گنجور

غزل ۲۷

 
سعدی شیرازی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

ماهرویا! روی خوب از من متاب

بی خطا کشتن چه می‌بینی صواب

دوش در خوابم در آغوش آمدی

وین نپندارم که بینم جز به خواب

از درون سوزناک و چشم تر

نیمه‌ای در آتشم نیمی در آب

هر که بازآید ز در پندارم اوست

تشنه مسکین آب پندارد سراب

ناوکش را جان درویشان هدف

ناخنش را خون مسکینان خضاب

او سخن می‌گوید و دل می‌برد

و او نمک می‌ریزد و مردم کباب

حیف باشد بر چنان تن پیرهن

ظلم باشد بر چنان صورت نقاب

خوی به دامان از بناگوشش بگیر

تا بگیرد جامه‌ات بوی گلاب

فتنه باشد شاهدی شمعی به دست

سرگران از خواب و سرمست از شراب

بامدادی تا به شب رویت مپوش

تا بپوشانی جمال آفتاب

سعدیا گر در برش خواهی چو چنگ

گوشمالت خورد باید چون رباب

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | طیبات | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

شهرام ناظری » غم زیبا » تصنیف ماهرو

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

منتخبی از اشعار سعدی، حافظ و جامی » تصویر 21 کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر 457 کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده در ۹۲۶ هجری قمری » تصویر 509 کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 625

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

سروش در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، چهار شنبه ۸ آبان ۱۳۹۲، ساعت ۰۱:۴۲ نوشته:

ماه رویا رو خود از من مگیر
ماه روی+الف خطاب مانند ساقیا مانند سعدیا
ماه رؤیا روی خوب از من مگیر با مضمون شعر سازگاری ندارد.

 

سروش در ‫۷ سال و ۸ ماه قبل، چهار شنبه ۸ آبان ۱۳۹۲، ساعت ۰۱:۴۵ نوشته:

با پوزش از اشتباه نگارشی در قافیه
ماه رویا روی خود از من متاب

 

۷ در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، چهار شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۴۹ نوشته:

او سخن می‌گوید و دل می‌برد
و او نمک می‌ریزد و مردم کباب
نمکریز=دلبر لوند

 

وشایق در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۰ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۵۲ نوشته:

با سلام ( بامدادی تا به شب رویت مبوش تا ببوشانی جمال افتاب ) اگر فقط یکبار شخصی روی او را ببیند و چمشش به نور جمال او روشن شود در می یابد که حتی خورشید هم به نور او روشن است ( الله نور السموات و الارض خدا نور اسمانها و زمین است )

 

۷ در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دو شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۱ نوشته:

خوی به دامان از بناگوشش بگیر
تا بگیرد جامه‌ات بوی گلاب
سعدی و باز بازی با بناگوش و بسی زیبا
خوی در اینجا به معنی عرق میباشد
عرق بناگوش را با دامن جامه ات بگیر تا دامنت بوی گلاب دهد

 

۷ در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دو شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۰۲ نوشته:

سعدیا گر در برش خواهی چو چنگ
گوشمالت خورد باید چون رباب
رباب عربی است ولی چون نام فارسی آن رواوه است احتمالا دگرگون شده و شکل عربی به خود گرفته است

 

۷ در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دو شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۱۳ نوشته:

حیف باشد بر چنان تن پیرهن
ظلم باشد بر چنان صورت نقاب
احتمالا در جایی که این غزل را سروده زنان نقاب یا روبند داشته اند به ویژه در شهرها.مانند شیراز و بغداد.تا زمان رضاشاه هم در تهران زنان نقاب داشتند و الان هم در هرمزگان و بوشهر و جاهای دیگر هستند زنانی که نقاب دارند.
برقع

 

بابک در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دو شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۲۵ نوشته:

چه غزل هلویی!
این بیت اولش رو تو ذهنم مونده به صورت آواز
غزل به این خوشمزگی ممکن هست کسی تا کنون به آواز نخونده باشه؟
ماه رویا روی خوب از من متاب
بی خطا کشتن چه می‌بینی صواب
دوش در خوابم در آغوش آمدی
وین نپندارم که بینم جز به خواب
از درون سوزناک و چشم تر
نیمه‌ای در آتشم نیمی در آب
فتنه باشد شاهدی شمعی به دست
سرگران از خواب و سرمست از شراب

 

ادب دوست در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دو شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۲۱:۴۳ نوشته:

ماه رویا ! روی خویش از من متاب
و نه روی خوب!!

 

بابک در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، سه شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۰۱:۲۷ نوشته:

هم نام گرامی،
"غزل هلو و خوشمزه" را نمی دانم چه صیغه ایست، ولی نخونده یک الف کم دارد.

 

ارش در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۵ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۱۵ نوشته:

این برادر ما شایق خان گویا همه چیز را می خواهند اسمانی ببینند...مختارند البته...اما سعدی و حافظ را ما همچون انسانهای زمینی دوست داریم که البته به صورت کاملا اشکاری قسمت اعظم شعرهایشان زمینی و این جهانیست..

 

آزاد در ‫۴ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۵، ساعت ۰۵:۵۹ نوشته:

جناب محمد در جواب شما که فرمودید 99 درصد شعرهای عاشقانه در وصف شاهد یعنی پسر زیبا و... است البته با ادبیات منزجر کننده خاص خودتان و دوست دیگری را به مطالعه ادبیات ارجاع داده بودید، لازم به ذکر است که اغلب عاشقانه های ما از بیژن و منیژه و لیلی و مجنون و وامق و عذرا و ویس و رامین و غزلیات حافظ(طالع اگر مدد دهد دامنش آورم به کف...) و... در وصف عشق به یک زن سروده شده و زن از دیرزمان میترا تا حال معشوقه و دلبر و مقصود شعرا بوده است.
هرچند که کتمان نمیکنم افرادی چون کیکاووس بن طاووس و گاها سایرین نظری و منظوری با شیرین پسران و مغ بچه گانه داشته اند.

 

بابک در ‫۳ سال و ۱۱ ماه قبل، چهار شنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۲۳ نوشته:

برای آگاهی از "تشبیب مذکر" که یک سنت ادبی است و روشن شدن این مطلب که چرا مخاطب بعضی شاعران در بعضی شعرها پسران نوجوان هستند، به بخش آخر کتاب "از کوچه‌ی رندان" نوشته‌ی دکتر زرین‌کوب ، صفحه‌ی 176 به بعد مراجعه فرمایید.

 

طنین در ‫۳ سال و ۸ ماه قبل، پنج شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۴۷ نوشته:

سبحان الله از حضرت سعدی بینهایت زیباودلنواز

 

مروارید در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، چهار شنبه ۲۷ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۱۲ نوشته:

این بیت سوم که می‌فرماید:
«از درونِ سوزناک و چشمِ تر/ نیمه‌ای در آتشم، نیمی در آب»
از بهترین نمونه‌هایی بود که در یکی از پوسترهای تهیه‌شده برای فاجعه کشتی سانچی دیدم.

 

مجید در ‫۳ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۳۱ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۰۷:۳۹ نوشته:

محمد عزیز
اگرچه صحبت شما راجع به مورد اشاره بودن پسران نوجوان در بسیاری از ابیات سعدی رو تایید میکنم (البته نه 99 درصد!)، ولیکن تا آنجا که اطلاع دارم پوشیدن نقاب (روبنده) در مورد شاهد مذکر تواتر نداشته. لذا گمان دارم که در این غزل معشوق سعدی زن بوده است

 

۷ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۵۱ نوشته:

ماهرویا! روی خوب از من متاب
بی خطا کشتن چه می‌بینی صواب
متاب:
یکی به معنی برمگردان و دیگر از تابش نور بر من دریغ مکن
از همین روی چندان بیراه نیست که خوب،خور باشد یعنی بگذار نور خورشید بر من بتابد.
ماهرویا روی خور از من متاب
بی گنه کشتن چه میبینی صواب
چون در نبود گرمای جانبخش خورشید چیزی برجا و زنده نمی ماند و این است راز بودن

 

۷ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۶:۵۷ نوشته:

و اینکه ماه و خور در کنار هم آمده است.
ماه رویا
روی خور

 

۷ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، سه شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۲۰ نوشته:

اگر خور مستقیم نتابد و به سوی دیگر مایل شود فصل خزان و زمستان آغاز میشود و ابرهای تیره مهتاب را نیز میپوشاند و باد سرد و توفان از راه میرسد.
من اندر خود نمی‌یابم که روی از دوست برتابم
بدار ای دوست دست از من که طاقت رفت و پایابم
زمستان است و بی برگی بیا ای باد نوروزم
بیابان است و تاریکی بیا ای قرص مهتابم

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.