گنجور

حاشیه‌ها

پــــــیـــر خـــــرابــــــاتـــــ در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۲۱:۳۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۱۴:

در اینکه مولانا حافظ سعدی عمر خیام و....... ی مسلمان سنی بوده ک هیچ شکی نیست ولی خندم میگیره از بی دین ها و شیعه ها  و......  ک میخان هر کدوم طرز فکر خودشونو یا راه و عقیده خودشونو با شعرا یکی بدونن ولی ولی ی نکته ظریف اینجاست با اینکه خودم سنی با تعصبم و دو اتیشه اما میگم ک مهم سنی بودن یا مسلمان بودن نیست عزیز من(البته ک بهترین راه رسیدن به خدا اسلام هست) مهم اینه چقدر  عاشق باشی در این معرکه

یا حق

پــــــیـــر خـــــرابــــــاتـــــ در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۲۱:۲۹ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۵۰ - دیدن خواجه غلام خود را سپید و ناشناختن کی اوست و گفتن کی غلام مرا تو کشته‌ای خونت گرفت و خدا ترا به دست من انداخت:

در اینکه مولانا حافظ سعدی عمر خیام و....... ی مسلمان سنی بوده ک هیچ شکی نیست ولی خندم میگیره از بی دین ها و شیعه ها  و......  ک میخان هر کدوم طرز فکر خودشونو یا راه و عقیده خودشونو با شعرا یکی بدونن ولی ولی ی نکته ظریف اینجاست با اینکه خودم سنی با تعصبم و دو اتیشه اما میگم ک مهم سنی بودن یا مسلمان بودن نیست عزیز من(البته ک بهترین راه رسیدن به خدا اسلام هست) مهم اینه چقدر  عاشق باشی در این معرکه

یا حق

احمد نیکو در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۲۱:۲۷ دربارهٔ خیام » ترانه‌های خیام به انتخاب و روایت صادق هدایت » درد زندگی [۲۵-۱۶] » رباعی ۱۶:

امروز که موسم جوانی منست

می خواهم از آنکه شادمانی منست

عیبم مکنید اگرچه تلخست خوش است

تلخست از آنکه زندگانی منست

(رباعی از خیام)

 

عباس جنت در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۱۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱:

"چو فرستاد عنایت به زمین مشعله‌ها را"

منظور از مشعله‌ها پیامبران الهی است که هروقت آمدند مردم زمان  بشدت منکر آنها شدند آنها را به آتش انداختند به صلیب کشیدند آواره کردند.

"تو چرا منکر نوری مگر از اصل تو کوری

وگر از اصل تو دوری چه از این مشعله‌ها را"

به فرموده قرآن مجید

وَهَمَّتْ کُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِیَأْخُذُوهُ وَجَادَلُوا بِالْبَاطِلِ لِیُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ فَکَیْفَ کَانَ عِقَابِ ﴿۵﴾ و هر امتی آهنگ فرستاده خود را کردند تا او را بگیرند و به [وسیله] باطل جدال نمودند تا حقیقت را با آن پایمال کنند پس آنان را فرو گرفتم آیا چگونه بود کیفر من (۵)

پرده‌هایی‌ که مانع دیدار تو میشود را پاره کن

"که بدر پرده تن را و ببین مشعله‌ها را"

 

فراز رنج پور در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۸:۵۹ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۹۰:

بنازم آن مژهٔ شوخِ عافیت کُش را

که موج می‌زندش آبِ نوش، بر سرِ نیش

توصیف زیبایی از مژه و انعکاس مواج آب چشم که  همچون تیر بر دل عاشق می نشیند. 

کاوه کشاورزی در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۴:۱۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۹:

بهترین اجرایی که برای این شعر شنیدم از «دلیر نظروف» تاجیک در کنسرت «نوروز» ۲۰۲۳ بود. در یوتیوب قابل مشاهده است. 

سفید در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۴:۱۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۷:

 

به کسی نگر که ظلمت بزداید از وجودت...

 

محمد تدینی در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۳:۵۳ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی یزدگرد » بخش ۳:

ادرار شتر (انگلیسی: Camel urine) قرن‌ها در شبه جزیره عربستان برای اهداف دارویی استفاده شده‌است. سازمان جهانی بهداشت توصیه به اجتناب از نوشیدن آن کرده و این عمل را با نشانگان تنفسی خاورمیانه یا همان بیماری کشنده مرس مرتبط دانسته‌است.

محمد تدینی در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۳:۴۳ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » پادشاهی یزدگرد » بخش ۳:

همش رای و هم دانش و هم نسب
چراغ عجم آفتاب عرب
کجا شد فریدون و ضحاک و جم 
مهان عرب خسراون عجم

عباسی-فسا @abbasi۲۱۵۳ در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۱۸ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » ترجیع بند:

در پای لطافت تو میراد
هر سرو سهی که بر لب جوست
میراد: بمیرد – سَهی: راست و بلند

در حلقهٔ صَولجان زلفش
بیچاره دل اوفتاده چون گوست
صَولَجان: چوگان

در هیچ زمانه‌ای نزاده‌ست
مادر بجمال چون تو فرزند
جَمال: زیبایی

در دام تو عاشقان گرفتار
در بند تو دوستان مُحَبَّس
مُحَبَّس: زندانی، اسیر 

من در همه قولها فصیحم
در وصف شمایل تو اَخْرَس
فصیح: واضح، کلام روشن - أَخْرَس: لال

از بهر خدا، که مالکان، جور
چندین نکنند بر ممالیک
ممالیک: بندگان

هرجا که مُوَلَّهی چو فرهاد
شیرین صفتی برو گمارد
مُوَلَّه: عاشق و شیفته

نالیدن عاشقان دلسوز
ناپخته مَجاز می‌شمارد
مَجاز: غیر حقیقی

ای کاش مرا نظر نبودی
چون حَظّ نظر برابرم نیست
حَظّ: بهره و قسمت و نصیب

ای سیم‌تنِ سیاه‌گیسو
کز فکر سرم سپید کردی
سیم‌تن: کسی که بدنش مانند نقره است

بسیار سیه، سپید کرده‌ست
دوران سپهر لاجوردی
لاجوردی: کبود، آبی تیره

هم دردی و هم دوای دردی
گفتی که صبور باش، هیهات
هیهات: اسمِ فعل در زبان عربی به معنی دور است

اِحیای روان مردگان را
بویت نفس مسیح مریم
اِحیا: زنده کردن

دستان که تو داری ای پری‌روی
بس دل ببری به کَفّ و مِعْصَم
مِعصَم: مچِ دست

تنها نه منم اسیر عشقت
خلقی مَتُعَشِّقند و من هم
مَتُعَشِّق: عاشق

شیرین جهان تویی به تحقیق
بگذار حدیث ما تَقَدَّم
ما تَقَدَّم: آن‌چه گذشته است

تلخست دهان عیشم از صبر
ای تنگ شکر بیار قندی
عَیش: زندگی

کاجی ز درم درآمدی دوست
تا دیدهٔ دشمنان بکندی
کاج: کاش – کاجی: کاشکی

آیا که به لب رسید جانم
آوخ که ز دست شد عنانم
آیا: از بن مضارع آمدن آی + ا به معنی بیا

با درد تو یاوری ندارم
وز دست تو مَخْلَصی ندانم
مَخْلَص: جای خلاص، گریزگاه

دست چو منی قیامه باشد
با قامت چون تویی در آغوش
قیامه: قیامت

خاطر پی زهد و توبه می‌رفت
عشق آمد و گفت زَرق مفروش
زَرق: ریا، ظاهرنمایی

مُسْتَغرِق یادت آنچنانم
کم هستی خویش شد فراموش
مُسْتَغرِق: غرق

طاقم ز فراق و صبر و آرام
زآن روز که با غم تو جفتم
طاق: یگانه، تک و تنها

آهنگ دراز شب ز من پرس
کز فُرْقَت تو دمی نخفتم
فُرْقَت: فراق و دوری

تو خنده زنان چو شمع و خلقی
پروانه صفت در احتراقت
اِحتراق: آتش گرفتن

ما خود ز کدام خیل باشیم
تا خیمه زنیم در وُثاقت؟
وُثاق: سراپرده (وِثاق و وَثاق = بند و طناب)

تو مست شراب و خواب و ما را
بیخوابی کشت در تیاقت
تیاق: اشتیاق، شوق

جز دیدهٔ شوخ عاشقان را
بر چهره دوان سرشک خون نیست
شوخ: در اینجا به معنی زیبا

تسلیم قضا شود کزین قید
کس را به خلاص رهنمون نیست
قید: بند

گر بکشد و گر معاف دارد
در قبضهٔ او چو من زبون نیست
معاف داشتن: بخشیدن، مصدر میمی است (مترادف عفو)

جان برخی روی یار کردم
گفتم مگرش وفاست چون نیست
برخی: قربانی، فدا

کس با رخ تو نباخت اسبی
تا جان چو پیاده در نینداخت
اسب و پیاده: مهر های شطرنج

ای بر تو قبای حسن چالاک
صد پیرهن از محبتت چاک
چالاک: بلند و موزون (در اینجا)

مهر از تو توان برید؟ هیهات
کس بر تو توان گزید؟ حاشاک
حاشاک: هرگز

اول، دلِ برده باز پس ده
تا دست بدارمت ز فتراک
فِتراک: ترک بند که به عقب زین اسب بسته می‌شود

درد از جهت تو عین داروست
زهر از قِبَل تو محض تریاک
قِبَل: طرف – تریاک: پادزهر


پای طلب از روش فرو ماند
می‌بینم و حیله نیست الاک
روش: رفتن (مصدر)

بربود جمالت ای مه نو
از ماه شب چهارده ضو
ضو: ضوء ، روشنایی

دستی ز غمت نهاده بر دل
چشمی ز پیت فتاده در گَو
گَو GOW : زمین پست و مغاک، گود، گودال

رضا از کرمان در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۱۸ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۴۷:

سلام

شرح این غزل را میتوانید در برنامه ۴۳۸ گنج حضور توسط استاد پرویز شهبازی مشاهده فرمایید .

شاد باشید

یاسر سلیمانی در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۱۷ دربارهٔ شهریار » گزیدهٔ غزلیات » غزل شمارهٔ ۲ - مناجات:

این شعر را  استاد اکبر گلپا همراه تار استاد فرهنگ شریف در مایه دشتی، در برنامه رادیویی بزم شاعران اجرا کرده است.

ali barani در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۳۰ در پاسخ به رضا دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر اول » بخش ۹۰ - شنیدن آن طوطی حرکت آن طوطیان و مردن آن طوطی در قفص و نوحهٔ خواجه بر وی:

قفص به همین شکل در نسخه های اصلی آمده. در اصل کلمه یونانی است و در فارسی و عربی و ترکی به این شکل ( معرب) آمده

مصطفی خدایگان در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۲۱ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۱۵:

در مصرع دوم بیت هشتم «تف خود» اشتباه است و باید هرچه سریعتر اصلاح شود به «تف خور»

و لطفا فتحه‌ی تف را درج کنید تا به جای تَف، اشتباها تُف خوانده نشود‌.

سپاس از زحمات شما عزیزان گنجوری 

محمدرضا در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۰۸ در پاسخ به ناشناس دربارهٔ عطار » منطق‌الطیر » در تعصب گوید » در تعصب گوید:

استثنای نون ساکن است که در برخی مواقع هجای کشیده محسوب میشود

رضا از کرمان در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۵۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۵۲ - حکایت:

سلام 

در مصرع دوم به حالت پیامبران در هنگام دریافت وحی اشاره داره که ایشان در آن زمان دچار گر گرفتگی وحالت خلسه میشدند مثلا وضعیت حضرت موسی در کوه طور ویا خود رسول اکرم به گفته تاریخ  در مصرع اول تفاوت حال عاشق ومعشوق را بیان کرده 

رضا از کرمان در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۵۰ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۵۷ - بیان آنک علم را دو پرست و گمان را یک پرست ناقص آمد ظن به پرواز ابترست مثال ظن و یقین در علم:

بعد از آن یمشی سویا مستقیم نه ...

سلام آقا کوروش 

  استناد واقتباسی از آیه ۲۲ سوره مبارکه ملک :

(افمن یمشی مکبا علی وجهه اهدی امن یمشی سویا علی صراط مستقیم)  ایا کسی که نگونساز رود به هدایت نزدیکتر است یا کسی که با قامت راست در طریق مستقیم است .

ضمن انکه آقا امین قبلا آیه را نوشته اند ولی عزیزم مولانا حالت سالک طریق حق را با این مثال تبیین کرده با توجه به بیت قبلی وقتی سالک از ظن وگمان رها شد به علم حقیقی دست پیدا میکند و روح او دوبال خواهد داشت و به سوی حق در حرکت است ودیگر منحرف ونگونسار نخواهد رفت 

مکب = نگونسار

شاد باشی عزیزم

 

سورنا در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۰۵ در پاسخ به فريدون دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۱۱:

هر چیزی که که به ذهن شما درست در نیاد که نمیشه ایراد بگیری عزیز. حداقل قبلش یه زحمت به خودت بده یه سرچ ساده بزن تو لغت نامه ها

سورنا در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۰۴ در پاسخ به فريدون دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » فریدون » بخش ۱۱:

پدر جان شوخ در قرن سوم و چهارم گستاخ معنی میداده. جسور

احمد احمدی در ‫۲ سال و ۱ ماه قبل، جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۰۹:۳۵ دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۴۸۸:

در مصراع «ماه و خورشید و پری و آدمی اندر نظرت» وزن شعر درست نیست. اگر به جای واژه «خورشید» واژه «مهر» گذاشته شود وزن شعر درست می‌شود: «ماه و مهر و پری و آدمی اندر نظرت»

۱
۷۹۲
۷۹۳
۷۹۴
۷۹۵
۷۹۶
۵۷۲۵