گنجور

غزل ۲۴۵

 
سعدی شیرازی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

هر که بی او زندگانی می‌کند

گر نمی‌میرد گرانی می‌کند

من بر آن بودم که ندهم دل به عشق

سروبالا دلستانی می‌کند

مهربانی می‌نمایم بر قدش

سنگدل نامهربانی می‌کند

برف پیری می‌نشیند بر سرم

همچنان طبعم جوانی می‌کند

ماجرای دل نمی‌گفتم به خلق

آب چشمم ترجمانی می‌کند

آهن افسرده می‌کوبد که جهد

با قضای آسمانی می‌کند

عقل را با عشق زور پنجه نیست

احتمال از ناتوانی می‌کند

چشم سعدی در امید روی یار

چون دهانش درفشانی می‌کند

هم بود شوری در این سر بی خلاف

کاین همه شیرین زبانی می‌کند

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 حذف شماره‌ها | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | طیبات | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر 521 کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 740

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۳۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

ارش در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۱ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۳:۰۴ نوشته:

سلام ...معنای بیت زیر را یکی از دوستان فرهیخته بنویسند
آهن افسرده می‌کوبد که جهد
با قضای آسمانی می‌کند

 

سیدمحمد در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۱ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۲۲:۰۷ نوشته:

آرش جان
شاید منظورش این باشد :
هرکه با قضای آسمانی سر ستیز دارد ، مشت بر سندان میکوبد
زنده باشی

 

۷ در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۰۱ نوشته:

آهن افسرده می‌کوبد که جهد
با قضای آسمانی می‌کند
آهن افسرده=آهن سرد که بر خلاف آهن گرم و تفتیده که به آسانی شکل پذیر است
جهد=کلنجار=از در رویارویی و برخورد درآمدن
قضای آسمانی=سرنوشت حتمی=عشق و عاشقی
کلنجار و ستیز با عشق و عاسقی بدحماقتی است.

 

۷ در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۵۳ نوشته:

هم بود شوری در این سر بی خلاف
کاین همه شیرین زبانی می‌کند
بی خلاف: بدون بحث_سخنی که بحثی در آن نیست-یقین
به یقین چیزی هست که خوش است

 

۷ در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۵۴ نوشته:

با تشکر، نظر شما به زودی پس از بازبینی برای همه قابل مشاهده خواهد بود.

 

۷ در ‫۳ سال و ۴ ماه قبل، سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۰۱ نوشته:

باران که در لطافت طبعش خلاف نیست
در باغ لاله روید و در شوره بوم خس

 

احمد آذرکمان در ‫۲ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۱ نوشته:

برف پیری می‌نشیند بر سرم
همچنان طبعم جوانی می‌کند
ماجرای دل نمی‌گفتم به خلق
آب چشمم ترجمانی می‌کند
『سعدی』
چرا هویج مرا یاد دماغِ آدم برفی ها می اندازد نه یک سوپ گرم ؟ ▓ احمد آذرکمان . 12 آبان 97

 

شمس در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۸:۴۱ نوشته:

ببخشید معنای گرانی در بیت اول چی هست؟ ممنون.

 

محسن ، ۲ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، چهار شنبه ۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۵۱ نوشته:

شمس عزیز
هر که بی او زندگانی می‌کند
گر نمی‌میرد گرانی می‌:
بدون او زندگی پُر مشقتی دارد
شاید منظور از گرانی ، جان گرانی باشد، به مانای جان کندن

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، پنج شنبه ۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۶:۴۴ نوشته:

گرانی کردن -> خودپسندی
( به لطف فرهنگ معین)

 

محسن ، ۲ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۵ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۰:۱۸ نوشته:

سپاس ، بابک جان
آیا خود پسندی با مصرع اول همخوانی دارد؟

 

۸ در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۵ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۵۷ نوشته:

گرانی کردن در این بیت استاد سخن ، به مانای
"سخت جانی" است .

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۵ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۵۸ نوشته:

محسن جان
معین در میان معانی مختلف برای "گرانی کردن" آورده:
-تکبر، خود پسندی
-سخت جانی، گران جانی
من تکبر، خود پسندی را برابر "خود پرستی" گرفتم :
هر که بی او زندگانی می کند ->اگر که نمی میرد از بابت این است که فقدان "او" برایش مهم نیست چرا که خود پرست است...
اگر که سخت جانی به معنای سخت جان دادن، راحت جان ندادن یا پوست کلفتی و تقلا کردن را جایگزین کنیم:
هرکه بی او زندگانی می کند->
1-اگر که نمی میرد از بابت سخت جان بودنش است!؟
2-اگر که نمی میرد از بابت راحت جان ندادنش است!؟
3-اگر که نمی میرد از بابت جان کندنش است!؟
4-اگر که نمی میرد از بابت پوست کلفتی اش است!؟
5-اگر که نمی میرد از بابت تقلا کردنش است!؟
باری،
معین برای "گران جانی" در میان معانی مختلف آورده:
-کاهلی، سستی، سبک روحی
و این به گمانم نزدیکترین معنی است:
هر که بی او زندگانی می کند، گر نمی میرد کاهلی، سبک روحی (حماقت) می کند...

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۵ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۴:۰۹ نوشته:

محسن جان
پاسخ گویا فعلاً به انفرادی رفته...

 

روفیا در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۵۱ نوشته:

بابک چندم گرامی
قشنگ و بامزه گفتید :
هر که بی او زندگانی می کند، گرانفروشی وکم فروشی می کند،
کم لطفی می کند
کم کاری می کند
((:

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۳۵ نوشته:

روفیا جان
آن پرسشی را که در مورد چاه از من پرسیدی ،پاسخش را یادتان می آید؟

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۳:۵۲ نوشته:

راهی به چاهی بود؟ یا نه؟

 

روفیا در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۰۹:۲۹ نوشته:

لینک صفحه را می آورید لطفا دوست جان؟

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۴:۵۶ نوشته:

خوب یادتان نمی آید...
در حاشیه ای که بنده را بابک خان خطاب کردید چطور؟ پاسخ را یادتان می آید؟

 

۸ در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۱:۵۷ نوشته:

آری چندمین بابک،
سخت جان است که نمی میرد، بی دوست ، بی آفتاب ، بی یار
مانا بوید
چنان که دوستی می گفت.

 

ما را همه شب نمی برد خواب در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۲۹ نوشته:

مهربانو روفیا
قبول دارید اونی هم که گران جانی نمیکنه و دوست داره فدای اون بشه
معشوق جانش را نمی خواد ?
زنده اش می گذاره ولی زندگیش رو میگیره
بی تکلیفی برای بعضی ها اصلا خوشایند نیست
مگر اینکه باب میل معشوق باشه

 

روفیا در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۳۷ نوشته:

بابک گرامی بیست سوالی می پرسید؟(:
یادم نمی آید!
یکی دو تا حاشیه که ننوشتم و یکی دو تا بابک هم نداریم.
آیا موجبات رنجش شما را فراهم آوردم؟
لطفا بگویید که می ترسم فرصت جبران از کفم برود..

 

روفیا در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۳۹ نوشته:

ما را همه شب نمی برد خواب گرامی
هر چه آن خسرو کند شیرین بود...

 

۸ در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۰:۴۵ نوشته:

" مارا همه شب نمی برد خواب"
امید که روز خوب خفته باشید و روزگار نیک در یافته.

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۱۱ نوشته:

@ روفیا؟
دوست عزیز
نه بابا چه رنجش خاطری؟
فقط در یادم بود که زمانی که روفیا در این حواشی می نوشت گاه روفیای بدلی هم ظاهر می شد و خود را جای او می زد و گویا ایشان را رنجیده خاطر می ساخت...
اما چون پای بیست سوالی را پیش کشیدید، خوب من که فقط سه چهار سوال بیش نپرسیدم! هنوز تا بیست کلی راه در پیش داریم -> جامد است؟ منقول است؟ زرافه که نیست، است؟ آپولو 12 چطور؟... -:)
خوب باشد، سوال آخر-> روفیا خاطره ای از زمان دانشکده نقل می کرد و هم خانه ای که داشت، مشکلی که می گفت این شخص داشت چه بود؟؟؟
دیگر سوال از این آسانتر که نمی شود...
@ 8 گرامی
سخت جان بودن در نگاه من بار مثبت دارد و نه منفی، ولی در اینجا آنکه "گرانی می کند" گویا که خبطی می کند...
گر چنین است، پس در این معادله:
مصراع نخست: زندگانی + "بی او"
مصراع پسین: نمی میرد(نمردن، بی مرگی= زندگانی) + خود (از تکبر ، خود ستایی، خود پسندی/ پرستی)
دو زندگانی همدیگر را کنار می زنند، می ماند : "بی او" + "خود" ->
"خود" را بر "بی اویی" ارجح می داند -> کاهلی، حماقت
پیرامون "مانا" بودن
به جان مبارک و روح منور شما قسم که باور بفرمایید که من یکی نمی دانم چگونه، چطور، به چه نحوی باید "مانا" باشم... علاقه ای هم به شبیه، مانند، نظیر، مثل بودن ندارم...
از بابت همین هم خیلی پیشتر از اینها سرزدم به لغتنامه های اوستایی، پارسی کهن، پارسی میانه و فارسی نو...و گرچه که در همگی آنان این واژه موجود است، البته با معانی مختلف، ولی در هیچکدام چنین بار معنوی ( گاه معنی، و گاه ماندگاری) را نیافتم که نیافتم...
خلاصه که "یا من خبر ندارم یا او نشان ندارد"...
شما که به حق بر شاهنامه ارج بزرگی می نهید، چنین نشانی از "مانا" بودن را در آن، پیش از آن، یا پس از آن سراغ دارید که امثال بنده را هم با خبر سازید؟
تا آنزمان پویا و پایا باشید

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۵ نوشته:

جهت اطلاع دوستان
"با تشکر، نظر شما به زودی پس از بازبینی برای همه قابل مشاهده خواهد بود."
آنهم دو بار تا بدینجا ، ببینیم تاسه بشه بازی می شه؟....

 

ما را همه شب نمی برد خواب در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۶ نوشته:

مهربانو روفیا هم صحبت شدن با شما رو دوست دارم
بنا به شناختی که از خوندن حاشیه های شما پیدا کردم
شباهت های زیادی ا لحاظ طرز فکر با شما دارم , البته منهای اطلاعات و مطالعه که به گرد پای شما هم نمیرسم
صادقانه استدعا دارم بنده رو بیشتر مورد لطف قرار بدید

 

ما را همه شب نمی برد خواب در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۶ نوشته:

* 8 *
وقتی از هجوم افکار , ما را همه شب نمی برد خواب , خنده داره که از خواب روزانه حرف بزنیم, همین الان که خدمت شما هستم دو شب قبل رو تقریبا بیدار بودم , و عصر هر چه سعی کردم کمی بخوابم نتونستم که نتونستم
روزگار رو هم به قدری که لازم دارم دریافتم نه کمتر و نه بیشتر ...
ما را همه شب نمی برد خواب
ای خفته ی روزگار دریاب

 

ما را همه شب نمی برد خواب در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، یک شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۲:۲۹ نوشته:

به به بابک خان بزرگوار
مگه چی نوشتید ?

 

روفیا در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، دو شنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۰:۰۸ نوشته:

همخانه ای که شکمو بود؟
برادر کوچکش در نامه ای به او نوشت اندرون از طعام خالی دار...
؟

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، پنج شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۹:۰۶ نوشته:

@ روفیا
عاقبتِ این دوست شکم پرست به کجا کشید؟
روفیای بدلی چطور؟
بیست سوالی هم که تکمیل شده بود...
باری
گویا شما هم مابین غیبت صغری و کبری بوده اید؟
@ ما را همه شب نمی برد خواب
دوست عزیز نفس کشیدن را از یاد مبر!!!
بدین وصف که اگر به افرادی هیجان زده، یا مضطرب بنگری می بینی که تند تند و کوتاه کوتاه نفس می کشند آنهم از سینه...راه یافتن آرامش درست عکس آنست -> نفس آرام و عمیق از راه بینی و منتهی به شکم یا دیافراگم...
روزی یکی دو بار برای ده پانزده دقیقه امتحان کن که در فضایی آرام و البته با وجود هوای پاک بنشینی و آرام از راه بینی نفس را به شکم و نه سینه بفرستی... در حقیقت راه کاملتر اینست که اگر بتوانی دَم را بر تعداد هفت ضربان قلب، سپس یک ضرب قلب ایستِ نفس کشیدن، و بعد بازدَم هم بر مبنای هفت ضرب باشد... افکار مختلف را همچنان خواهی دید که در ذهن می تازند ولی این به شما کمک می کند که نظاره گر آنان باشی تا در میانشان غرق و گرفتار...
برای افکار یا خاطراتی اذیت و آزار دهنده راه دیگری نیز موجود است، نیاز بود ندا بده که توضیح دهم...

 

ما را همه شب نمی برد خواب در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، پنج شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۲۳:۰۰ نوشته:

بابک خان عزیز ، همین که اسم بنده رو آوردید ذوق زده شدم !
باور کنید سرما خوردگی امروز جوری نفسم رو بریده که از هیچ طریقی نفس کشیدن آسون نیست ، این راهنمایی رو شما حتما و قطعا انجام میدم ، اون مورد آخر رو که اشاره کردید من خودم رو مدیون کسانی می دونم که برام وقت می گذارند تا راهنماییم کنند ، از طرف بنده ندا
راستی این تند تند نفس زدنم واسه این بود که حرف زدن با کسانی که می فهمند رو دوست دارم ...

 

بابک قوام در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۰۹ نوشته:

@ ما را همه شب نمی برد خواب
بنویس و بسوزان، بنویس و بسوزان، بنویس و بسوزان...
بر روی چند کاغذ با قلم سیاه یا آبی هر آنچه که در ذهن می آید را بنویس با شرح جزییات، هر چه هم که کاملتر و دقیقتر باشد بهتر و بعد آنرا در ظرفی، گلدان خالی، یا امثالهم در بیرون خانه مثلاً در حیاط بسوزان ...این می تواند خاطرات بد از طرف خود یا دیگری باشد، بد کرده ها، احساس ندامت و پشیمانی، دلگیری و دلخوری از خود یا دیگری، خوف و ترس و وحشت از چیزی، فردی، موضوعی یا تفکرات و توهمات و تخیلات مختلف و و و... خلاصه که کامل باشد...
***این یک خود درمانی است، که می باید بین هر شخص و فقط خودش محفوظ بماند و با هیچ فرد دیگری یا دیگران در میان نیاید...
اگر هم که یک بار نوشتن کفایت نکرد، می توان آنرا به دفعات انجام داد.
ماجرایش هم اینست که خاطرات و تفکرات و تخیلات و و و... از ضمیر ناخودآگاه به ضمیر آگاه می آیند و به طرز نمادین ( سمبولیک) سوزانده شده و نیست می شوند...
چند بار امتحانش بی حاصل نیست...

 

مشفا در ‫۱ سال قبل، شنبه ۱۱ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۳۵ نوشته:

آهن افسرده می‌کوبد که جهد
با قضای آسمانی می‌کند
کسی که جهد با قضای آسمانی می‌کند مانند آن است که بر آهن سردشده می‌کوبد و حاصلی در تغییر شکل آن ندارد.

 

nabavar در ‫۲ ماه قبل، دو شنبه ۱۴ تیر ۱۴۰۰، ساعت ۰۳:۱۱ نوشته:

گرامی یحیی

مهربانی می‌نمایم بر قدش

سنگدل نامهربانی می‌کند

یار را سنگدل توصیف کرده، در بیتی دیگر می گوید:

چشم سعدی در امید روی یار

چون دهانش درفشانی می‌کند

 

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.