مده بافسر شاهی کلاه ترک و فنا را
بسر چو ابر بهاری شناس بال هما را
درست نیست دورنگی میان ظاهر و باطن
بگو شکسته نویسند، توبه نامه، ما را
بکف ترا زر و سیم جهان ز بخل نپاید
نگه نداشته کس با فشار رنگ حنا را
کباب کرد مرا یاد نی سواری طفلی
به کف شکستگی پیریم چو داد عصا را
کسی جز اهل صفا، با شکستگان ننشیند
جز آفتاب ندیده است کس خرابه ما را
ز یمن عجز نمودیم، صید طایر مطلب
شکسته بالی ما گشت پر، خدنگ دعا را
کسی بمردم دیوانه هیچ کار ندارد
بس است حلقه طفلان حصار خانه ما را
رخت به درگه حق، دل امیدوار ز مردم
چنانکه بر در مسجد نظر به خلق، گدا را
رود به باد فنا زود مال مردم ممسک
حباب چند تواند نگاه داشت هوا را!؟
بتاب از همه رو سوی حق، که ساخته واعظ
بقبله یک جهتی رو شناس قبله نما را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اخلاقی و پندآمیز واعظ قزوینی از ترک دنیا، بیاعتباری مال و جاه و زیان بخل سخن میگوید و با تمثیلهایی چون رنگ حنا و حباب، ناپایداری ثروت را نشان میدهد. شاعر شکستگی و عجز را مایهٔ رسیدن به مراد و استجابت دعا میداند و از یاد کودکی در هنگام پیری اندوه میخورد. در پایان، دوگانگی میان روی به خدا داشتن و دل به خلق بستن را نکوهش میکند و به یکجهتی و رو کردن کامل به حق فرا میخواند.
هوش مصنوعی: کلاه ترک و فنای درویشی را با تاج پادشاهی عوض مکن؛ بال همای سعادت را بر سر خود مانند ابر بهاری گذرا و ناپایدار بدان.
هوش مصنوعی: دورنگی و ناهمخوانی میان ظاهر و باطن درست نیست؛ پس بگو توبهنامهٔ ما را به خط شکسته بنویسند تا ظاهرش نیز با دل شکسته و توبهٔ شکستهٔ ما یکی باشد.
هوش مصنوعی: زر و سیم دنیا با بخل و مشت بستن در دست تو نمیماند؛ همانگونه که هیچکس نتوانسته با فشردن دست، رنگ حنا را بر کف نگه دارد.
هوش مصنوعی: وقتی ناتوانی پیری عصا به دستم داد، یاد سوار شدن بر نی در کودکی دلم را سوزاند؛ عصای پیری مرا به یاد چوبسواری کودکی انداخت.
هوش مصنوعی: جز اهل صفا و پاکدلان کسی با دلشکستگان همنشین نمیشود؛ چنانکه جز آفتاب کسی به ویرانهٔ ما سر نزده است.
هوش مصنوعی: به برکت عجز و فروتنی، پرندهٔ مراد را شکار کردیم؛ شکستهبالی ما همچون پر برای تیر دعا شد و آن را به هدف رساند.
هوش مصنوعی: کسی با دیوانگان کاری ندارد و مزاحمشان نمیشود؛ حلقهٔ کودکانی که گرد دیوانه جمع میشوند برای خانهٔ ما حصار و نگهبان بس است.
هوش مصنوعی: رویت به درگاه خداست اما دلت به مردم امیدوار است؛ مانند گدایی که بر در مسجد ایستاده ولی چشمش به مردم است.
هوش مصنوعی: مال آدم بخیل زود بر باد فنا میرود؛ حباب چه مدت میتواند هوا را در خود نگه دارد؟
هوش مصنوعی: از همه روی بگردان و به سوی حق رو کن؛ واعظ با یکجهتی به قبله، قبلهنما را نیز با قبله آشنا و روبهرو کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز دور نیست میسر نظر به روی تو ما را
چه دولتی ست تعالی الله از قد تو قبا را
از آنگهی که تو سلطان به ملک دل بنشستی
نشاط و خواب به شبها حرام گشت گدا را
ز تیغ کش به حضورم که پادشاه بتانی
[...]
چگونه دل نسپارم به صورت تو، نگارا؟
که در جمال تو دیدم کمال صنع خدا را
چه بر خورند ز بالای نازک تو؟ ندانم
جماعتی که تحمل نمیکنند بلا را
نه رسم ماست بریدن ز دوستان قدیمی
[...]
خلاف عهد نکردم به حسن عهد تو یارا
خلاف عهد تو کردن مرا چه زَهره و یارا
اگر ز زلف تو دستم رسد به حلقهٔ کعبه
به آب زمزم دیده صفا دهیم صفا را
هزار نکتهٔ شیرین به وعده از لب لعلت
[...]
سیاه روزی و آشفته روزگاری ما را
ببین و زلف پریشان مکن به چهره خدا را
به جانبت نتوانم چو آیم از ره دوری
مگر به سوت فرستم برید باد صبا را
چو دستبوس نگردد نصیب و دسترس من
[...]
اگر جفاست تلافی به مذهب تو وفا را
هزار بار فزون کم بود جفای تو ما را
مبر به باغ و میفزا غمم ز غارت گلچین
به دام یا قسم بال و پر ببند خدا را
فراقت آتش جان بر دهد به باد هلاکم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.