گنجور

حاشیه‌ها

Amir Ali در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۳۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۱:

ترجمه و تفسیر ؟

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۲۷ در پاسخ به ملیکا رضایی دربارهٔ سعدی » بوستان » باب اول در عدل و تدبیر و رای » بخش ۱۶ - حکایت برادران ظالم و عادل و عاقبت ایشان:

ظاهرا در گذشته به شکل خَوردن (خَردن) تلفظ می‌شده که خورد با کرد هم‌قافیه آمده و در شعر تمام شاعران پیشین با کلماتی اینچنین مثل درد، مرد، آورد، نبرد هم‌قافیه شده است.

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۱۰ در پاسخ به عباسی-فسا @abbasi2153 دربارهٔ مهستی گنجوی » رباعیات » رباعی شمارۀ ۴۶:

ابتدا فرض تملک چند سرزمین و بعد فرض تملک همه جهان را بیان می‌کند تا بگوید که فرمانروایی کل دنیا را هم که داشته باشی، در نهایت جز کفن به زیر خاک نخواهی برد. 

نادیار در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۰۹ دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۱۱:

سلام و عرض ادب خدمت دوستان

به نظر شما «دو راههٔ آز و نیاز» در مصراع سوم به چه اشاره دارد؟

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۵۹ در پاسخ به عباس شهسواری دربارهٔ وحشی بافقی » دیوان اشعار » ترجیعات » ترجیع بند - ما گوشه نشینان خرابات الستیم:

از نظر زمانی عرض کردم.

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۵۱ در پاسخ به هامون دربارهٔ سعدی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵:

چه جالب! من از وجود چنین واژه‌ای بی‌خبر بودم و نسبت به آن محجور😂 سپاس که به من آموختید🙏

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۹:۴۳ در پاسخ به جهن یزداد دربارهٔ ظهیر فاریابی » غزلیات » شمارهٔ ۱۰:

سپاس از شما فقط یادآوری کنم که آن واژه "برای" بود و پس از حاشیه‌ای که من نگاشتم به "بسرای" تصحیح شد.

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۰۱ دربارهٔ ابن یمین » دیوان اشعار » قطعات » شمارهٔ ١۵٩:

انگار مردم از زمان‌های دور تا اکنون بر همان روش بوده و هستند؛ علم بهتر است یا ثروت؟!

چکامه گوی فسرده دل می خوار در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۵۸ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » جنگ بزرگ کیخسرو با افراسیاب » بخش ۲۵:

کجات به چه معنی است؟

احمد رحمت‌بر در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۶:۴۷ دربارهٔ وحشی بافقی » فرهاد و شیرین » بخش ۱ - سرآغاز:

نادر گلچین هم این شعر را خوانده است، با همراهی تار هوشنگ ظریف. اطلاعات بیشتری در مورد این اجرا ندارم متاسفانه. 

از وبگاه ایران صدا امکان شنیدن آن وجود دارد. 

پیوند به وبگاه بیرونی

بهراد در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۶:۴۱ دربارهٔ فردوسی » شاهنامه » داستان سیاوش » بخش ۳:

در خصوص بیت؛

مرا دخترانند مانند تو

ز تخم تو  پاک و پیوند تو

منظور این نیست که سیاوش یکی از خواهرانش را به همسری برگزیند زیرا بعد از این بیت 

گر از تخم کی آرش و کی پشین

بخواهد به شادی کند آفرین

سودابه اشاره می‌کند که او می‌تواند دختری را به همسری بگیرد که از تبار کی آرش و کی پشین باشد.

مراد در این دو بیت که سبب ابهام شده است در همین است که سودابه اولا به صورتی مدیریت اندرونی شاه را بر عهده دارد و تمام زنان دربار زیر نظر او هستند چرا که در بیت بعدی اشاره ای می‌کند که می تواند زنی از آن تبار بگیرد.

 

سما سمایی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۰۰ دربارهٔ صائب » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۰۷۷:

سلام

بیت سوم چطور خونده می‌شه؟

زیرِ وزیر باش!!! یا زیر و زبَر باش؟

احمد خرم‌آبادی‌زاد در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۴ دربارهٔ سلمان ساوجی » جمشید و خورشید » بخش ۹۶ - غزل:

جمع بندی:-

با توجه به سندهای نوشته شده در یادداشت یکشنبه 6 آبان 1403، اگر بیت شماره 13 به شکل «ندانم تا کی ای عمر گداری/چنین تن در سفر فرسوده داری» نوشته شود، معنی‌اش (در خطاب خورشید به جمشید) این خواهد بود:

 

عمرِ من! نمی‌دانم تا کِیْ می‌گذاری که تنت چنین در سفر فرسوده شود.

[به یاد داشته باشیم که «گداری» شکل دیگری است از «گذاری».]

جالب است که در بیت شماره 14، با تایید چنین مفهومی روبرو می‌شویم: «ای زرین شمایل! چرا روز و شب چون ماه، با رفتن از این سرا به آن سرا، از تن خود می‌کاهی؟»

کوروش در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۱:۱۷ دربارهٔ مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۱۰۲ - مشورت کردن فرعون با ایسیه در ایمان آوردن به موسی علیه‌السلام:

می‌کند ابلیس را حق افتقاد

 

یعنی چه 

nabavar در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۱:۰۱ در پاسخ به بابک چندم دربارهٔ سعدی » بوستان » باب هفتم در عالم تربیت » بخش ۱۵ - حکایت روزه در حال طفولیت:

 سپاس

هر دو معنا درست است:

هم در زمان کودکیِ من

و هم به کودکی در من

nabavar در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۷ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۰:۵۲ در پاسخ به احمد خرم‌آبادی‌زاد دربارهٔ سلمان ساوجی » جمشید و خورشید » بخش ۹۶ - غزل:

شاید چنین بود وزن بهتری داشت:

ندانم تا  به کِی عمر گرامی

چنین تو در سفر فرسوده مانی

گویا شاعر قافیه را تنها ” ی “ انتهایی بیت ها  دانسته

حبیب شاکر در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۴۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲:

سلام.من عمده تفاسیر دوستان را خواندم ولی ضمن تشکر و قدر دانی از زحمات همه عزیزان، هیچکدام در مورد 

ز روی دوست دل دشمنان چه در یابد 

چراغ مرده کجا شمع آفتاب کجا 

مرا راضی نمیکند.انگار در این بیت لطیفه‌ای استکه هنوز متوجه نشده ایم.. اصلا چرا شمع آفتاب؟تشبیه است یا خیر ؟ اگر هست چی به چی تشبیه شده؟ 

ضمنا  دل دشمنان یا همان چراغ مرده.   مگر چراغ درک میکند ؟چراغ وسیله‌ای استکه ما را به درک حقیقت نزدیک میکند ولی خودش درک نمیکند.پس سر هم بندی کردن اینها در قالب تفسیر آنهم کلیشه ای مشکل را حل نمیکند.باتشکر

 

محمد‌حسین ابراهیم‌زاده در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۵۶ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۸۵:

چه زیبا آقای محمد معتمدی در اپرای خیام بیت اول این شعر خواندند.

به نظرم بیت اول بسیار مطابق فلسفه وجودیست.

افسانه چراغی در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۴۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲:

جناب علیرضا قربانی با قدرت صدای خود این غزل می‌گون را به زیبایی خوانده‌اند.

احمد خرم‌آبادی‌زاد در ‫۱ سال و ۹ ماه قبل، یکشنبه ۶ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۲۰:۰۹ دربارهٔ سلمان ساوجی » جمشید و خورشید » بخش ۹۶ - غزل:

1- کل بیت 13 به شکل کنونی، از دیگاه قافیه و نیز مفهوم کلی، دارای مشکل است.

2-به استناد زیرنویس‌های 4 و 5 نسخه آسموسن و وهمن برای بیت شماره 13 و نیز نسخه‌های خطی مجلس، مصرع دوم بیت می‌شود: «چنین تن در سفر فرسوده داری»

3-اما تصمیم گیری در مورد مصرع نخست بیت 13 واقعا دشوار است. زیرا در نسخه‌های مجلس، به شکل‌های زیر ثبت شده است؛ که در هر دوشکل، بیت 13 هم دارای مفهوم می‌شود و هم قافیه:

ندانم تا که این عمر گذاری (شماره ثبت 13924)

ندانم تا کی ای عمر گداری (شماره ثبت 36765 و 11139)

 

اگر از نظر آماری دومین مورد را برگزینیم، خواهیم داشت:

«ندانم تا کی ای عمر گداری/چنین تن در سفر فرسوده داری»

۱
۶۰۵
۶۰۶
۶۰۷
۶۰۸
۶۰۹
۵۷۸۹