گنجور

قصیدهٔ شمارهٔ ۷ - موعظه و نصیحت

 
سعدی شیرازی
سعدی » مواعظ » قصاید
 

ایهاالناس جهان جای تن آسانی نیست

مرد دانا، به جهان داشتن ارزانی نیست

خفتگان را چه خبر زمزمهٔ مرغ سحر؟

حیوان را خبر از عالم انسانی نیست

داروی تربیت از پیر طریقت بستان

کادمی را بتر از علت نادانی نیست

روی اگر چند پری چهره و زیبا باشد

نتوان دید در آیینه که نورانی نیست

شب مردان خدا روز جهان افروزست

روشنان را به حقیقت شب ظلمانی نیست

پنجهٔ دیو به بازوی ریاضت بشکن

کاین به سرپنجگی ظاهر جسمانی نیست

طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی

صدق پیش آر که اخلاص به پیشانی نیست

حذر از پیروی نفس که در راه خدای

مردم افکن‌تر ازین غول بیابانی نیست

عالم و عابد و صوفی همه طفلان رهند

مرد اگر هست به جز عارف ربانی نیست

با تو ترسم نکند شاهد روحانی روی

کالتماس تو به جز راحت نفسانی نیست

خانه پرگندم و یک جو نفرستاده به گور

برگ مرگت چو غم برگ زمستانی نیست

ببری مال مسلمان و چو مالت ببرند

بانگ و فریاد برآری که مسلمانی نیست

آخری نیست تمنای سر و سامان را

سر و سامان به از بیسر و سامانی نیست

آن کس از دزد بترسد که متاعی دارد

عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست

وانکه را خیمه به صحرای فراغت زده‌اند

گر جهان زلزله گیرد غم ویرانی نیست

یک نصیحت ز سر صدق جهانی ارزد

مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست

حاصل عمر تلف کرده و ایام به لغو

گذرانیده، به جز حیف و پشیمانی نیست

سعدیا گرچه سخندان و مصالح گویی

به عمل کار برآید به سخندانی نیست

تا به خرمن برسد کشت امیدی که تراست

چارهٔ کار به جز دیدهٔ بارانی نیست

گر گدایی کنی از درگه او کن باری

که گدایان درش را سر سلطانی نیست

یارب از نیست به هست آمدهٔ صنع توایم

وانچه هست از نظر علم تو پنهانی نیست

گر برانی و گرم بندهٔ مخلص خوانی

روی نومیدیم از حضرت سلطانی نیست

ناامید از در لطف تو کجا شاید رفت؟

تو ببخشای که درگاه تو را ثانی نیست

دست حسرت گزی ار یک درمت فوت شود

هیچت از عمر تلف کرده پشیمانی نیست

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر 375 کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 1060

حاشیه‌ها

تا به حال ۴۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

در ‫۱۲ سال و ۱۱ ماه قبل، چهار شنبه ۹ مرداد ۱۳۸۷، ساعت ۱۶:۴۲ نوشته:

هو
عالم وعابد وصوفی همه طفلان رهند
مرد اگرهست بجز عارف ربانی نیست
همیشه بین عالم وعابد وبه طور گسترده تر بگوئیم بین افراد وگروههای دینی اختلافاتی وجود دارد (گسترده تر از این اختلافاتی است که بین فرقه های مختلف دیده میشود تا جائی که ممکن است افرادی خونریزی افراد فرقه دیگر را بلا اشکال بدانند) چرا اینطور است مگر حقیقت چیز واحدی نیست؟
از بیت مذکور پاسخ جالبی راجع به سئوال بالا میگیریم سعدی همه را از لحاظ اندیشه دینی کودک حساب میکند وفقط عارف ربانی را مستثنا میسازد مشابه این کلام در نهج البلاغه هم هست که مردم سه گروهند عالم ربانی وطالبان علم وآگاهی (در اقلیت )ومگسان ناتوانی که با هر بادی میروند(همج رعاع) این بیانات پر معنی نه فقط در باره جوامع خاص که در باره همه جوامع متمدن وغیرمتمدن انسان درجهان صادق است
آنچه مااز بیت سعدی میتوانیم بیاموزم اینست که چون ما عارف ربانی نیستیم حتی المقدوراعتراف به نارسابودن وکودکانه بودن آنچه میدانیم داشته باشیم که به فرمایش حضرت علی ع هر کس نمیدانم(لاادری) را نگوید به مهالک آن میرسد
قصیده فوق در مجموع خیلی پربار وجالب به نظر میرسد وازبسیاری از مفاهیم ونکاتی که عادتا مکتوم میماند پرده برداری کرده است باید تک تک ابیاتش را خواند وبهره برد پاسخ بعضی از مشکلات معنوی ودینی را بازمیتوان درآن یافت مثلا کسانی شکوه دارند که دعاهای ما چرامستجاب نمیشود باانکه گفته شده "ادعونی استجب لکم "دراین مورد بیت زیر پاسخگو است
باتو ترسم نکند شاهد روحانی روی
کالتماس تو بجز راحت نفسانی نیست

 

امید رضا محبی در ‫۱۰ سال و ۵ ماه قبل، دو شنبه ۲۷ دی ۱۳۸۹، ساعت ۰۹:۰۴ نوشته:

بسم الله الرحمن الرحیم
گویی سعدی این بزرگ عارف ربانی عصاره ای از دغدغه ها و مشکلات بشر را که در تمام اعصار بطور مشترک وجود دارد یکجا جمع کرده و با بیان شیوا و فصیحش به دل آنها نشانه رفته است، گر چه حدود هفتصد سال از سرودن این شعر میگذرد لیکن چنان آن را منطبق بر روزگارمان می بینیم که حیرت انگیز است.
تامل و تفکر در این قصیده و دقت در عمل به دستورات ذکر شده در آن و در صورت امکان مطالعه بیشتر در زمینه هایی از این دست، چنان که دوست ناشناس نهج البلاغه را بیان نموده است بسیار می تواند یاریگر انسان در مسیر عمل باشد.
به امید توفیق هدایت و کسب حقیقت
روان سعدی شاد باد.

 

سید علی انجو در ‫۱۰ سال و ۵ ماه قبل، سه شنبه ۲۸ دی ۱۳۸۹، ساعت ۱۴:۵۶ نوشته:

1 -«عارفان جمع نکردند و پریشانی نیست » به نظر صحیح تر است

2- «مشنو ار در سخنم فایده ی جانی نیست» در نسخه ای که بنده دیده ام هست
آنچه اکنون نگاشته شده ایراد وزنی هم دارد.

ممنون
---
پاسخ: با تشکر، نظرتان در مورد ایراد وزنی بیت دوم مورد اشاره به نظر من هم وارد است، هر چند با قرائت بیت به حالتی غیرمعمول شاید بتوان مشکل را حل کرد. اما هر دو مورد مطابق متن تصحیح فروغی است و به جهت جلوگیری از ایجاد ملغمه‌ای از روایتهای مختلف متن را دست نزدیم و بدلهای نقل شده توسط جنابعالی را در حاشیه نگه داشتیم.

 

سید علی انجو در ‫۱۰ سال و ۵ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ۱۳:۱۰ نوشته:

با سلام مجدد

بیت
« آن کس از دزد بترسد که متاعی دارد
عارفان جمع نکردند و پریشانی نیست»
اگر به صورت
« آن کس از دزد بترسد که متاعی دارد
عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست»

بیاید معنا را کلا عوض می کند
عارف اهل جمع کردن نیست لذا از دزد نخواهد ترسید

به نظر می رسد «بکردند» باید «نکردند» باشد.

 

حبیبی در ‫۱۰ سال و ۴ ماه قبل، پنج شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۸۹، ساعت ۱۵:۲۴ نوشته:

جناب آقای انجوی
عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست.
باید گفت جمع کردن درست است و به اصطلاح عرفانی مجموع بودن و مجموع نشستن به معنای آسوده خاطر و در آرامش بودن اشاره دارد و عدم توجه به متاع دنیوی.

 

Morteza در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۳:۱۱ نوشته:

سلام علیکم | به نظر من می‌رسه که وزن شعر رو اشتباه نوشتید | وزن شعر به طور واضح این هست: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن!
---
پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

 

احمدی در ‫۷ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۹ تیر ۱۳۹۲، ساعت ۱۵:۲۸ نوشته:

با سلام به نظر در بیت یازده بجای برگ مرگت غم مرگت صحیح تر باشد

 

سیاورشن بندرعباسی در ‫۷ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۷ مرداد ۱۳۹۲، ساعت ۰۲:۰۰ نوشته:

به گمان من هم «عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست» درست است و اتفاقا ظرافتی هم در این نکته نهفته | عارفان جمع کرده اند اما چیزی که امکان دزدیدنش نیست!

 

نقاش باشی در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، سه شنبه ۵ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۲:۱۳ نوشته:

با آقای سید علی انجو موافقم که وزن "مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست" کاملا غلط است. بله، دیگران نیز این مصراع را به این صورت نادرست آورده اند اما این در اصل ماجرا تغییری نمی دهد. پاینده باشید.

 

نقاش باشی در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، سه شنبه ۵ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۵۰ نوشته:

با سلام و احترام:
من کمتر از پنجاه سال است که با زبان و ادبیات فارسی درگیری مستمر دارم و هرگونه "قرائت به حالتی [معمول و]غیرمعمول" را که بنظرم رسید امتحان کردم اما فکر نمی کنم حتی قرائت بیت به دری و اردو و پشتو نیز مشکل وزن را حل کند!
"مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست" با وزن فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن همخوانی ندارد.

 

مسعود مقدس در ‫۷ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۳، ساعت ۰۸:۰۶ نوشته:

با سلام
وانکه را خیمه به صحرای قناعت زده اند اشتباها فراغت آمده که از نظر معنایی کاملاً غلط است.
در بعضی از ابیات سکته مشاهده می شود بهتر است با مشاورت استادان اهل فن اصلاح گردد.
با تشکر

 

ناصر فکرت در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، دو شنبه ۲۹ دی ۱۳۹۳، ساعت ۱۵:۵۷ نوشته:

در مصراع اول تن آسانی نوشته شده در حالیکه تن آسایی باید نوشته شود.

 

سید عبدالمجید علوی شوشتری در ‫۶ سال و ۲ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۱۱:۴۵ نوشته:

به جناب آقای ناصر فکرت عرض کنم که «تن آسایی» معنی بیت را بهتر می‌کند ولی قافیه را خراب می‌کند. بنده هم معتقدم: مصرع «مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست» از نوزن اخارج است. احتمال دارد به این صورت: «مشنو ار در سخنم فایده و جانی نیست» بوده و نسخه برداران اولیه آنرا اشتباه نگاشته‌اند.

 

تکتم در ‫۶ سال و ۲ ماه قبل، چهار شنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۳۲ نوشته:

به نظر بنده هم اختلال وزن بیت شانزدهم کاملا مشهود است:
یک نصیحت ز سر صدق جهانی ارزد
مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست
شاید اینگونه ریباتر شود:
مشنو ار در سخنم فایده چندانی نیست.

 

علیرضا سخایی راد در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، چهار شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۴، ساعت ۱۴:۳۶ نوشته:

احیانا بیت : سعدیا گرچه سخندان و مصالح گویی
به عمل کار برآید به سخندانی نیست
نباید به آخر شعر برود
معمولا تخلص در بیت پایانی می آید

 

محمدرضا در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، یک شنبه ۷ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۰۱:۲۲ نوشته:

بسم الله الرحمن الرحیم
در بیت زیر دخل و تصرف شده است:
عالم و عابد و صوفی همه طفلان رهند
مرد اگر هست بجز عارف ربانی نیست
اصل بیت اینچنین است:
عارف و عابد و صوفی همه طفلان رهند
مرد اگر هست بجز عالم ربانی نیست
به چند دلیل:
1- ابتدای شعر، شاعر درباره ی علم سخن می گوید نه عرفان.
2- "عارف و عابد و صوفی" هر سه با هم سنخیت دارند و هم مشرب و هم مسلک هستند اما "عالم و عابد و صوفی" خیر.
3- جناب سعدی به حدیث امام علی (ع) اشاره می کنند که:
الناس ثلاث عالم ربانی ...
لذا در مصراع دوم باید "عالم ربانی" مورد مدح قرار گیرد.

 

رامین در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، جمعه ۱۲ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۰۴:۲۷ نوشته:

آخری نیست تمنای سر و سامان را
سر و سامان به از (این) بیسر و سامانی نیست

 

روفیا در ‫۵ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۶ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۴۴ نوشته:

عمل گرایی سعدی درخور ستایش است .
همه علم و.عرفان و عبادت اگر بروز و ظهوری در زندگانی اجتماعی انسان نداشته باشد عقیم و سترون است .
باید که برکاتش محسوس و واقعی باشد .
اصلا اگر در سخنان زیبا و دلفریبی تبلوری نبینم در حقانیت آن تردید دارم .

 

روفیا در ‫۵ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۶ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۴۶ نوشته:

در حقانیت گوینده آن تردید دارم .

 

روفیا در ‫۵ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۶ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۰ نوشته:

بر دل و دین خرابت نوحه کن
که نمی بیند جز این خاک کهن
ور همی بیند چرا نبود دلیر
پشتدار و جانسپار و چشم سیر
در رخت کو از می دین فرخی
گر بدیدی بحر کو کف سخی

 

احمد در ‫۵ سال و ۶ ماه قبل، چهار شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۴، ساعت ۱۰:۲۱ نوشته:

دوستانی که می‌گویند «تن آسانی» درست نیست، سخت در اشتباهند. آسان به معنای راحتی است و آسا از واژگان تشبیه است و در اینجا معنای نابجایی خواهد داشت.

 

در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، دو شنبه ۵ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۱۸:۵۵ نوشته:

چرا دوبار قافیه سلطانی و پریشانی رو اورده ؟ اشتباه نیست؟

 

در ‫۵ سال قبل، پنج شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۸:۰۶ نوشته:

"مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست " هم از نظر معنی درست است هم از نظر وزن فقط باید این گونه خوانده شود :
فایده دُج هانی نیست =doj hani nist

 

سید محمد مهدی در ‫۵ سال قبل، چهار شنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۰۷ نوشته:

عالم وعابد وصوفی همه طفلان رهند
مرد اگرهست بجز عارف ربانی نیست
اینجا عارف ربانی صحیح آمده چرا که مقام یک عارف کامل بالاتر از عالم است
عارف کسی است که در پرتو نور و روشنایی الهی، حقائق را مشاهده میکند. نوری که نتیجه تقوا و عبودیت است. از امام صادق ـ علیهالسّلام ـ روایت شده که به بصری فرمود: علم و معرفت به تعلّم و آموختن نیست، بلکه علم نوری است که خداوند، در دل کسی که بخواهد هدایتش کند، میتاباند. پس اگر خواهان علم هستی، ابتدا حقیقت بندگی را در خود بخواه، تا به تو عنایت کند.
معارف و علومی که از راه تزکیه نفس و در اثر ایمان حاصل میگردد، با علوم و معارف حسی یا عقلی و استدلالی، تفاوت دارد. علوم قلبی، از راه مشاهده حقایق به دست میآید. در حالی که معارف حسی و عقلی، با مفاهیم خارجی حاصل میگردد. امام علی ـ علیهالسّلام ـ نیز (به این تفاوت اشاره نموده) در پاسخ مردی به نام ذعلب یمانی که از او پرسید آیا پروردگار خود را دیدهای پاسخ داد: أفاعبد ما لا أری؟ آیا میپرستم خدایی را که ندیدهام؟ آن مرد پرسید: و کیف تراه؟ چگونه او را دیدهای؟ حضرت فرمود: «لا تدرکه العیون بمشاهدة العیان و لکن تدرکه القلوب بحقائق الایمان» او را با چشمها با مشاهدة حسی درک نمی کند، بلکه او را دلها با حقائق ایمان می بیند. و خصوصیت معرفت عرفانی که در پرتو رؤیت قلبی حاصل میشود، آنست که هیچ گونه شکی در آن رخ نمیدهد. از این رو امام علی ـ علیهالسّلام ـ میفرماید: «ما شککتُ فی الحق مذ رأیتُه. از زمانی که حق را دیدم در آن تردید نکردم». البته معرفت قلبی و عرفانی، قابل ازدیاد و نقصان است و درجات مختلفی دارد. قلب آدمی به هر درجه از پاکی و ایمان باشد، دارای شهودی متناسب با آن درجه خواهد بود. از این رو امام باقر ـ علیهالسّلام ـ فرموده است: هیچ مؤمنی نیست مگر اینکه هوشیاری ویژهای دارد و به مقدار ایمانش خدا را مشاهده میکند.

 

روح‌الله در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۵۱ نوشته:

سلام.
بهتر است در مصرع نخست بیت دوم " خفتگان را چه خبر زمزمه‌ی مرغ سحر؟ " ، اینچنین نوشته شود" خفتگان را خبر از زمزمه‌ی مرغ سحر " .
تکمیل مصرع اول توسط مصرع دوم یا بالعکس، امری رایج در شعر فارسی است که معمولا آرایه‌ی بهتری ایجاد می‌کند. همچنین در مصرع " خفتگان را چه خبر زمزمه‌ی مرغ سحر " حرف « از » حذف می‌شود که چنین نقصی از سعدی انتظار نمی‌رود.
اینگونه قشنگ‌تر نیست؟ :
خفتگان را خبر از زمزمه‌ی مرغ سحر،
حیوان را خبر از عالمِ انسانی نیست...

 

بی سواد در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۲۱ نوشته:

خفتگان را خبر از زمزمه مرغ سحر
حیوان را خبر از عالم انسانی نیست

 

مسرور در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۲۶ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۲۱:۲۰ نوشته:

واقعا سخت است که نظر دهیم عارف ربانی مراد شیخ بوده یا عالم ربانی!
چون همه قبیله وی عالمان دین بودند و گرایشات شیخ به علمای دین در بیشتر فرمایشات ایشان استنباط میشود،البته عالمی که عمل نماید و به تعبیری عالم ربانی و اینکه همیشه در طول تاریخ بین متشرعین و عالمان از طرفی و متصوفین و عارفان از سوی دیگر مجادله ای بوده هر یک دیگری را فی المثل طفل ره نامیده اند و حتی بعضا رد کرده اند.
از طرفی در همین قصیده هم عارفان راستوده که عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست!
شاید سعدی نیز در طول عمر مبارکشان جهانبینی ایشان هم تغییر کرده و به مقتضای حال خویش اشعارش هم دیگرگون گشته.
مثل در جوانی شور عشقی زمینی در سر داشته و در میانسالی عالم بوده و در کهنسالی به عرفان و عشق حقیقی روی آورده و در کل مرحله ب مرحله طی طریق کرده،همچون ابوحامد امام محمد غزالی که در نهایت سعادت دنیا و عقبی را در تصوف دید،یا عین القضات همدانی و دیگران.
که با این اوصاف اگر این قصیده را در مرحله غایی سروده باشد عارف ربانی صحیح به نظر میرسد

 

نوبری نیا در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، جمعه ۱ بهمن ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۰۸ نوشته:

با درود فراوان،
طبق نسخه چاپی کلیات سعدی از روی نسخه تصحیح شده محمد علی فروغی ذکاءالملک بتاریخ 1342 ه.ش. لازم میدانم دو مورد مغایرت را به عرض برسانم.
مصرع اول از بیت اول: ("آسائی" بجای "آسانی")
مصرع دوم از بیت چهارده:("نکردند" بجای "بکردند")
با تشکر

 

وفایی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، جمعه ۱۸ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۵۸ نوشته:

آقای سید محمد مهدی
متنی که نوشته اید ، عالی است .
شما حقیقت را می دانید .
درود برشما

 

وفایی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۲ نوشته:

جناب نوبری نیا
در مورد تن آسایی یا تن آسانی ، دوستان قبلا دلیلش را گفته اند که چرا باید تن آسانی باشد : چون تن آسایی با ابیات دیگر ، هم قافیه نیست .
اما در مورد عارفان جمع بکردند یا جمع نکردند ، کاملا حق با شماست . به نظر من این بدیهی است که باید " جمع نکردند " باشد . دوستانی که می گویند " جمع بکردند " صحیح است ، شاید ادبیات را خوب بدانند ولی به نظر می رسد لازم است که یک زمانی هم وقت صرف کنند و درباره احوالات و روحیات و اعمال و رفتار عارفان بزرگ در طول تاریخ ، کتاب بخوانند .
اگر به اندازه کافی راجع به عرفا بخوانید و تحقیق کنید ، به محض شنیدن نام عارف ، اولین کلمه ای که از رفتار و نحوه زندگی شان به ذهن تان خطور میکند ، رها کردن اشیاء و نگه نداشتن هر شیء مادی قیمتی یا غیر قیمتی است . حتی عارفان و اولیا ، همه کم خوراک بوده اند . بسیار کم خور . گویی هر نوع جمع آوری و انباشتی ، باری بوده است بر دوش سبکروحی جانهای پاکشان .
دلیل دیگری که " جمع بکردند " نمی تواند صحیح باشد این است که همه آدمها جمع کرده هایی دارند که قابل دزدیدن نیست ! کسی نمی تواند دانش یک دانشمند را از او بدزدد . کسی نمی تواند هنر یک هنرمند را از او بدزدد . یک پیشه ور یک سیاستمدار یک ورزشکار و .... و هر شغلی و حرفه ای ، اندوخته هایی دارد که قابل دزدیدن نیست . پس چرا نام عارف را آورده و عارف را مستثنی کرده ؟ چون عارف با بقیه مردم ، یک فرقی دارد : مردم عادی دایما حرص میزنند که بیشتر و بیشتر داشته باشند و جمع کنند در حالیکه عارف دقیقا برعکس : لذت می برد از اینکه رها کند و بیفکند و هیچ نداشته باشد و آزاد و شاد و سبکروح باشد ....

 

وفایی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۱:۵۳ نوشته:

آقای حبیبی
همانطور که خودتان هم نوشته اید مجموع بودن و مجموع نشستن در اصطلاح عرفا وجود دارد . اما جمع کردن معنی دیگری دارد . معنی جمع کردن با جمع بودن و جمع نشستن ، کاملا تفاوت دارد .
اگر منظور سعدی از جمع کردن یا نکردن ، جمع نشستن بوده ، خیلی راحت می توانست بنویسد :
عارفان جمع نشستند و پریشانی نیست !

 

خواجوی کرمانی در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۰۵:۱۸ نوشته:

آقا/خانم وفایی
،
می گوید و نه می نویسد:
آن کس از دزد بترسد ، که متاعی دارد
عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست.
گفتگو بر سر داشتن یا نداشتن است ، نه جمع کردن متاع؛ جمع کردن اگر به معنای مورد نظر شما باشد نیاز به متمم دارد
جمع کردن چه ؟؟
بی آن متمم همان است که دوستان میگویند
خویش را جمع کردن از مال و خواسته بریدن و نه جمع نشستن چنانکه شما پنداشته اید
جمع نشستن ؟؟

 

۷ در ‫۳ سال و ۵ ماه قبل، یک شنبه ۱۰ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۴۱ نوشته:

آن کس از دزد بترسد که متاعی دارد
عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست
در مورد بکردند یا نکردند در نیم بیت دوم با توجه به پیش درآمد شرطی آن در نیم بیت نخست "نکردند"درست می آید ولی اگر از بیت فاصله گرفته شود و همه شعر و پیام آن را دید و شاعرانه تر نگریست "بکردند" زیباتر و بجاتر است و چاره آن است که پذیرفته شود هر دو میتواند درست باشد.

درویش و غنی بنده این خاک درند
وآنان که غنی ترند محتاج ترند
جمع کردند و نهادند و به حسرت رفتند
وین چه دارد که به حسرت بگذارد آن را
چشم همت نه به دنیا که به عقبی نبود
عارف عاشق شوریدهٔ سرگردان را
عاشقی سوخته‌ای بی سر و سامان دیدم
گفتم ای یار مکن در سر فکرت جان را
نفسی سرد برآورد و ضعیف از سر درد
گفت بگذار من بی سر و بی‌ سامان را
پند دلبند تو در گوش من آید هیهات
من که بر درد حریصم چه کنم درمان را
سعدیا عمر عزیزست به غفلت مگذار
وقت فرصت نشود فوت مگر نادان را

 

قاسم سیف الدین در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، پنج شنبه ۳ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۰۳ نوشته:

سعدی علیه الرحمه در همه وادیهای علم وعبادت وصوفیگری سیر وسفر کرده واین سفرها لازمه اش برون نگری وجمع کردن است وجمع شدنها چیزی اضافه بر ذات است اما در سفر عرفانی سیردرنفس است و احتیاج به چیزی از خارج نیست که لازمه اش جمع کردن باشد در نتیجه نکردن به نظر می‌رسد صحیح باشد

 

مهدی در ‫۲ سال و ۳ ماه قبل، یک شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۵۲ نوشته:

با سلام
این بیت خیلی معروف است ضرب المثل شده برای قناعت
((وآنکه را خیمه به صحرای قناعت زده است
گر جهان لرزه بگیرد غم ویرانی نیست))
در شعر بالا با تفاوت خیلی زیادی به این صورت نوشته شده
((وانکه را خیمه به صحرای فراغت زده‌اند
گر جهان زلزله گیرد غم ویرانی نیست))

 

مهدی در ‫۲ سال و ۳ ماه قبل، یک شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۰۰ نوشته:

این شعر به این با این شهرت یکی از بهترین قصیدهای سعدیه چرا گنجور این اشتباه را در جابجائی بیت ها انجام داده بیت آخر در جای خودش نیست باید بیت آخر رو بعد از این بیت بیارین
حاصل عمر تلف کرده و ایام به لغو
گذرانیده، به جز حیف و پشیمانی نیست

 

علی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۱۸ نوشته:

عارفان جمع بکردند به نظر صحیح است با این مظمون که منظور کاری است که تمام عارفان جمع عارافان را هدف گرفته که بکردند یعنی آن کار را انجام دادند با تاکید، چون کردند و بکردند دو معنی جدا میدهد،
عافان جمع بکردند یعنی کاری که تمامی عارفان انجام دادند، البته تفسیر زبان پارسی بسیار گسترده است و ممکن است در جایی سخنی مثبت باشد ولی در تفسیر منظور به منفی باشد، این چالش در تفسیر در اشعار دیگر شعرا نیز هست، جالب اینجاست که ما همه هرنوع حاشیه ای که به این اشعار مینویسیم منظور همان است که همه آن را فهمیده ایم،

 

علی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۲۴ نوشته:

طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی
صدق پیش آر که اخلاص به پیشانی نیست
جایی این بیت را جور دیگر دیدم نمیدانم کدام درست تر است
طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی
صدق پیش آر که ابلیس بسی کرد سجود

 

محسن در ‫۱ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۱۳ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۱۵ نوشته:

در پاسخ به علی:
چقدر ردیفش به شعر سعدی می‌خوره!!!
احتمالا یک سعدی دیگه که ساخت حکومته اون شعر را گفته!

 

بیژن در ‫۱ سال قبل، سه شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۱۳:۱۸ نوشته:

از قصاید بسیار زیبا و اخلاقی سعدی است

 

ایرانی در ‫۱ سال قبل، جمعه ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۱۶ نوشته:

طاعت آن نیست که بر خاک نهی پیشانی
صدق پیش آر که اخلاص به پیشانی نیست.

 

احمد در ‫۱۱ ماه قبل، جمعه ۲۰ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۱۱ نوشته:

تلفظ بانگ و فریاد برآری که مسلمانی نیست
در قسمت مسلمانی نیست اشتباه تلفظ میشود
معنی مصرع این است که این رسم مسلمانی نیست اما شما طوری تلفظ میکنید که منظور این نمایان می شود که مسلمان دیگری نیست.!!!

 

محتشم محمدی در ‫۱۱ ماه قبل، سه شنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۱۲ نوشته:

سپاس. دست مریزاد!
مصراع دوم بیت چهاردم باید نگذارد باشد و بگذارذ وجهی ندارد . هم عارف اهل جمع و گذاشتن نیست هم تقابل با مصرع قبلش لازم است.

 

علیزاده در ‫۷ ماه قبل، سه شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۵:۱۴ نوشته:

با سلام
در بیت :
آن کس از دزد بترسد که متاعی دارد
عارفان جمع بکردند و پریشانی نیست
به نظر بنده حقیر همان جمع بکردند صحیح است و زیباتر نیز هست
منظور از جمع بکردند اینجا جمع کردن متاع دنیا نیست
بلکه منظور این است که عارفان بساط جمع آوریِ متاع دنیایی را جمع کرده و کنار گذاشته اند
اگر این بیت از ابتدا تا انتها با در نظر گرفتن این مفهوم خوانده شود، جمع بکردند هم صحیح است هم زیبا

 

آزادبخت در ‫۴ ماه قبل، دو شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۴۰ نوشته:

ای کاش روزی می امد که من ببنم مردمان ما ندانسته یا نظر ندهند یا انکه پیش از نوشتن و یا نظر دادن اندکی پژوهش کنند
چنان با تن پرباد می ایند میگویند به خاطر وزن و قافیه گفته تن اسانی که ادم می ماند نکند درباره شعر شاطر عباس نظر میدهند اخر سعدی خدای سخن گرفتار قافیه میشود
برادر من اخر شما ایا استاد فارسی دری هستی ؟ اگر نیستی قبل از نظر دادن پژوهشی کن اگر استادی که خاک بر سر دانشگاهی که استادانش اینگونه اند چگونه نمیدانی در فارسی تن آسانی درست است
از رودکی تا پروین اعتصامی نمونه ها را ببنید همه تن اسانی گفته اند و تن اسایی اصلا درست نیست
ازو بی اندهی بگزین و شادی با تن آسانی
به تیمار جهان دل را چرا باید که بخسانی

رودکی
تن آسانی ازداد و رنج من است
کجا آب و خاک است گنج من است .
که پیروزی و شوربختی از اوست
تن آسانی و رنج و سختی از اوست .
پرستیدن مهرگان دین اوست
تن آسانی و خوردن آیین اوست
تن آسانی از درد و رنج منست
کجا خاک و آبست گنج منست
تن آسانی و شادی افزایدت
که با شهد او زهر نگزایدت
شبان باشم و زیردستان رمه
تن‌آسانی و داد جویم همه
بگفت این و چادر به سر برکشید
تن‌آسانی و خواب در بر کشید

فردوسی



به تن آسانی بر بالش دولت بنشین
چکنی تاختن و تافتن و رنج سفر.
فرخی .
خداوندی و خوبی و جوانی
تن آسانی و ناز و کامرانی .
(ویس و رامین ).

غره شدی بدانچه پسندیدت
هر کاهل خسیس تن آسانی

برده این چرخ جفاپیشه به بیدادی
از دلش راحت و از تنش تن آسانی .
ناصرخسرو.
زود بیند ز تو دل آزاری
هرکه یابد ز تو تن آسانی .
مسعودسعد.
ندهد رنج آن کل کافر
هیچ کس خلق را تن آسانی .
سوزنی
بدا سلطانیا کو را بود رنج دل آشوبی
خوشا درویشیا کو را بود گنج تن آسانی .
خاقانی .


کُردِ صحرا رو بیابانی
چون از او یافت آن تن آسانی
به تولای خود عزیزش کرد
حاکم خان و مان و چیزش کرد.
ن
گه سختی تن آسانی پذیرند
تو گوئی دست و ایشان پای گیرند
نظامی

ایها الناس جهان جای تن آسانی نیست .
مرددانا به جهان داشتن ارزانی نیست .
سعدی .
بهشت تن آسانی آنگه خوری
که بر دوزخ نیستی بگذری
بوستان سعدی
تن آسانی گزیند خویشتن را
زن و فرزند بگذارد به سختی .
سعدی (گلستان ).
و چنانک اصناف انسانی به فنون تمتع و تن آسانی از روزگار، انصاف می ستانند. (جهانگشای جوینی ).


زهی حسرت که خواهد دید جانت زین تن آسانی
هزاران چشم می‌باید که بر کار تو خون گرید
عطار



تشنهٔ آغوش دریا را تن‌آسانی بلاست
چون صدف هر کس که در دامان ساحل ماند، ماند

صائب تبریزی



داغ عشقم ، نیست الفت با تن آسانی مرا
پیچ وتاب شعله باشد نقش پیشانی مرا
بیدل

چه کاری میتوان از پیش بردن با تن آسانی
درین ره پیشوایان تو دیوانند و گمراهان
تنها نه خفتن است و تن آسانی
مقصود ز آفرینش و ایجادت
پروین اعتصامی
اگر امروز کوچکترین شاعرکی هم کلمه ای چون گدایی را بخواهد گدانی بکند به هیچ عنوان ان بیت را نمی سراید چه برسد به سعدی
-
ندانستن عیب نیست اما اینکه حد اقل یک سرچ نمی کنید که ببنید ایا تن اسانی درست است یا انچه می گویید
دیگری که میگوید از روی نسخه فروغی برادر ما در کشوری زندگی میکنیم که همه چیزمان را از دست داده ایم ناشرش که فرهنگی است دزدی میکند و نسخه ای مغلوط را به نام فروغی می فروشد
همین که نوشت از روی بدان که دروغ می گوید
بعد چگونه ناشر بیسوادی است که نمی داند تن اسایی کل قافیه شعر را به هم میریزد و تازه اشتباه هم هست
دیگر دوستانی گفته بودند وزن شعر غلط است و اگر به هندی هم بخوانی من پنجاه سال با فارسی سر و کار داشتم تنها می توانم بگویم دردا و سختا که پنجاه سال ندانستی فارسی بخوانی
این شاهکار بسیار زیبای سعدی خود می گوید چه هست
یک نصیحت ز سر صدق جهانی ارزد
مشنو ار در سخنم فایده دو جهانی نیست
دجهان با سکون میم خوانده می شود اگر فایده در سخن من دوجهانی نیست
مشنو - که این دو جهانی ایهام دارد -
این از اختیارات شاعر نیست بلکه از ویژگیهای زبان پارسی است زبان پارسی از روزگار پیشین دگرگونی فراوان داشته و در فارسی باستان و پهلوی ابتدا به ساکن بسیار بوده و در فارسی دری نیز گرچه ابتدا به ساکن نیست اما می توان بسیاری واژگان را هنگام ترکیب یا خوانش با پیشینش خواند -
به هر لهجه و گویشی و زبان ایرانی که در ایران رجوع کنید در سخن گفتن مردم هم میتوانند دوجهانی با کشیدن دوو و سپس جهان بگویند و هم نرم بگوییند دوجهانی دوج هانی و فتحه جیم را نرم تلفظ کنند یا سکونش دهند -
-
البته تنها در بعضی حروف این امکان پذیر است

 

آزادبخت در ‫۴ ماه قبل، دو شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۴:۴۵ نوشته:

عارف وعابد وصوفی همه طفلان رهند
مرد اگرهست بجز عالم ربانی نیست
سعدی بر این باور بود که دانشمندان در پی نجات جهانند و عارفان یا شیادند یا دنبال نجات خویش
عارف و صوفی و عابد کنار هم درست است

 

Mokoshle در ‫۱۸ روز قبل، جمعه ۱۴ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۱۰:۳۷ نوشته:

سعدی زیرک و باهوش بوده

اسرار زیادی در شعرهاش هست

هر کس با ظرفیتی ک داره برخوردار میشه

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.