به جد و جهد چو کاری نمیرود از پیش
به کردگار رها کرده به مصالح خویش
به پادشاهی عالم فرو نیارد سر
اگر ز سِرِّ قناعت خبر شود درویش
بنوش باده که قَسّام صُنع قسمت کرد
در آفرینش از انواعِ نوشدارو نیش
ز سنگ تفرقه خواهی که منحنی نشوی
مشو بسان ترازو تو در پی کم و بیش
ریا حلال شمارند و جام باده حرام
زهی طریقت و ملت زهی شریعت و کیش
ریای زاهد سالوس جان من فرسود
قدح بیار و بنه مرهمی بر این دل ریش
به دلربائی اگر خود سرآمدی چه عجب
که نور حُسن تو بود از اساس عالم پیش
دهان نیک تو دلخواه جان حافظ شد
به جان بُوَد خطرم زین دل محالاندیش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان مفهوم قناعت و بینیازی میپردازد و تأکید میکند که تلاشهای انسانی در برابر تقدیر الهی چندان کارساز نیست. او همچنین به اهمیت خوشگذرانی و لذت از زندگی اشاره دارد و معتقد است که باده نوشیدن در مقابل ریا و زهد ظاهری، مسیر بهتری است. شاعر به زیبایی و دلربایی معشوق اشاره میکند و میگوید که نور وجودش تاثیر شگرفی بر عالم دارد. در نهایت، عشق و جذبه معشوق، دل حافظ را به سمت خود جلب کرده و او به شوق و خطر ناشی از این عشق اشاره میکند.
هوش مصنوعی: اگر با تلاش و کوشش هم کاری پیش نمیرود، بهتر است از مشکلات خود دست بکشیم و آن را به خداوند واگذار کنیم.
هوش مصنوعی: اگر درویش (انسان فقیر) به راز قناعت و بسندگی آگاه شود، هرگز سر به زیر سلطنت و قدرت عالم نخواهد آورد.
هوش مصنوعی: باده بنوش که خداوند در آفرینش، نعمتهای مختلف زندگی را بین مردم تقسیم کرده و از میان آنها، تنها نیکبختی و شادی را به برخی داده است.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی از سنگی که باعث جدایی و تفرقه میشود منحرف نشوی، مانند ترازویی نباش که همواره در جستجوی کم و زیاد است. به عبارت دیگر، از ایجاد اختلاف و رفتار متناقض پرهیز کن.
هوش مصنوعی: در این بیت، حافظ به تضاد میان ظاهرسازیهای مذهبی و حقیقتگرایی اشاره میکند و میگوید که برخی از اهل دین، دروغ و ریا را مجاز میدانند، در حالی که نوشیدن شراب را ممنوع میشمرند. او به طرز طعنهآمیز به این نگرش انتقاد میکند و از دینی که چنین معیارهای نادرستی دارد، ابراز انزجار میکند.
هوش مصنوعی: ریای زاهد، که خود را در مقام پارسایی نشان میدهد، روح من را خسته کرده است. پیمانهای باده بیاور و مرهمی بر این دل آسیبدیده بگذار.
هوش مصنوعی: اگر تو در جاذبه و زیبائی چنان سرآمد باشی که دیگران را تحت تأثیر قرار دهی، عجیب نیست؛ زیرا نور زیبایی تو از ابتدا بر تمام جهان تأثیر گذاشته است.
هوش مصنوعی: دهان زیبا و دلنشین تو باعث خوشحالی و رضایت جان حافظ شده است. اما با این حال، من از این دل خوشباور خود میترسم، زیرا ممکن است در این عشق دچار خیال باطل شوم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
رهی سوار و جوان و توانگر از ره دور
به خدمت آمد، نیکو سگال و نیک اندیش
پسند باشد مر خواجه را پس از ده سال
که: باز گردد پیر و پیاده و درویش؟
رهی سوار و جوان و توانگر از ره دور
بخدمت آمد نیکو سگال و نیک اندیش
پسند باشد مر خواجه را پس از ده سال
که باز گردد پیر و پیاده و درویش
چو بینی آن خر بدبخت را ملامت نیست
که بر سکیزد چون من فرو سپوزم بیش
چنان بدانم من جای غلغلیجگهش
کجا بمالش اول فتد بخنده خریش
نزار و تافته گشتم بسان ساروی تو
مکن بترس ز ایزد ز عاقبت بندیش
چو مته تو شدم در غم تو سرگردان
بسان چوب تو از اسکنه شدم دلریش
همیشه هجران جویی بسان اره خود
[...]
شهاب دین موید که بر سپهر هنر
بنور خاطری از آفتاب و از مه بیش
بآفتاب و به مه آن کند طبیعت تو
که آفتاب بخوامیش و ماهتاب بخویش
عطارد از تو برد بر فلک بغیرت و رشک
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.