گنجور

 
سعدی شیرازی
 

این بوی روح پرور از آن خوی دلبر است

وین آب زندگانی از آن حوض کوثر است

ای باد بوستان مگرت نافه در میان

وی مرغ آشنا مگرت نامه در پر است

بوی بهشت می‌گذرد یا نسیم دوست

یا کاروان صبح که گیتی منور است

این قاصد از کدام زمین است مشک بوی

وین نامه در چه داشت که عنوان معطرست

بر راه باد عود در آتش نهاده‌اند

یا خود در آن زمین که تویی خاک عنبر است

بازآ و حلقه بر در رندان شوق زن

کاصحاب را دو دیده چو مسمار بر در است

بازآ که در فراق تو چشم امیدوار

چون گوش روزه دار بر الله اکبر است

دانی که چون همی‌گذرانیم روزگار

روزی که بی تو می‌گذرد روز محشر است

گفتیم عشق را به صبوری دوا کنیم

هر روز عشق بیشتر و صبر کمتر است

صورت ز چشم غایب و اخلاق در نظر

دیدار در حجاب و معانی برابر است

در نامه نیز چند بگنجد حدیث عشق

کوته کنم که قصهٔ ما کار دفتر است

همچون درخت بادیه سعدی به برق شوق

سوزان و میوهٔ سخنش همچنان تر است

آری خوش است وقت حریفان به بوی عود

وز سوز غافلند که در جان مجمر است

تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

حمیدرضا در ‫۱۲ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۳ خرداد ۱۳۸۸، ساعت ۱۷:۰۶ نوشته:

تنگه‏ی «الله اکبر» گویا ورودی شیراز بوده در زمان سعدی و توجه به این نکته می‏تواند به درک ظرافتهای بیت هفتم کمک کند.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
امیر عباس امامی در ‫۹ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۱، ساعت ۱۶:۱۷ نوشته:

صبوری هم ارتباط معنایی با صبر بر درد هجران دارد و هم نام دارویی است که تسکین دهنده است و برای کاهش بی تابی مورد استفاده قرار می گیرد. بیت نشانه ای از هنر سعدی در استفاد از آرایه ایهام است.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
حمیدرضا در ‫۹ سال و ۳ ماه قبل، پنج شنبه ۱۶ شهریور ۱۳۹۱، ساعت ۱۱:۰۹ نوشته:

چون گوش روزه دار بر الله اکبرست
یعنی مثه وقتیکه روزه دار منتظر است تا الله اکبر اذان را بگویند تا سریعتر افطار کند ...
هیچ ربطی به تنگه نداره!!!

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سید محمد هاشمی در ‫۹ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۱، ساعت ۱۳:۳۶ نوشته:

دوست عزیز جناب حمیدرضا.
آرایه ای که سعدی در این بیت به کار برده بسیار زیبا و ظریف هست.الله اکبر هم الله اکبر اذان هست و هم دروازه یا تنگه الله اکبر.بیت به این صورت مفهوم کاملی داره.چشم امیدوار به دروازه الله اکبر دوخته شده مثل گوش روزه دار که منتظر الله اکبر اذان هست.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
بهار در ‫۷ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۳ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۰۰:۲۵ نوشته:

بیت سوم از آخر باید باشه: کوته «کنم» که قصه ما کار دفتر است
---
پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
سرمد تهرانی در ‫۷ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۳، ساعت ۰۰:۱۳ نوشته:

بله اون بیت ایهام تناسب داره

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
صدرا در ‫۶ سال و ۶ ماه قبل، پنج شنبه ۱۴ خرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۳۲ نوشته:

دوستان آرایه بیت مورد بحث :
باز آ که در فراق تو چشم امیدوار
چون گوش روزه دار بر الله اکبر است
صنعت استخدام نام دارد، یعنی شاعر از یک کلمه اراده دو معنی کرده است به عبارت ساده تر یک کلمه را برای دو معنا استخدام کرده است.
باز آکه چشم امیدوار ، همانند گوش روزه دار بر الله اکبر است
چشم روزه دار بر دروازه الله اکبر و گوش روزه دار بر صدای الله اکبر.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
وشایق در ‫۶ سال و ۳ ماه قبل، پنج شنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۸ نوشته:

با سلام سعدی در این غزل درد هجران را با شیواترین کلمات بیان کرده و انرا به اوج رسانده است

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
احمد در ‫۵ سال و ۵ ماه قبل، پنج شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۵۸ نوشته:

سلام
الله اکبر برای دو معنی استفاده نشده ، منظور همون اذان هست، مصراع اول معنی جدا و کامل داره و میگه بازآ که چشم منتظر دیدار توست و انتظارش شبیه انتظار روزه دار برای اذان است، و اینطور تشبیه کرده

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، سه شنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۴۵ نوشته:

بازآ که در فراق تو چشم امیدوار
چون گوش روزه دار بر الله اکبر است
کسانی که شیراز تشریف آوردند می دانند که ورودی شهر شیراز دروازه قرآن یا همان تنگ الله اکبر قرار دارد.
خانقاه سعدی که در محل آرامگاه ایشان بوده است در انتهای مسیری است که از هفت تن به تنگ الله اکبر می رسد.
سعدی در این بیت از ایهام بسیار زیبایی استفاده نموده است.
گوش می تواند بر صدای الله اکبر اذان باشد ولی چشم کارش دیدن است نه شنیدن
سعدی به زیبایی می گوید همان طور که گوش روزه دار بی صبرانه منتظر صدای الله اکبر اذان است چشم امیدوار من هم همانگونه بی صبرانه بر تنگ الله اکبر دوخته شده که بیایی و البته همانگونه که با اذان سختی روزه دار به پایان می رسد با آمدن تو سختی فراق هم پایان می یابد
شاهد سخن هم در بیت دیگر است:
بازآ و حلقه بر در رندان شوق زن
کاصحاب را دو دیده چو مسمار بر در است
مسمار به معنی میخ است و می دانیم که میخ در چوب فرو می رود. سعدی شرین سخن دوخته شدن چشم بر در را به فرو رفتن میخ در چوب در تشبیه می کند که از آن جدایی ندارد.
ایام عزت مستدام

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
نادر در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، سه شنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۵۰ نوشته:

ایهام زیبای دیگری که شیخ اجل بکار برده در عبارت کار دفتر است . یک معنا این که با نامه مشکل این داستان حل نمی شود و نیاز به یک دفتر دارد . معنای دوم به کار دفتری بر می گردد که با نامه نویسی دایم سر وکار دارد که هرگز تمامی ندارد .

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
ع.ر.گوهر arggohar@gmail.com در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۱۵ نوشته:

صورت ز چشم غایب و اخلاق در نظر
دیدار در حجاب و معانی برابر است
به واقع عمق فراق را بیان فرمودند از آن جهت که یار در دسترس نیست و از جهتی نظر به اخلاق را ارجح دانسته اند نه چهره

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 
هاوژان شارویرانی در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۸ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۰۳ نوشته:

سلام دوستان خسته نباشید..معنی خوی تو مصرع اول چی هست..لطفا جواب بدید

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.