بیدل گمان مبر که نصیحت کند قبول
من گوش استماع ندارم، لِمَنْ یقول؟
تا عقل داشتم نگرفتم طریق عشق
جایی دلم برفت که حیران شود عَقول
آخر نه دل به دل رود؟ انصاف من بده
چون است من به وصل تو مشتاق و تو مَلول؟
یک دم نمیرود که نه در خاطری ولیک
بسیار فرق باشد از اندیشه تا وُصول
روزی سرت ببوسم و در پایت اوفتم
پروانه را چه حاجت پروانهٔ دخول؟
گنجشک بین که صحبت شاهینش آرزوست
بیچاره در هلاک تن خویشتن عجول
نَفْسی تَزولُ عاقبةَ الأَمرِ فی الهوی
یا مُنْیَتی و ذِکرُک فی النَّفسِ لایَزول
ما را به جز تو در همه عالم عزیز نیست
گر رد کنی بِضاعتِ مُزْجاة ور قبول
ای پیک نامهبر که خبر میبری به دوست
یالَیْت اگر به جای تو من بودمی رسول
دوران دهر و تجرِبتم سر سپید کرد
وز سر به در نمیرودم همچنان فُضول
سعدی چو پایبند شدی بار غم ببر
عیّار دست بسته نباشد مگر حَمول



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان رنجهای عشق و ناچاری دل میپردازد. او از عدم دسترسی به عقل و درک صحیح عشق سخن میگوید و میگوید که دلش در جایی گم شده که عقل را به حیرت میاندازد. شاعر به نارضایتی معشوق از خود اشاره میکند و درک میکند که فاصلهای عمیق میان اندیشه و رسیدن به عشق حقیقی وجود دارد. او همچنان به عشق خود پایبند است و در آرزوی وصال و نزدیکی به معشوق، از ناتوانی و درد خود سخن میگوید. در انتها، شاعر بر این نکته تأکید میکند که هرچند زمان و تجربه او را پیر کرده، اما عشق و تعلق خاطرش به معشوق همچنان باقی است.
AI: بیدل، فکر نکن که کسی برایت نصیحت میکند؛ من گوش شنیدن ندارم. برای کی این حرف را میزند؟ (تصحیح AI: فکر نکن که بیدل عاشق به نصیحت گوش میکند؛ من گوش شنیدن ندارم. برای کی این حرف را میزند؟)
هوش مصنوعی: زمانی که عقل و فکر سالمی داشتم، نتوانستم راه عشق را درک کنم. حالا که دل من به سوی عشق رفته، عقلها در حیرت و سردرگمی به سر میبرند.
هوش مصنوعی: چطور ممکن است دل به دل نرسد؟ انصاف کنید، چگونه میشود که من به وصال تو بسیار مشتاق باشم، ولی تو از این رابطه بیعلاقه باشی؟
AI: لحظهای نمیگذرد که چیزی در ذهن نباشد، اما فاصله زیادی میان فکر کردن و دستیابی به آن وجود دارد. (تصحیح AI: لحظهای نمیگذرد که تو در ذهن نباشی، اما فاصله زیادی میان فکر کردن و دستیابی به آن وجود دارد.)
هوش مصنوعی: من روزی سرت را میبوسم و در پای تو به خاک میافتم. پروانه را چه نیازی به ورود به محفل تو دارد؟
AI: گنجشکی را ببین که آرزوی صحبت با شاهین را دارد، اما بیچاره در این دنیا به خاطر خودش در حال زجر و درد است و بیصبرانه در حال تلاش برای فرار از این وضعیت است. (تصحیح AI: گنجشکی را ببین که آرزوی صحبت با شاهین را دارد، اما بیچاره بیصبرانه در حال تلاش برای هلاک خویش است.)
هوش مصنوعی: نفس و جان من در عشق تو به زوال میرود، ای آرزوی من. ولی یاد تو در وجود من هرگز از بین نمیرود.
هوش مصنوعی: ما در این دنیا هیچ کس دیگری جز تو را عزیز و محترم نمیدانیم، حتی اگر تو نپسندی و نپذیری آنچه را که به تو میدهیم، باز هم برای ما با ارزش است.
هوش مصنوعی: ای پیامآور که خبر را به دوست میرسانی، کاش به جای تو من فرستاده میشدم.
هوش مصنوعی: تجربههای زندگی و گذر زمان باعث سفیدی موی من شده است، اما من هنوز از راه خود منحرف نشدهام و همچنان سخن را بیپرده میگویم.
هوش مصنوعی: سعدی میگوید اگر به چیزی وابسته شدی و بار غم را بر دوش میکشی، نباید خودت را در قید و بند آن نگهداری، چون کسی که دستش بسته باشد همیشه نمیتواند حرکت کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
خوانش آقای لیله کوهی
بیت 7 نَفْسی تَزولُ عاقبةَ الأَمرِ فی الهوی – الأَمرِ به فتح آخر (منصوب) خوانده شده است (الأَمرَ)
بیت 9 یالَیْت اگر به جای تو من بودمی رسول – یالَیْت به ضرورت شعری ساکن خوانده می شود ولی یالَیْتَ خوانده شده که وزن به هم می ریزد
خوانش خانم تهرانی نسب
بیت 1 من گوش استماع ندارم. لمن یقول؟ - لمن یقول به صورت لمن تقول خوانده شده که می تواند صحیح باشد به شرط استفهامی بودن که در اینجا استفهامی خوانده نشده است.
بیت 2 جایی دلم برفت که حیران شود عَقول – عُقول خوانده شده است
7 نَفْسی تَزولُ عاقبةَ الأَمرِ فی الهوی – عاقبةَ منصوب است ولی مجرور خوانده شده (عاقبةِ) – الأَمرِ مجرور است ولی مرفوع خوانده شده (الأَمرُ)
بیت 8 گر رد کنی بِضاعت مُزْجاة ور قبول - بِضاعت به فتح ب خوانده شده (بَضاعت)
خوانش خانم عندلیب
بیت 2 جایی دلم برفت که حیران شود عَقول – عُقول خوانده شده است
بیت 4 بسیار فرق باشد از اندیشه تا وُصول – باید به شکل «باشدَز» خانده شود و نیازی نیست الف «از» خوانده شود
بیت 7 نَفْسی تَزولُ عاقبةَ الأَمرِ فی الهوی – الأَمرِ به فتح آخر (منصوب) خوانده شده است (الأَمرَ)
بیت 7 یا مُنْیَتی و ذِکرُک فی النَّفس لایَزول – مُنْیَتی به شکل مَنْیَتی خوانده شده است – لا یزول به گونه ای خوانده شده که صفت برای النفس شده است.
بیت 8 گر رد کنی بِضاعت مُزْجاة ور قبول - بِضاعت ساکن شده و وزن را به هم ریخته است – مُزْجاة به فتح آخر خوانده شده است مُزْجاةَ
بنمای روی خویش، که غیر از تو هر چه هست
دیدیم و بیغروب نبودند و بیافول
یا یک زمان به جانب ما نیز میل کن
یا خود جواب ما بده ار گشتهای ملول
ترسم رسول دین تو گیرد، بدین سبب
[...]
دیدم پریر ساده غلام بخارئیی
زیبا و دلفریب و نکو فعل و خوب قول
چشمم بر اوفتاد طمع کردم اندرو
سرپوش بردم از سر خوان بی هراس و هول
گفتم بغیر بوسه دهی هیچ دیگرم
[...]
یا مُسرع الشمال اذا تَحصل الوصول
بلغ تحیتی و سلامی کما اقول
از تشنگان بادیه ی هجر یاد کن
روزی گرت بکعبه ی قربت بود وصول
یا رب چنین که اختر وصلت غروب کرد
[...]
رفتم گر از نشستن ما میشوی ملول
زین در کجا روم که بیابم درِ قبول
محکوم را اگر بکشی حکم از آن توست
ما گوش دل نهاده به حُکمت کما یقول
سوز درون به آب سرم کم نمیشود
[...]
ای نامزد به نام تو درنامه قبول
یا ایها النبی و یا ایها الرسول
باران رحمتی تو که از آسمان جود
بر عاشقان تشنه جگر کرده ای نزول
کی در حریم حرمت جاه و جمال تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.