بار دل بر تن نهادن کار ارباب دل است
این که عیسی بار خر بر دوش گیرد مشکل است
ای عزیزان رهرو راه دلارام است دل
چون سبکبار است پیش از کاروان در منزل است
مرغ عرشی آرزوی آشیان دارد ولی
چون کند پرواز تا دربند این آب و گل است؟
اشتیاق روی جانان است جان را در جهان
تا نپنداری که در زندان رضوان غافل است
انتظاری مینماید روزگار وصل را
اختیاری چون ندارد میل او بیحاصل است
عاشقان در انتظار دوست جانی میدهند
در سر هر یک خیال آن که با من مایل است
گرچه در دریای عرفان هست کشتیها روان
هر که زین دریا نشانی میدهد بر ساحل است
ذوق دل بخشد سخنهای همام از بهر آنک
جان او سیراب از انفاس اصحاب دل است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ برتری دل و جان بر تن خاکی است. جان پرندهای آسمانی است که در بند آب و گل گرفتار شده و مشتاق وصال معشوق است، ولی اختیاری برای رسیدن به آن ندارد. شاعر یادآوری میکند که غرقشدگان دریای معرفت از آن خبر نمیدهند و هر که نشانی میدهد بر ساحل است. در پایان، اثرگذاری سخن خود را به همنشینی با اهل دل نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: اهل دل بار دل را بر دوش تن میگذارند و تن را در خدمت دل میگیرند. اما اینکه عیسی (روح) بار خر (تن) را بر دوش بکشد، کار دشوار و نارواست. یعنی روح نباید بندهٔ خواستههای تن شود.
هوش مصنوعی: ای عزیزان، دل رهسپار راه معشوق است. چون بارش سبک است، پیش از کاروان به منزل میرسد.
هوش مصنوعی: جان که پرندهٔ عالم بالاست، آرزوی بازگشت به آشیانهٔ اصلیاش را دارد. اما تا گرفتار این تن خاکی است، چگونه میتواند پرواز کند؟
هوش مصنوعی: جان در این جهان مشتاق دیدن روی معشوق است. گمان مبر که در این زندانِ دنیا از بهشت و جایگاه اصلی خود غافل مانده است.
هوش مصنوعی: جان چشمانتظار روزگار وصال است. اما چون اختیاری از خود ندارد، خواستنش به نتیجهای نمیرسد.
هوش مصنوعی: عاشقان در انتظار دوست جان میسپارند. هر یک در سر این خیال را دارد که معشوق به او دل بسته است.
هوش مصنوعی: در دریای معرفت کشتیهای بسیاری رواناند. اما هر کس از این دریا خبر و نشانی میدهد، خودش بر ساحل است، زیرا غرقشدگان در آن خاموشاند.
هوش مصنوعی: سخنان همام به دلها ذوق و حال میبخشد، چون جان او از دمها و سخنان اهل دل سیراب شده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
پای دل در کوی عشقت تا به زانو در گِل است
همّتی دارید با من زانکه کاری مشکل است
من ندانم کین دل دیوانه را مقصود چیست
کو همیشه سوی سرگردانی من مایل است
فیل محمودی فرو ماند اگر بیند به خواب
[...]
تا دلم در دست آن سیمین بر سنگین دل است
زیر پای من ز آب چشم و خون دل گل است
جز جفای من نگردد در دل سنگین او
بر ندارد سنگ خارا آنچه او را در دل است
نیست نرمی در دلش با دیده پرآب من
[...]
یار ما محملنشین و ساربان مستعجل است
چون روان گردم که زاب دیده پایم در گل است
میرود من در پیَش فریاد میدارم ولیک
همچو آواز جرس فریاد ما بیحاصل است
رو به هر جانب که آرد قبلۀ جانها شود
[...]
من خیال یار دارم، گر کسی را بر دل است
کز خیال او شوم، خالی، خیالی باطل است
چشم عیارش، به قصد خواب هرشب تا سحر
در کمین مردم چشم است و مردم، غافل است
عشق، در جان است و می، در جام و شاهد، در نظر
[...]
گرچه از باران دیده خاک آن کو پر گل است
پای عاشق در گل از دست دل از دست دل است
بنده را گر پیش خویش از مقیلان خوانی رواست
هر که رو در قبله روی تو دارد مقبل است
دل همه تن اشک خونین گشت و آمد سوری چشم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.