دل بدو دادند ترسایان تمام
خود چه باشد قوّت تقلیدِ عام
در درون سینه مِهرش کاشتند
نایبِ عیسیش می‌پنداشتند
او به سِر دجّال یک چشم لعین
ای خدا فریاد رَس نِعْمَ المُعین
صد هزاران دام و دانه‌ست ای خدا
ما چو مرغانِ حریص بینوا
دم به دم ما بستهٔ دام نویم
هر یکی گر باز و سیمرغی شویم
میرهانی هر دمی ما را و باز
سوی دامی میرویم ای بی‌نیاز
ما درین انبار گندم میکنیم
گندم جمع آمده گُم میکنیم
می‌نیندیشیم آخر ما به هوش
کاین خلل در گندم است از مکر موش
موش تا انبارِ ما حفره زده است
وز فَنَش انبار ما ویران شده است
اوّل ای جان دفع شَرِّ موش کن
وانگهان در جمع گندم، جوش کن
بشنو از اخبار آن صدر الصّدور
«لا صَلوةَ تَمَّ اِلّا بِالحُضور»
گر نه موشی دزد، در انبار ماست
گندم اعمالِ چل ساله کجاست؟
ریزه‌ریزه صدقِ هر روزه چِرا
جمع می‌ناید درین انبار ما؟
بس ستارهٔ آتش از آهن جهید
وان دل سوزیده پذرفت و کشید
لیک در ظلمت یکی دزدی نهان
می‌نهد انگشت بر استارگان
می‌کُشد استارگان را یک به یک
تا که نفروزد چراغی از فلک
گر هزاران دام باشد در قَدم
چون تو با مایی نباشد هیچ غم
چون عنایاتت بود با ما مقیم
کی بود بیمی از آن دزد لئیم؟!
هر شبی از دام تن ارواح را
میرهانی می‌کَنی الواح را
می‌رهند ارواح هر شب زین قفس
فارغان نه حاکم و محکومِ کَس
شب ز زندان بی‌خبر زندانیان
شب ز دولت بی‌خبر سُلطانیان
نه غم و اندیشهٔ سود و زیان
نه خیالِ این فلان و آن فلان
حالِ عارف این بود بی‌خواب هَم
گفت ایزد «هُمْ رُقودٌ» زین مَرَم
خفته از احوال دنیا روز و شب
چون قلم در پنجهٔ تقلیبِ رَب
آنکه او پنجه نبیند در رقم
فِعل پندارد به جنبش از قلم
شمّه‌ای زین حالِ عارف وانمود
عقل را هم خوابِ حِسّی در ربود
رَفته در صحرای بی‌چون جانشان
روحشان آسوده و ابدانشان
وز صفیری باز دام اندر کشی
جمله را در داد و در داوَر کشی
چونکه نور صبحدم سَر بر زند
کرکس زرّین گردون پر زند
فالق الاِصباح اسرافیل‌وار
جمله را در صورت آرد زان دیار
روح‌های منبسط را تن کند
هر تنی را باز آبستن کند
اسپِ جانها را کُند عاری ز زین
سِرّ «اَلنَوْمُ اخُ المَوت»است این
لیک بهر آنکه روز آیند باز
بر نهد بر پایشان بندِ دراز
تا که روزش واکشد زان مَرغزار
وز چراگاه آردش در زیرِ بار
کاش چون اصحاب کهف این روح را
حفظ کردی یا چو کشتی نوح را
تا ازین توفانِ بیداری و هوش
وا رهیدی این ضمیر و چشم و گوش
ای بسی اصحابِ کهف اندر جهان
پهلوی تو پیش تو هست این زمان
یار با او غار با او در سُرود
مُهر بر چشم است و بر گوشت، چه سود؟
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به بیان چالش‌های انسانی در مواجهه با وسوسه‌ها و دزدی‌های نهانی می‌پردازد. انسانها مانند پرندگانی حریص در میان دام‌ها هستند و در این میان، مغفلت و تقلید از دیگران آنها را در معرض خطر قرار می‌دهد. اشاره به موش به عنوان نماد دزدی و خطراتی است که اعمال خوب و گندم‌های زندگی آنها را تهدید میکند. در عین حال، مولانا امید می‌دهد که با عنایات الهی و بیداری از خواب غافل، انسان می‌تواند از این دام‌ها رهایی یابد و به نجات روح و جان خود دست یازد. او به عارفان اشاره میکند که در دل واقعیات نمی‌خوابند و با نگاه عمیق به دنیا، خود را از بندهای مادی آزاد می‌سازند.
مسیحیان همه دل به او سپردند؛ قدرت تقلید مردمِ عامی همین‌قدر است که هرچه ببینند، همان را می‌پذیرند.
محبت او را در دلشان نشاندند و گمان کردند جانشین عیسی است.
اما او در باطن مانند دجّالِ یک‌چشم و پلید بود. خدایا، تو فریادرس و یاری‌دهنده‌ای.
ای خدا، هزاران دام و فریب در دنیا هست و ما مثل پرندگان حریص و بی‌پناهیم.
هر لحظه گرفتار دام تازه‌ای می‌شویم، حتی اگر مثل باز یا سیمرغ قوی باشیم.
تو هر لحظه ما را نجات می‌دهی، اما ما دوباره به‌سوی دام دیگری میرویم.
ما در انبار خود گندم جمع میکنیم و گندم های جمع کرده را گم میکنیم
ما توجه نمی‌کنیم که این نقص از حیلهٔ موشی است که در انبار ماست. موش = نفس، غرور، ریا، خودخواهی، وسوسه
هوش مصنوعی: موش تا به انبار ما سوراخ کرده، به وسیله‌ی آن، انبار ما خراب شده است.
اول باید شرّ نفس را دفع کرد، بعد به جمع‌کردن اعمال نیک پرداخت.
هوش مصنوعی: از اخبار رئیس و مقام والا بشنو که «نمازی کامل نیست مگر با حضور دل».
هوش مصنوعی: اگر در انبار ما موش دزدی پیدا نیست، پس گندم حاصل از اعمال سی ساله‌مان کجاست؟
چرا ما هر روز کارهای خیر کوچک و جزئی انجام میدیم ولی اینا در انبار ما جمع نمی‌شود؟
برای مثال ، بر اثر برخورد سنگ چخماق ، شراره های بسیاری پدید می آید و دل سوخته ما آن شراره ها را به سوی خود جذب می کند و روشن می شود .– آثار اعمال صالحه و افکار فاضله در آغاز به صورت شراره و جرقه بر باطن آدمی جهیده شود و بر اثر تکرار آن و ثبات و صفای نیت ، تدریجا قوت گیرد و به صور شعله رخشان عشق و ایمان درآید ولی اگر نفس اماره وارد عمل شود نمی گذارد آن شراره به شعله عشق و ایمان و ملکه راسخه در آید
ولی یکی در تاریکی، دزدی مخفیانه انگشتش را بر جرقه ها می‌گذارد. [تا آتشی صورت نگیره]
هوش مصنوعی: دزدی که در تاریکی پنهان است، ستاره‌ها را یکی یکی می‌کشد تا چراغی از آسمان خاموش نشود و فرو نرود.
هوش مصنوعی: اگر هزاران دام و تله در پای ما باشد، با وجود تو که کنار ما هستی، هیچ نگرانی نخواهیم داشت.
هوش مصنوعی: زمانی که لطف و محبت تو همیشه با ما باشد، دیگر از آن دزد حقیری که به ما آسیب برساند، چه ترسی داریم؟
خداوندا، هر شب روح‌ها را از دام تن رها می‌کنی و لوح‌ها را می‌زدایی یا دگرگون می‌سازی.(الواح: جمعِ لوح؛ صفحه‌هایی که چیزی بر آنها نوشته یا ثبت میشود. در کاربرد استعاری، می‌تواند به صفحهٔ ذهن و جان و نقش‌های حک‌شده بر آن اشاره کند.)
هوش مصنوعی: روح‌ها هر شب از این قفس (تن) آزاد می‌شوند، که نه حاکمی بر آن‌هاست و نه محکومی، یعنی هیچ‌کس در این آزادی مزاحمشان نیست.
هوش مصنوعی: زندانیان در شب از زندان بی‌خبرند و سُلطانیان نیز از حکومت و قدرت خود بی‌خبر هستند.
هوش مصنوعی: شخصی به حالت عارفانه‌ای رسیده که در آن نه به غم و اندوهی دربارهٔ سود و زیان می‌اندیشد و نه به نگرانی دربارهٔ امور افراد خاص.
هوش مصنوعی: حال عارف این است که او همواره بیدار و آگاه است و خواب بر او حرام شده است. خداوند در قرآن میفرماید که آنها مانند خواب‌زده‌ها هستند.
هوش مصنوعی: آدمی که از وضعیت دنیوی آگاه نیست، در روز و شب مانند قلمی است که در دستان خداوند به حرکت در می‌آید و تحت تأثیر اوست.
هوش مصنوعی: کسی که قدرت را در انجام کار نمی‌بیند، فکر میکند که به سبب حرکت قلم، کارها انجام می‌شوند.
هوش مصنوعی: حال عارفان، نمونه‌ای از حالت عشق و وصل به حق است که در آن، عقل انسانی حتی در خواب بودن حس ظاهری را نیز تجربه میکند.
هوش مصنوعی: افراد عارف که در دنیای حقیقت غرق شده‌اند، از همه‌چیز جدا شده و روحشان در آرامش است، در حالی که جسم‌هایشان همچنان در این دنیا باقی مانده‌اند.
هوش مصنوعی: اگر بتوانی صدای شیپور را بشنوی، همه را به دام خواهی کشید و مانند یک داور (قاضی) میان آنها قضاوت خواهی کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که نور صبحگاهی برمی‌آید، پرنده‌ای به نام کرکس، که در آسمان به پرواز در می‌آید، مانند پرنده‌ای با بال‌های زرین (طلایی) در آسمان پرواز میکند.
هوش مصنوعی: فالق الاِصباح به معنای خدای بیدارکننده صبح است که مانند اسرافیل (فرشته‌ای که به مردم خبر قیامت را می‌دهد) همه را از خواب بیدار کرده و در قالب و صورت جدیدی به آنها هویت می‌بخشد، از دنیای قدیم به دنیای جدید منتقل میکند.
هوش مصنوعی: روح‌های گسترش‌یافته را هر بدن محدود میکند و باز هر بدنی را می‌تواند دوباره حامله کند.
هوش مصنوعی: روح‌ها را از قید جسم آزاد میکند و این راز (سرّ) به این حقیقت اشاره دارد که «خواب برادر مرگ است».
هوش مصنوعی: اما برای کسانی که روزی دوباره به زندگی برمی‌گردند، بر پای آنها، بند دراز خواهند گذاشت.
هوش مصنوعی: تا آن روزی که او از باغ و دشت بیرون بیاید و در زیر بار، تحولی در زندگی‌اش ایجاد کند.
هوش مصنوعی: ای کاش تو نیز مانند اصحاب کهف، روح خود را محافظت می‌کردی، یا مانند کشتی نوح، در برابر طوفانها ایمن می‌ماندی.
هوش مصنوعی: برای رهایی از این توفان بیداری و هوشیاری، باید از این فکر و درک و حواس خود آزاد شوی.
هوش مصنوعی: بسیاری از یاران غار (اصحاب کهف) در دنیا وجود دارند، ولی در زمان حاضر، در مقایسه با تو، هیچ هستند.
هوش مصنوعی: جز اینکه یار و هم‌نشین او در غار است و با او به سرود می‌خواند، چه فایده‌ای دارد که مهر، نشانی از محبت یا وابستگی، بر چشم و گوشش باشد؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
# کلمه تَمَّ را اشتباه خواند
# صلوة را غلط می‌خواند
# ایزد هُم رُقودٌ خوانده میشود که اشاره به این 18 سوره کهف دارد به اشتباه هَم رُقودٌ خوانده شده
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.