اگر سروی به بالای تو باشد
نه چون بَشْنِ دلارای تو باشد
و گر خورشید در مجلس نشیند
نپندارم که همتای تو باشد
و گر دوران ز سر گیرند هیهات
که مولودی به سیمای تو باشد
که دارد در همه لشکر کمانی
که چون ابروی زیبای تو باشد
مبادا ور بود غارت در اسلام
همه شیراز یغمای تو باشد
برای خود نشاید در تو پیوست
همیسازیم تا رای تو باشد
دو عالم را به یک بار از دل تنگ
برون کردیم تا جای تو باشد
یک امروزست ما را نقد ایام
مرا کی صبر فردای تو باشد
خوشست اندر سر دیوانه سودا
به شرط آن که سودای تو باشد
سر سعدی چو خواهد رفتن از دست
همان بهتر که در پای تو باشد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این اشعار، شاعر به توصیف محبوب خویش میپردازد و نشان میدهد که هیچ چیز و هیچکس نمیتواند به مقام و beauty او نزدیک شود. او بیان میکند که حتی اگر خورشید در مجلس حاضر شود، یا دوران زمانه تغییر کند، هیچکسی مطابق با زیبایی و جذابیت محبوبش نخواهد بود. شاعر به عشق و وابستگی عمیق خود اشاره میکند و بیان میدارد که وجود محبوبش برایش اهمیت بسیاری دارد و حتی نشانههای عشق و زیباییاش را در کمان ابرویش میبیند. او در نهایت به این نتیجه میرسد که بهترین چیز این است که تحت پای محبوبش باشد و حتی در زمان سختیها نیز تنها یاد و حضور او برایش کافی است.
بالا: قد و قامت ٫ بشن به فتح اول و دوم که در بیت به ضرورت به سکون دوم خوانده میشود، بر و سینه، تن و بدن / معنی: اگر سروی از لحاظ بلندی قامت مانند تو باشد، قطعاً قد او مثل قد تو به دل نشاط و شادی نمیبخشد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
هوش مصنوعی: اگر خورشید در کنار تو بنشیند، فکر نکن که او میتواند با تو برابر باشد.
دوران: روزگار و زمانه که در اینجا آفرینش مقصود است. / هيهات: به ۱۷٫۱۰ / مولود: متولد شده، آفریده شده ٫ سیما: چهره و صورت / معنی: اگر روزگار را از نو آغاز کنند دور است که بار دیگر موجودی به هیأت تو آفریده شود. - منبع: شرح غزلهای سعدی
هوش مصنوعی: در بین تمام نیروها، فردی وجود دارد که کمانش شبیه به ابروی زیبا و دلربای توست.
يغما: غارت و چپاول / معنی: خدا کند که در سرزمینهای اسلامی یغماگری روی ندهد! ولی اگر غارتی باشد، آرزو میکنم که تمام شیراز را تو غارت کنی. - منبع: شرح غزلهای سعدی
نشاید: از مصدر شایستن، شایسته و سزاوار نیست ٫ ساختن: مدارا کردن و سازگاری نمودن / رای: میل و اراده / ايهام: تا رای تو باشد ۱ - اندیشه تو بر آن قرار گیرد ۲- تا زمانی که تو بر آن باشی. / معنی: شایسته نیست که ما با اندیشه خویش با تو سر پیوند داشته باشیم، صبر میکنیم تا رای اندیشه تو بر این امر قرار گیرد و یا تا زمانی که اندیشه تو جدایی است، مخالفتی نداریم. - منبع: شرح غزلهای سعدی
دو عالم: عالم غیب و شهادت، این جهان و آن جهان / کنایه: دل تنگ (دلآزرده و غمگین) / معنی: هر دو جهان را یکسره از دل تنگ خویش بیرون راندیم، تا تو در آن بگنجی و جز تو در آن نباشد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
یک: تنها، فقط (لغت نامه) ٫ نقد: نقدینه، سرمایه / تشبیه: ایام به نقد (اضافهٔ تشبیهی) / معنی: عمر و روزگار ما فقط امروز در اختیار ماست؛ پس چگونه میتوانیم برای وعدهٔ فردای تو شکیبا باشیم؟ - منبع: شرح غزلهای سعدی
خوش: زیبا و دلپسند، شاد و مسرور ٫ دیوانه: مجنون و عاشق / سودا: عشق ۲۰٫۱ / معنی: اگر جنون عاشق دیوانه به خاطر تو باشد سودای خوشی در سر دارد. - منبع: شرح غزلهای سعدی
چو: چون، وقتی که / کنایه: سر از دست رفتن (فنا شدن) / تضاد: سر، پا / ایهام تناسب: بین «دست» در معنی « عضو بدن» که در اینجا مراد نیست، با «سر و پا» / معنی: از آن روی که سر سعدی به هر روی از دست خواهد رفت، پس بهتر است سر او در پای تو از دست برود. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چو زیر از قدر تو جای تو باشد
علَم دان هر که بالای تو باشد
چو رویم در کف پای تو باشد
همیشه روی من جای تو باشد
مرا در سینه سودای تو باشد
سواد دیده در پای تو باشد
چه می خواهی بیا بنشین زمانی
خوشا آن دل که یغمای تو باشد
اگر باشد درین عالم بهشتی
[...]
چو زلف آن را که سودای تو باشد
سرش باید که در پای تو باشد
برون کردم ز دل جان را که جان را
نمیزیبد که بر جای تو باشد
خوشا آن دل که بیمار تو گردد
[...]
فلک مزدور ایمای تو باشد
نوازد هر که را رای تو باشد
به دل تنگی کنم دل خوش همیشه
که تنها جای غم های تو باشد
نیازارم ز خود هرگز دلی را
[...]
معرفی ترانههای دیگر
تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.