رفت آن نگار و عشق آن نگار ماند
او شد ز دست و دست نشاطم ز کار ماند
از دیده رفته چهرهٔ همچنون نگار او
وز اشک دیده چهرهٔ من پر نگار ماند
از چشم من جمال دو رخسار یار رفت
وندر دلم خیال دو رخسار یار ماند
بودی مرا قرار دل از دیدن رخش
او رفت وبی رخش دل من بی قرار ماند
خوردم بسی شراب وصالش، کنون مرا
حاصل از آن شراب سر پر خمار ماند
پروردمش به خون دل اندر کنار خویش
رفت آن نگار و خون دل اندر کنار ماند
گلنار بود طلعت زیبای او مرا
اکنون ز دست گل شد و دریده خار ماند
مقهور قهر او دل من گشت و نیک گشت
موقوف عشق او تن من ماند و زار ماند
در عشق او نماند مرا فکر صواب
گر ماند، مدح بارگه شهریار ماند
خوارزمشاه، آنکه ز بذل یمین او
دریا ز در و کان ز گهر بی یسار ماند
شاهی، که جان حاسد او تا بروز حشر
از حیرت حوادث گیتی فکار ماند
آن کو نجست دولت فخر از جانب او
در بند محنت آمد و در دام عار ماند
از فضل او بیانی در هر بلاد رفت
وز تیغ او نشان در هر دیار ماند
آن آتشت هیبت او در جهان، کزو
گردون ثابتات بزیر شرار ماند
از سیر مرکبان قضای بد فلک
بر چهرهٔ بقای حسودش غبار ماند
ای آنکه دیدههای فلک تا بنفخ صور
از کردههای تیغ تو در اعتبار ماند
گردون بجنب جاه تویی ارتفاع گشت
گیتی زنکس خوف تو بی اقتدار ماند
هرگز ندید کس بصدر تو لحظهای
خواهندهٔ عطای تو در انتظار ماند
تو بر سیر ملکی و بدخواه ملک تو
در قبضهٔ شداید قبوض ایار خوار ماند
با جاه بی شمار تو تا حشر خصم را
زان جاه بی شمار غم بی شمار ماند
بر نام و نامهٔ تو دهد بوسه بنده وار
هر جا که در زمانه یکی نامدار ماند
شاها، تویی که خصم تو از بیم تیغ تو
بی حصه از نعیم جهان در حصار ماند
اکنون تو آمدی، نه برآنم که در حصار
بیش از دو روز خصم ترا روزگار ماند
بگذار جان دشمن و بفروز جان دوست
کز رفتگان دهر همین یادگار ماند
تا ریزکان دهر بخوانند آن سیر
کندر جهان ز رستم و اسفندیار ماند
اندر حریم ملک بمان پایدار تو
کز دولت تو دین هدی پایدار ماند
بادا بهار ملک تو تازه، که تا ابد
باغ بهار دشمن تو بی بهار ماند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با تغزلی دربارهٔ رفتن معشوق آغاز میشود و شاعر از ماندنِ عشق، خیال، اشک خونین و خمارِ وصال پس از جدایی میگوید. سپس با این گریز که از همهٔ اندیشهها تنها مدح شاه برایش مانده، به ستایش اتسز خوارزمشاه میپردازد. در این بخش بخشندگی، هیبت و شمشیر او و خواری حسودان و دشمنانش را میستاید. در پایان به دشمنی اشاره میکند که در قلعه محصور است و پیشبینی میکند با آمدن شاه بیش از دو روز دوام نیاورد، و با دعا برای پایداری ملک او شعر را به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: آن معشوق زیبا رفت و عشقش در دلم ماند. او از دستم رفت و دستِ شادیام از کار افتاد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ نقشمانندِ او از برابر چشمم رفت و از اشکِ خونینِ چشمم، چهرهٔ من پر از نقش و رنگ شد.
هوش مصنوعی: زیبایی دو گونهٔ یار از پیش چشمم رفت، اما خیالِ آن دو گونه در دلم ماند.
هوش مصنوعی: آرامش دلم از دیدن روی او بود. او رفت و دلم بی روی او بیقرار ماند.
هوش مصنوعی: بسیار از شرابِ وصال او نوشیدم و اکنون از آن شراب فقط سری پر از خمار و رنجِ پس از مستی برایم مانده است.
هوش مصنوعی: او را با خونِ دلم در آغوش خود پروردم. آن معشوق رفت و فقط خونِ دل، یعنی اشک خونین، در دامنم ماند.
هوش مصنوعی: روی زیبای او برایم چون گلِ انار بود. اکنون گل از دستم رفت و فقط خارِ زخمزننده برایم ماند.
هوش مصنوعی: دلم مغلوبِ خشم و ستمِ او شد و این برایم پسندیده است. تنم در بندِ عشق او ماند و زار و ناتوان شد.
هوش مصنوعی: در عشق او اندیشهٔ درستی برایم نماند و اگر چیزی ماند، تنها ستایشِ درگاهِ پادشاه است. شاعر با این بیت از غزل به مدح میرود.
هوش مصنوعی: ممدوح خوارزمشاه است؛ کسی که از بخششِ دست راستش، دریا از مروارید و معدن از گوهر تهی و بیدارایی شد. «یمین» و «یسار» هم به معنی راست و چپاند و هم به معنی سوگند و توانگری، و شاعر با آنها بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: پادشاهی است که جانِ حسودش تا روز رستاخیز از سرگشتگی در برابر رویدادهای روزگار زخمی و آزرده میماند.
هوش مصنوعی: هر کس بخت و افتخار را از سوی او نجست، گرفتار رنج شد و در دامِ ننگ ماند.
هوش مصنوعی: آوازهٔ فضل و دانش او به همهٔ شهرها رسید و نشانِ شمشیرش در همهٔ سرزمینها باقی ماند.
هوش مصنوعی: شکوه و هیبت او در جهان چون آتشی است که حتی آسمانِ ستارگانِ ثابت زیر شرارههای آن مانده است.
هوش مصنوعی: از تاختِ اسبانِ او، گرد و غباری چون قضای بدِ آسمان بر چهرهٔ زندگیِ حسودش نشست؛ یعنی بقای دشمن تیره و تباه شد.
هوش مصنوعی: ای کسی که چشمانِ آسمان تا روزِ دمیدنِ صور از کارهای شمشیر تو عبرت میگیرند.
هوش مصنوعی: آسمان در کنار مقامِ تو پست و بیبلندی شد و جهان از ترسِ تو و واژگونیای که بر دشمنان میآوری بیقدرت ماند.
هوش مصنوعی: هیچکس هرگز ندید که خواهندهٔ بخشش تو حتی لحظهای در درگاهت منتظر بماند؛ یعنی بخششت بیدرنگ است.
هوش مصنوعی: تو بر تختِ پادشاهی نشستهای و بدخواهِ ملکِ تو در چنگِ سختیها و تنگناها خوار مانده است.
هوش مصنوعی: در برابر شکوه و مقامِ بیشمار تو، تا روز رستاخیز برای دشمن غمی بیشمار باقی میماند.
هوش مصنوعی: هر نامداری که در روزگار باشد، بندهوار بر نام و نامهٔ تو بوسه میزند.
هوش مصنوعی: ای شاه، تو آن کسی هستی که دشمنت از ترس شمشیرت، بیبهره از نعمتهای جهان، در قلعه پناه گرفته و محصور مانده است.
هوش مصنوعی: اکنون که تو آمدهای، گمان نمیکنم دشمنت بیش از دو روز در آن قلعه دوام بیاورد.
هوش مصنوعی: جان دشمن را از میان بردار و جان دوست را روشن و شاد کن، زیرا از رفتگانِ روزگار تنها همین یادگار و نامِ نیک باقی میماند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که مردم روزگار داستانهایی را که از رستم و اسفندیار در جهان مانده است میخوانند...؛ این بیت مقدمهٔ دعای بیت بعد است و معنای آن «تا جهان برپاست» است.
هوش مصنوعی: تو در حریمِ پادشاهی پایدار بمان، زیرا به برکتِ دولت تو دینِ هدایت استوار مانده است.
هوش مصنوعی: بهارِ ملک تو همیشه تازه باد، تا باغِ دشمنت تا ابد بیبهار بماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
رفتی و درد و داغ توام یادگار ماند
صد حسرت از تو در دل امیدوار ماند
بلبل کشید رنج گلستان و عاقبت
گل را صبا ربود و ازو بهر خار ماند
دریا شد از سرشک کنارم ولی چه سود
[...]
رفتند همدمان و مرا دل فگار ماند
خون جگر ز صحبتشان یادگار ماند
دل مضطرب ز روزن چشمم برون دوید
اما ز ناتوانی هم در کنار ماند
از دشمنم چه شکوه که این زخم دوست زد
[...]
طی شد زمان پیری ودل داغدار ماند
صیقل شکست وآینه ام در غبار ماند
رفتی تو لیک نام نکو یادگار ماند
حرف ترت چو دیدة ما آبدار ماند
رفتی تو از میان (و) دل سخت جان ما
بر خاک مرقد تو چو سنگ مزار ماند
بودی صفای آینة دهر و من غبار
[...]
بگذشت نوجوانی و جسم نزار ماند
گردی درین ره از پی آن شهسوار ماند
رو داد وصل یار و همان دل فسرده ایم
این غنچه ناشگفته درین نوبهار ماند
افسوس از دلی که ز بیدردی آرمید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.