ای به باد هوس در افتاده
بادت اندر سر است یا باده
یک قدم بر خلاف نفس بنه
در خیال خدای ننهاده
راه گم کرده از طریق صلاح
در بیابان غفلت افتاده
خود به یک بار از تو بستاند
چرخ انصافهای ناداده
رنجبُردار دیو نفس مباش
در هوای بت ای پریزاده
دیدی این روزگار سفله نواز
چون گرفت از تو جان آزاده
چون تو آسودهای چه میدانی
که مرا نیست عیش آماده
ملک آزادیت چو ممکن نیست
شهربند هواست بگشاده
لاف مردی زنی و زن باشی
همچو خنثی مباش نرماده
سعدیا تا کی این رحیل زنی
محمل از پیش نافرستاده
هر زمان چون پیاله چند زنی
خنده در روی لعبت ساده
بس که با خویشتن بگویی راز
چون صراحی به اشک بیجاده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اندرزی است خطاب به کسی که گرفتار هوس و غفلت شده است؛ سعدی او را به گامنهادن برخلاف نفس، پرهیز از بندگی دیو نفس و یادآوری کیفر روزگار فرا میخواند. او دوگانگی میان ادعای مردانگی و سستی در عمل را سرزنش میکند. در پایان روی سخن را به خود میگرداند و خود را ملامت میکند که دم از سفر آخرت میزند بیآنکه توشهای فرستاده باشد و همچنان به خوشگذرانی با زیبارویان مشغول است.
هوش مصنوعی: ای کسی که در طوفان هوس گرفتار شدهای، آیا غرور و خودپسندی در سرت افتاده یا مست بادهای؟
هوش مصنوعی: تو که هنوز در اندیشهٔ خدا قدمی برنداشتهای، دستکم یک گام برخلاف خواهش نفس بردار.
هوش مصنوعی: تو راه درستکاری را گم کردهای و در بیابان غفلت سرگردان ماندهای.
هوش مصنوعی: روزگار، تاوان انصافی را که در حق دیگران ادا نکردی، یکباره از تو خواهد گرفت.
هوش مصنوعی: ای زیبارو، به هوای بت و معشوق زمینی، بارکش دیو نفس مباش.
هوش مصنوعی: دیدی که این روزگارِ فرومایهپرور چگونه جان آزادهٔ تو را از تو گرفت؟
هوش مصنوعی: تو که در آسایشی، از کجا بدانی که زندگی و آسودگی برای من فراهم نیست؟
هوش مصنوعی: چون به سرزمین آزادگی راه نداری، درِ زندان هوس به رویت گشوده است و در آن گرفتار شدهای.
هوش مصنوعی: ادعای مردانگی میکنی اما رفتارت سست و زنانه است؛ مانند خنثی، نه مرد باش و نه زن، دورو مباش.
هوش مصنوعی: ای سعدی، تا کی طبل کوچ و رفتن از دنیا میزنی، در حالی که هنوز توشه و محملی برای سفر آخرت پیش نفرستادهای؟
هوش مصنوعی: تا کی مانند پیالهٔ شراب، هر لحظه در روی معشوق سادهروی و بیریش خنده میزنی؟
هوش مصنوعی: چه بسیار که مانند صراحی که با قلقل شراب سرخ میریزد، با خود راز میگویی و اشک سرخرنگ میباری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
چون همی شد بخانه آماده
دید مردی براه استاده
همگنان جان و دل بدو داده
واله و مست و بیخود افتاده
این ز قصر بقا بیفتاده
عالمت شربت فنا داده
یک جهان مرد و زن بماتم تو
درد و غم را شدند آماده
بسته دل در غم تو و بی تو
[...]
آن امیر لطیف آزاده
محترم نفس و محتشم زاده
صدر نیکوخصال گردون قدر
بدر خورشید زاد آزاده
شکر گویان ز جود چون مستان
[...]
ای سرافراز مهتری که به دهر
کس ندیدست چون تو آزاده
دولت از بوستان فضل، ترا
هر زمان تحفه دگر داده
مادر بخت بهر خدمت تو
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.