های پارسی نشانگر همان round انگلیسی یا um آلمانی بوده و دوری از مرکز و گرداگرد بودن را میرساند. مانند پرهیختن/پرهیز ( دوری از چیزی) پراکندن ٬ پرهون ( دایره) ٬ پرگار ٬ پریشان٬ پرتافتن/پرتاب ...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سرباز عشق در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۹ نوشته:

سلام دیدگاه خودم رو درباره تفسیرها با چکامه ای از مولانا بیان میکنم جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه. چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Elen در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۰۳:۱۵ نوشته:

من از دوستانی که وقت میگذارند و توضیح میدهند بینهایت سپاسگزارم.
هموطن عزیزی که نوشته اید فارسی توضیح نمیخواهد. شاید برای شما نخواهد اما ما خارج از ایران هستیم. گنجور تنها سایت معتبر است و مشکل ما خیلی وقتها با همین توضیحات حل میشود. سپاس فروان از کسانی که این سایت را تشکیل داده اند و اداره میکنند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

فریدون در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۴۷ نوشته:

سلام
لازم میدانم که بگویم ، من پیرو دین یارسان یا اهل حق هستم، آیینی قدیمی با فلسفه ایی ناشناخته !
در نوشته ها و متون این دین ، که بر پایه ی فلسفه دونادون ( واژه یی کوردی بسیار قدیم ) بنا شده است ، مطالب بسیار زیبا و نابی در مورد حافظ وجود دارد. حافظ را همان فرشته وحی به پیامبران معرفی می نماید. که جبرییل نام دارد. یعنی او تجلی جبرییل در کالبد بشری است. جالبتر آنکه ، شخصی بنام نوروز که صاحب دیوانی است و دویست سال پیش در منطقه دالاهو کرماشان میزیسته است ، خویش را تجلی از حافظ معرفی میکند و مردم یارسان علاوه بر گرفتن تفعل با دیوان حافظ ، با دیوان نوروز هم تفعل میگیرند. نوروز به مکتب نرفته است اما دیوان یا دفتر منتسب به او یکی از شاهکارهای ادبی و فلسفی دنیاست ، اما ادیبان از آن بی خبرند. بر اساس مقایسه ی حقیقت این دو دیوان ( حافظ و نوروز ) ، در این غزل : منظور از حاجب درگه !!!! شیطان است . چون باید از او بگذری تا به وصال حق برسی.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهدی سام در ‫۸ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۸ نوشته:

سلام. به نظر من حافظ با همین یک بیتش به اینهمه بحث و جدل خاتمه میده:
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه
چو ندیدند حقیقت ره افسانه زدند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیاوش در ‫۷ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۶ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۱۹ نوشته:

جناب شادان کیوان
بنده از شما، ذیل این شعر، و قبلا درباره چند شعر دیگر، نظراتی دیده‌ام که به آنها انتقاد دارم.
آنچه حضرتعالی در توضیح اشعار و ابیات حافظ مرقوم می‌فرمایید مبتنی بر نوعی تفسیر و استنباط است که عده‌ای به آن باور دارند –ولی این نگاه و خوانش از حافظ لزوما مورد تصدیق جمیع حافظ‌شناسان و همینطور علاقه‌مندانی چون بنده نیست-. اینکه شما حافظ را شخصیتی الهی و عرفانی می‌دانید و یک گفتمان مقدس و الهی را در پس اشعار او مفروض می‌دانید حاصل از خوانش و برداشت شماست که لزوما صادق نیست.
مثلا شما مقصود حافظ را از لفظ «معشوق»، خداوند باری تعالی می‌گیرید. این نتیجه‌گیری از متن صریح این بیت دست نمی‌دهد. و ترجمه و معنایی که شما می‌دهید ناظر بر درک و دریافت کلی جنابعالی از حافظ و شعر اوست.
به نظر بنده حرفه‌ای‌تر این است که در معنی کردن ابیات آنچه صراحتا از نوشته بر می‌آید را منتقل کنیم و تحلیل و خوانش‌هایمان را -که کمی شخصی‌تر و ناقطعی‌تر است - به عنوان معنی اشعار در نظر نگیریم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۱۹ نوشته:

خیال روی تو در هر طریق همره ماست نسیم موی تو پیوند جان آگه ماست در هر حال و هر راهی صورت تو در پیش رویم هست( تو در عمق جان و سر وجودم پیوند خورده ای)نسیم مویت پیوستگی جان است (پس از آگاهی از حضورت) بیت2: روی زیبایت دلیل روشنی است( دنیای حقیقت استدلال های مادی را نیاز ندارد حضور و مشاهده کافی است) برای آنان که از عشق باز می دارند.(واج آرایی ج در حجت موجه) بیت 3:چاله چانه ات چنان گرفتار عشق می کند و از نهایت زیبایی بانگ بر میدارد که صد یوسف زیبا هم در این چاه افتاده اند. بیت4:زیبایی تو همیشگی و پابرجاست و عدم دریافت حضور از ناتوانی و سرنوشت آشفته ماست. بیت5و6و7:به پیام رسان مخصوص شاه بگو که من ملازم خاک درگاهش هستم.( برای رفع سرنوشت آشفته و جلب نظر چنین ابراز می کند و این واقعیت و فلسفه دعا برای جلب نظر و حضور یار هست) همچنین بگو در خاطر کاملا آسوده ما همیشه حضور دارد ( چون او مشتاق و ملازم خاک درگاه است- مراقبه دائمی-) همچنین بگو اگر حافظ پس از سالها شوق،یکبار اجازه حضور خواست، بر او در بگشای.
دکتر مهدی صحافیان آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

اینستاگرام:drsahafian

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر محمدداودی در ‫۷ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۱۰ مهر ۱۳۹۸، ساعت ۱۱:۳۲ نوشته:

بادرود
دوست عزیزی نوشته اند دیدگاه خودم را درباره تعبیرهاباچکامه ای ازمولانابیان میکنم جنگ هفتادودوملت همه.......الی اخر. این شعرهمه میدانندازخودحافظ است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۶ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۹ دی ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۱۸ نوشته:

پیوند به وبگاه بیرونی

خیال روی تودرهرطریق همره ماست

نسیم ِموی توپیوندِجان ِآگهِ ماست

این غزل باهنرنمایی حضرت حافظ طوری سروده شده که هرکس به قدر فهم ودرک خویش توانسته باشد ازفیوضات معناهای سطحی تا عارفانه بهره مندگردد. به بیانی دیگر هرکسی می تواند این غزل را به صمیمی ترین دوست خویش(خدا یاهرکسی که هست) هدیه کند. سخن گرچه پیرامون ارادت خالصانه وابرازعلاقه ووفاداری به دوست هست اما تکانشهایی که درمخاطبین خودایجادمی کند بسیار باارزش،بیدارکننده والهام بخش هستند. مهمترین تکانش وچالشی که مخاطب درهمین ابتدای غزل دریافت می کند این است که آیامن نیز دوستی اینچنین ارزشمند که حضرت حافظ درحال گفتگوبااوست دارم؟ راستی دوست واقعی من کیست؟ کدام یک ازدوستان من چنین جایگاه رفیع ووالایی دارند؟.

زمانی که حافظ کسی رابه دوستی می پذیرد رفاقت ودوستی رابه تمامیت انجام می دهد بادوست عشقبازی می کند وبهترین هارابرای اوآرزو می کند. اوخودراغلام وخدمتگزاری صدیق درنظرمی گیرد که برای خدمت کردن به دوست کاملاً مشتاق وآماده هست اما این اشتیاق ازروی تنهایی وبدبختی وپناه بردن به یکی دیگرنیست منفی نیست کاملاً مثبت است این علاقمندی ازروی آگاهی وعشق وارادت هست. اعتمادکامل به دوست هست. بی اعتمادی درمیان مردم عادی نه ازروی آگاهی بلکه ازخودخواهی وخودشیفتگی نشأت می گیرد ونسبت به اطرافیان خود مظنون می گردد بطوری که دیگران رامانند گرگهایی کمین کرده می بیند! اما دراعتمادهایی اینچنینی که حافظ نسبت به دوستان صمیمی خویش نشان می دهد درست نقطه مقابل این قضیه هست، کاملاً ازروی آگاهی واشتیاق وبرخاسته ازمرام ومعرفت حافظانه می باشد.

باتوجّه به عبارات لطیف وعاشقانه ای که دراین غزل زیباوجود داردبنظرمیرسدکه مخاطب سخن کسی جز شاه شجاعِ زیباروی وخوش قدوقامت نیست،کسی که باجذابیّت ها وجمال دلربای خویش دل ازحافظِ عاشق پیشه ربوده واغلب غزلیّات عاشقانه ی او رابه خوداختصاص داده است. 🌷چنین می نماید که این غزل نیز همانند اغلب غزلهای عاشقانه درزمانی سروده شده که حافظ درحال گذراندن کیفر تبعید دریزد بسرمی برده است....

اما چراتبعید؟
برای آنکه حافظ مدام برطبل جشن وعیش وعشرت می زد، درحالی که جامعه ی مذهب زده، می خواست مردم عبوس واخم آلود باشند گریه وزاری درچنین جامعه ای ارزش والا داشت و خنده وجشن وسرور قابل قبول نبود وگناهی بزرگ شمرده می شد....

خیال: تصویر، اندیشه وگمان
طریق:راه،مسیر،روش، رسم، مسلک ومذهب
🔹️"نسیم موی معشوق" کنایه ازتکانه ها ولرزه هاییست که جادو وجاذبه ی گیسوی یار برجان عاشق فرودمی آورد واورا بیقرارتر و شیداترمی سازد. ضمن آنکه درنظرگاهِ حافظِ عاشق پیشه، این لرزش وبیقراری سبب تزلزل وفروریختگی نیست بلکه عاملی برای اتصّال و استحکام بنای عشق وهمبستگی میان عاشق و معشوق است.

پیوند: ⛓️اتصال، همبستگی وپیوستگی

جانِ آگه: جان آگاه،جانی که به مددچراغ عشق به روشنایی وبیداری رسیده است

✍️معنی بیت: درهرراه وروش ودرهر شرایط زمانی ومکانی که بوده باشیم تصویرزیبای رخسارتو همراه ماودر برابر چشمان ماست. جاذبه وجادوی گیسوان تو همچون نسیم زندگانی به دل بیدار و جان آگاه ماپیوندخورده واین همبستگی بی وقفه ،مداوم وپیوسته🔗 است.

مدامم مست می داردنسیم جعدگیسویت
خرابم می کندهردم فریب چشم جادویت

🌿━━━━━━🌿

به رغم مدّعیانی که مَنع ِعشق کنند

جمالِ چهره ی تو حجّت موجّهِ ماست

به رغم ِ :برخلافِ
مدّعیان"دراینجا همان متشرّعین متعصّب آن روزگاران هستند که مرتکب، ریا وربا ومال وقف خوری می گردند لیکن عشق رابشدّت نفی کرده و عشقبازی راگناهی بزرگ وناشایست می شمردند!
جمال: نیکورخسار، حُسن، صورت، خوشگلی
حجّت: دلیل،سند ومدرک
موجّه: پذیرفتنی وبا اعتبار

✍️معنی بیت:
برخلاف نظر وخواسته ی آنهاکه عشق رانفی کرده وما را از عشقبازی منع می کنند‌(ماعشق راسرلوحه ی امورات خویش قرارداده وهمچنان بدون توجّه به میل واراده ی آنهابر سر پیمان خویش هستیم.مابراساس سرشت اصلی خویش زندگی می کنیم واجازه نمی دهیم دیگران به ما امر ونهی کنند)زیبایی رخسار وجاذبه ی جمال تو، بُرهانی روشن وبااعتبار برای عشقبازی ماست زیبایی ِصورت تو، درست بودن شیدایی وشیفتگی مارابه روشنی اثبات می کند.

جهانیان همه گرمنع من کنندازعشق
من آن کنم که خداوندگار می فرماید

🌺━━━━━━🌺

ببین که سیب زنخدان تو چه می‌گوید؟

هزار یوسف مصری فتاده درچَه ماست

سیب زنخدان: چانه وفرورفتگی زیرچانه را گویند. چانه به سیب و فرورفتگی زیر چانه به چاه تشبیه شده است.

✍️معنی بیت: خطاب به معشوق می فرماید:(ملامت ما عاشقان رامکن که چرااینگونه دلباخته ی توهستیم) به سیب زنخدان خود بنگر وببین که چه می گوید؟ به زبانحال می‌گوید: هزاران یوسف مصری که خود دارای زیبایی صورت وجمال هستنددر چاه ما گرفتارشده اند!

کُشته ی چاه زنخدان تواَم کزهرطرف

صدهزارش گردن اندرزیرطوق غبغب است

🌿━━━━━━🌿

اگر به زلف دراز تو دست ما نرسد

گناه بخت پریشان ودست کوته ماست

یکی دیگرازدلایلی که حدس وگمان ِ شاه شجاع مخاطب غرل بودن رابه یقین نزدیکتر می سازد همین بیت وبیت مطلع غزل است که گیسوان مخاطب اشاره شده است. گویند شاه شجاع زلف بلند وآراسته ودلکشی داشته وحافظ دربیشتر غزلیاتی که ازوی نامبرده به جاذبه وجادوی گیسوی اونیز اشاره کرده است."
<گیسو ی بلند> درادبیات فارسی ازطرف اغلب شاعران بکارگرفته شده وبه تنهایی نمی تواند معرفی کننده ی مخاطب شعر بوده باشد البته که اینها گمانه زنی هست وهیچکس به درستی نمی داند که آیامخاطب غزلهای عاشقانه ی حافظ، 👑شاه شجاع، خانم ملک خاتون، یا چه کسی هست، شاید شاعر عمداً مخاطب این نوع غزلهارانامشخص کرده تا برای همگان قابل استفاده باشد.

"دسترسی به زلف یار "استعاره ازرسیدن به وصال است"زلف" قسمتی از موی سر از دو طرف بر چهره ریخته می‌شود.

"طـرّه" موی جلوی سر ، و "گیسو" به موی پشت سر گفته می‌شود ، اما هر یک از این اسمها گاه به جای هم به کار برده می‌شوند و گاه هر کدام از آنها به معنی تمام موی سرنیز بکارگرفته می‌شوند.

"زلف" با آنکه "حجاب" وپوشاننده ی رخسارمعشوق هست وسیله‌ی اتّصال عاشق به معشوق نیزهست. "زلف" نماد "کثرت وپریشانی"و"سیاه" نماد کفراست.
گفتم که بوی زلفت گمراه عالمم کرد
گفتا اگربدانی هم اوت رهبرآید.

✍️معنی بیت: ای محبوب وای معشوق من، چنانچه می بینی دست من به گیسوان بلند تو نمی رسد (ومن ازوصال تو محروم هستم)بی شک تقصیر از جانب ِ بختِ شوریده و بی سرومامان ِ من و دستان کوتاه من است(ازجانب توهیچ کم لطفی صورت نگرفته ونمی گیردهرچه هست ازکوتاهی دستان وبدیِ اقبال ماست.)

هرچه هست ازقامت ناسازوبی اندام ماست
ورنه تشریف توبربالای کس کوتاه نیست

🌿━━━━🌿

به حاجب ِ در خلوت‌سرای خاص بگو

فلان زگوشه‌نشینان خاکِ درگهِ ماست

حاجب: بازدارنده، دربان وپرده دار
خلوت سرا: اندرونی، حریم خصوصی وخلوتگاه

✍️معنی بیت: ای محبوب، مرابه نگاهبان و پرده‌دار خلوتگاه مخصوص خویش معرفی کن وبگو که فلانی(حافظ) از مخلصان و ارادتمندان ما وگوشه نشین خاک درگاه ماست(با اوبدرفتاری نکنید)

دو بیت پایانی درادامه ی مصرع دوم این بیت، از زبان معشوق بیان شده است. به بیانی دیگر حافظ از معشوق می‌خواهد که این‌ مطالب را به حاجب خویش بگوید:

🌿━━━━━━━━━━🌿

بصورت ازنظرمااگرچه محجوب است

همیشه در نظر خاطر مرفّه ماست

معنی بیت: (ای حبیب به حاجب بگو:) حافظ اگرچه به ظاهر غایب است ودرنزدماحضورنداردلیکن اوهمیشه درخاطرآسوده ی ماجای ویژه ای دارد. (حافظ دراینجا رندانه سخن می گوید وبارندی خودرا درخاطرمرفّه معشوق جای داده واورادربرابر عملِ انجام گرفته قرارمی دهد! آن نوع رندی که تنهادر انحصارمطلق حافظ بوده وکمترشاعری ازعهده ی انجام آن به این شیوه برآمده است.)
می کندحافظ دعایی بشنوآمینی بگو
روزیِ مابادلعل شکّرافشان شما

🌿━━━━🌿

اگر به سالی حافظ دری زند بگشای

که سالهاست مشتاق روی چون مهِ ماست

اگربه سالی: اگربعدازسالها، هرموقعی
معنی بیت: درادامه ی سخن (حافظ بازرندانه ازمعشوق می خواهدبه حاجب بگوید:)

چنانچه هرموقعی حافظ بعداز سالها به درگاه مامراجعه ودق الباب کرد در بگشای که او سالیان سال است که عاشق وشیدای رخسارهمچون ماه ماست!
به جان مشتاق روی توست حافظ
تورا درحال مشتاقان نظرباد

🙏🌹

🌿━━━━━━━━━━🌿

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دختر خاکی در ‫۶ سال و ۴ ماه قبل، چهارشنبه ۴ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۹:۱۶ نوشته:

سلام با عرض خستہ نباشید خدمت ھمہ شما
در بیت سوم مصراع دوم اشارہ کردہ بہ جریان یوسف پیامبر و ان جریان را با
جریان سیب زنخدان باھم آوردہ شاید یک نمونہ تشبیہ بکار بردہ و اینگونہ خواستہ این دو موضوع را بہ ھم ربط دھد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

قلندر در ‫۵ سال و ۷ ماه قبل، چهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۵۷ نوشته:

با درود و مهر...
گفتند تفاووت کدام است بین حکما و علما
گفت....
پند حکیم محض صواب است و عین خیر
فرخنده آن کسی که به سمع رضا شنید...
همچنین در جایی دیگر چنین فرمایش داد که...
حافظ گرت ز پند حکیمان ملالت است
کوته کنیم قصه که عمرت دراز باد...
اما، علما گرچه به ظاهر نیک، لیک به درون روی و ریایی گریبانشان گرفته چون ایثار که بویی از خودپسندی درون دارد ...
ملالت علما هم ز علم بی عمل است
به چشم عقل در این رهگذار پرآشوب...
و اما....عارف رها شده از خویش است و فنا شده در خلق و این برایش جز حق نیست گویی با عقل محاسبه نشاید و با عشق به حد کافی شناخت میسر نشد....
طره شاهد دنیی همه بند است و فریب
عارفان بر سر این رشته نجویند نزاع...
باسپاس از راهیان راه حق.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۰، ساعت ۲۳:۳۲ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

گرشا در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۲۲:۴۷ نوشته:

یکی از خوبی‌های غزل‌های ناب جناب حافظ این است که نقش قالب را ایفا می‌کند و مخاطب است که می‌تواند درون مایه آن را تعیین کند بزرگوارانی که مشتاقند این غزل را عارفانه بدانند نظرشان محترم است و دوستانی همچون بنده که دوست دارند این غزل را از نوع عشق زمینی بدانند هم نظر شایسته احترام خود را دارند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بهزاد رستمی در ‫۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۵۷ پاسخ داده:

خیلی ممنون

من خودم اینطوری توصیف میکنم، میگم غزلیات حافظ مثل آب میمونه، هر کسی که غزل رو میخونه و وارد ذهنش میشه شکل ذهنه همون فرد رو پیدا می‌کنه.

البته یادم نیست این تعبیر برای خودم هست یا از جایی خوندم و الان فکر می‌کنم مال خودمه.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا تبار در ‫۳ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۰۷:۴۹ نوشته:

معنی ابیات

۱- خیال چهره زیبای تو( خداوند) همه جا با ماست/ هیچ وقت از ما جدا نیست،

نسیم بوی خوشی که از زلف تو( کنایه از تجلی صفات الهی) به نشام می رسد، جان بیدار و آگاه ما را مدد میدهد/ از نسیم جان بخش تو حیات تازه ای می گیرد.

۲- برخلاف مدعیانی( یاوه گویان/ کسانی که طعم محبت را نچشیده اند و از روی نادانی منع عشق می کنند) که ما را از عشق ورزیدن باز میدارند،

- رخسار زیبای تو دلیل پسندیده و نیکویی برای عاشق شدن ماست/ جمال تو آنچنان زیباست که نمی توان آنرا دید و عاشق نشد.

۳- حافظ از قول چاه زنخدان( چاله چانه)/ کنایه از جمال الهی) معشوق می گوید: آنچنان زیبایم که

- هزار یوسف مصری گرفتار جمال ما است،

۴- اگر دست گا به زلف تو( کنایه از مضهر حسن و جمال خداوند) نمی رسد( از وصال تو محروم هستیم)

- گناه از اقبال بد و و آشفته ماست و دست ما کوتاه است( وگرنه گیسوی تو دراز و در دسترس است)

۵- به دربان( پرده دار) خلوت سرای خاص بگو:،

- که حافظ را از درگاهت نرانند زیرا فلانی( حافظ) از مقیمان و گوشه نشینان درگاه ما است.

۶- اگر چه به ظاهر از نظر ما غایب است( و به دیدار ما نمی آید،

- ولی پیوسته یاد و خاطرش در دل آسوده ما جای دارد.

۷- اگر حافظ در طول سال ، یکبار در این خانه را بزند، درب را بروی او باز کنید،

- زیرا او سالهاست که مشتاق دیدار چهره همچون ماه ما است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد مهدی سهیلی در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۳۳ نوشته:

چه زیباست این ابیات برای آقا و مولا حضرت صاحب الزمان

و چه زیبا کربلایی محمد حسین پویانفر برخی از این ابیات را در وصف ایشان به صورت استودیویی ضبط کرده اند و بی نظیر و آرامش بخش شده است...

پیشنهاد میکنم گوش دهید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهدی :): در ‫۳ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۴۰ نوشته:

سلام علیکم

لطفاً کسانی که این غزل رو یک عشق زمینی می دانند به سوال بنده پاسخ بدهند :

در بیت ۴ :

(اگر به زلف دراز تو دست ما نرسد

گناه بخت پریشان و دست کوته ماست)

دارد در مورده یک معشوق زمینی صحبت می کند که همه دنبال این بوده اند که دستشان به زلف فلان دختر برسد ؟؟؟!

(ضمیر جمع دارد .)

به نظر بنده چنین چیزی برای یک معشوق زمینی درست نیست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

س عبداللهی در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۳ تیر ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۳۳ نوشته:

بسم الله الرحمن الرحیم

به دو کلمه حجت و یوسف توجه کنید

نام یکی از امامان محمد بود اما برای آن که دشمنان جای او را شناسایی نکنند یارانش به اشاره به او "حجت " می گفتند

حالا که صاحب شعر حافظ را شناختید به دو کلمه "یوسف " و "چاه" توجه کنید

به قول آیت الله ناصری "به *جان* امام زمان قسم "

گویند رمز عشق مگویید و میشنوید

مشکل حکایتیست که تقریر می کنند

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

همیرضا در ‫۳ سال قبل، پنجشنبه ۲۰ مهر ۱۴۰۲، ساعت ۱۳:۳۲ نوشته:

آقای رضا ضیاء در کانال تلگرامی خود در مورد این غزل نوشته‌اند:

در مقاله‌ای در کتاب «پیش ادیب عشق» (ارج‌نامهٔ دکتر سعید حمیدیان نشر قطره) کوشیده‌ام نشان دهم این غزل از حافظ نیست و از شاعری به نام «کمال کاشانی» از معاصران حافظ است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

احمد اسدی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، چهارشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۵۳ نوشته:

سلام دوستان

من هم با نظر تعدادی از دوستان هم عقیده هستم که در بیت آخر " اگر به سائلی حافظ دری زند بگشای" با وزن و همچنین بقیه مضامین غزل هم راستاتر می نماید.

از حیث وزن که افزودن یک هجا به واژه "سالی" و خوانش "سائلی" کاملا با وزن شعر سازگار است. از منظر مفهوم بیت هم به نظر می‌رسد که حافظ - که خیال روی معشوق در هر طریق همره اوست - همواره مشتاق دیدار معشوق است و به گمانم باید بارها درِ سرای معشوق را بزند و نه سالی یک بار.

او به توضیح مصراع آخر، سالهاست که مشتاق دیدار معشوق است، و با شرح اشتیاقی که در بقیه ابیات ارائه کرده همواره تقاضا و اشتیاق دیدار معشوق دارد. پس او با این تقاضا و خواهش " به سائلی" درِ سرای معشوق را می زند و به گمان می‌رسد که این در زدنِ از روی نیاز را باید بارها و بارها انجام داده باشد.

با این خوانش، زیبایی کلامی جناس سائل و سال هم کماکان در بیت حفظ خواهد شد.

سپاسگزارم اگر صاحب‌نظران در این مورد هم ابراز نظر کنند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علیرضا در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، یکشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۳۵ نوشته:

دوستان گرامی عزیزان نکته ای که در اینجا مطرح است اینه که چرا یک عده فاصله بین اندیشه حافظ و معنای غزل هایش قائل هستند مگر جز این که کلام و سخن ناب جلوه انوار حق بر دل عارف است که از کلام اوجاری شده مگه میشه شخصی اعتراف کنه هر چه کرده همه از دولت قرآن کرده اونوقت بیاد این در و گوهر را در وصف مثلا شاه شجاع به کار ببره عزیزان بدور از تعصب حافظ حافظ قرآن است قرآن کتابیست که توسط پیامبر (ص) و اهل بیت تبیین و به مردم شناسانده شده حافظ که قبل از پیامبر نبوده این همه تعصب چرا ؟ مخاطب این غزل امام عصر(ع) است که وجه ا... ست وجه ا... از القاب امام معصوم میباشد تمام هستی جمال خداوند است اما حجت موجه که در بیت دوم آمده کیست؟ چاه زنخدان کیست که هزار یوسف مصری در آرزوی آن هستند اشاره به دعای حضرت یوسف (ع) که بار الاها مرا از صالحین قرار بده برید در تفاسیر تفسیر این آیه را بخوانید فقط اشاره میکنم اباصالح کنیه کدام امام است ؟ و در بیت ششم صورت خداوند محجوب نیست ا... نور السماوات و الارض بنابراین صورت محجوب زمینی مد نظر هست که حافظ در بیت آخر مشتاق روی چون ماه اوست . خواهش میکنم در نظر داشته باشید که خداوند به حافظ عنایت داشته و نمیشه به شخصی این لسان را بدهد که در تاریخ ادبیات وکتب عرفا شاخص باشد اونوقت چشم و فکر وذکرش یک عشق سطح پایین باشه در نظر داشته باشیم دعای تمامی انبیا محقق شدن وعده الهی و قرار گرفتن در جایگاه عبد صالح بوده و حافظ به دنبال معشوقیست که هم وجه ا... هست و هم آرزوی تمامی انبیا و اولیا و اوصیا یعنی وجود پر برکت امام عصر(ع) است . کسانی که حافظ را در عقیده آزاد میدانند آیا به این فکر نکرده اند که تمامی مسلمانان شاخصی جز پیامبر (ٌص) نمیتوانند داشته باشند که حافظ از آن به پیر مغان یاد میکند .مگر میشود خودرو به درجات بالای ناب عرفانی بدون در نظر گرفتن شاخصی چون حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) رسید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

HRezaa در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۰۷ پاسخ داده:

سلام و درود

البته که با کلیات صحبت شما در مورد حضرت حافظ کاملا موافقم، و این هنر ایهام در سخنان، بنوعی شباهت به سرچشمه‌ی این سخنان داره.....

ولی در مورد معنی این غزل از نظر این کمترین

مصرعی که میفرمایند : جمال چهره‌ی تو حجت موجه ماست

منظور اینه که جهان هستی که منظر وجود الهی است دلیل و حجت ما برای عشق‌ورزیدن به یگانه وجود هستی است (علی رغم کسانی که مدعی عشق هستند و دلایل دیگری دارند، که در مصرع اول همان بیت آمده) و بنظر ارتباطی با حضرت امام عصر ندارد

و در مورد حاجب هم، از نظر عرفا خداوند جسم یا انرژی یا امواج یا ... نیست ولی تماام جهان هستی از وجود آن یگانه‌وجود پدیدار هستند

و هییچ وجودی مانع از حضور حضرت یگانه نیست، چون اصلا هیچ وجودی غیر از او وجود نداره

اینجا حاجب یا بنوعی همون که شما فرمودید، ذهن به خطا رفته‌ی انسان هست.... و یا بنظرم معنی نوعی واسط بین جهان مجاز و حقیقت، که در ادیان از اون به اسامی مختلف یاد میشه، که همون هم یکی از از ملائکه خداوند و مظهری از وجود یگانه‌وجود عالم هستی است

بابت جسارت، پوزش میطلم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی عرفانیان در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۱۰ نوشته:

شرح ساده‌ی این غزل را بشنوید:

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، پنجشنبه ۲۳ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۵۷ نوشته:

خیالِ رویِ تو در هر طریق همرهِ ماست

نسیمِ مویِ تو، پیوندِ جانِ آگهِ ماست

می فرماید در هر راهی بروم تصویر روی تو همراه ماست و نسیمی که از مویت عبور کرده به جان آگاه ما می رسد گویا پیوند میان موی تو و جان ما آن نسیم است.چرا می گوید جان آگاه چون این عشق از روی هوس نیست از روی آگاهی است.

به رَغمِ مدّعیانی که منعِ عشق کنند

جمالِ چهرهٔ تو، حجّتِ موجّهِ ماست

جناب حافظ جمال چهره معشوق را حجت یا دلیل می داند .در بیت اول هم از آگاهی سخن گفت .به عبارتی او به دنبال دلیلی برای زندگی می گردد و عشق این دلیل را به وی عرضه کرده است.حتی اگر مدعیان که عشق را نهی می کنند و به عنوان حجت و دلیل قبول نمی کنند با نظر وی مخالف باشند .

صحبت از یک راه است راه عاشقی پیمودن این راه دلیل می خواهد و چه دلیلی بهتر از جلوه خود معشوق.

ببین که سیبِ زنخدانِ تو چه می‌گوید

هزار یوسفِ مصری، فتاده در چَهِ ماست

چرا می گوید سیب زنخدان چون تصویر چانه به همراه فرورفتگی پایین آن مثل سیبی وارونه است که نمادی از زیبایی و جلوه یار است و با اینکه فرورفتگی ناچیزیست ولی هزاران زیباروی را در خود جای داده است .اینکه هزاران یوسف مصری زیبا روی در چنین چاهی گیر افتاده اند و مسحور زیبایی جمال یار شده اند حکایت از یک جریان بزرگ عاشقی دارد و حافظ قصد دارد به مدعیان این را ثابت کند که فقط من عاشق جمال یار نیستم این جریان همیشه بوده و هزاران نفر مثل من هستند

پس تا اینجا دو دلیل برای عاشقی آورد یکی جمال یار و دیگری عاشقان بیقرار.

اگر به زلفِ درازِ تو، دستِ ما نرسد

گناهِ بختِ پریشان و دستِ کوتهِ ماست

سوال این است که اگر این دو دلیل وجود دارد چرا وصال همیشه مهیا نمی شود .پاسخ این است که یا بخت همراه نیست یعنی شرایط محیطی و مشغله ها مانع می شوند ویا دست کوتاه است یعنی تلاش لازم برای عاشقی انجام نمی شود .

به حاجبِ درِ خلوت‌سرایِ خاص بگو

فُلان ز گوشه‌نشینانِ خاکِ درگهِ ماست

اینجا به معشوق می گوید به هر حال امکان دسترسی به هر دلیلی کم است اما به دربان خود بگو که فلانی از گوشه نشینان درگاه ماست .یعنی سفارش مرا به دربان بکن که مرا بشناسد .می گوید من کسی نیستم که با تو بیگانه باشم و مثل مدعیان نیستم که جمال تو را نشناسم و در راه تو هستم ولی فعلا گوشه ای نشسته ام آن هم از بخت بد و شرایط نامساعد روزگار است.

به صورت از نظر ما اگر چه محجوب است

همیشه در نظرِ خاطرِ مرفّهِ ماست

باز هم از معشوق می خواهد به حاجب یا دربان بگوید اگر چه این عاشق محجوب و پنهان است اما در ذهن آسوده و مطمئن ما جای دارد .

نکته جالب خاطر مرفّه معشوق است .معشوق خانه پرورد و مرفّه است رفاه وی حکایت از آسودگی آرامش و نوعی اطمینان او دارد .این ویژگی معشوق یعنی اطمینان اوست که عاشق را به خود جذب می کند و حتی هزاران تن دیگر را نیز جذب جمال خود می نماید .در مقابل خود را گوشه نشین می داند گوشه نشینی که بر خلاف معشوق شرایط عدم اطمینان را تجربه می کند و این حکایت همه ما انسانهاست که طالب اطمینان هستیم ولی آن را نمی یابیم. و غافلیم از جلوه معشوق ک نماد اطمینان کامل است.

اگر به سالی حافظ دری زَنَد، بگشای

که سال‌هاست که مشتاقِ رویِ چون مهِ ماست

و باز هم از معشوق می خواهد به دربان بگوید اگر حافظ گاهی در خانه ما را می زند در را بگشاید. چون حافظ مشتاق روی زیبای ماست. این هم که سالی گفته مهم است یعنی وصال همیشه میسر نیست و ممکن است سالها طول بکشد و صبر فراوان و سخت می خواهد .

در این غزل هم فارغ از اینکه معشوق چه کسی باشد برخی از ویژگی های راه عاشقی بیان شده است .اینکه معشوق نماد آرامش و اطمینان و آسودگی است .اینکه جلوه معشوق دلیلی برای عاشقی است. اینکه عاشقی عمومیت دارد و بسیاری این راه را طی می کنند . و اینکه وصال همیشه به راحتی میسر نمی شود .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Fateme Zandi در ‫۱۰ ماه قبل، یکشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۴، ساعت ۰۶:۳۹ نوشته:

خیالِ رویِ تو در هر طریق همرهِ ماست

نسیمِ مویِ تو، پیوندِ جانِ آگهِ ماست

درود خدا بر حضرت حافظ

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ایرج محمدی در ‫۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۸ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۱۹ نوشته:

ازبیت سوم که به سیب چانه اشاره دارد در واقع

صورت یار رو به یک سیب تشبیه کرده که یار لوپش چال داره و با زیبایی صورتش هزاران یوسف درونش غرق میشن

بیت 4

اگر ما نمیتونیم به وصال معبود برسیم درواقع از تلاش نکردن و به پاکی نرسیدن ماست

بیت5 حاجب در خلوتصرای خاص

به شیطان که دربان حریم خداوند هست میگه سفارش کنید که من رو گرفتار مال دنیا نکند

چرا گفته حاجب یعنی کسی که حجاب و نقاب روی صورت داره که شناخته نشه

میگه گرچه از نظر همیشه محجوب هست و پوشیده روی هست اما حافظ اون رو میشناسه

و میگه حاجب همیشه در فکر راحتی دنیایی ماست و همیشه سعی در پابند کردن ما به تعلق های دنیوی هست

ومیگه اگر زمانی من رخت بستم از این دنیا و این تعلقات بگو در رو برام باز کنه و دام تازه ای سر راهم قرار نده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بزرگمهر در ‫۳ ماه قبل، سه‌شنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۹:۳۵ نوشته:

احمدی عزیز شرح خوبی دادید، زنده باشید.

نکته‌ای هم دارم:

آنجا که میگوید اگر به سالی در ما رازد...

من در این بیان گلایه ملیحی از طرف معشوق میبینم، یعنی معشوق( حتی اگر خدا باشد) هم مشتاق است و دوست دارد که بندگانش به یاد او باشند و.....

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۲۳

تازه‌های نرم‌افزار گنجور