گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۷۰

وزن:	فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۷

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از درد و رنج عشق خود سخن می‌گوید؛ او به شدت تحت تأثیر عشق و جدایی از معشوق است و مصائب بسیاری را تحمل کرده است. او در جستجوی عشق، از گوشه و کنار دنیا عبور کرده و در نهایت دلبری را انتخاب کرده که بسیار مورد محبت اوست. احساسات عمیق او از شنیدن سخنانی دلنشین از معشوق و آب‌ریزی اشک به خاطر عشق بیان شده است. شاعر به حالت شگفت‌انگیز خود در این سفر عاشقانه اشاره می‌کند، بدون آنکه بخواهد جزئیات دردی که کشیده را بازگو کند. در پایان، او خود را مانند حافظ، غریبی در مسیر عشق می‌داند که به مقامی خاص دست یافته است.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# دردِ عشقی کشیده‌ام که مَپُرس

زهرِ هجری چشیده‌ام که مَپُرس

هوش مصنوعی: عشق و حسرتی را تجربه کرده‌ام که قابل توصیف نیست و زهر جدایی را نیز چشیده‌ام که نمی‌توان گفت.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# گشته‌ام در جهان و آخرِ کار

دلبری برگزیده‌ام که مپرس

هوش مصنوعی: در طول زندگی‌ام سفرهای زیادی کرده‌ام و در نهایت، به عشق و دلبری رسیده‌ام که برایم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و توضیح بیشتری درباره‌اش نمی‌دهم.

# آن چنان در هوایِ خاکِ دَرَش

می‌رود آبِ دیده‌ام که مپرس

چنان اشک‌هایم به یاد آن یار جاری است که هیچ چیزی نمی‌تواند این احساس را توصیف کند.

# من به گوشِ خود از دهانش دوش

سخنانی شنیده‌ام که مپرس

هوش مصنوعی: من دیشب از او صحبت‌هایی را شنیدم که بهتر است درباره‌شان چیزی نپرسی.

# سویِ من لب چه می‌گَزی که مگوی

لبِ لعلی گَزیده‌ام که مپرس

هوش مصنوعی: چرا به من نگاهی می‌کنی و چیزی نمی‌گویی، در حالی که من از لبِ معشوق زیبا سخن‌ها دارم که نمی‌توانم بگویم؟

# بی تو در کلبهٔ گداییِ خویش

رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس

هوش مصنوعی: بدون حضور تو در زندگی‌ام، در خانه‌ای فقیرانه دچار درد و زحماتی شده‌ام که دیگر نپرس.

# همچو حافظ غریب در رَهِ عشق

به مَقامی رسیده‌ام که مپرس

هوش مصنوعی: مانند حافظ، که در مسیر عشق سختی‌های زیادی را تحمل کرده و به جایگاهی رسیده، من نیز به مقام و حالتی خاص دست یافته‌ام که قابل توضیح نیست.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش فاطمه زندی

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش لیلا شب خیز

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش فاطمه نیکو ایجادی

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش پری ساتکنی عندلیب

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش فریبا علومی یزدی

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش شاپرک شیرازی

غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

شرح صوتی غزل شمارهٔ ۲۷۰ به خوانش محمدرضا ضیاء
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش

پیشنهاد مشق شعر

شاه نعمت‌الله ولی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۹۲۲

گرم و سردی چشیده‌ام که مپرس

هم به مردی رسیده‌ام که مپرس

اینچنین جام می که می‌نوشی

دُرد دردی چشیده‌ام که مپرس

اینچنین مست و لاابالی‌وار

[...]

اسیر شهرستانی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۶۸۳

گفت‌وگویی شنیده‌ام که مپرس

نگهی واکشیده‌ام که مپرس

در محبت ز آه بی‌تأثیر

اثری باز دیده‌ام که مپرس

منم آن هرزه‌گرد کز پی دل

[...]

نورس دماوندی » غزلیات » شمارهٔ ۳۰۳

لبکی را مکیده ام که مپرس

نمکی را چشیده ام که مپرس

چشمه ی کوثر از لبم جوشد

لب حوری مکیده ام که مپرس

بخت سر رشته ای به دست آورد

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از نورس دماوندی

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۲۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

حامد خ (طایر) در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۱، ساعت ۲۰:۵۴ نوشته:

من به گوش خود از دهانش دوش
سخنانی شنیده‌ام که مپرس

اگر نشنیده بودی لسان غیب نبودی و تا این زمان حیات نداشتی....
الحق که عاشق العشاقی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر ترابی در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۶ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۱۹:۲۱ نوشته:

مپرس!
می گویند علامه دهخدا، دکتر محمد معین را در
کار لغت نامه وصایت فرموده بود.
( و گویا این دو پیش از آن یکدیگر ندیده بودند؟)
دهخدا گرد جهان گشته بود، درد عشق کشیده
و زهر هجر چشیده، رنج ها برده بود تا زبان
فارسی را به دلبری بر گزیند.
اینک ، در آخر کار، در پایان راه ، استاد معین بر
بالین اوست؛ به عیادت و چون احوال می
پرسد؛ چشم میگشاید و می گوید :
مپرس!
و معین میخواند :
درد عشقی کشیده ام که مپرس.......
من به گوش خوداز دهانش دوش.....
و..
همچو حافظ غریب در ره عشق
به مقامی رسیده ام که مپرس
و چون غزل به پایان میرسد ، چشم فرو می بندد
و جان به جان آفرین تسلیم.
یاد جمله والا مقامان روزگار گرامی باد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کسرا در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۷ نوشته:

2بیت اول این شعر داره واضح و با شیرین ترین لحن ممکن نصیحت و راهنمایی میکنه مارو...
میگه آقا & خانم... دوران عاشقانه ای با کسی داشتی... خوش بودی... دلت درگیر بود... خاطره ها داشتی... اما دیگه گذشت... پس دیگه افسوس خوردن فایده ای نداره... چون زندگی ادامه داره پس بپا خیز و بیت دوم شاعر گرانمایه رو اجرا کن... اگر جسارتی کردم خدمت حضار عرض میخوام اما گاهی اوقات گویا کسی باید ما را برای کاری تشویق کند تا دل و دماغ انجام کار راداشته باشیم... اگر دلشکسته ای... به حرف من نه... به حرف حافظ در 2 بیت آغازین این شعر توجه کن و برخیز...
ممنون حافظ...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Raha در ‫۵ سال قبل، سه‌شنبه ۱۸ آبان ۱۴۰۰، ساعت ۱۹:۲۵ پاسخ داده:

چه قدر قشنگ بود حرفاتون همین الان انگار نیاز داشتم ب شنیدن این حرفها که این شعرو یه جایی دیدم اوم م کاملشو بخونم بعد کامنت شما رو دیدم خیلی ب دلم نشست واقعا گاهی نیازه یکی بهمون بگه انگیزه بده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کسرا در ‫۱۱ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۴، ساعت ۲۰:۵۹ نوشته:

عرض >>> عذر...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد در ‫۹ سال و ۷ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۲۲:۴۳ نوشته:

سلام به دوستداران ادب و ادبیات.
تا به حال توی وبسایت های زیادی در زمینه های مختلف، نظرهای کاربران رو خونده بودم. ولی جدا فکرشو نمی کردم اینجا هم افرادی باشند که در قالب نظرها به مشاجره بپردازند. اون هم در این وبسایت آرام و مظلوم که فارغ از تمام مشکلات دنیا، فقط گنجینه ی ارزشمند ادبیات فارسی رو منتشر می کنه.
ببخشید که نظری غیرمرتبط با شعر نوشتم.
از شعر لذت ببرید :)
یا حق

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

وفایی در ‫۹ سال و ۷ ماه قبل، چهارشنبه ۲۳ فروردین ۱۳۹۶، ساعت ۱۷:۴۴ نوشته:

من که نمی دانم داستان جناب حمید رضا و ماراتن کسرا - عباد یا معاد چیست ....
ولی شخصا دلم نمی خواهد که آقای کسرا از گنجور حذف شوند !!
همیشه از نوشته های آقای کسرا ، صدای سخن عشق به گوش جان می رسد . من برای
ایشان احترام خاصی قایلم و معتقدم یک تار موی مرد عاشق به هزاران مرد خود ستا و خود پرست می ارزد .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

عبدالحسین سبحانپور در ‫۸ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۵ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۳:۵۹ نوشته:

حافظ دو تا غزل داره که با ردیف مپرس سروده
غزل اول همین غزل هست که مشهورتر هم هست
به نظر من اما اینجوری تداعی میشه که خود حافظ شاید غزل بعدی را سروده تا غزل دلنشین تر و با محتوی تری را با این شیوه سروده باشه
و اوج شعر این بیت هست که
پارسائی و سلامت هوسم بود ولی شیوه ای میکند آن نرگس فتان که مپرس

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد امین در ‫۸ سال و ۹ ماه قبل، دوشنبه ۹ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۲۳:۲۸ نوشته:

با سلام. یکی از بهترین آهنگ ها بر اساس این شعر با صدای استاد بهرام گودرزی هست. آهنگ همین شعر از آلبوم درد عشق. لطفا اضافه کنید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۷، ساعت ۰۲:۱۲ نوشته:

https://rezasaghy.blogfa.com/

درد عشقی کشیده‌ام که مپرس

زهرهجری چشیده‌ام که مپرس

این غزل احتمالاً کنایه ایست به صوفی مشهورشاه نعمت الله ولی.

این صوفی پرآوازه درغزلی شروع به تعریف و تمجید ازخود کرده وادّعانموده که درسیرو سلوک به مقاماتی رسیده است!

احتمالاً حافظ تحت تاثیراین غزل قرارگرفته وبه منظوربه رُخ کشیدن قدرت عشق ونشان دادن مناظرزیبا وخیال انگیزطریق عشق، تصمیم به خَلق این اثرزیبا (درپاسخ به صوفی شهر) گرفته است. ضمن انکه درآن روزگاران معمولاً درمحفل شعرا یک وزن وقافیه ازسوی پادشاه یا ریش سفید وبزرگ محفل، مطرح می شد وشاعران برهمان وزن وقافیه غزل می سرودند وباهم مشاعره می نمودندوقدرت طبع ونبوغ خویش رابه رخ یکدیگرمی کشیدند. بدیهی است که بااین شیوه، اغلب غزلهای شاعران ازلحاظ، مضمونها وموضاعات وهمچنین کلمات وواژه های انتخابی، تقریباً مشابه هم سروده می شدند.

غزل شاه نعمت اله:

رنج عشقی کشیده ام که مپرس

دُرد دردی چشیده ام که مپرس

در طریقی که نیست پایانش

بروبحری بریده ام که مپرس

دیده ام صورتی که دیده ندید

معنی ای را شنیده ام که مپرس

گفته ام نکته ای تو را که مگو

خط به حرفی کشیده ام که مپرس

بلبل مست گلشن عشقم

ز آشیانی پریده ام که مپرس

عاشق و رند و لاابالی وار

ازجهانی رسیده ام که مپرس

بنده ای وا فروختم به بها

سیدی را خریده ایم که مپرس

باکمی دقّت درمضامین وعبارات این غزل، صحِتِ گمانه زنی درشأن نزول غزل حافظ بشرحی که گذشت قوّت بیشتری به خودمی گیرد. امّا نکته ی مهمتراینکه : درمقایسه ی این دوغزل است که آدمی به جادوی کلام حافظ، قدرت وپختگی درسخنوری، اعجازقلم ،زبان وبیان رندانه ولطایف شعری خواجه ی شیراز پی می برد وبی اختیارزبان به تحسین می گشاید.

معنی بیت: درطریق عشق درد ورنجهایی متحمّل شده ام که بازگویی آنهاازعهده ی زبان وقلم خارج است ازشدّت دردوتلخی زهرتوانسوزهجران مپرس و هیچ مگو ازمیزان رنج های جانگدازی که از دوری دوست کشیده ام مپرس که این ملالتها وغمخواریهارا واژه ها نمی توانند انعکاس دهند آنچه که کشیده ام به گفتارنیاید و گفتنی نیست فقط کسی ازحال وروزمن تواند اگاهی یابد که خود نیزهمچون من با چنین غم وغصّه ای دست به گریبان باشد.

گفتگوهاست دراین راه، که جان بگدازد!

هرکسی عربده ای اینکه مبین آنکه مپرس!

🌿━━━━━━🌿

گشته‌ام در جهان و آخر کار

دلبری برگزیده‌ام که مپرس

اگرگمانه زنی ما درمورد شأن نزول غزل درست بوده باشد بی تردید این بیت نیزپاسخی به ادّعای شاه نعمت اله است که بازبانی نه چندان شاعرانه می گوید:

دیده ام صورتی که دیده ندید

معنی ایی را شنیده ام که مپرس

امّاچنانکه ملاحظه می شودپاسخ حافظ چقدر لطیف وحس انگیزاننده وزیباست.

معنی بیت: همه ی جهان را گشته وهمه ی باورها واعتقادات رابااشتیاقی عظیم کاویده وتحقیق وتفحّص کرده ودرغایت، دلبر ومعشوقی برگزیده ام که همه ی خوبیها وزیبائیها رایکجا دارد اومنبع مطلق زیبائیهاست. مپرس که نمی توان بازبان وقلم به شرح آنها پرداخت!

حافظ دراینجا گویا ازعالم بالا،چیزهایی دریافت کرده که قادربه توضیح آنها نیست، عالم شهود، درفراسو وآن سوی هستی هست درمرتبه ای والاتر ازاین جهان خاکیست جهان پایین هرگز نمی تواند عالم بالا را درک کند! معارف عالم بالا فقط برای کسانی که معرفت قلبی دارند قابل درک وفهم است. کسانی مانند زرتشت ها،بوداها وحافظ ها که بصیرت پیداکرده وچشم دل وجانشان نادیدنی هارامی بینند ودارای کرامات هستند.

،اوباعطشی ناتمام باتحقیق وکاوش درمیان ایدئولوژیهای گوناگون وکسب تجربه ی عینی درکسوت تصوّف وفرقه های درویشی ،بینش شخصی راپیداکرده وازاین دیدگاه، معشوق خودرا که همانا محبوب اَزلیست آگاهانا انتخاب کرده است.

ملامتگو چه دریابد میان عاشق ومعشوق؟

نبیندچشم نابینا خصوص اسرارپنهانی!

🌿━━━━━━🌿

آن چنان درهوای خاک درش

می‌رود آب دیده‌ام که مپرس

در هوای : در آرزویِ

معنی بیت: بدانسان درآرزوی خاک بارگاهِ دوست، سیلاب اشکم جاریست که شرح آن قابل توصیف وبیان نیست ازاین حال وهوای پرسوزوگداز عاشقانه هیچ ازمن مپرس که درشرح نگنجد! فقط بدان که اینگونه که اشک های بی وقفه وپیوسته ازچشمان من جاریست رازهای مگوی وپنهانی مرا برملا خواهندکرد.

ترسم که اشک درغم ما پرده دَرشود

وین رازسربه مُهربه عالم سمرشود

🌿━━━━━━🌿

من به گوش خودازدهانش دوش

سخنانی شنیده‌ام که مپرس

معنی بیت: من ازدهان مبارک همین دلبری که برگُزیده ام دیشب درعالم شهود،سخنانی شنیده ام که هرعاشق دلداده ای آرزو دارد آنهارااززبان معشوق خویش بشنود….. مپرس که به هیچ سبک بیانی وبه هیچ قلمی بازگو نتوان نمودناگفتنیست. به تصویر یک صحنه ی خیال انگیز وسرمست کننده بیاندیش وببین این صحنه هارامی توان به کسی دیگر توصیف وتعریف نمود!؟:

سرفراگوش من آورد به آوازحزین

گفت ای عاشق بیچاره ی من خوابت هست؟

🌿━━━━━━🌿

سوی من لب چه می‌گزی که مگوی؟

لب لَعلی گزیده‌ام که مپرس

معنی بیت: برای من بالب گزیدن تذکرمی دهی که اسراردلم رابیش ازاین برای دیگران بازگونکنم امّا تونمی دانی وهرگزنیزنخواهی دانست که من چه حالی دارم ودراندرون خویش چه حسّ وحال وچه غوغاهایی راتجربه می کنم! من دوش لبِ لَعل وآبداری را بوسیده ام که ازکیفیّت وچگونگی آن هیچ مپرس که هرگز قابل شرح وبیان نیست من هنوز مست ومدهوش آن بوسه هاهستم وتاابد مدهوش ومسرورخواهم بود.

درنظرگاه حافظ، روح انسان در عالم مجردات( قبل از ورود به این دنیای خاکی) فروغی ازتجلّی معشوق اَزلی یاهمان "حقیقت زیبایی و حُسن مطلق" رادرزمان خلقت دیده وتجربه نموده است. زمانی که خداازروح متعالی خویش برکالبدخاکی انسان دمید آن هنگام بود که لب متبرّک آن بی همتای زیبا بر لبان آدم بر خوردکرد واولیّن بوسه ی درکائنات شکل گرفت (البته که این فرصیّات متناسب با درک وفهم آدمیان ودرمقیاس انسانی هست وحقیقیت آن حادثه ی عظیم قطعاً فراتراز تصوّرات محدود مامی باشد) دراین بیت شاعر اشاره به آن اتّفاق عالم بالا کرده ومی فرماید: لب لعلی گزیده ام که مپرس

درقلم آوردحافظ قصّه ی لعل لبش

آب حیوان می رودهردَم زاقلامم هنوز

🌿━━━━━━🌿

بی تودرکلبه ی گدایی خویش

رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس

"گدایی" دردیوان حافظ معانی مختلفی دارد ومعنای آن نسبت به محتوای سخن تغییرمی کند. گدایی درکل درمبحث عرفان وعشقبازی، وبه ویژه دراینجا، گدایی آگاهانه هست وفقری نیست که ازبیرون تحمیل شده باشد وبیشتربه معنای نیازمندی به عشق، ورهایی ازهمه ی تعلّقات دینی ودنیوی وبه هیچ رسیدن است. "گدا" دراینجا تلاشی برای بدست آوردن چیزی نمی کند بلکه هنرمندانه سعی می کندکه ازنام وننگ وموقعیتّهای مادی ومعنوی چشم پوشی کرده وبه جایگاه صفر یا همان "هیچ" برسد تا حقیقیتِ عشق وهوای تازه، فضایی برای ورود وتجلّی پیداکند.

معنی بیت: ای محبوب درفراق تو درکلبه ی درویشی وفقیرانه ی خویش، درد ورنجهایی رابه تنهایی به دوش خسته کشیده وتجربه کرده ام که به شرح نمی آیند وبازگفتنی نیستند! هیچکس نمی تواند درد ورنج عاشقی را درک وفهم کند مگرآنکه خودنیزتجربه ای دراین فرآیند داشته باشد ضمن آنکه تجربه ی آن فرد متعلّق ومنحصربفرداست وباتجربه ی دیگران کاملاً متفاوت هست بنابراین می توان به جرأت ادّعا نمود که هیچکس نمی داند ونخواهدتوانست بداند که آن دیگری در درون خویش باچه دردورنجی دست به گریبان است!

زبان خامه ندارد سر ِ بیان فراق

وگرنه شرح دهم باتوداستان فراق

🌿━━━━━━🌿

همچوحافظ غریب درره عشق

به مقامی رسیده‌ام که مپرس

"غریب" دراینجا کسی نیست که دورازوطن بوده باشد بلکه استعاره ازکسی هست که به واسطه ی داشتن آگاهی وشهود،درمیان مردم تنها وبی کس می باشد. درجه بالای خردمندی سبب می شودکه آدمی غیراجتماعی وتنها گردد هرچه آدمی ازدرون غنی ترگردد دیگران راتُهی ترمی بیند وبیشتراحساس غریبی می کند. این تنهایی وغریبی، ازروی اراده حاصل شده وبا تنهایی معمولی تفاوت دارد. این تنهایی به دورازجمع بودن نیست بلکه درمیان جمع حضورداشتن و دردنیایی دیگرزندگی کردن است.

اغلب مؤمنان ادیان ،مذاهب وفرقه های مختلف، ایمان واعتقادخودرابدون تحقیق وبررسی، ازخانواده،جامعه وسیستم حاکمیّت وام گرفته اند انها بیچاره ترین مردمانی هستند که منتظرند تادیگران به انها بگویند که چه کاری خوب هست وچه کاری زشت! بایدهاونبایدهای آنان راخودشان تعیین نمی کنند وافسارشان دردستان دیگران هست! درحالی که حافظ برخلاف آنها،باپی بردن به اینکه "باکلیدهای قدیمی،قفلهای جدید بازنمیشوند" بی مهابا ساختارها ،الگوها،سنّت ها ومرزهای برساخته ی دیگران راعصیانگرانه درهم شکسته، و درنهایت باآگاهی وبینش فردی، طریق عشقورزی راانتخاب نموده است ودرغایت، به مدد خلوص قلبی،واشتیاق درونی به مقامی ازعاشقی رسیده که با هیچ یک ازکلمات وواژگان نمی تواند مراتب معنوی این جایگاه والارا توضیح دهد!

در طریق عشق ومعرفت وآگاهی،همانند حافظ غریبانه وبی کس، به جایگاهی رسیده ام که دوراز انتظار وتصوّراست باور کردنی نیست مپرس.

سینه مالامال درداست ای دریغا همدمی

دل زتنهایی به جان آمد خدارا همدمی!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دل شکسته روزگار در ‫۶ سال و ۷ ماه قبل، جمعه ۱۵ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۳۵ نوشته:

سلام خدمت دوستان و عزیزان و علی الخصوص کسانی که خواهند فهمید من چی میگم...
در تفسیر همین بیت اول حضرت لسان الغیب، فقط اونایی که کشیدن و چشیدن، خوب درک میکنند و بقیه، نظرات و بعضا دل نوشته های خودشونو نسبت به این بیت باور دارند و بیان میکنند.
عمق این بیت خیلی فراتر از این حرفاست، در نگاه اول حرف از عشق و عاشقی و ناکامی و دلواپسی و رسیدن و نرسیدن معنا میشه، ولی حرف چیز دیگر است.
همون که گفتم، فقط اونهایی که واقعا و با تمام وجود بار این احساس رو به دوش کشیدن و طعم و مزه اونو چشیدن، درک میکنند.
چون قابل بیان نیست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امینی zahraaminian۲۱۱۲@gmail.com در ‫۶ سال و ۳ ماه قبل، یکشنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۹، ساعت ۱۷:۱۳ نوشته:

وزن شعر فاعلاتن مفاعلن فعلن است نه فعلاتن مفاعلن فعلن

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۹:۴۲ نوشته:

مقام که در بیت آخر آمده به آخرین مرتبه عرفان گویند . عرفای بزرگ این خاک مانند عطار ، مولانا ، حافظ به درک چنین جایگاهی رسیدند و به همین دلیل آثار معنوی آنها جاودانه شد زیرا سخن از زبان جانان است .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

nabavar در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، دوشنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۹:۵۱ نوشته:

من به گوش خود از دهانش دوش
سخنانی شنیده‌ام که مپرس
این بیت نشان از آن دارد که این غزل در باره ی دلبری زمینی ست و نه فرا زمینی یا خداوندگار
حافظ را در حد دریافت کنندگان وحی و پیامبران بالا بردن کار غالیان است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۴۷ نوشته:

درد عشقی کشیده‌ام که مپرس
زهر هجری چشیده‌ام که مپرس
طلب اولین مرحله از سلوک عاشقانه است و سالک درد عشق را احساس میکند ، یعنی در می یابد که این زندگی تقلیدی روزمره دارای اشکالی اساسی بوده و حتی با وجود برآورده شدن بسیاری از خواسته های دنیوی هنوز به شادی و خوشبختی درونی دست نیافته است . پس چنین انسانی درد عشق را درک کرده و میداند از جنس چیزهای این جهانی نبوده و اصل خدایی خود را طلب میکند و این سرآغاز عاشقی ست .
پس در مصراع دوم چنین انسانی که سالک طریق عشق نامیده میشود برای حرکت در مسیر رسیدن به این معشوق و وصال او قرار از کف داده و در غم این هجران و جدایی میسوزد هر چیز دیگر این جهان بجز حضرت معشوق برای او مانند زهر کشنده و درد آور میباشد . مولانا میفرماید : "عشق از اول سرکش و خونی بود / تا گریزد هرکه بیرونی بود " .خون در ادبیات عارفانه غالبا استعاره ای از درد آگاهانه با شوق و رضایت میباشد.
گشته‌ام در جهان و آخر کار
دلبری برگزیده‌ام که مپرس
همه انسانها درجهان گشته اند و با چیزهای گوناگون آن هم هویت و وابسته آن شده و تصور میکنند با افزودن بر چیزها ، به آرامش رسیده و حس غریبی انسان در این جهان ماده را فراموش میکنند . برخی تا پایان عمر درهمان توهم باقی مانده ،و انسانهای معدودی تشخیص میدهند چون جنس انسان ماده و چیزهای گذرا نیست پس در اینجا غریب بوده و باید به مکان بی مکانی و بینهایت خود باز گردند حافظ میفرماید که او چنین کرده و از سایر انسانها نیز میخواهد که عاشقی کنند و بجای عشق به چیزهای گذرا ، دلبری را که در وصف و ذهن نمی گنجد برگزینند .
آن چنان در هوای خاک درش
می‌رود آب دیده‌ام که مپرس
پس از شناخت خود و غربت خود و در آرزوی رسیدن به خاک درگاهش است که سالک وارد مرحله نیاز شده و هرچه معشوق ناز میکند او باید ابراز نیاز کرده تا عشق خود را ثابت کند .آب دیده استعاره ای از تسلیم و ابراز نیاز عاشق میباشد و با ناز معشوق او با تضرع بیشتری ابراز نیاز میکند .
من به گوش خود از دهانش دوش
سخنانی شنیده‌ام که مپرس
پس از این ابراز نیاز همراه با زاریست که سالک کوی عشق همین لحظه(دوش) با گوش جان سخنانی از سوی حضرت معشوق میشنود که حکایت از توجه و عنایت حضرتش دارد .حافظ میفرماید این نجواها توصیف شدنی نیستند .دوش یعنی زمان بی زمانی یا فاصله بین دو فکر ، لحظه ای که انسان حایلی بین خود و خدا نمی بیند .

سوی من لب چه می‌گزی که مگوی
لب لعلی گزیده‌ام که مپرس
و سرانجام عاشق لذت اولین بوسه را درک کرده ، از شوق این بوسه سر زپا نشناخته و علیرغم اینکه حضرتش او را به خویشتن داری فرا میخواند سالک آن را بیان میکند . علت لب گزیدن حضرتش برای پنهان ماندن این حضور ، بمنظور جلوگیری از دخالت و حسادت رقیبان که دربند و تسلیم خود دروغین شان هستند ، میباشد . چنین انسانهایی بدون شک در ادامه راه سالک کار شکنی کرده و او را از ادامه راه باز می دارند . همه عرفای بزرگ بر پوشیده ماندن این حضور و عدم اظهار آن بوسه توصیه اکید میکنند :
مولانا : بر بند در خانه ، متمای به بیگانه
آن چهره که بر بستی ، وآن زلف که بر بستی
حافظ : دانی که چنگ و عود چه تقریر میکنند
پنهان خورید باده که تعزیر میکنند
ناموس عشق و رونق عشاق میبرند
عیب جوان و سرزنش پیر میکنند
پس از آنکه سالک راز معشوق را برملا کرد حضرتش از او روگردان شده و سالک بواسطه خود دروغین خود و سایرین بار دیگر به ذهن خواهد رفت و حافظ در بیت بعد به همین مطلب می پردازد .
بی تو در کلبه گدایی خویش
رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس
پس از آنکه سالک بدون یار دگر بار در کلبه ذهن خود دروغین خویش گرفتار شد دچار رنجهایی بسا بیشتر از قبل خواهد شد و سالک باید علاوه بر تحمل غم هجران سعی و تلاشی مضاعف برای رهایی دوباره از این کلبه گدایی از دنیا انجام داده و مراحل قبل را نیز طی کند تا بار دیگر بتواند لب لعل حضرتش را بوسیده و با او به وحدت رسیده و یکی شود . غالب ما انسانها که در کلبه ذهن خود گرفتار هستیم از این جهان مادی گدایی کرده و برخی حتی خدایی ذهنی را برای افزودن و توفیق بیشتر بر گدایی خود خلق میکنیم تا به یاری ما بیاید .
همچو حافظ غریب در ره عشق
به مقامی رسیده‌ام که مپرس
همانطور که ذکر شد مقام آخرین مرتبه عرفان عملی ست که به آن فنا نیز میگویند و حافظ میفرماید همچو حافظ همه انسانها این قابلیت تبدیل را داشته و میتوانند به حضرت معشوق زنده شده و به سرمنزل مقصود یا مقام برسند بشرط طی کردن راه بسیار خطرناک و صعب العبور که تنهاپهلوانانی مانند رستم شاهنامه توان عبور از آن را دارند .انسانهای بسیاری از این گونه پهلوانان بودند ، هستند و خواهند بود . برخی نام آور و برخی گمنام .
فیض روح القدس ار باز مدد فرماید
دگران هم بکنند آنچه مسیحا میکرد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سنا در ‫۶ سال قبل، پنجشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۰۰ نوشته:

وزن این شعر فاعلاتن مفاعلن فعلن هستش ، اشتباه گذاشتید وزن رو

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

افشین در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۰، ساعت ۲۰:۳۲ نوشته:

از درد دوری معشوق یا همان پروردگار مینالد.نه حافظ همه کسانیکه به حقایق عالم غیب پی برده اند و معشوق رویی به آنها نشان داده و بعد خود را گم کرده است مینالد. در جایی دیگر میگوید: دل از من برد و روی ازمن نهان کرد.... مولانا هم زهر این دوری را چشیده وبارها شکایت کرده حتی آن دفع کردنش که برو شه به خانه نیست را گدایی کرده و تندی دربانش را به جان خریده.

گفتم شیشه مرا بر لب سنگ میزنی

گفت چو لاف عشق زد تیغ بلاش میزنم.

هر که در خواب خیال لب خندان تو دید

خواب از از او رفت و خیال لب خندان ننشست.

بله خلاصه که بلا رورگاریه عاشقیت

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

آینۀ صفا در ‫۵ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۰:۰۷ نوشته:

,

,

’

’,

,

S, t

’,

’,

’,

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ملیکا رضایی در ‫۵ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۰، ساعت ۰۹:۳۰ نوشته:

صفا بانو !درود ...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، دوشنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۱۰:۵۴ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

ابوتراب. عبودی در ‫۳ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۸ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۱:۴۶ نوشته:

باسلام و ادب احترام محضر شما فرهیختگان عزیز و ارجمند

آنچنان دل شکسته ام که مپرس

ز جهان دل گسسته ام که مپرس

از دلم تا بـه کـوی تـو ای دوست

پلی از عشق بسته ام که مپرس

چشم در راه و منتظـر دایـم

انتظاری نشستـه ام کـه مپرس

تــا شــــــدم پاسبـان ِ درگاهت

افتخاری بجستـه ام کـه مپرس

غم ِ هجــران و ، آرزوی وصال

دل به این دو ببسته ام که مپرس

تـا بـــرون آیــی از حجاب ای گُل

بلبلـی دل شکستـه ام کـه مپرس

تا (عبودی) نبیند آن خط و خال

همچنان زارو خسته ام که مپرس

با احترام،دیوان ابوتراب عبودی،چاپ دوم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بیقرار در ‫۳ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۲، ساعت ۱۵:۳۷ نوشته:

حاصل بداهه سرایی با مطلعی از حافظ

« درد عشقی کشیده ام که مپرس
زهر هجری چشیده ام که مپرس »

گشته ام در میان مهرویان
مه رخی برگزیده ام که مپرس

گرچه پر پیچ و خم بُوَد ره عشق
شاه راهی گُزیده ام که مپرس

در فراقت به دیدگان پر اشک
پرده هابی دریده ام که مپرس

در رهت ای طلایه دار جفا
طعنه هابی شنیده ام که مپرس

روز و شب به خیال لعل لبت
به لبالبی رسیده ام که مپرس

سر به سجده نهاده در بر دوست
خون شد دو دیده ام که مپرس

همچو پروانه با شمیم تو گل
از گلابی رمیده ام که مپرس

در غروبی که باردار شب است
از فروغ سپیده ام که مپرس

خاک خاکم ، برای طلا شدن
هر جفایی خریده ام که مپرس

با تو بودن برای من چه گذاشت
به چه حالت خمیده ام که مپرس

نا امید از دوای درد فراق
من به کنجی خزیده ام که مپرس

بی قرارم ، قسم به نام وفا
بی وفایی بدیده ام که مپرس

#رضارضایی « بیقرار »

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Darya A در ‫۲ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۷ بهمن ۱۴۰۲، ساعت ۲۲:۳۷ نوشته:

سلام

در دیوان حافظ من که بر اساس نسخه ی قدسی هست به جای زهر، دُرد نوشته شده است.

آیا هر دو یک معنی میدهند؟؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بابک نعمتی در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۲۰ نوشته:

سلام به همه.

من سالها این شعر حضرت را جزو اشعاری می دانستم که وجه مثبت از یار و عشق و لذت عاشقی ها دارد. ولی مدتی ست که دریافتی متضاد دارم. حضرت حافظ در این شعر ، بر سه شخص اشاره دارد. ۱- من ، که خود شاعر است. ۲- مخاطب ، که در حال درد دل با اوست و از غم و رنج عشق می گوید.۳- او ، که همان معشوق است.

بنابراین در این شعر ، عاشق در حال گفتگو با مخاطبی درباره ی یار است. و جایی که می فرماید:

« سوی من لب چه می گزی که مگوی » ، اشاره به مخاطب خود دارد که با گزیدن لب خود ، به گوینده نهیب می زند که خاموش باشد و با مخاطب حاضر سخن می گوید و در ادامه ، « لب لعلی گزیده ام که مپرس » ، نکته اینجاست؛؛؛ لب لعل و فریبنده ای مرا آزار داده و مورد گزند و ناراحتی قرار گرفته ام و که مپرس.

با همین نکته ، که شخص اول ، خود فرد و شخص دوم ، مخاطب ، و شخص سوم یار است و این نکته که لب لعلی گزیده مرا ، نه اینکه من لب لعلی را گزیده ام ؛ کل شعر را در ذهن مرور کنید.

درست است که لب ، نمی گزد . ولی کنایه از لب یار و سختی های عاشق دارد

ارادتمند 🤝🤝🤝🤝

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیاوش اشکانی در ‫۲ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۴۹ نوشته:

ز تو جایی رسیده ام که مپرس / غم و آهی کشیده ام که مپرس

چو پدر که داغ پسر را دید / آنچنان کمر خمیده ام که مپرس

شده عمرم چو دود و دوره ، زغال! / نشئه ای ز رویا پریده ام که مپرس

به وفا بود خیالم کُنه اش / دغلی دیده دیده ام که مپرس

گذر از گناه کردم و ز یار... / چه به من چه ها شنیده ام که مپرس

هم از آن عشق بریدم هم از او / دل و جانی بریده ام که مپرس

دام یادت به سرآمد که چنان... / به سپهر پریده ام که مپرس

چه نشستی؟ که بیاید خبرم ؟! / عمر نوحی خریده ام که مپرس!

برو با این و آنت که کنون / پیله آنچنان دریده ام که مپرس

آمد از بهشت، شکّر شکنی / طعم عشقی چشیده ام که مپرس

شعر مُلّا به گوش، حلقه بکن / من به جایی رسیده ام که مپرس

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد ملکی در ‫۱ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۱۴ دی ۱۴۰۳، ساعت ۱۸:۰۳ نوشته:

با سلام به همه دوستان.

غزلی بسیار عارفانه و در عین حال بسیار عاشقانه است.

در بیت اول، حافظ با سوز و آه خاصی فریاد می زند که:

درد عشقی کشیده ام که مپرس

زهر هجری کشیده ام که مپرس

که نشان دهنده عشق حافظ و تب و تاب او برای رسیدن به خداست.

و در همین شعر، حافظ به لسان الغیب بودن خویش اعتراف کرده است.

در بیت چهارم حافظ می فرماید که:

من به گوش خود از دهانش دوش/ سخنانی شنیده ام که مپرس. یعنی با گوش دل خود از غیب، الهاماتی می گرفته که نتیجه اش شده این غزلیات شورانگیز و عرفانی و عاشقانه که جان هر مشتاقی را صفا می بخشد و تازه می کند.

و در بیت آخر هم فرمودند:

همچو حافظ غریب در ره عشق/ به مقامی رسیده ام که مپرس. حافظ در اینجا از سیر و سلوک های عرفانی خودش سخن می گوید که در راه عشق به خدا، به مقام بسیار بسیار بلندی رسیده است که دیگر از غیب به او الهام می شود.

در کل، این شعر را خیلی دوست می دارم و به نظرم یکی از پر رمز و راز ترین اشعار خواجه شیراز است.

با احترام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، دوشنبه ۳ شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۰۸:۴۶ نوشته:

در فراقت درد عشق وصف ناپذیری تحمل کرده‌ام و زهر فراق را چشیده‌ام(خانلری: درد عشقی: ته مانده ناصاف جام را چشیده‌ام)
۲- جهان را بسیار گردیدم و سرانجام معشوقی وصف ناپذیر انتخاب کردم.
۳- در آرزوی خاک درگاهش آب چشمانم بی‌وصف فرو می‌بارد.
۴- آری دیشب از دهان او سخنان وصف ناپذیری شنیدم(ایهام در معشوق و سخنان به الهامات)
۵- چرا به اعتراض، لبانت را می‌فشاری که از او نگویم؟! آری شیرین لبی وصف ناپذیر برگزیده‌ام(ایهام: گزیده‌ام: بوسیده‌ام)
۶- بدون حضورت در کلبه حقیرانه خود، رنج‌های وصف ناپذیری کشیده‌ام.
۷- و چون حافظ، گمنام راه عشق به مقامی وصف ناپذیر رسیده‌ام.
* از غزل‌های متوسط یا ضعیف حافظ.
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۲۱ نوشته:

✅ شرح بیت‌به‌بیت غزل ۲۷۰ حافظ

بیت ۱

دردِ عشقی کشیده‌ام که مَپُرس / زهرِ هجری چشیده‌ام که مَپُرس

✦ رنج‌های عشق را چشیده‌ام و تلخی جدایی را آزموده‌ام؛ آن‌چنان که وصفش در بیان نمی‌گنجد.

بیت ۲

گشته‌ام در جهان و آخرِ کار / دلبری برگزیده‌ام که مپرس

✦ در جهان بسیار گشته‌ام، اما سرانجام معشوقی یگانه یافته‌ام که ارزش و جمال او فراتر از وصف است.

بیت ۳

آن چنان در هوایِ خاکِ دَرَش / می‌رود آبِ دیده‌ام که مپرس

✦ چنان دلبستهٔ آستان معشوقم که اشک بی‌اختیار از چشمم روان است و وصف آن از توان زبان بیرون.

بیت ۴

من به گوشِ خود‌ از دهانش دوش / سخنانی شنیده‌ام که مپرس

✦ من با گوش خویش از زبان او سخنانی شنیدم که بس رازآلود و شیرین بود و بیانش در کلام نمی‌گنجد.

بیت ۵

سویِ من لب چه می‌گَزی که مگوی؟ / لبِ لعلی گَزیده‌ام که مپرس

✦ ای معشوق! چرا لب خود را می‌گزی و می‌گویی «مگو»؟ من شیرینی لبی را چشیده‌ام، که لذتش گفتنی نیست.

بیت ۶

بی تو در کلبهٔ گداییِ خویش / رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس

✦ در غیاب تو، در کلبهٔ فقر و بی‌کسی خود، رنج‌های بسیار برده‌ام که قابل گفتن نیست.

بیت ۷

همچو حافظ غریب در رَهِ عشق / به مقامی رسیده‌ام که مپرس

✦ من نیز همچون حافظ، در راه عشق، غریبی‌ها کشیده‌ام و سرانجام به مرتبه‌ای رسیده‌ام که وصف‌ناپذیر است.

⬅️ خلیل شفیعی، مدرس زبان و ادبیات فارسی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

خلیل شفیعی در ‫۱ سال و ۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۳۷ نوشته:

✅ نگاه دوم: عناصر برجستهٔ غزل ۲۷۰ حافظ

بیت ۱

«دردِ عشقی کشیده‌ام که مپرس / زهر هجری چشیده‌ام که مپرس»

آغاز غزل با اغراق (مبالغه) و تأکید سه‌بارهٔ «مپرس»؛ برجسته‌سازی شدت رنج عشق و عمق تجربهٔ شاعر.

بیت ۲

«گشته‌ام در جهان و آخر کار / دلبری برگزیده‌ام که مپرس»

تضاد «گشتن در جهان» با «برگزیدن دلبری»؛ تجربهٔ سرگردانی و سرانجام رسیدن به معشوق یکتا.

بیت ۳

«آن چنان در هوای خاک درش / می‌رود آب دیده‌ام که مپرس»

تصویر نمادین «خاک در» به‌عنوان آستان معشوق؛ اشک عاشق همچون جوی روان، نشانهٔ نهایت فروتنی و وابستگی.

بیت ۴

«من به گوش خود از دهانش دوش / سخنانی شنیده‌ام که مپرس»

برجسته‌سازی تجربهٔ شخصی با «گوش خود» و «دهانش»؛ اشاره به راز مگو و کلام معشوق که فراتر از بیان است.

بیت ۵

«سوی من لب چه می‌گزی که مگوی؟ / لب لعلی گزیده‌ام که مپرس»

بازی شاعرانه با تصویر «لب گزیدن» (نشانهٔ نهی یا خشم) در برابر «لب لعل» (نماد زیبایی و شیرینی)؛ دوگانگی نهی و کشش.

بیت ۶

«بی تو در کلبهٔ گدایی خویش / رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس»

تصویر «کلبهٔ گدایی» به‌عنوان نماد فقر و تنهایی؛ همراهی با اغراق در بیان رنج‌های بی‌معشوق.

بیت ۷

«همچو حافظ غریب در ره عشق / به مقامی رسیده‌ام که مپرس»

ختم غزل با حضور خود شاعر؛ «غریب در ره عشق» تصویری از تنهایی راه عاشقانه و «مقام» اشاره به جایگاه معنوی و رندی.

⬅️ خلیل شفیعی، مدرس زبان و ادبیات فارسی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

علی احمدی در ‫۴ ماه قبل، جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۰۱:۲۱ نوشته:

به نظر می رسد نمی توان عشق کسی چون حضرت حافظ را که عاشقی را دارای مقامهای مختلفی می داند یک عشق زمینی ساده تصور کرد . هر چند که او عشق های زمینی را نیز بسیار تجربه کرده و بر تجربیات خود افزوده است . در این غزل زیبا شاعر آنچنان به شعف آمده و صحبت از عشقی منحصر به فرد می کند که به راحتی می توان درک کرد که تجربه چنین عشقی برای هر کسی امکان پذیر نیست و آمادگی خاصی را می طلبدکه باید طی سیر در چرخه های عاشقی سخت ( درگیر شدن در گره های زلف معشوق ) به دست آید.

دردِ عشقی کشیده‌ام که مَپُرس

زهرِ هجری چشیده‌ام که مَپُرس

صحبت از درد عشق است که طبعا در زمان هجران و دوری از یار احساس می شود . چنین دردی که مانند زهر عاشق را می آزارد ناشی از درک متعالی و ویژه یک معشوق است که جلوه گری کرده و دل عاشق مست را ربوده است.حال که در حسرت غیبت معشوق است درد می کشد.بیان شاعر حاکی از آن است که چنین دردی منحصر به فرد است.

گشته‌ام در جهان و آخرِ کار

دلبری برگزیده‌ام که مپرس

چنین عشقی راحت به دست نیامده و عاشق راههای بسیاری را طی نموده و و از میان دلبران مختلفی که برایش جلوه گری کرده اند این دلبر را برگزیده است . دلبری که از هر نظر منظورش را برآورده می کند وواقعا ارزش دوست داشتن دارد.

آن چنان در هوایِ خاکِ دَرَش

می‌رود آبِ دیده‌ام که مپرس

و دوباره مبالغه در بیان احساس عاشق در دوری از یار را می بینیم . او آنچنان به یاد خاک کوی یار می گرید که شرحش امکان پذیر نیست . گویا حضور یار را برای مدتی درک نخواهد کرد و باید این هجران را تحمل کند

من به گوشِ خود از دهانش دوش

سخنانی شنیده‌ام که مپرس

یکی از دوستان این بیت را نشانه زمینی بودن معشوق مورد نظر حافظ دانسته اند اما حافظ از معشوقی سخن می گوید که نوعی کمال را به ذهن متبادر می کند کمال از هر نظر که می تواند عاشق را برای ادامه راه مطمئن گرداند . وقتی از ما می خواهد که از وی در مورد تجربه اش نپرسیم حتما باید تجربه منحصر به فردی باشد که درک آن برای انسانهای دیگر به سختی امکان پذیر است و همانگونه که خودش می فرماید باید در مقام بالایی از مستی باشی تا بتوانی چنین حضوری از معشوق را درک کنی .عاشق راستین در هر چرخه عاشقی به رازی جدید دست می یابد که با حضور معشوق و درک حضور او رخ می دهد . در واقع معشوق با حضور خود و جلوه گری اش سخن می گوید و رازی از حکمت را برای عاشق می گشاید.

اما در عین حال شخص حافظ هرگز نمی گوید که من خداوند را درک کرده ام آنگونه که حضرت موسی درک نموده و خداوند با وی سخن گفته است . حتی در پاره ای از غزل ها قائل به تفکیک معشوق و خداوند شده است . چیزی که در آثار بسیاری از عرفا نمی بینیم.او یک جلوه منحصر به فرد از کمال حقیقت را درک کرده و به خود اجازه نمی دهد که آن را خداوند بنامد و این عرفان منحصر به فرد حافظ است.

سویِ من لب چه می‌گَزی که مگوی

لبِ لعلی گَزیده‌ام که مپرس

می فرماید شما مدعیان از اینکه من راه عشق را برگزیده ام و چنین سخنانی می گویم لب خود را به دندان می گیرید و مرا سرزنش می کنید اا بدانید آن لب معشوق که من انتخاب کرده وبوسیده ام بسیار امید بخش و مست کننده است که نمی توان آن را برای کسی وصف کرد.

بی تو در کلبهٔ گداییِ خویش

رنج‌هایی کشیده‌ام که مپرس

و پس از یادآوری دوران درک معشوق که همراه با دستاوردهای ارزشمندی بوده خطاب به معشوق می گوید وقتی تو نیستی من مانند گدایان در فقر خود رنج می کشم و چنین چیزی وصف ناشدنیست.

همچو حافظ غریب در رَهِ عشق

به مَقامی رسیده‌ام که مپرس

اما در عوض آنقدر به مقام بالایی در عشق رسیده ام که غیر قابل وصف است اما همین مقام نیز به من احساس تنهایی و غربت می دهد .هم به این علت که از دیگران فاصله گرفته ام و هم به این علت که علیرغم درک حضور معشوق او را نمی بینم و گویا او نیز با من بیگانه است و مرا تنها و غریب رها می کند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۲۷۰

تازه‌های نرم‌افزار گنجور