طرب افسرده کند دل، چو ز حدّ در گذرد
آبِ حیوان بکُشَد نیز، چو از سر گذرد
من ازین زندگیِ یکنَهَج آزرده شدم
قند اگر هست نخواهم که مکرّر گذرد
گر همه دیدنِ یک سلسله مکروهات است
کاش این عمرِ گرانمایه سبکتر گذرد
تو از این خلعتِ هستی چه تفاخر داری؟
این لباسی است که بر پیکرِ هر خر گذرد
آه از آن روز که بی کسبِ هنر شام شود
وای از آن شام که بی مطرب و ساغر گذرد
لحظهای بیش نبود آنچه ز عمرِ تو گذشت
وآنچه باقیست به یک لحظهٔ دیگر گذرد
آن همه شوکت و ناموسِ شهان آخِرِ کار
چند سطریست که بر صفحهٔ دفتر گذرد
عاقبت در دو سه خط جمع شود از بد و نیک
آنچه یک عمر به دارا و سکندر گذرد
ای وطن! زین همه ابنایِ تو کس یافت نشد
که به راهِ تو نگویم ز سر، از زر گذرد
نه شریفالعلما بگذرد از سیمِ سفید
نه رئیسالوزرا از زرِ احمر گذرد
گر به محشر هم از این جنس دوپا در کارند
وای از آن طرز مظالم که به محشر گذرد
ور یکی زان همه عمّال بُوَد ایرانی
گلهها بینِ خداوند و پیمبر گذرد
این همه نقش که بر صحنۀ گیتی پیداست
سینماییست که از دیدهٔ اختر گذرد
عَنقریب است که از عشقِ تو چون پیراهن
سینه را چاک کند ایرج و از سر گذرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از یکنواختی و ملال زندگی مینالد و میگوید زیادیِ هر چیز، حتی شادی و آب حیات، کشنده است و زنده بودن به خودی خود افتخاری ندارد. سپس از کوتاهی عمر و بیارزشی شکوه شاهان سخن میگوید که سرانجام در چند سطر تاریخ خلاصه میشود. در ادامه به وطن رو میکند و با طنزی تلخ عالمان و وزیران و کارگزاران ایرانی را به پولپرستی و ستمگری متهم میکند، چنان که حضور آنان حتی قیامت را هم آشفته میسازد. در پایان جهان را فیلمی گذرا میخواند و ایرج اعلام میکند که از عشق، که به احتمال زیاد عشق به وطن است، به زودی از جان خواهد گذشت.
هوش مصنوعی: شادی اگر از اندازه بگذرد دل را افسرده و دلزده میکند؛ حتی آب حیات هم اگر از سر آدم بالاتر رود او را غرق میکند و میکشد.
هوش مصنوعی: من از این زندگی یکنواخت و همیشه یکسان خسته و آزرده شدهام؛ حتی اگر زندگی شیرین مثل قند باشد، نمیخواهم که تکراری بگذرد.
هوش مصنوعی: اگر سراسر عمر فقط دیدن پشت سر هم ناخوشایندیها و ناگواریهاست، ای کاش این عمر گرانبها زودتر و سبکتر سپری شود.
هوش مصنوعی: تو به داشتن این جامهٔ هستی و زنده بودن چه افتخاری میکنی؟ این لباسی است که بر تن هر الاغی هم پوشانده شده است؛ یعنی صرفِ زنده بودن امتیازی نیست.
هوش مصنوعی: افسوس از روزی که بیآنکه هنر و دانشی به دست آید به شب برسد، و افسوس از شبی که بی نوازنده و جام باده سپری شود.
هوش مصنوعی: آنچه از عمر تو گذشته، بیش از لحظهای نبود، و آنچه از عمرت باقی مانده نیز در یک لحظهٔ دیگر خواهد گذشت.
هوش مصنوعی: آن همه شکوه و آبرو و اعتبار پادشاهان، در پایان کار فقط چند سطری است که در کتابهای تاریخ نوشته میشود.
هوش مصنوعی: سرانجام همهٔ خوب و بدی که در یک عمر بر پادشاهانی چون دارا و اسکندر گذشته، در دو سه خط خلاصه میشود.
هوش مصنوعی: ای وطن، از میان این همه فرزندانت کسی پیدا نشد که در راه تو، جان که هیچ، دستکم از مال و پولش بگذرد.
هوش مصنوعی: نه آن عالم بزرگ و محترم (شریفالعلما) از نقرهٔ سفید دل میکند و نه نخستوزیر از طلای سرخ؛ یعنی بزرگان دین و دولت همه پولپرستاند. «شریفالعلما» و «رئیسالوزرا» به احتمال زیاد لقبهایی طعنهآمیز برای عالمان و دولتمردان زمانه است.
هوش مصنوعی: اگر در روز قیامت هم از اینگونه آدمنماهای دوپا کارگزار باشند، وای از ستمهایی که در محشر روا خواهد شد.
هوش مصنوعی: و اگر حتی یکی از کارگزاران قیامت ایرانی باشد، کار به جایی میرسد که میان خدا و پیامبر هم شکایت و دلخوری پیش میآید؛ طنزی تلخ دربارهٔ فساد و فتنهانگیزی کارگزاران ایرانی.
هوش مصنوعی: این همه صورتها و رویدادها که در صحنهٔ جهان دیده میشود، مانند فیلمی سینمایی است که از برابر چشم ستارگان میگذرد و زودگذر است.
هوش مصنوعی: به زودی ایرج (شاعر) از عشق تو، مانند پیراهنی که چاک میزنند، سینهاش را میدرد و از جان خود میگذرد. مخاطب «تو» به قرینهٔ بیتهای پیشین میتواند وطن باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
هر که خواهد سوی آن شوخ ستمگر گذرد
واجب آنست که اول قدم از سر گذرد
کاش جان بگسلد از تن که مگر همره باد
گه گهی جانب آن سرو سمنبر گذرد
آه ازان شوخ که بر هر سر راهی که روم
[...]
زخم عشاق محال است ز خنجر گذرد
چه خیال است که مخمور ز ساغر گذرد؟
زاهد خشک ز سرچشمه زمزم نگذشت
مست چون از می چون خون کبوتر گذرد؟
چرخ پر کوکبه سد ره عاشق نشود
[...]
نه همین گرد ره شوق ز صرصر گذرد
ریگ این بادیه چون برق هم از سرگذرد
دل دریا شود آتشکده داغ نهان
نسبت اشکم اگر در دل گوهر گذرد
آنکه رحمت کند آرایش دیوان گناه
[...]
هردم از عمر که بی شاهد و ساغر گذرد
آزمودیم به یک عمر برابر گذرد
آفتابی است رخت کز زنخ ابروی و زلف
همه بر سنبله و دلو و دو پیکر گذرد
حال دل با سپه غمزه چه محتاج بیان
[...]
معرفی ترانههای دیگر
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.