شبی در خرقه رندآسا، گذر کردم به میخانه
ز عشرت میپرستان را، منور بود کاشانه
ز خلوتگاه ربانی، وثاقی در سرای دل
که تا قصر دماغ ایمن بود ز آواز بیگانه
چو ساقی در شراب آمد، به نوشانوش در مجلس
به نافرزانگی گفتند کاول مرد فرزانه
به تندی گفتم آری من، شراب از مجلسی خوردم
که مه پیرامن شمعش، نیارد بود پروانه
دلی کز عالم وحدت، سماع حق شنیدهست او
به گوش همتش دیگر، کی آید شعر و افسانه
گمان بردم که طفلانند وز پیری سخن گفتم
مرا پیری خراباتی، جوابی داد مردانه
که نور عالم عِلْوي، فرا هر روزنی تابد
تو اندر صومعش دیدی و ما در کنج میخانه
کسی کآمد در این خلوت، به یکرنگی هویدا شد
چه پیری عابد زاهد، چه رند مست دیوانه
گشادند از درون جان درِ تحقیقْ سعدی را
چو اندر قفل گردون زد کلید صبح دندانه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: سعدی در این غزل به شبگذرانش در میخانه اشاره میکند و فضایی شاداب و پر از میپرستی را توصیف میکند. او از خلوت دل و یاد الهی سخن میگوید و تأکید میکند که در فضای ملکوتی نیز تفکر و شوق حقیقت وجود دارد. در جلسهای با ساقی و نوشانوش، سعدی به تمایز میان حالات روحی و ظاهری اشاره میکند و بیان میکند که تجربههای عمیق حقیقت به او آرامش میدهد. او سرانجام به درک روشنی از عشق و حقیقت و پیوند آن با وجود انسانی میرسد و به تفاوت میان عابدان و مستیزنان میپردازد.
هوش مصنوعی: شبی در حالی که لباسی عارفانه به تن داشتم، به میخانه رفتم و دیدم که خانهٔ میپرستان به خاطر شادی و خوشی پرنور و درخشان بود.
هوش مصنوعی: از مکانهای مقدس و رازآلود، به آرامش و ایمنی در دل رسیدم به گونهای که در کاخ ذهنم از صداهای نامطلوب و بیگانه در امان بودم.
هوش مصنوعی: وقتی ساقی در مجلس شراب حاضر شد، به مینوشان گفتند که مرد دانا و فرزانهای در اینجا وجود ندارد و کسی نتوانسته است به خوبی از این باده لذت ببرد.
هوش مصنوعی: من با قاطعیت گفتم که بله، من شراب را از مجلسی نوشیدم که در آن فضایی ایجاد شده که پروانهها (بیدلان) نمیتوانند به دور شمع (محبت یا جذبه) بچرخند. در اینجا اشاره به حالتی دارد که کسی با علم و درک عمیق نمیتواند به سراغ حواشی و افسانههای بیمحتوا برود.
هوش مصنوعی: دلی که در عالم یکتایی به جستجوی حق پرداخته و حقیقت را دریافته، دیگر چگونه میتواند به شنیدن شعر و داستانهای معمولی علاقهمند باشد.
هوش مصنوعی: فکر کردم که آنانی که در پیری سخن میگویند، مانند کودکان هستند، اما پیر نابغهای که مشغول شرابخواری است، به من پاسخی شایسته و عاقلانه داد.
هوش مصنوعی: نور واقعی و الهی در هر گوشهای میتابد. تو در مکان عبادت (صومعه) آن را دیدهای، اما ما آن را در گوشهٔ میخانه (محل شرابخواری) تجربه کردهایم.
هوش مصنوعی: در این خلوت، کسی آمده است که با صداقت و یکرنگی خود را نشان داده است؛ او نه تنها یک پیر عابد و زاهد است، بلکه ممکن است یک رند مست و دیوانه نیز باشد.
هوش مصنوعی: از عمق جان سعدی، درِ حقیقت به روی او باز شد، همانطور که کلید صبح، قفل آسمان را میگشاید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چرا این مردم دانا و زیرکسار و فرزانه
زیانشان مور را باشد دو درشان هست یک خانه
اگر ابروش چین آرد ، سزد گر روی من بیند
که رخسارم پر از چین است چون رخسار پهنانه
چو پیمانه تن مردم همیشه عمر پیماید
[...]
زهی بزم خداوندی زهی میهای شاهانه
زهی یغما که میآرد شه قفجاق ترکانه
دلم آهن همیخاید از آن لعلین لبی که او
کنار لطف بگشاید میان حلقه مستانه
هر آن جانی که شد مجنون به عشق حالت بیچون
[...]
گرانجانی مکن یارا مشو در خوابِ مستانه
چو بانگِ صبح بشنیدی سبک برخیز مردانه
به مسمار ارادت خویشتن چون حلقه بربندی
اگر روزی دهندت ره درون بارِ میخانه
تو گردانی که در تفریق مجموعیم پس دانی
[...]
به گردت باد سردی هر دم از عشاق دیوانه
پریشانی زلفت را فراهم کی کند شانه؟
بلای جان شدی و من هم اول روز دانستم
که روزی بهر ما فتنه شود آن شکل ترکانه
مرا خود شورشی بوده ست، عشقت یار شد با آن
[...]
مرا زنجیر زلف او بدان سان کرد دیوانه
که از سودای او کشتم ز عقل خویش بیگانه
رموز حسن لیلی را که دریابد بجز مجنون
بدین ده ره نیارد عقل هر فرزانه
گرم سر در سر کارش رود زو بر ندارم دل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.