گنجور

حاشیه‌ها

 

آرش ثروتیان 🌐

-


آرش ثروتیان در ‫۳ ماه قبل، جمعه ۵ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۴۰ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۲۹:

پنیر صدق بگیر و به باغ روح بیا

که ما بلی تو را باغ و بوستان کردیم

معنی و مصداق «پنیر صدق» در هیچ کدام از فرهنگها یافت نشد. ظاهراً تناسبی هم با موضوع ندارد. 
بنده احتمال می دهم  «پذیر صدق» بوده که در کتابت آن ذال به یا چسبیده و در استنساخهای بعدی ، پذیر تبدیل به پنیر شده است. 
از این گونه پیش آمدها در نسخ قدیمی ناممکن نیست و مصادیق دیگر می توان یافت.
آرش ثروتیان
5 شهریور 1400

 

 

آرش ثروتیان در ‫۳ ماه قبل، جمعه ۵ شهریور ۱۴۰۰، ساعت ۱۱:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۳۷:

مگر آنکه چنین تلفظ کنیم:
صرفهِ یْ برد، نه خودْ من صرفهِ یْ بَرم از او

 

آرش ثروتیان در ‫۴ ماه قبل، سه شنبه ۱۲ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۲۱ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۲۳ - حکایت نوشیروان با وزیر خود:

لطفاً در بیت زیر خور به خود تبدیل شود.


نام خود از ظلم چرا بد کنم

ظلم کنم وای که بر خور کنم

ظلم کنم وای که بر خود کنم

 

آرش ثروتیان در ‫۴ ماه قبل، دو شنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۰۳ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۰۸:

بیت سوم:

از باغ روی تو تا دور گشتم

وزن ایجاب می کند چنین باشد:

ز باغ روی تو تا دور گشتم

 

 

آرش ثروتیان در ‫۴ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۲۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۲۳۷:

گویی فسوس باشد کز من فسوس خوار

صرفه برد نه خود من صرفه برم از او

مصرع دوم وزنش درست نیست. باید دید که متن صحیح چگونه است؟

ممکن است چنین بوده باشد ولی بایستی به نسخ مراجعه نمود:

 

[صرفه برد نه خود ببرم صرفه ای از او]

 

آرش ثروتیان در ‫۴ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۴۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۰۲:

نکته‌ها را یاد می‌گیری جواب هر سال

تا به وقت امتحان گویند مرد فاضلست

لطفا در مصرع اول هر سال به هر سوال تبدیل شود:

نکته‌ها را یاد می‌گیری جواب هر سوال

 

آرش ثروتیان در ‫۴ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۶:۳۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۷۴۶:

به آفتاب نگر پادشاه یک روزه‌ست

همی‌گدازد مه منیر کز وزیرانم

در مصرع دوم منیر وزن را به هم می زند. درست چنین است.

همی‌گدازد مه نیز کز وزیرانم

 

آرش ثروتیان در ‫۵ ماه قبل، چهار شنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۳۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵۷۲:

گر نامه نمی‌خوانی خود نامه تو را خواند

ور راه نمی‌دانی در پنجه ره دانی

 

بهتر است مصراع دوم چنین نگاشته شود تا معنی آن مفهومتر شود:

ور راه نمی‌دانی در پنجه­‌ی ره‌دانی

 

یعنی اگر هم راه را نمی­‌شناسی (جای نگرانی نیست، چون) در پنجه‌ی (شخصِ) راه­‌دان و راه­‌بلد هستی. یا دست تو در پنجه­‌ی اوست و او خودش تو را هدایت می­کند.

 

آرش ثروتیان در ‫۷ ماه قبل، جمعه ۲۷ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۷:۵۶ دربارهٔ جامی » هفت اورنگ » تحفة‌الاحرار » بخش ۱۸ - در کشف پرده از حقیقت دل و در بیان آنکه دل در پهلوی صاحبدل دل شود:

علم یقین برده به چرخش علم
کشت وی از عین یقین دیده نم
احتمالاً " گشت " یا "گشته" درست باشد.

 

آرش ثروتیان در ‫۷ ماه قبل، جمعه ۲۷ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۰۷:۲۳ دربارهٔ جامی » هفت اورنگ » تحفة‌الاحرار » بخش ۱۹ - صحبت اول با پیر روشن ضمیر در تاریکی شب ظن و تخمین و رسیدن مرید به واسطه وی به دولت علم الیقین:

در بیت زیر:
گفتم که جامی مشو اندیشه ناک
چون شدت آیینه اندیشه پاک
"گفتم" با وزن راست نمی آید. "گفت" درست است.

 

آرش ثروتیان در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۸ شهریور ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۳۹ دربارهٔ نظامی » خمسه » شرف نامه » بخش ۷ - در شرف این نامه بر دیگر نامه‌ها:

نیوشنده‌ای خواهم از روزگار
که گویم به دور از آموزگار
مصرع دوم باید چنین باشد تا وزن و مفهوم درست شود:

که گویم بدو راز آموزگار

 

آرش ثروتیان در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، سه شنبه ۳ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۱۸:۴۸ دربارهٔ محتشم کاشانی » دیوان اشعار » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۴۹ - در منقبت حضرت امیرالمؤمنین علی‌ابن ابیطالب:

در مصراع زیر:
در کلام محتشم ایشان گردون احتشام
"ایشان" معنی نمی دهد. در یک سایت دیگر "ایشاه" آمده است که درست می نماید.

 

آرش ثروتیان در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، پنج شنبه ۷ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۱۶ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱۰ - یاد کردن بعضی از گذشتگان خویش:

با سلام لطفا در بیت زیر رسر به رسد تصحیح شود:
تا هرچه رسر ز نیش آن نوش
دارم به فریضه تن فراموش
ضمنا پیش از بیت فوق، بیت زیر جا افتاده است:
باقی پدر که ماند از آدم
تا خون پدر خورم زعالم

 

آرش ثروتیان در ‫۹ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۷ مرداد ۱۳۹۱، ساعت ۱۰:۳۰ دربارهٔ نظامی » خمسه » لیلی و مجنون » بخش ۱۳ - در صفت عشق مجنون:

طبال نفیر آهنین کوس
رهیان کلیسیای افسوس
رهبان درست است.