گنجور

غزل ۵۶

 
سعدی شیرازی
سعدی » مواعظ » غزلیات
 

ای صوفی سرگردان، در بند نکونامی

تا درد نیاشامی، زین درد نیارامی

ملک صمدیت را، چه سود و زیان دارد

گر حافظ قرآنی، یا عابد اصنامی

زهدت به چه کار آید، گر راندهٔ درگاهی؟

کفرت چه زیان دارد، گر نیک سرانجامی

بیچارهٔ توفیقند، هم صالح و هم طالح

درماندهٔ تقدیرند، هم عارف و هم عامی

جهدت نکند آزاد، ای صید که در بندی

سودت نکند پرواز، ای مرغ که در دامی

جامی چه بقا دارد، در رهگذر سنگی؟

دور فلک آن سنگست، ای خواجه تو آن جامی

این ملک خلل گیرد، گر خود ملک رومی

وین روز به شام آید، گر پادشه شامی

کام همه دنیا را، بر هیچ منه سعدی

چون با دگری باید، پرداخت به ناکامی

گر عاقل و هشیاری، وز دل خبری داری

تا آدمیت خوانند، ورنه کم از انعامی

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (هزج مثمن اخرب) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | بدایع | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

کلیات سعدی به تصحیح محمدعلی فروغی، چاپخانهٔ بروخیم، ۱۳۲۰، تهران » تصویر 1196

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

میثم کریمی در ‫۱۲ سال و ۱ ماه قبل، سه شنبه ۱ اردیبهشت ۱۳۸۸، ساعت ۰۷:۲۴ نوشته:

در بیت ۵ بجای کلمه عاملی عامی صحیح است
---
پاسخ: با تشکر، تصحیح شد.

امین در ‫۹ سال و ۵ ماه قبل، یک شنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۰، ساعت ۱۳:۵۴ نوشته:

در بیت ۶ سنگ به جای سنگست درست می باشد!

عباس مشرف رضوی در ‫۸ سال و ۲ ماه قبل، سه شنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۱، ساعت ۰۹:۰۴ نوشته:

تفاوت در ضبط:
زهدت به چه کار آید، گر راندهٔ درگاهی؟
"کفرت چه زیان دارد، گر نیک سرانجامی"
به
"کفرت چه زیان دارد، چون نیک سرانجامی"
(به "ر" در "گر رانده" و "ن" در "چون نیک" توجه شود)

الهامی در ‫۵ سال و ۱ ماه قبل، چهار شنبه ۱۱ فروردین ۱۳۹۵، ساعت ۰۵:۲۳ نوشته:

این شعر زیبا بر مزار سعدی ره نقش بسته است

ایرانی در ‫۳ سال قبل، جمعه ۲۴ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۷:۲۰ نوشته:

ملک صمدیت را، چه سود و زیان دارد
گر حافظ قرآنی، یا عابد اصنامی
زهدت به چه کار آید، گر راندهٔ درگاهی؟
کفرت چه زیان دارد، گر نیک سرانجامی

هادی قدرتی نژاد در ‫۲ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۴۳ نوشته:

درود و ادب
معنی این مصرع رو کدام عزیزی میتونی توضیح بده؟؟
: چون با دگری باید، پرداخت به ناکامی

حسین،۱ در ‫۲ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۷، ساعت ۱۳:۴۷ نوشته:

هادی جان
چون با دگری باید، پرداخت به ناکامی
می گوید : دنیا را باید به دیگران واگذاری، بدون آنکه واقعاً از آن لذتی برده باشی یا کامیاب شده باشی.
با = به
زنده باشی

محمد در ‫۲ سال و ۴ ماه قبل، چهار شنبه ۵ دی ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۱۸ نوشته:

سلام بر همه دوستان
کسی معنی بیت آخر ، به ویژه مصرع آخر رو میتونه ، به زبان ساده توضیح بده؟
به ویژه من معنی ... ورنه کم از انعامی رو نمی فهمم .
ممنون

محسن.۲ در ‫۲ سال و ۴ ماه قبل، پنج شنبه ۶ دی ۱۳۹۷، ساعت ۰۱:۰۶ نوشته:

آقا محمد
گر عاقل و هشیاری، وز دل خبری داری
تا آدمیت خوانند، ورنه کم از انعامی
می فرماید : تا تو را آدم بدانند ، اهل دل باش و از عقل و هوش برخوردار، وگرنه از حیوان هم کمتری .
اَنعام : جمع نَعَم = چارپایان

حمزه در ‫۱ سال و ۱۱ ماه قبل، یک شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۸، ساعت ۰۹:۵۹ نوشته:

چون با دگری باید پرداخت به ناکامی.یعنی؛
آنچنان که خود میخواهی زندگی کن. اگر بنا به حرف و نظر دیگران زندگی کنی زندگیت تباه میشود.
در زندگی انسان باید به میل و اراده خود زنگی کند نه حرف و حرکات دیگران.
یعنی نباید از زندگی کسی تقلید کرد چرا که هر انسانی روحیات خاص خود را دارد.

حمید در ‫۱ سال و ۳ ماه قبل، دو شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۸، ساعت ۱۶:۵۷ نوشته:

سلام :
یک نکته جالب :
کام همه دنیا را بر هیچ "منه" سعدی
این مصرع را در جایی به این شکل دیدم :
کام همه دنیا را بر هیچ "بنه" سعدی
جالب اینجاست که در هر دو صورت و با بکار گیری دو کلمه متضاد ، معنی شعر تغییر نمیکند و همچنان بر بی اعتنایی به دنیا اشارت دارد . (نمیدانم این ویژگی در زبان ما چه نام دارد و آیا در زبانهای دیگر ملل هم وجود دارد ؟ )

ناصر در ‫۱ سال قبل، جمعه ۸ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۴۰ نوشته:

لازم دیدم در باب بیتی که حضرت فرموده :
چون با دگری باید ، پرداخت ب ناکامی در حد درک خودم توضیحی بدم.با توجه به مفهوم و اشاره شعر به صوفی ، منظور حضرت سعدی اشاره به انسان کامل و قطب وقت است.یعنی با شخص دیگری باید به ناکامی‌ها پرداخت و با او ناکامی‌ها را به کام تبدیل کرد.ممنون از همه بزرگواران.عفو بفرمائید اگر پرگویی کردم.یاعلی

احسان در ‫۳ ماه قبل، سه شنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۴۲ نوشته:

کام همه دنیا را، بر هیچ منه سعدی
چون با دگری باید، پرداخت به ناکامی
بنظرم منظور این بیت دیدگاه رواقی است.
بدین منظور که لذات دنیا رو نادیده باید گرفت، چون این لذات در پیش دیگران لذت بخش هستن و به تنهایی یا آن چنان لذت بخش نیستن یا حتی رنج آور هستن
در بیت بعد به زیبایی به درون اشاره می کند و می گوید اصل درون و دل انسان هست و باید به آن رسید

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.