رضا از کرمان در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۴۷ در پاسخ به سوره صادقی دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵ - در نعت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم:
درود
در یتیم بدین دلیل نامیده شده چون منحصر بفرد است و با نظر به اینکه والدی ندارد و یتیم است ودیگر نمونه او زاده نخواهد شد. منظور از یتیم این است .
شاد باشید
سوره صادقی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۴۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵ - در نعت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم:
به نظر میرسد رنج و راحت ترکیب اسمی عطفی هستند و می‌تواند معادل «همه اوقات» یا «در هر شرایطی» معنی بدهد.
من جستجوی گذرایی درباره مار و سوسمار و داستان‌هایی که ممکن است اینها در زندگی پیامبر داشته باشند انجام دادم و جالب آنکه برای هر دو هم نمونه‌هایی یافتم که برایم کاملاً جدید بود. البته به نظر میرسد هر دوی این داستان‌ها بشدت ضعیف باشند بلحاظ سندی ولی شاید در زمانه نظامی معروف بوده باشند.
داستان مار که اشاره به غار در مصرع اول احتمال آن را قوت می‌بخشد اشاره به پناه بردن پیامبر و همراهش ابوبکر به غاری در حین هجرت به مدینه برای مخفی شدن از تعقیب‌کنندگان دارد. گویا ابوبکر اول در غار (به اندازه سوراخی بوده گویا) می‌رود که مطمئن شود ماری نباشد و از سده چهارم گویا آب و تاب این داستان اضافه می‌شود که بله مار ابوبکر را گزیده و پیامبر شفا داده و گفته غمگین مباش. علامه امینی در الغدیر چنین جزئیاتی را در داستان غار رد کرده‌اند.
سوسمار اشاره به داستان سوسمار سخنگو یا شاعر ممکن است باشد که عرب بادیه‌نشین می‌آورد و به پیامبر می‌گوید اگر این سوسمار ایمان بیاورد من نیز ایمان می‌آورم و پیامبر از سوسمار می‌پرسد من که هستم و سوسمار به سخن می‌آید. احمد کسروی گویا در یکی از آثار بلافاصله قبل از مرگش به شدت انتقاد کرده به این معجزه که به خرافه می‌ماند. من هم حقیقت، نشنیده بودم این معجزه را.
احتمال دیگر هم به سادگی آنست که مار و سوسمار ـــ چنانکه هوشمصنوعی پیشنهاد داده(!) ـــ بطور کلی کنایه باشد از همه موجودات ولو خوار و بی‌‌شکوه و یا حتی خطرناک و اینکه همه موجودات در همه شرایط نگهبان و آشنا و بی‌خطر برای پیامبر ما هستند. در این صورت، جالب است توجه کنید که هم مار و هم سوسمار (نوعی مارمولک یا بزمجه یا آفتاب‌پرست احتمالا) موجودات خونسرد هستند که محبت درشان ایجاد نمی‌شود ـــ برخلاف حیوانات خونگرم که خیلی‌هاشان اهلی هم می‌شوند؛ پس اشاره بیت می‌شود اینکه همه موجودات حتی خونسردها که بی‌تفاوتی و نداشتن محبت ذات آنهاست، ارادتمند و حافظ و در خدمت پیامبر ما هستند.
سوره صادقی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۰۸ در پاسخ به مرتضی ( باران) دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵ - در نعت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم:
در یتیم به همین معنا گویا کنایه از حضرت رسول است در ادبیات فارسی. اینجا هم می‌گوید نامش اینست. گویا به این وصف معروف بوده آن زمان.
سوره صادقی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۹:۰۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵ - در نعت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم:
دستبرد نمودن گویا کنایه است از هنر دست خود را نشان دادن. هنرنمایی کردن.
سوره صادقی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۵۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵ - در نعت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم:
سر زیر چنبر آوردن: کنایه از طوق بر گردن انداختن که خود کنایه از به دست آوردن کنترل بر آن و رام کردن
دندان‌کن به نظرم کنایه از کسی است که رحم ندارد.
دندان کنان صفت بیان است با فتح ک کنایه از زاری و بی‌قراری و با ضم ک کنایه از خشمگین بودن و بروز دادن آن در صورت است.
معنی بیت به این ترتیب، چنان که من می‌فهمم: دنیا که حریف همه است و همه مقهور او، خودش به اختیار خودش بر در رسول ما آمده و با بی‌قراری تسلیم نموده خود را. دنیا رام حضرت رسول است.
سوره صادقی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۳۴ دربارهٔ نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۵ - در نعت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم:
اشاره به زخمی شدن صورت پیامبر و شکستن دندان ایشان در اثر اصابت سنگ در غزوه احد که دشمنان با سنگ و چوب به حضرت حمله بردند
لب بر سر سنگ نهادن کنایه از بوسیدن حجرالاسود که گویا پیامبر انجام داده در طواف و پس از آن به سنت تبدیل شده و مسلمانان بوسیدن حجرالاسود را مستحب می‌دانند.
سکینه ضیایی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۳۹ دربارهٔ خاقانی » دیوان اشعار » قصاید » شمارهٔ ۱۱۹ - مطلع سوم:
سلام، ضمن تشکر از سایت بسیار ارزشمند شما و تلاش مستمر تان در زمینه حفظ آثار ادبی.
چرا قصیده آفتاب خاقانی در لیست قصاید نیست؟
با این مطلع؛
ایعارض چو ماه ترا چاکر افتاب
کوروش در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۳:۱۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۷۸ - مجرم دانستن ایاز خود را درین شفاعت‌گری و عذر این جرم خواستن و در آن عذرگویی خود را مجرم دانستن و این شکستگی از شناخت و عظمت شاه خیزد کی أَنا أَعْلَمُکُمْ بِاللَّهِ وَ أَخْشیکُمْ لِللَّهِ وَ قالَ اللهُ تَعالی إِنَّما یَخْشَی اللهَ مِنْ عِبادِهِ العُلَماءُ:
چون خلقت الخلق کی یربح علی
لطف تو فرمود ای قیوم حی
لالان اربح علیهم جود تست
که شود زو جمله ناقصها درست
یعنی چه ؟
کوروش در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۵۳ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۷۷ - تفسیر گفتن ساحران فرعون را در وقت سیاست با او کی لا ضیر انا الی ربنا منقلبون:
رب بر مربوب کی لرزان بوَد؟
کی انا دان بند جسم و جان بود؟
یعنی چه ؟
کوروش در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۵۲ در پاسخ به کوروش دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۷۷ - تفسیر گفتن ساحران فرعون را در وقت سیاست با او کی لا ضیر انا الی ربنا منقلبون:
یعنی عدل و داد خدا به ما فرعونی و حکومتی داد که مثل مال تو نابودشدنی نیست
کوروش در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۵۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۱۷۷ - تفسیر گفتن ساحران فرعون را در وقت سیاست با او کی لا ضیر انا الی ربنا منقلبون:
داد ما را داد حق فرعونی‌یی
نه چو فرعونیت و ملکت فانی‌یی
یعنی چه
HRezaa در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۸ در پاسخ به مهرانا دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۲:
سلام و عرض ادب
من که کمترینی بیش نیستم بنظرم:
منظور از شحنه عقل است، و اینکه در مسیر عشق، عقل کاره‌ای نیست
HRezaa در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۴۰ در پاسخ به دکتر صحافیان دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۲:
درود و احسنت
لذت کامل بود خواندن تفسیر شما استاد
HRezaa در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۲۷ در پاسخ به ساحل دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۲:
درود
کاش به اندازه‌ی شما در گفتار پارسی تبحر داشتم
واقعا لذت بردم
ولی کلا همین متن شما، یه ترجمه برا امثال من نیاز داره
دکتر حافظ رهنورد در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۵۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۵:
سه بیت آخر، تثبیت کننده‌ی هم‌اند و دو بیت اول این سه بیت تاییدی بر بیت آخر.
از عشق نپرهیز صبوری کن و ستیزه‌گر نباش
این رمز وصال است در جهان خواجه حافظ
.. منا.. در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۳۷ - داستان زاهد توبه‌شکن:
سبزه چریدن ز سر خاک بس
نیشکر سبز تو افلاک بس
در مورد این بیت باید گفت در زبان فارسی آشنایی با رنگ آبی پیشینه‌ی چندانی ندارد و گذشتگان آسمان را سبز می دیده و می خواندند چونان که در اینجا نظامی رنگ افلاک را با رنگ نیشکر برابر می داند.
تحقیقات پسین اینگونه ثابت نموده اند که تاثیر نام ها در تشخیص الوان بسیار است و تا رنگی همچو آبی دارای اسم مخصوص خود نباشد تشخیص ان از سبز ممکن نیست و این نه منحصر به ایران بوده که در مللی چون ژاپن و... هم سابقه دارد.
.. منا.. در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۶ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۳۷ - داستان زاهد توبه‌شکن:
اینجا بر خلاف اشعار عرفانی کلمات در معانی اصلی و نه مجازی خود آمده اند.
.. منا.. در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۱۴ - برتری سخن منظوم از منثور:
قافیه‌سنجان که سخن برکشند
گنج دو عالم به سخن درکشند
قافیه سنجان: جمع قافیه سنج. کسی که قافیه را می سنجد همان شاعر
برکشیدن: پروردن
.. منا.. در ۱ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۱۴ - برتری سخن منظوم از منثور:
چونکه نَسَخته سخن سرسری
هست بر گوهریان گوهری
نسخته=نسنجیده
محمد مهدی حامدی در ۱ سال و ۳ ماه قبل، شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۳۷ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۴۱: