گنجور

حاشیه‌گذاری‌های .. منا..

.. منا..

تاریخ پیوستن: ۱۴م آذر ۱۴۰۲

عاشق زبان و شعر فارسی 

آمار مشارکت‌ها:

حاشیه‌ها:

۲۷

ویرایش‌های تأیید شده:

۸


.. منا.. در ‫۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۷ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۳۷ - داستان زاهد توبه‌شکن:

سبزه چریدن ز سر خاک بس

نیشکر سبز تو افلاک بس

در مورد این بیت باید گفت در زبان فارسی آشنایی با رنگ آبی پیشینه‌ی چندانی ندارد و گذشتگان آسمان را سبز می دیده و می خواندند چونان که در اینجا نظامی رنگ افلاک را با رنگ نیشکر برابر می داند. 

 

تحقیقات پسین اینگونه ثابت نموده اند که تاثیر نام ها در تشخیص الوان بسیار است و تا رنگی همچو آبی دارای اسم مخصوص خود نباشد تشخیص ان از سبز ممکن نیست و این نه منحصر به ایران بوده که در مللی چون ژاپن و...  هم سابقه دارد. 

.. منا.. در ‫۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۱۶ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۳۷ - داستان زاهد توبه‌شکن:

اینجا بر خلاف اشعار عرفانی کلمات در معانی اصلی و نه مجازی خود آمده اند. 

.. منا.. در ‫۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۵ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۱۴ - برتری سخن منظوم از منثور:

قافیه‌سنجان که سخن برکشند

گنج دو عالم به سخن درکشند

قافیه سنجان: جمع قافیه سنج. کسی که قافیه را می سنجد همان شاعر

برکشیدن: پروردن

 

.. منا.. در ‫۶ ماه قبل، جمعه ۲۷ تیر ۱۴۰۴، ساعت ۲۰:۰۳ دربارهٔ نظامی » خمسه » مخزن الاسرار » بخش ۱۴ - برتری سخن منظوم از منثور:

چونکه نَسَخته سخن سرسری

هست بر گوهریان گوهری

نسخته=نسنجیده

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۴ دربارهٔ نظامی عروضی » چهارمقاله » مقالت دوم: در ماهیت علم شعر و صلاحیت شاعر » بخش ۱۱ - حکایت نه - فردوسی:

مطالعه این متن برای عده ای از مردم مفید خواهد بود. 

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۹ دربارهٔ کسایی » دیوان اشعار » جنازهٔ دوست:

یکی از وجوه تشبیه بیت پایانی یعنی جنازه به کشتی نوح علاوه بر شناوری می تواند اسباب رستگاری و غرق نشدن مردم بودن باشد. 

هر کس به جنازه‌ی تو چنگ نزند در سیلاب ها غرق خواهد شد. 

البته تشبیه اشک به سیل این احتمالی را که گفتم تضعیف می کند اما به هر صورت اگر هم کسایی این وجه تشبیه را در نظر نداشته باز هم می تواند قابل توجه باشد. 

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۳ دربارهٔ کسایی » دیوان اشعار » به شاهراه نیاز:

هم لخت

لغت‌نامه دهخدا

هم لخت . [ هََ ل َ ] (اِ مرکب ) وصله و پاره که بر چیزی دوزند. (یادداشت مؤلف ). || نوعی از پای افزار چرمی . (آنندراج ) (برهان ) :

به شاهراه نیاز اندرون سفر مسگال

که مرد کوفته گردد بدان ره اندر سخت

اگر خلاف کنی عقل را و هم بشوی

بدرّد ار به مثل آهنین بود هم لخت .

کسایی .

|| چرم زیر موزه و کفش . (آنندراج ) (از شمس فخری ) (برهان ).

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۵۴ دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۵۸:

معمولا در اکثر غزلیات وحشی بافقی فضای حاکم فضای ناامیدی و شکوه و شکایت است اما در این غزل چونانچه شاهدیم از اول غزل همه پر از اخبار خوش و شیرین و شادی اور است. 

بازم زبان شکر به جنبش درآمدست

نیشکر امید ز باغم بر آمدست

وحشی از شکر گفتن خویش میگوید و از شادی هایش. 

و سپس ادامه می دهد و از دولت و خوشبختی و خوشی خویش می گوید: 

آن دولتی که می‌طلبیدیم در به در

پرسیده راه خانه و خود بر در آمدست

این روند تا بیت ششم ادامه می یابد و شاعر از اوضاع خوب و بکامش می گوید و در مصراع اول بیت شش این ابراز شادی ها به اوج می رشد و وحشی به خودش چنین می گوید که تو پیش از این هرگز چنان شاد نبوده ای: 

وحشی تو هرگز اینهمه شادی نداشتی

تا اینجا تمام غزل همه از جنس خوشی است که ناگهان در مصراع آخر شعر تمام ماجرا تغییر می کند. 

وحشی تو هرگز اینهمه شادی نداشتی

گویا دروغهای منت باور آمدست

ومی فهمیم تمام ان اخبار خوش دروغی بیش از خود به خود نبوده اند. 

حتما تجربه داشتیم که در وضع پریشان خود به خود امیدی هر چند پوچ دهیم و یا بکوشیم به خویش بقبولانیم که موقعیت های ما آنقدر بد نیست و شاید حتی این حرف را از خودمان پذیرفته باشیم این جا هم شاعر به همین شکل از فرط استیصال به خود دروغ گفته و خودش حرف خودش را پذیرفته لذا میفهمیم نه تنها همه‌ی آن اخبار خوش دروغ بود که حقیقت این است که  هچیز ها چنان تلخ اند که وحشی در شعر به خود دروغ بگوید. 

و اگر باری دیگر به مصراع یازده نگاه کنیم می بینیم گفته وحشی تو هرگز این همه شادی نداشتی. 

این نشان دهنده حد جدیدی از تلخ کامی است که نه تنها انسان را به دروغ گفتن به خود وادار می کند بلکه این دروغ ها_با اینکه از اول فرد خود می داند که دروغند_  به شادی انگیز ترین خبر زندگی تبدیل می شوند. 

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۳۴ دربارهٔ قائم مقام فراهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۲۷:

تتبع=پیروی کردن، طلب کردن

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۳۳ دربارهٔ قائم مقام فراهانی » دیوان اشعار » رباعیات » شمارهٔ ۱۵:

جناس بین دیوان و دیوانه در مصراع چهار

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۲:۲۷ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۳۶۶:

بیت دوم بسیار زیبا است. 

واجم=گویم

.. منا.. در ‫۷ ماه قبل، چهارشنبه ۷ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۴۳ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۷ - نالهٔ ناکامی:

به نظر من این شعر در خطاب به دنیاست. 

.. منا.. در ‫۸ ماه قبل، شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۹:۵۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۷۳۱:

ما به بغداد جهان کوس انالحق می زدیم

من این بیت رو به این صورت دیده بودم

.. منا.. در ‫۸ ماه قبل، پنجشنبه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۲۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۳۰:

این تعداد غزل واقعا خیلیه

.. منا.. در ‫۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۰۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۸:

کمرم از این اشعار شکست

.. منا.. در ‫۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۵۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۴:

چطور مولانا این چنین کلمات را به رشته در آورده که در این حد زیبایی باشد؟ برای من جالب است که بر خلاف غزلیات حافظ و سعدی ما پیوند کمی با غزلیات مولانا داریم. 

.. منا.. در ‫۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۱۰ در پاسخ به کورش دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۸۸:

حقیر گرچه شما چند سال پیش این حاشیه رو درج کردی لیکن به جناب عالی و همفکران محترم شما پیشنهاد می کنم به نامها اکتفا نکنید؛ نظری گذرا به آثار جناب ابن سینا بیندازید و آنگاه اعتقادات مذهبیش را مورد واکاوی قرار دهید و نیز پیشنهاد می کنم تلاش اندکی در کمکی آشنایی با مفاهیمی غیر دشوار همچو نماد و استعاره مبذول بدارید. 

.. منا.. در ‫۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۰۵ در پاسخ به ناباور دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۸۸:

این شعر وزن درستی ندارد

.. منا.. در ‫۹ ماه قبل، چهارشنبه ۲۷ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۷:۰۵ در پاسخ به حسین یوسفی دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » هیچ است [۱۰۷-۱۰۱] » رباعی ۱۰۲:

خیام اشعار عرفانی نگفته؛ واضح است

۱
۲