جا کرده میان جان من دوست
چون مغز که کرده جای در پوست
گفتم به قد تو سرو ماند
کی دلبر و دلفریب و دلجوست
بالای تو سرو ناز خواندم
گفتم چو مهت عذار نیکوست
بر سرو کجا رخی است چون ماه
بر ماه کجا هلال ابروست
نبود عجب ار بریخت خونم
ترک است و ستمگر است و بدخوست
عقلم به شکنجه کرد یاسا
ای عشق بیا که وقت یرغوست
رد کرده به چهره زلف و خالت
آتشکده قبلهگاه هندوست
این معجزه زان دو لعل گویاست
این سحر از آن دو چشم جادوست
گه جان دهد و گهی کشد زار
این کشتن و زنده کردن از اوست
گفتم بر چشم زلف مشکین
گفتا نه به چین مقام آهوست
ما راست دل خراب بغداد
مژگان تو لشکر هلاکوست
آشفته دلم که کرده ناسور
همخوابهٔ زلفِ عنبرینبوست
آورد هجوم لشکر خصم
بگریز دلا به حضرت دوست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در وصف معشوقی است که در جان شاعر جای گرفته و از سرو و ماه زیباتر است. شاعر معشوق را ترکی ستمگر میخواند و با واژهها و تصویرهای مغولی مانند یاسا و یرغو و ویرانی بغداد به دست لشکر هلاکو، ستم چشم و مژگان او را بر دل خود نشان میدهد. لب و چشم معشوق هم جان میبخشند و هم میکشند. در پایان شاعر به دل خود سفارش میکند که از هجوم لشکر دشمن به درگاه خود دوست پناه ببرد.
هوش مصنوعی: معشوق در میان جان من جای گرفته است، همانگونه که مغز میوه درون پوستش جای دارد.
هوش مصنوعی: گفتم سرو به قامت تو شبیه است، اما سرو کی مانند تو دلبر و فریبنده و دلجوست؟ پس این تشبیه درست نیست.
هوش مصنوعی: قامت تو را سرو ناز نامیدم و گفتم چهرهٔ زیبای تو مانند ماه است.
هوش مصنوعی: اما کجا بر سرو چهرهای مانند ماه هست و کجا بر ماه ابرویی مانند هلال؟ تو از سرو و ماه هر دو برتری.
هوش مصنوعی: اگر معشوق خون مرا ریخت جای شگفتی نیست، چون ترک است و ستمگر و تندخوست.
هوش مصنوعی: معشوق عقل مرا با «یاسا» (قانون و کیفر مغولی) شکنجه داد؛ ای عشق، بیا که اکنون هنگام «یرغو» یعنی بازجویی و داوری است.
هوش مصنوعی: زلف و خال سیاه تو بر چهرهٔ آتشین تو جای گرفتهاند؛ گویی آتشکده قبلهگاه هندوی سیاه شده است.
هوش مصنوعی: این معجزهٔ جانبخشی از آن دو لب لعلگون سخنگوست و این جادوگری از آن دو چشم افسونگر است.
هوش مصنوعی: معشوق گاهی جان میبخشد و گاهی عاشق را به زاری میکشد؛ این کشتن و زنده کردن کار اوست.
هوش مصنوعی: گفتم چرا زلف مشکین بر روی چشم افتاده است؟ گفت: آری، جای آهو در چین است؛ یعنی چشم آهووار در چین و شکن زلف جای دارد.
هوش مصنوعی: دل ما مانند بغداد ویران شده است و مژگان تو همچون لشکر هلاکو آن را ویران کردهاند.
هوش مصنوعی: آشفته میگوید: دل من، که زخمش کهنه و ناسور شده، همنشین و همخواب زلف خوشبوی معشوق است.
هوش مصنوعی: لشکر دشمن هجوم آورده است؛ ای دل، بگریز و به درگاه دوست پناه ببر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دی گفت به طنز نجم قوال
کای بنده سپهر آبنوست
در زنگولهٔ نشید دانی
گفتم چه دهند از این فسوست
در پردهٔ راست راه دانم
[...]
درویشنواز و میهماندوست
اقبال دراو چو مغز در پوست
سرمست درآمد از درم دوست
لب خندهزنان چو غنچه در پوست
چون دیدمش آن رخ نگارین
در خود به غلط شدم که این اوست
رضوان در خلد باز کردند
[...]
چون جان و دلم ملازمِ اوست
بنشست به جایِ جان و دل دوست
بوییست بمانده در دماغم
از دوست حیات من از آن بوست
یارم چو به حسن بینظیرست
[...]
زان گونه شدست نوفلش دوست
کان دل شده مغز گشت واین پوست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.