گنجور

غزل ۳

 
سعدی
سعدی » دیوان اشعار » غزلیات
 

روی تو خوش می‌نماید آینه ما

کآینه پاکیزه است و روی تو زیبا

چون می روشن در آبگینه صافی

خوی جمیل از جمال روی تو پیدا

هر که دمی با تو بود یا قدمی رفت

از تو نباشد به هیچ روی شکیبا

صید بیابان سر از کمند بپیچد

ما همه پیچیده در کمند تو عمدا

طایر مسکین که مهر بست به جایی

گر بکشندش نمی‌رود به دگر جا

غیرتم آید شکایت از تو به هر کس

درد احبا نمی‌برم به اطبا

برخی جانت شوم که شمع افق را

پیش بمیرد چراغدان ثریا

گر تو شکرخنده آستین نفشانی

هر مگسی طوطیی شوند شکرخا

لعبت شیرین اگر ترش ننشیند

مدعیانش طمع کنند به حلوا

مرد تماشای باغ حسن تو سعدیست

دست فرومایگان برند به یغما

 


🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | طیبات | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

گلهای رنگارنگ » شمارهٔ ب۵۷۴ » (دشتی) (23:47 - 24:14) نوازندگان: ملک، جهانگیر (‎ضرب / تنبک) ; نجاحی، مجید (‎سنتور) گوینده: روشنك سرایندگان اشعار متن برنامه: سعدی شیرازی (غزل)

🎜 معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

کلیات سعدی مصور و مذهب نسخه‌برداری شده در ۹۳۴ هجری قمری شیراز » تصویر ۴۵۳ کلیات سعدی مذهب و مصور نسخه‌برداری شده در ۹۲۶ هجری قمری » تصویر ۵۰۴

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۳۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

امین کیخا نوشته:

برخی : قربانی

👆☹

امین کیخا نوشته:

طوطی ببغا است به فارسی

👆☹

امین کیخا نوشته:

غیرت می شود باننگ به تاجیکی

👆☹

behzad نوشته:

لعبت شیرین اگر ترش ننشیند
مدعیانش طمع کنند به حلوا
چه قدر سعدی این بیت رو زیبا توصیف کرده

👆☹

روفیا نوشته:

مرد تماشای باغ حسن تو سعدیست
دست فرو مایگان برند به یغما

مرد می خواهد که به باغ حسنی و خوان نعمتی برسی و دست درازی نکنی و به تماشای زیبایی خرسند باشی .

👆☹

سیاوش بابکان نوشته:

جایی دیگر می فرماید:
تنگ چشمان نظر به میوه کنند
ما تماشاگران بستانیم،
و البته راست نمی گوید، دروغ مصلحتی است.

👆☹

ناشناس نوشته:

dear siavosh babakan
if u look for fruits the garden considers u as a thief and nobody loves a thief , if u look as a lover and love it for love not looking for fruit u turn to a confidant and the garden gives its fruit to u by itself I promise u can try it !

👆☹

سیاوش بابکان نوشته:

ناشناس گرامی،
من تنها شوخیی با استاد سخن ( از جمله طنز) سعدی کرده ام و با زبان انیرانی که سرکار نوشته اید آشنایی ندارم، ای کاش به زبان ایرانی بر می گرداندید تا بیاموزم

👆☹

شایق نوشته:

باسلام وقتی می توانی روی زیبا را ببینی که دلت صاف و بی غبار و زنگار باشد که اگر او را دیدی دیگر چیزی جز او نمی بینی و نا شکیبا وبی قرار میشوی ومی خواهی همیشه در دام او باشی انوقت همه را او می بینی بهر جا بنگرم انجا تو وینم

👆☹

محمدرضا جراح زاده نوشته:

این بیت اشک رو در چشمانم جمع کرد و دلم رو لرزوند

غیرتم آید شکایت از تو به هر کس / درد احبا نمی‌برم به اطبا

….درود بر روان پاک سعدی

عجب گر بمیرد چنین بلبلی ، که بر استخوانش نروید گلی ،

👆☹

مینا مرادی نوشته:

سلام دوستان.
مراد از ترکیب اضافی شمع افق در بیت:
“برخی جانت شوم که شمع افق را
پیش بمیرد چراغدان ثریا”
چیه؟
قربانت بروم یا قربانی جانت بشوم که …؟

👆☹

7 نوشته:

برخی جانت شوم که شمع افق را
پیش بمیرد چراغدان ثریا

من پیشمرگت شوم همچون پروین که با برآمدن خورشید ناپدید میشود.
ثریا=پروین=هفت خواهران
از صورتهای فلکی که از بیش از ۲۰۰ هزار ستاره تشکیل شده که به سبب فاصله بسیار دور از زمین تنها هفت تا از آنها دیده میشوند که به این گروه هفت خواهران یا هفت پیکر گویند

در افسانه های یونانی خوشهٔ پروین، هفت دختر Iapetus(اطلس)پادشاه شهر آتلانتیس بودند که اوریون (صورت فلکی شکارچی) به دنبال آنها بود که برای فرار و رهایی به صورت هفت کبوتر در آمدند.

👆☹

مینا مرادی نوشته:

چه توضیحات جامع و روشنی.
سپاس…
لطف نمودید.
قدح تان پر می باد

👆☹

7 نوشته:

زنده باشید.

👆☹

آتنا نوشته:

سلام . ممنون که باعث می شید کم سوادهایی مثل ما چند کلمه ای ازتون یاد بگیرن.
میخواستم بدونم منظور از اینه در بیت اول چیه؟

👆☹

بابک چندم نوشته:

@ آتنا،
همان “آینه” که خود را در آن نظر کنیم…

👆☹

آتنا نوشته:

سپاس

👆☹

الهام نوشته:

لعبت شیرین اگر ترش ننشیند
مدعیانش طمع کنند به حلوا

معنی این بیت چیه؟

👆☹

7 نوشته:

لعبت:عروسک
خوشگل/امروزه هم در اشاره به زنان خوشگل عروسک گویند.
عجب عروسکی:چه دختر(زن) نازی
۱-لعبت زیبا اگر ترش ننشیند
خوشگل خانم اگر بر ابرو گره نیندازد
۲-مدعیانش طمع کنند به حلوا
هر مرتیکه ای هوس شیرینی میکند.
یعنی بچه خوشگل اخم و تخم نکند هر بی سر و پایی هوس کام گرفتن از او به سرش میزند

👆☹

7 نوشته:

روی تو خوش می نماید آینه ما
روی تو زیبا جلوه میکند در دل و دیده ما
یا: دیدن روی تو حال مرا خوش میکند
کآینه پاکیزه است و روی تو زیبا
زیرا چشم و دل من پاکیزه است(زنگار و کینه ندارد) و روی تو هم نورانی و زیبا.

👆☹

OliveLand.ir نوشته:

سلام و عرض ادب
معنی بیت زیر رو دوستان اگر میدانند کلمه به کلمه لطف کنند.
صید بیابان سر از کمند بپیچد

ما همه پیچیده در کمند تو عمدا

👆☹

محسن ، ۲ نوشته:

صید بیابان سر از کمند بپیچد

ما همه پیچیده در کمند تو عمدا
هر شکار از دامِ شکارچی گریزان است و ما به اختیار در دام تو آمده ایم

👆☹

بهنام نوشته:

این بیت رو لطف شرح بدید:
گر تو شکرخنده آستین نفشانی
هر مگسی طوطیی شوند شکرخا

👆☹

7 نوشته:

گر تو شکرخنده آستین نفشانی
هر مگسی طوطیی شوند شکرخا
گهگاه پیش آمده با کسی کشمکش و بحث داشته ایم و با حرکت دست و گفتن برو پی کارت یا گمشو و …. واکنش نشان داده ایم.در این گونه زمانها آستین پیرهن به حرکت درمی آید که میشود آستین افشاندن و همانگونه که پیداست نشان راندن و مخالفت و نه گفتن است و بسته به شدت آن خشم.و….
اگر تو شکرخنده شیرین لب نه نگویی هر مگسی خیال طوطی شدن و خوشمزگی به سرش میزند.

👆☹

OliveLand.ir نوشته:

با سپاس از محسن عزیز. لطف نمودید

👆☹

محسن،۲ نوشته:

OliveLand.i
زنده باشی عزیز دل
سایت زیبایی داری
دست مریزاد

👆☹

محسن نوشته:

با درود به همه دوستان. شاید شنیده اید که میگویند چشم آینه درون یا آینه بدن است. در واقع چشم ما یک تصویر ذهنی از هر آنچه که ببینیم در مغز ما ایجاد میکند. افزون برتفسیر رایجی که از بیت اول گفته میشود چیز دیگری هم میتوان گفت.به این صورت که وقتی روی زیبای تو مقابل چشم من (آینه من )قرار میگیرد،چشم من(آینه من )زیبا میشود. و زیبایی چشم من(آینه من )به واسطه روی زیبای تو است.تاکید در بیت دوم آمده است.می روشن از پشت شیشه صاف روشنی خودش را نشان میدهد و در واقع خوی زیبا به واسطه روی تو زیبا شده است. مجموع دو بیت اشاره دارد به این معنا که :چشمان من پاک است و به دلیل انعکاس زیبایی روی تو چشمان من نیز زیبا شده اند.

👆☹

محسن نوشته:

در واقع گفتن اصطلاح”چشمتان روشن” به فردی که یکی از عزیزانش را میبیند، اشاره به همین معنا است.

👆☹

راحیل نوشته:

سپاس از توضیحات روشمگر دوستان

👆☹

یونس نوشته:

لعبت شیرین اگر ترش ننشیند
مدعیانش طمع کنند به حلوا

حرف حق رو میزنه این بیت. حالا نه اینکه دخترها خیلی سنکین رفتار کنند و هر پسری رو برنجونند ولی حداقل با مدعی ناخواسته نشینن جک بگن و…

👆☹

عرفان نوشته:

معنی بیت زیر چیست؟
چون می روشن در آبگینه ی صافی
خوی جمیل از جمال روی تو پیدا
لطفا اگر کسی میدونه بگه.

👆☹

ناباور ɹɐʌɐqɐu نوشته:

گرامی عرفان
چون می روشن در آبگینه صافی
خوی جمیل از جمال روی تو پیدا
می گوید: اخلاق نیکوی تو از رخساره ی تو پیداست
همچنانکه میِ روشن در شیشه ی شراب دیده می شود.
به قولی: رنگ رخساره خبر می دهد از سِرّ نهان

👆☹

عرفان نوشته:

ممنون از جناب ناباور

👆☹

عرفان نوشته:

معنی بیت زیر چیست؟
هر که دمی با تو بود یا قدمی رفت
از تو نباشد به هیچ روی شکیبا
ممنون میشم از شما

👆☹

ناباور ɹɐʌɐqɐu نوشته:

گرامی عرفان
هر که دمی با تو بود یا قدمی رفت
از تو نباشد به هیچ روی شکیبا
هرکس باتو لحظه ای هم صحبت بود و یا همراه
دیگر طاقت دوری تو را ندارد

👆☹

عرفان نوشته:

ممنون از شما

👆☹

عرفان نوشته:

به نام خدا
نسخه ها باهم خیلی فرق میکنند جوری که آدم نمیداند کدام سروده ی خود سعدی است.
برای مثال در این نسخه نوشته شده :
روی تو خوش می نماید آینه ما
کاینه پاکیزه است و روی تو زیبا
ولی در نسخه ی خطی و قدیمی گنجینه ی گنجور آمده :
روی تو خوش می نماید آینه ما
کاینه تاریک گشت و روی تو زیبا
یا مثلا در این نسخه نوشته شده :
برخی جانت شوم که شمع افق را
پیش بمیرد چراغدان ثریا
ولی در نسخه ی خطی آمده :
برخی جان سوزمت که شمع افق را
پیش بمیرد جراغدان ثریا
خدا میداند کدام درست است.

👆☹

عرفان نوشته:

چراغدان به اشتباه نوشتم جراغدان

👆☹

عرفان نوشته:

به نام خدا
ببخشید معنی بیت غیرتم آید شکایت از تو به هر کس یعنی چه؟

👆☹

گنجور را در اینستاگرام دنبال کنید.