اینک مواقف عرفات است بنگرش
طولش چو عرض جنت و صد عرض اکبرش
دهلیز دار ملک الهی است صحن او
فراش جبرئیلش و جاروب شهپرش
نوار لله از تف نفس و آه مشعلش
حزب الله از صف ملک و انس لشکرش
پوشندگان خلعت ایمان گه الست
ایمان صفت برهنه سروان در معسکرش
گردون کاسه پشت چو کف گیر جمله چشم
نظاره سوی زنده دلان در کفن درش
از اشکشان چو سیب گذرها منقطش
وز بوسه چون ترنج حجرها مجدرش
از بس که دود آه حجاب ستاره شد
بر هفت بام بست گذرها چو ششدرش
بل هفت شمع چرخ گداران شود چو موم
از بس که تف رسد ز نفسهای بیمرش
جبریل خاطب عرفات است روز حج
از صبح تیغ و از جبل الرحمه منبرش
سرمست پختگان حقیقت چو بختیان
نی ساقیی پدید نه باده نه ساغرش
با هر پیاده پای دواسبه فلک دوان
سلطان یک سوارهٔ گردون مسخرش
در پای هر برهنه سری خضر جان فشان
نعلین پای هم سر تاج سکندرش
تا پشت پای سوده لباس ملک شهی
همت به پشت پای زده ملک سنجرش
خاک منی ز گوهر تر موج زن چو آب
از چشم هر که خاکی و آبی است گوهرش
آورده هر خلیل دلی نفس پاک را
خون ریخته موافقت پور هاجرش
استاده سعد زابح و مریخ زیر دست
حلق حمل بریده بدان تیغ احمرش
گفتی از انبیا و امم هر که رفته بود
حق کرده در حوالی کعبه مصدرش
قدرت رحم گشاده و زاده جهان نو
بر ناف خاک ناف زده ماده و نرش
زمزم بسان دیهٔ یعقوب زاده آب
یوسف کشیده دلو ز چاه مقعرش
بل کافتاب چرخ رسن تاب از آن شده است
تا هم به دلو چرخ کشد آب اخترش
و آن کعبه چون عروس کهن سال تازه روی
بوده مشاطهٔ به سزا پور آزرش
خاتونی از عرب، همهد شاهان غلام او
سمعا و طاعه سجده کنان هفت کشورش
خاتون کائنات مربع نشسته خوش
پوشیده حله و ز سر افتاده معجرش
اندر حریم کعبه حرام است رسم صید
صیاد دست کوته و صید ایمن از شرش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از قصیده، صحنهٔ حج را وصف میکند: وقوف در عرفات، حاجیان سربرهنه و احرامپوش، اشک و آه آنان، خطبهٔ روز عرفه و قربانی در مِنا. شاعر با تصویرهای نجومی و تلمیح به داستانهای ابراهیم و اسماعیل، یعقوب و یوسف، خضر و اسکندر، مقام حاجیان را برتر از شاهان نشان میدهد. در پایان، کعبه را بانویی کهنسال و تازهروی میخواند که ابراهیم آراستهاش کرده و شاهان جهان در برابرش سجده میکنند، و از امنیت حرم و حرمت شکار در آن یاد میکند.
هوش مصنوعی: اینک جایگاههای وقوف در عرفات است؛ به آن بنگر. درازای آن به پهنای بهشت است و پهنایش صد بار از آن بزرگتر.
هوش مصنوعی: صحن عرفات راهروی ورودی سرای پادشاهی خداوند است. جبرئیل فرّاش آن است و شاهپرِ بالش جارو.
هوش مصنوعی: روشنایی خدایی از گرمای نفس و آه حاجیان مشعل آن است. سپاهش «حزبالله» است، یعنی صف فرشتگان و آدمیان.
هوش مصنوعی: کسانی که در روز الست جامهٔ ایمان پوشیدند، اکنون در لشکرگاه عرفات با سر برهنه و جامهٔ احراماند، مانند ایمان که پاک و بیپیرایه است.
هوش مصنوعی: آسمانِ کاسهپشت که چون کفگیر سراسر سوراخ است و ستارگانش چشماند، به زندهدلانی مینگرد که در آنجا جامهٔ احرامِ کفنمانند پوشیدهاند.
هوش مصنوعی: از اشک حاجیان، گذرگاههای آنجا مانند سیب خالخال شده است و از بوسههایشان، سنگها مانند پوست ترنج آبلهدار و پرنقش.
هوش مصنوعی: دود آه آنان چنان زیاد شد که پردهٔ ستارگان گشت و راههای هفت آسمان را مانند ششدرِ نرد بست.
هوش مصنوعی: بلکه از گرمای نفسهای بیشمار آنان، هفت سیارهٔ آسمان که چون شمعاند، مانند موم آب میشوند.
هوش مصنوعی: در روز حج، جبرئیل خطیب عرفات است؛ شمشیرِ خطبهاش صبح است و منبرش کوه جبلالرحمه.
هوش مصنوعی: پختگانِ راه حقیقت مانند شترانِ بُختی سرمستاند، اما نه ساقیای در کار است و نه باده و نه جام؛ مستیشان از عشق الهی است.
هوش مصنوعی: آسمان شتابان همراه هر حاجیِ پیاده میدود و خورشید، آن سوارِ یکهٔ آسمان، فرمانبر اوست.
هوش مصنوعی: خضر در پای هر حاجیِ سربرهنه جان نثار میکند و نعلین آن حاجی همسنگ تاج اسکندر است.
هوش مصنوعی: پشت پای فرسودهٔ حاجی برای او جامهٔ پادشاهی است و همتش به ملک سنجر پشت پا زده است.
هوش مصنوعی: خاک مِنا از مروارید اشک، مانند آب موج میزند؛ اشکی که از چشم هر آدمیِ آفریده از خاک و آب روان است.
هوش مصنوعی: هر کس که دلی ابراهیموار دارد، نفس پاک خود را به قربانگاه آورده و به پیروی از اسماعیل، پسر هاجر، خون آن را ریخته است.
هوش مصنوعی: منزل «سعد ذابح» ایستاده و مریخ فرمانبر اوست و با آن شمشیر سرخ، گلوی بُرج حمل را بریده است؛ یعنی قربانی کردن گوسفند در آسمان هم بازتاب یافته است.
هوش مصنوعی: گویی خداوند بازگشتگاه همهٔ پیامبران و امتهایی را که درگذشتهاند، گرداگرد کعبه قرار داده است.
هوش مصنوعی: قدرت الهی زهدان گشود و جهانی نو زاده شد و بر ناف زمین، یعنی مکه، ناف نر و مادهٔ آن را بریدند.
هوش مصنوعی: زمزم مانند دهکدهٔ یعقوب آب زاده است و یوسفی از چاه ژرف آن دلو بالا کشیده است.
هوش مصنوعی: بلکه خورشید از این رو ریسمانتابِ آسمان شده است که با دلوِ آسمان برای ستارگانش از زمزم آب بکشد.
هوش مصنوعی: و کعبه مانند عروسی کهنسال اما تازهروی است که آرایشگر شایستهاش ابراهیم، پسر آزر، بوده است.
هوش مصنوعی: کعبه بانویی از عرب است که همهٔ شاهان غلام اویند و هفت کشور با گفتنِ «شنیدیم و فرمان بردیم» در برابرش سجده میکنند.
هوش مصنوعی: بانوی جهان چهارزانو و آسوده نشسته است؛ جامهٔ فاخرش را که پردهٔ کعبه است پوشیده، ولی روسری از سرش افتاده است.
هوش مصنوعی: در حرم کعبه شکار حرام است؛ دست شکارچی کوتاه است و شکار از گزند او در امان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
تسبیح او کنند ملایک ز ساق عرش
کو برکشید عرش و هم او گسترید فرش
تر دامنی که ننگ وجودست گوهرش
دریا نشسته خشک لب از دامن ترش
طفل سخن به شیر سگ آلود از آنگهی
کاین شوخ گربه چشم گرفتست در برش
سرگشته شد چو زیبق ناکشته کز تری
[...]
صبح حمایل فلکت آهیخت خنجرش
کآمیخت کوه ادیم شد از خنجر زرش
هر پاسبان که طرهٔ بام زمانه داشت
چون طره سر بریده شد از زخم خنجرش
صبح از صفت چویوسف و مه نیمهٔ ترنج
[...]
هر دم که در صفای رخ یار بنگرد
گردد همه جهان بحقیقت مصورش
چون باز در فضای دل خود نظر کند
بیند چو آفتاب، رخ خوب دلبرش
پروردگار خلق خدایی به کس نداد
تا همچو کعبه روی بمالند بر درش
از مال و دستگاه خداوند قدر و جاه
چون راحتی به کس نرسد خاک بر سرش
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.