گنجور

غزل ۷۳

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

دیده از دیدار خوبان برگرفتن مشکلست

هر که ما را این نصیحت می‌کند بی‌حاصلست

یار زیبا گر هزارت وحشت از وی در دلست

بامدادان روی او دیدن صباح مقبلست

آن که در چاه زنخدانش دل بیچارگان

چون ملک محبوس در زندان چاه بابلست

پیش از این من دعوی پرهیزگاری کردمی

باز می‌گویم که هر دعوی که کردم باطلست

زهر نزدیک خردمندان اگر چه قاتلست

چون ز دست دوست می‌گیری شفای عاجلست

من قدم بیرون نمی‌یارم نهاد از کوی دوست

دوستان معذور داریدم که پایم در گلست

باش تا دیوانه گویندم همه فرزانگان

ترک جان نتوان گرفتن تا تو گویی عاقلست

آن که می‌گوید نظر در صورت خوبان خطاست

او همین صورت همی‌بیند ز معنی غافلست

ساربان آهسته ران کآرام جان در محملست

چارپایان بار بر پشتند و ما را بر دلست

گر به صد منزل فراق افتد میان ما و دوست

همچنانش در میان جان شیرین منزلست

سعدی آسانست با هر کس گرفتن دوستی

لیک چون پیوند شد خو باز کردن مشکلست

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

سینا سرلک » دلبر طناز (نکوداشت استاد فرامرز پایور) » تصنیف پیوند

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » دیده‌ی مشتاق – اجرای خصوصی شجریان و موسوی به تاریخ ۳ اسفند ۵۹

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

عباس تمیمی نوشته:

تفسیر ادیبان رو میخوام بدونم ، در مورداین شعر و در کل هر شعری که بشه
برام جالبه بدونم اونایی که درکشون از شعر و ادبیات وسیع و گسترده تره چه جوری شعر ها رو می فهمن و معنی می کنن؟
اگه می شه راهنمایی کنین
بسیار متشکر

وشایق نوشته:

با سلام و سلام ویژه خدمت دوست عزیز جناب اقای تمیمی برای درک بهتر ادبیات فارسی و جهان بنظر این فقیر سخنرانیها و کتب استاد الهی قمشه ای می تواند راهنمای خوبی باشد و برای درک بهتر عرفان و تصوف اثار دکتر جواد نور بخش بسیار ارزنده می باشد

سلمان جان پرور نوشته:

شیخ سعدی شیرازی بیشتر اشعار نغز خود رو مبتنی بر آیات قران و احادیث رسول الله می نوشتند و شاگرد مکتب امام شافعی هستند و بهمین دلیل اگر اشعار ایشان را بدون تعصب شیعه گری واکاوی کنند تاثیرات اشعار امام شافعی و احادیث در جای جای ابیات مشاهده می گردد
مثل این غزل :
ساربان آهسته ران کآرام جان در محملست
چارپایان بار بر پشتند و ما را بر دلست
که از حدیث در کتاب امام بخاری می باشد که می فرماید:
غلام ساهی داست بنام انجشه که در سفری همراه پیامبر بود برای شترها آواز می خواند و به سرعت حرکت میکرد، رسول الله فرمود:
هوشیار لاش ای نجشه باید با ( زنانی که مانند) شیشه ( زود شکسته می شوند) به آرامی حرکت کرد
بخاری و مسلم

حمیدرضا نوشته:

لغتنامهٔ دهخدا «خو باز کردن» (در بیت آخر) را ترک عادت کردن معنی کرده و این بیت از دستورنامهٔ نزاری قهستانی را برایش شاهد آورده:

نزاریّ و خو باز کردن ز می
چه تزویر دارد در این چیست هی ؟

حمیدرضا نوشته:

بیت سوم اشاره به داستان هاروت و ماروت دارد که در چاهی در بابل زندانیند. این داستان به نقل از ویکی پدیا اینطور بوده:
«در تفسیر الدر المنثور است که سعید بن جریر، و خطیب، در تاریخش از نافع روایت کرده: فرشتگان به خداوند گفتند اگر ما به جای انسان بودیم هرگز نافرمانی تو را نمی‌کردیم سپس خداوند به آن‌ها اجازه داد تا دو فرشته را از میان خود برگزینند، هاروت و ماروت برگزیده شدند تا به زمین فرود آیند. پس زنی بنام زهره نزد آن دو آمد و در دل آنها جای باز کرد. زن گفت: من حاضر نمی‌شوم مگر آنکه آن اسمی را که با آن به آسمان می‌روید و پائین می‌آیید به من بیاموزید، آن‌ها نام خدا را به وی آموختند، همینکه زهره خواست با خواندن آن نام پرواز کند، خداوند او را بصورت ستاره‌ای مسخ کرد، آنگاه بال‌های آن دو فرشته را بُرید، هاروت و ماروت از پروردگار خود درخواست توبه کردند، خدایتعالی آن دو را مخیر کرد میان اینکه به حال اول برگردند، و در عوض هنگامی که قیامت شد عذاب شوند، یا اینکه در همین دنیا خدا عذابشان کند، و روز قیامت به همان حال اول خود برگردند. پس آن‌ها عذاب دنیا را انتخاب کردند. سپس خدایتعالی بایشان وحی فرستاد که به سرزمین بابل بروید، در آنجا خداوند ایشان را میان زمین و آسمان وارونه ساخت، که تا روز قیامت در عذاب خواهند بود.»

کانال رسمی گنجور در تلگرام